Jeruzalemkerk (8)

De toegang tot de crypte.  Bemerk het wapenschild in het hekken.

Zoals beloofd nemen we vandaag een kijkje binnen in deze raadselachtige Jeruzalemkerk.  Het eerste wat opvalt als u binnenkomt is dat het hier klein is.  In het midden staat een graftombe, er staan wat kerkstoelen, niet veel, er zijn zes brandglasramen, enkele schilderijen en er schijnt een vreemd licht in deze kerk.
Onmiddellijk valt uw oog op de Kalvarieberg  waarop drie kruisen staan.  In de steen werden de marteltuigen waarmee Christus gemarteld werd gebeeldhouwd, maar ook de haan (die driemaal kraaide), beenderen en drie schedels.  Deze steen moest voor Adornes in dit nieuwe Jeruzalem de rol spelen van het middelpunt van de wereld.  (in het oude Jeruzalem werd ook zo'n steen vereerd waarrond Joden, Moslims en Christenen voortdurend twistten).
Bemerk het vreemde licht in deze ruimte.

Een goeie vrijdag aan iedereen toegewenst.  Het is net niet vrijdag de dertiende geworden, daarom is het een \'goede vrijdag\' in alle betekenissen van het woord.   Ik ben niet bijgelovig hoor, het was een simpele vaststelling.  Wist u dat het bijgeloof van vrijdag de dertiende afkomstig is van vrijdag 13 oktober 1307, de dag waarop Filips de Schone in Frankrijk op hetzelfde tijdstip alle tempeliers liet vermoorden?  Slechts een klein groepje kon ontsnappen.  Dit staat te lezen in \"Het Heilig Bloed, de Heilige Graal\'.  Ons onderzoek naar de heilige Graal zetten we vandaag verder met onze ontdekkingen binnen in de Jeruzalemkerk.

De fotoquiz werd gisteren opgelost door flater, onze ere-Bruggekenner.  Het was de Kipstraat.  We hebben hier in \'t stad ook een Haanstraat, zelfs een Rode-Haanstraat, maar neen, het was de Kipstraat.  Ik zou met het flauwe grapje kunnen afkomen: \'ik heb er geen kip gezien\', maar kijk, er loopt wel geregeld volk door het straatje. 
Naar goede gewoonte (en daar zullen we best niet meer van afwijken) geef ik vanavond een nieuwe fotovraag.

Wat voelt zoiets aan, ik weet niet of u dit gevoel kent, dit kioskgevoel, het gevoel om regelrecht te leven te midden rechtopstaande klossen met een quasi (on)beperkte uitkijk op dit eeuwenoude park vlakbieje \'t oekd gevang dat er eigenlijk niet meer is ...

Met de TV-reeks \'Aspe\' is volgens mij (en met mij veel Bruggelingen) heel wat mis maar met één ding kan ik akkoord gaan.  Het huis van commissaris Van In bevond zich in die eerste reeks niet aan de Vette Vispoort zoals beschreven werd in de boeken van Pieter Aspe, maar wel hier aan het Wijngaardplein.  Het was het huis in het midden.  Vanuit fotografisch of visueel standpunt was het bijna onmogelijk om aan de Vette Vispoort te filmen.  Maar misschien was de reden van verandering van locatie uit pure noodzaak gebeurd: ze mochten van de nieuwe eigenaars niet aan en in de Vette Vispoort filmen?

Geen enkele reactie kwam binnen op mijn vorige vraag.  Daarom stel ik hem opnieuw met deze foto erbij.  Deze keer zonder aanpassingen.  Gewoon, zoals het straatje er deze vooravond uitzag.  En, zoals u merkt, sommigen wandelen er doorheen als kortste weg van punt A naar punt B.

Wie weet waar dit is?

In het witgeschilderde huis links aan het eind van dit gangetje heeft Pieter Aspe(slagh) zijn kinderjaren doorgebracht.  In zijn zoektocht naar een geschikt huis om de hoofdfiguur uit zijn boeken, commissaris Van In, te laten wonen koos hij dit huis uit.  De Vette Vispoort is gelegen in de Moerstraat, letterlijk in de schaduw van de Sint-Jacobskerk.  De datum die op het huisje vooraan geschreven staat is bedrieglijk.  Vermoedelijk dateren de nu bestaande godshuizen uit de zestiende eeuw.  De datum refereert enkel aan het jaar waarin Joris Fierens en zijn vrouw vier huisjes in de Klaverstraat aan de Sint-Jacobsdis schonken.  Die huisjes in de Klaverstraat waren op de duur zo vervallen geraakt dat de weduwen vanuit de Klaverstraat naar hier in de Vette Vispoort ondergebracht werden.
Op het einde van het gangetje ligt het Speelmansreitje.  Vermoedelijk werden hier schepen met (vette) vis gelost.  Vandaar de naam. 

Een blik op de tuin van het kantmuseum.  Met een all-in ticket bezoekt u de Jeruzalemkerk, het kantmuseum, de tuin en het kantatelier.

Nog een laatste blik op de vreemde achtkantige toren van de Jeruzalemkerk met op de voorgrond het kantmuseum.

Volgens de profeet Jesaïa (LX, 2) zal bij het einde der tijden, wanneer wolken de aarde verduisteren, het licht op het nieuwe Jeruzalem schijnen.  Op de zijmuren van de kerk staan wolken die door lichtstralen doorboord worden.
Paul de Saint-Hilaire concludeert uit alle symboliek (ook binnen in de kerk) dat de bedoeling van Adornes verder reikte dan gewoon een namaaksel van het Heilig Graf en de kapel te Jeruzalem te maken, neen, hij wilde in Brugge het Nieuwe Jeruzalem neerzetten en deze kerk zou er het centrum van worden.

Links de zon, rechts de maan (althans de uitbeelding ervan) op de top van de twee torentjes aan weerszijden van de houten toren.  Deze lichtbronnen van dag en nacht betekenen dat deze kerk niet op het Oosten (Jeruzalem), maar naar het Zuiden is gericht waardoor het koor zich aan de kant van de duisternis bevindt.
Helemaal bovenaan, in plaats van een windhaan staat een half wiel doorstoken met een palm.  Het draait mee met de wind.  Het is het rad van de martelares Catharina.  Het symboliseert de breuk in de tijd en in de sterrenloop, met andere woorden de Apocalyps.
Dan die bol, dat is de aarde natuurlijk. Dat benadrukt dat het einde van de wereld bedoeld wordt.

Zoals ik gisteren al aankondigde zal ik het eens hebben over de Jeruzalemkerk.  Ik doe het in twee schuifjes.  Vandaag behandel ik de buitenkant en morgen - u raadt het: de binnenkant van deze unieke kerk.
Eerst en vooral: Dan Brown werd niet veroordeel omdat hij putte uit het werk "Het Heilig Bloed, de Heilige Graal".  Ikzelf geef ook ridderlijk toe dat ik mijn inspiratie gehaald heb uit een boekje waarin alles wat ik nu verteld uitgebreider en beter neergeschreven werd.  Het boekje heet "Brugge, de tempel en de Graal" en is geschreven door Paul de Saint-Hilaire.  Of het nog in de boekhandel verkrijgbaar is, is een andere zaak.

Pieter Adornes is twee keer naar het Heilig Graf geweest en tekende het na met de bedoeling er een replica van te maken.  Dat gebeurde hier te Brugge.  Rondom dat graf werd een kapel gebouwd.  Pieters zoon Anselm (die trouwens ook naar het echte Heilig Graf gegaan was) verving die kapel door een nieuwe met toren.  Het was dus een privékapel die in 1482 eindelijk af was.
Volgens die Paul de Saint-Hilaire was die kapel bedoeld als het centrum van het nieuwe Jeruzalem in de stad waar de andere helft van het bloed van Christus bewaard werd, in Brugge.  Het oude Jeruzalem was opnieuw in handen van de Ongelovigen gevallen en Adornes wilde een nieuw, vrij Jeruzalem voor hem en zijn nakomelingen.
Deze kerk barst van de bizarre verwijzingen en rebussen.
De gevel.  Het begin van een rebus wordt dikwijls aangegeven door een specifiek teken.  Het meest voorkomende teken is dat van het kalvariekruis met drie treden (hier rechts in de gevelsteen gemetseld).  En dan hebben we boven het venster, opnieuw in de muur ingemetseld, het wapenschild van de Adornes.  Samen met Gwijde van Dampierre kwam deze familie mee uit Palestina.  Hun wapenschild had een met zilver en zwart geschaakte schuinbalk van 3 lijnen met twaalf vakken.  Zo ook hier: 3 keer twaalf stenen op de schuine lijn.  Dit was zoveel als een schaakbord van 36 velden.  Deze 36 is het kwadraat van 6 het zonnegetal.

Fietsers weten het wel.  Brugge is niet vlak.  Fiets je bijvoorbeeld van 't Zand naar de Markt, dan moet je niet veel trappen want het gaat naar beneden.  Het hoogteverschil hier aan het begin van de Katelijnenstraat is nog duidelijker.

Het station op een ochtend als deze.

... maar het is voor vandaag echt de laatste.  Ik vind het zelf toch zo grappig.  Living Art, dat is dat \'pseudo-standbeeld\' dat zichzelf aan het samenrapen is.  Dan heb je die oude mannen.  Wie is wie en wat is hun doel?  Ik zou het echt niet weten.  Wat ik wel weet is dat dit allemaal verzameld werd op dit plaatje met een oude digitale camera anno 2003 aan de ingang van de Onze-Lieve-Vrouwekerk in de Mariastraat.