In de tijd dat het levensritme van de mensen zich nog spiegelde aan het ritme van de aarde en de seizoenen vierde men in deze periode van het jaar reeds de zonnewende. Uitgeput door de koude duisternis en een trieste, levenloze natuur vierden ze de kortste dag van het jaar en de nakende terugkeer van het mooie weer. Binnenkort zou immers de zon terugkeren en als ware zegen het leven terugschenken aan moeder aarde en bloemen en planten weer doen groeien.
Deze `` Decemberfeesten`` vonden plaats van November tot Januari en kenden allerlei festijnen en feestelijkheden. En dat is niet veranderd! Als symbool van het leven maakten de groene boom en het vuur steeds deel uit van de feesten. Zo versierden de Romeinen hun huizen reeds met hulsttakken en staken de Noormannen grote vredesvuren aan.Pas in de derde eeuw begon het Christelijke Westen, in deze periode van heidense feesten, op 6 Januari Driekoningen te vieren. Hierbij werd tegelijkertijd de geboorte van Christus herdacht, zijn verering door de Driekoningen, zijn doop en zij mirakel te Kanaan. Het woord "Kerstmis" komt van het latijn "nitalis", wat geboorte betekend. In de vierde eeuw, meer bepaald in het jaar 354, besliste Paus Julius de eerste dat Jesus officeel werd geboren op 25 December. Zo werd Kerstmis één van de allerbelangrijkste feesten van de Westerse wereld, zowel in de liturgische als profane kalender. En de tradities rond Kerstmis komen waarschijnlijk doodgewoon voort uit de fascinatie die de mens al eeuwen lang ervaart als hij het mysterie van het leven aanschouwt. Het leven dat steeds opnieuw wordt geboren.

De Sinterklaas uit Zijpe
is een vrouwtje, heel paraat
Ze loopt iedereen te pijpen
geen wonder dat daar een file staat

Uit Noord Nederland komt de volgende legende: Een niet onaantrekkelijke boerin met een aardig vermogen was al vroeg weduwe. Het zware werk op de boerderij werd uitstekend overgenomen door de boerenknecht. De boerin liet haar oog vallen op deze knecht, maar het was onmogelijk om met hem te trouwen. zelfs een huwelijksaanzoek doen zou een schande zijn. Op Sinterklaasavond vroeg de boerin aan de knecht zijn klompen bij de schouw te zetten zodat Sint Nicolaas een geschenk kon brengen. De knecht voelde niets voor deze flauwekul, maar na lang aandringen zette hij toch zijn klomp bij de schouw.
De volgende morgen trof hij de boerin staande in zijn klompen aan en hij begreep direct de bedoeling. Niet lang daarna traden zij in het huwelijk.

Laten we met elkaar zorgen dat we nog
heel veel jaren van de Sint en zijn trouwe knecht kunnen genieten. In huiselijke sfeer proberen een stuk traditie te behouden met geschenken, schoorsteen, surprises enz. onder het toeziend oog van de goedheiligman.

In de Middeleeuwen werd op 6 december door scholieren het Nicolaasfeest gevierd. Een jongen wordt tot bisschop gekozen . Hij werd bij gestaan door zwart gemaakte jongens en zij kregen voedsel en geschenken. Ook kregen scholieren soms van een welgestelde heer een vrije dag en geld om het Nicolaas feest te vieren. Later ging men ook arme kinderen trakteren. Zo ontstond  een volksfeest, waarin de schoen of klomp als vindplaats van geschenken een rol ging spelen. Op de avond voor 6 december werden vooral voor de kleinsten geschenken en lekkers bij de schoorsteen gelegd. In de 17e eeuw werd Nicolaas meer een onzichtbare kindervriend, opvoeder en huwelijksmakelaar. Tot 1845 werd er wel over Sinterklaas gesproken en gezongen. Hij trad niet in het openbaar of huiselijke kring op. Ook gaf hij aan stoute kinderen de roe. Van Zwarte Piet was nog geen sprake! Pas na 1845 verschijnt sinterklaas in het openbaar, gekleed als bisschop. Langzaam zal Zwarte Piet zich naast de Sint te voegen; in de praktijk en in boeken. Hij heeft de rol van bestraffer en boeman. De roe neemt een heel bijzondere plaats in. In de middeleeuwen was de roe een strafwerktuig, maar een roe kun je ook zien als symbool van vruchtbaarheid. De kinderen die de roe kregen, waren eigenlijk te oud voor het Sinterklaasfeest, dus vruchtbaar.

 De zwarte pieten zijn ontstaan door de legende van Wodan, dat is een wit paard (schimmel) met een ijzeren staaf, achter hem vlogen altijd zwarte raven, hij voerde oorlogen. De ijzeren staaf is de staf van sinterklaas geworden, en de zwarte raven werden de zwarte pieten. Eerst werden voor de zwarte pieten negerslaven gebruikt, later zijn dat creatieve mensen met schmink geworden.