Sint-jansvlinder

Het "Groot koolwitje" (Pieris brassicae) kan zowat overal worden aangetroffen. Bovenzijde van de voorvleugels heeft een brede langs de vleugelrand naar beneden lopende zwarte vlek. Het vrouwtje heeft twee vrij grote zwarte vlekken en de onderzijde is gelig. Dit koolwitje brengt meestal drie opeenvolgende generaties voort per jaar. De eerste generatie is niet zo groot in de loop van het jaar worden ze wel talrijker, dan wordt het aantal gelige eitjes die gelgd worden ook groter, wel honderden per legsel. Deze worden vooral op kool gedeponeerd, de naam refereerd ernaar! Tuiniers zien dat niet graag want de rupsen kunnen aardig overweg met de bladeren. "Koolwitjes" kunnen ook dartel rondvliegen en zijn moeilijk te benaderen om voldoende van dichtbij een opname te maken. Hier hebben we dus een vrouwtje met zwarte vlek op de vleugels en gele onderzijde op "Grote ratelaar". Over deze halfparasiet vindt u meer op 16-06-2009.

Het "Waterleliemotje" (Elophila nymphaeata) heeft een rups die op Waterlelies leeft maar ook nog op andere waterplanten. De vleugels zijn wit met een tekening van bruine cirkels en brede vertakte banden. Speciaal is dat de rups zich verborgen houdt in een ovale behuizing die van een stuk blad gemaakt is en vastgesponnen aan de onderzijde van een drijvend blad. De verpopping vind ook plaats in een koker van twee stukjes blad en deze bevat een luchtbel. De uitkomende vlinder wordt dan in de luchtbel naar het wateroppervlak getransporteerd!

"Muurvaren" (Asplenium ruta-murara) heeft bladsegmenten van de laatste orde die wat ruitvormig tot omgekerd eivormig zijn. Vandaar dat de wetenschappelijke naam "ruta-murara" "muurruit" betekend. Men vind deze "varen" (vormt sporen onderaan de blaadjes) op oude muren. Deze stond in de voegen van de ruïnes van de oude abdij "Ten Duinen" in Koksijde. Ook in rotsspleten is dit plantje te vinden. Het heeft blijkbaar kalk nodig maar het is toch verwonderlijk dat het op zulke droge plaatsen kan leven zefs na lange droogteperiodes! Nog een opname van meer nabij in "bijlage".

Het "Hooibeestje" (Coenonympha pampilus) dankt warschijnlijk zijn naam aan het feit dat de vlinders verschijnen op het moment dat vroeger het hooiseizoen begon. De vlinders hebben ook twee tot drie overlappende generaties. De rupsen ontwikkelen zich nogal verschillend. Een aantal ontwikkelt zich zeer snel, verpopt zich en enkele weken later vormen zij reeds de volgende generatie! Andere rupsen stoppen met eten en overwinteren als onvolgroeide rups, net als de nakomelingen van de tweede generatie. De overlevingsstrategieën in de natuur zijn toch wel zeer gevarieerd! De kleur van de onderzijde van de voorvleugel (bovenaan), zoals hier te zien, is oranjeachtig tot okerkleurig met een zwarte oogvlek met een witte kern.

De "Gamma-uil" (Autographa gamma) is de algemeenste trekvlinder van Midden-Europa maar plant zich hier ook voort. De vlinders zijn vooral in de zomer waar te nemen. De overwintering vind plaats als een rups maar soms ook als vlinder of als pop! Bij ons kan hij maar overwinteren als er een milde winter is. De vlinders die de winter doorkomen worden dan aangevuld met vlinders die vanuit het zuiden komen. Er zijn ook twee tot drie overlopende generaties van de vlinder op één jaar! Overwegend 's nachts actief maar bij bloemen overdag ook aan te treffen. Ze zitten dan met licht geopende  "snorrende vleugels" om vlug weg te komen. Blijkbaar deed ons exemplaar dit niet en bleef met gesloten vleugels zitten. Op de vleugels is in het midden een zilverwitte gammavormige tekening te zien (hier ook goed zichtbaar)!

De "Bruine daguil" (Euclidia glyphica) vliegt jaarlijks in twee generaties en dus ook uitsluitend overdag actief. Het vrouwtje legt de eitjes op de waardplant (vooral klavers) in rijtjes. Soms worden de eitjes ook op droge bladeren en grassen gedeponeerd. De rupsen zitten op de waardplanten en bewegen zich voort als spanners. Een speciale vlinder die zich niet gedraagt als een echte "uil" ('s nachts vliegen) en ook niet als een echte "spanner" al gedraagt de rups zich wel als dusdanig..!

Deze "Kommavlinder" (Hesperia comma) wordt ook wel eens "Kommadikkopje" genoemd. Het behoort tot de "Dikkopjes". Het zijn kleine dagvlinders die snel heen en weer schieten in hun vlucht. De rupsen verblijven op vooral smalbladige grassen zoals schapengras en rood zwenkgras. (De bladeren van deze grassen zijn bijna rolrond). Ze ziten gewoonlijk met de achtervleugels gespreid en de voorvleugels schuin omhooggehouden en dit is wel kenmerkend voor deze vlinder. De bovenzijde van de voorvleugels zijn aan de basis meestal oranjebruin. Een mooie verschijning!

Op "Peen" (Docus carota) vonden we in de bloem waar de vruchtjes zich aan 't vormen waren enkele opvallende rode opgezwollen vruchtjes. Deze blijken nu veroorzaakt door een "galmug" (Kiefferia pericarpiicola) die haar eitje in zo'n vruchtje legt en dat zich daarin ontwikkeld tot een oranje galmuglarfje. Het gevolg is dat de vrucht helemaal gaat opzwellen, de ribbels en kanten vallen weg en er is een opvallende rode verkleuring. Hier zien we dit proces dat al een heel stuk op gang is. Zeer verrassend! In "bijlage" nog een opname van zo'n opvallend galletje.

Wat een naam! "Viervlekwielwebspin" (Araneus quadratus). Deze spin maakt een min of meer rond web (het "wiel"). Het "wiel" wordt gebouwd in een raamwerk waarvan de vorm afhangelijk is van de steunpunten. De meeste worden in struiken aangelegd maar ook muren en hekken worden gebruikt. Het "wiel" bestaat uit "spaken" waarrond kleverige spiraaldraden worden gelegd. De lijmdruppels kunnen op en mistige ochtend in de lucht goed zichtbaar zijn. De spin zelf heeft speciale haren met een waslaagje over die beletten dat ze zelf in het web blijft kleven. Deze spin nu heeft en nogal rond lijf dat nogal van kleur kan veranderen, van donkergroen naar steenrood! maar heeft wel altijd vier opvallende lichte vlekken op het achterlijf. Zij is zeer algemeen op heide en hier vonden wij ze op bijeengetrokken aren van het "Pijpenstrootje" een gras, dat veel op heide voorkomt! Nog een opnamen van deze spin in "Bijlage"!

De "Kruisspin" (Areneus diadematus) is gemakkelijk te herkennen aan het witte kruis op het achterlijf, waaraan de naam natuurlijk ook aan ontleend is. Zij komt algemeen voor in tuinen op schuttingen en in heggen en zit gemakkelijk verscholen achter een blad. Hier heeft zij een web gemaakt rond een aar van het timoteegras en kon zij gemakkelijk gefotografeerd worden. Ze behoort tot de "webbouwende" spinnen.

De vruchten van de Hop (Humulus lupulus) ook "hopbellen" genoemd kunnen er mooi bijhangen in een septemberzonnetje. De plant slingerd zich rond een steun (een struik of boom) en kan zeer hoog groeien. In het wild groeit hij op een natte tot voedselrijke grond. Meestal kennen wij deze ook van op akkers met hoge palen en draden waar hij voor de bierteeld in cultuur gebracht wordt.De "hopbellen" zijn de vruchten van de vrouwelijke plant want hij is tweehuizig de mannelijke pluimvormige bloemen groeien op een andere plant. In "bijlage" nog en foto van meer babij...

De "Zomerfijnstraal" ( Erigeron annuus) behoort tot de asterachtigen. De bloem staat op een rechte stengel. De lintbloemen zijn meestal wit of vaak iest blauw aangelopen hier zou men zeggen dat er ook iets roze in zit. De wetenschappelijke naam "Erigeron (eri en geron)" betekend eigenlijk "vroeg oud zijn of worden". Dit slaat waarschijnlijk op de vruchtvorming met een papus of borstelharen die een grijs (dus "oud") uitzicht hebben. Soms kunnen wetenschappelijke namen ook een leuke verklaring inhouden. Deze plant heeft ook een verscheidenheid in bladvorm en beharing, soms worden er dan nog ondersoorten van gemaakt...

Nog een zeldzaam plantje, deze "Grondster" (Illecebrum verticilatum)! Het groeit op 's zomers droge en 's winters vaak onder water staande plaatsen op voedselarme zandgrond. Het staat ook op de Rode lijst! De groeiplaatsen zijn niet zo talrijk meer bij ons! De stengels zijn liggend wat draadvormig en rood aangelopen. De blaadjes omgekeerd eirond. De bloempjes staan met 3 tot 6 bijeen in kluwen in de bladoksels, sneeuwwit maar soms ook wat roodachtig. Gezien dat de stengels in een stervorm wat uit elkaar liggen is de naam goed gekozen. Het plantje is ook niet groot en men kijkt er dus vlug overheen. In "bijlage" nog een opname van dichterbij zodat ook de bloempjes wat beter te zien zijn!

De "Overblijvende ossentong" (Pentaglottis sempervirens) is ook een plant die in cultuur gebracht is als een sierplant en vandaar wel eens ontsnapt en dan te vinden is aan bosranden en andere buitenplaatsen. De bladeren zijn eirond tot eirond-lancetvormig of langwerpig en ruig behaard. De bovenste, zoals hier, zijn practisch zittend en toegespitst. De bloemen zijn wel zeer fijn-blauw met witte keelschubben.

Het "Zomerklokje" (Leucojum aestivum) is wel een vroege bloeier, namelijk van april tot juni. Het groeit in moerassige weilanden die soms wel heel nat staan (b.v. overstromingsgebieden). Het is een zeldzame plant geworden omdat het zo nat moet staan om goed te bloeien, staat op de rode lijst en is ook beschermd! De bloemdekslippen zijn wit en hebben een mooie groene vlek zoals we ook het "Sneeuwklokje" kennen. De plant wordt wel tamelijk hoog, van 30 tot 60 cm! In "bijlage" nog een opname van de ganse plant om een idee te geven.

De "Akkermelkdistel" (Sonchus arvensis) is te vinden op vochtige voedselrijke vaak omgewerkte grond. Zoals zijn naam doet vermoeden komt er "melk" (wit sap) uit de stengel als men deze kneust of breekt. De bloem is wel prachtig goud- tot iets oranje-geel. Ook wel bijzonder zijn de "klierharen" rond de bloemhoofdjes en op de stengel bovenaan! De "klieren zijn ook gelig! Hier met zicht op de bloem zijn deze niet goed te zien maar in "bijlage" namen we wel een foto die deze "klierharen toont! 

"Hertshoornweegbree" (Plantago coronopus) komt bij ons niet zo veel voor. Het groeit vooral op matig voedselrijke en zilte grond. Maar blijkbaar komt hij toch voor en moet dit toegeschreven worden aan het met zout strooien van onze wegen in de winter. We krijgen hier en daar dus een ander biotoop! Deze vonden we juist ook naast een weg . Andere weegbree's zijn ons meer bekend zoals de Smalle- en de Grote weegbree die ook nogal langs onze wegen te vinden zijn. De bladeren (veerspletig of dubbel veerspletig) die we hier goed van bovenop zien, zien er uit als een "Hersthoorn" (hoorn van een hert) de naam is dus wel mooi gekozen! De aarstelen zijn rolrond en zijn wat te vergelijken met andere weegbree's. In "bijlage" laten we een "Hertshoornweegbree" zien met vooral  de cilindrische aren op steeltjes.

Dit plantje, het "Moerashertshooi" (Hypericum elodes) is ook een bewoner van soms droogvallende, matig voedselarme grond soms ook in ondiep water. Hier is de stengel opstijgend met bladen die zittend staan en eirond tot cirkelrond zijn. De bloeiwijze is weinigbloemig , okselstandig of schijnbaar eindelings zoals hier op dit voorbeeld. Het behoort tot dezelfde familie als het "Sint-Janskruid" dat ons beter bekend is en dat ook gele bloemen heeft. Deze plant is echter zeer zeldzaam en behoort tot de "Rode lijst"! 

De "Ronde zonnedauw" (Drosera rotundifolia) is een tweede soort naast de "Kleine zonnedauw" van deze familie die we bij ons kunnen vinden. De bladen zijn meer uitgespreid en de bladschijf is practisch rond. ook hier natuurlijk bezet met kleverige klierhaartjes om insecten te kunnen vangen om aan zijn stikstof tekort te kunnen verhelpen. Hij komt ook voor op open,natte,zure heidegrond en tussen veenmos in veenmos in hoogveen en veenmosrietlanden. Deze familie is een beschermde soort als "insectenetend plantje". In "bijlage" nog een meer close opname van zo'n blaadje met de klierweefsel bevattende haartjes.