Groot schildmos

Dis mosje is goed te herkennen als een hoopje bijeenstaande blaasvormige structuren. De naam is dus perfect gekozen. Wel is het niet zo vlug te vinden, want het vormt slechts kleine groepjes en dan nog eerder op leemhoudend zanderige bodem zoals in tuinen en stoppelakkers. Van deze famillie zijn er twee bij ons te vinden en deze zijn dan maar micriscopisch te ondescheiden. We zijn dus al blij dat we kunnen zeggen dat het Blaasjesmos is.

Dit is familie van het Haakmos dat zo veel in onze gazonnen staat. De steel is ook rood aangelopen en de bladeren staan naar één kant gebogen maar niet zo hakig afstaand als het Haakmos. Het staat ook niet tussen gras maar meer tevinden op zuur strooisel in bosgebied. Wij vonden het in een lorkenbosje langs het antitankkanaal in Schilde. Komt nog meer voor in de Ardennen dan hier in de Kempen.

Dit mos kan men op drooggevallen plaatsen bij een ven vinden zoals de naam doet vermoeden. De bladeren zijn smal en duidelijk sikkelvormig. De stengel kan tot 10 cm lang worden. Heel bijzonder zijn echter de wat men noemt "rizoïdenbundels" aan de toppen van de bladen. Hier duidelijk te zien als de draden die van het enen mosplantje naar het andere gespannen zijn! Ze zijn niet altijd aanwezig dus mogen we van geluk spreken ze hier te ontdekken! ( Op de foto klikken om te vergroten).

Dit is één stengel van dat mos. Bovenaan zien we dat bladeren als een "gaffel" in dezelfde richting gekromd zijn. Dit zou dus het Gewoon gaffeltandmos kunnen zijn, ware het niet dat we hier duidelijk gerimpelde blaadjes zien. We hebben dus een Gerimpeld gaffetandmos. De stengel zelf is ook nog rood aangelopen en bedekt met fijne bruinrode wortelachtige structuren. Het plaatje is dus wel volledig om dit mosje op naam te brengen. Het groeit op zanderige bodems b.v. heidegebiedjes.

Een korstmos of licheen dat nogmaals laat zien hoe variabel de wereld van de korstmossen is. Dit is volledig korstvormig, gelig tot wittig en glad. De vruchtlichamen van de schimmel laten zich hier zien in lijnvormige structuren die aan een geschrift doen denken, vandaar de naam ook. Dit korstmos komt niet zo veel voor en is op gladde schors te vinden. Hier stond het op een hazelaar in het reservaat van Lovenhoek in Vorselaar. Mooi om het tegen te komen! (Om deze foto goed te zien moet men best tweemaal vergroten door er ook tweemaal na elkaar op te klikken. Ook voor de andere foto's doet men dit best!)

Ook dit is weer een korstmos of licheen. De variabiliteit bij de korstmossen of lichenen is zeer groot! Dit noemt men een bladvormig korstmos. Het is diep ingesneden en heeft vrij ronde vormen die hol en opgeblazen zijn. De bovenzijde is grijs tot groengrijs en glad. De randen zijn bruin en de onderzijde is zwart. Het is gewoon ook met de onderzijde gehecht aan de takken waar het op groeit zonder hechtworteltjes. Vandaar ook de wetenschappelijke naam "Hypogymnia" = Hypo= onderaan en gymnia komt van naakt.
Op de uiteinden van de lobben kunnen er zich ook korrelige structuren ontwikkelen die men soralen noemt. Deze korrels kunnen een nieuw licheen laten ontwikkelen het is een ongeslachtelijke voortplanting!

Dit is geen mos maar een korstmos of licheen en bestaat uit een schimmel die in symbiose leeft met een alg. Het is struikvormig en vrij onregelmatig en dicht vertakt. De takken zijn plat, bovenzijde is groengrijs. Het is onder deze bovenlaag dat de algen zich bevinden. Onderaan ziet het er wat wittig uit. Aan de randen kunnen er wat poedervormige korrels zijn die men soralen noemt. Merkwaardig is dat men dit korstmos vroeger gebruikte om gedroogd te vermalen en met geurstoffen te mengen. Het moet zeker in de poederdoos van Lodewijk XIV gezeten hebben! Het moet dan ook veel meer voorgekomen zijn dan nu om aan deze "industriële" vraag te kunnen beantwoorden. Nu vind men het regelmatig op vooral eik zoals de naam doet vermoeden maar niet massaal.

Dit is een imperfecte vorm van het meniezwammetje dat we hier vonden op de vrucht van een linde (lindebolletje). Toch wel heel bijzonder dat we dit op deze vrucht vonden. Gewoonlijk staat dit op hout. We gaven hier reeds een foto van op 25-12-2007. Interessant om daar ook eens te gaan kijken met nog meer uitleg daarbij.

Dit is een klein mosje dat in kleine plukjes voorkomt. Het ziet er groen- tot zilverwit uit en is maar 3 tot 15 mm groot. De blaadjes liggen sterk op elkaar zodat het stengeltjes lijken. Het staat op allerlei ondergronden en kan best tegen wat vervuiling. Met zijn zijdeachtige zilveren weerschijn is de naam zeer goed gekozen en niet te verwarren met andere knikmossen (mossen die een kapsel hebben dat naar beneden knikt).

Het Judasoor kan men in alle seizoenen wel tegenkomen. Dit is begin maart getrokken op zeer geliefde standplaats nml. een vlier. De bovenkant is gewoonlijk fijnviltig en vaak geaderd. Onze exemplaren hier laten dit duidelijk zien. De onderlaag is hier de vruchtlaag met de sporen. Bij de foto op 04-01-08 gaven we nog meer uitleg over deze bijzondere zwam met een apart verhaal.

Bij droogte is het bleek olijfbruin en het wordt donkerder als het nat wordt. De hoed wordt niet groot maximum 3 cm en het heeft een kort steeltje dat soms nog wat exentrisch staat maar dat we hier niet kunnen zien. Door het bobbelig oppervlak is heeft het een mat uitzicht. Dat hebben alle "matkopjes" wel, vandaar ook wat de naam. Deze is daarbij nog wat olijfkleurig dus...

Het is een trilzwammetje. Het heeft dus gelatineuze vruchtlichamen nadat ze eventueel uitdrogen kunnen ze terug vocht opnemen en er opnieuw fleurig bijstaan. Met het indrogen kunnen ze oranjerood worden. Men vind ze op sterk vermolmd hout en ook op bewerkt hout! Zo kan men ze tegenkomen op hekpalen, kozijnen en vensterbanken als deze er vermolmd uitzien natuurlijk. Kleurig zijn ze wel!

Het heeft rolronde opstijgende takken met dicht aanliggende en zwak geplooide bladeren, die duidelijk toegespitst zijn. daarom staan deze takken zo rechtop en praktisch naast elkaar. Men ziet het vooral op droge open zandige zure grond ook langs paden. Het uitzicht is ook meestal bleekgroen en met een zijdeachtige glans. Hier is het inderdaad zo zeer goed te zien, het valt echt op!

Iets heel anders. Dit is een voorjaarsbloeier die men nu veel kan vinden. In de grond heeft het aan de wortels kleine knobbeltjes "speentjes" genoemd en vandaar de naam. Verder is het heel interessant omdat het vroeger goed gekend was bij de zeelui die met scheurbuik van een lange zeereis terugkwamen. Het bevat veel vitaminen C en vandaar zeer doeltreffend. Ook een echt geneeskrachtig "kruid" dus. Over het gebruik ervan spreken we natuurlijk van heel lang geleden!

De naam voor dit levermos is weer goed gekozen. Op het blad dat hier goed glimt met de regen zien we ook "halve maanvormige structuren" met daarin kleine groene bolletjes die men "gemmen" noemd. Het zijn minituuraanzetten voor nieuwe mossen die door de regen verspreid worden en nieuwe "klonen" van het mos zullen vormen. Men vind het nogal veel in oude tuinen.

Een aardster komt men niet vlug tegen en zeker geen "Baretaardster". Het zijn bodembewonende saprofyten (leven van dood materiaal). De buitenwand scheurt stervormig uit (vandaar de naam). Bij deze is er een bolvormig hoofdje dat op een steeltje staat. Van boven onsnappen de sporen als ze rijp zijn en er regendruppels opvallen. Als ze oud zijn zoals deze lijkt dat bolletje echt op een "barretje". Een weinig bekende vorm voor een zwam!

Dit is een zeer klein bladvormig levermosje dat op de bodem groeit en zich rozetvormig ontwikkelt. Op het einde is het ook wat gevorkt en is er in het blad precies een "voortje" getrokken. Alleen te vinden op kale bodem. (Ernaast is ook nog het "Blaasjesmos" te zien met opgeblazen bladeren). Om het wat beter te zien, is op de foto klikken om hem te vergroten wel aangewezen. Hieronder (foto op 18-02-08) vind u nog een "vorkje" nml. het "Boomvorkje". Het verschil is zeer goed te zien. Blijkbaar zijn het mosjes die zich perfect hebben aangepast aan de groeiplaats.

Dit mosje groeit als een epifyt (op bomen groeiend). Het is zeer klein en bij droogte beginnen de bladeren erg te kronkelen. De blaadjes  hebben dan het uitzicht van sikkeltjes die stervormig ineenkronkelen (vandaar de naamkeuze). Ze staan ook met vele plantjes samen, zodat er echte bosjes gevomd worden. Bijzonder mooi zijn echter de sporenkapsels die donker van kleur zijn met een rood dekseltje op dat bijzonder opvalt. Bovenop is er nog een huikje dat er als een petje opstaat maar minder opvalt. Best de foto vergroten door er 2 maal op te klikken.

Op 't eerste zicht zou men nooit aan een weerschijnzwam denken als men dit ziet. Het lijkt een boomkanker en hij wordt ook zo wel genoemd. Het is nochtans een "berkenweerschijnzwam" maar in een imperfecte vorm (geeft geen echte sporen). Hij verschijnt parasitair op de berk en eerst later als de boom dood is (dus als saprofyt) zal de echte weerschijnzwam verschijnen en sporen vormen! Een wat ingewikkeld procedé dus. Verschijnt meestal op berk maar ook op els en andere loofbomen.