Paardenkastnje

Dat de Slanke sleutelbloem een nat biotoop verkiest hoeft geen betoog bij deze foto. Ze staat hier aan de rand van wat vroeger ooit een "rootput" was. Een waterpoel waar men vlas in "rootte" om het beter in vezels te laten ontbinden voor men het kon gebruiken. Hij behoort tot het natuurreservaat van Zevenbergenbos in Ranst.

Hier hebben we de slanke sleutelbloem, die wij hier bij ons het meest aantreffen. De kelkbuizen zijn smaller en de kelkbladeren heel wat bleker dan die van de Gulden sleutelbloem!
Ook zij hebben het systeem van enerzijds een langere stamper en dieperliggende meeldraden en omgekeerd bovenaan een meeldradenkrans en een dieper staande stamper! De nectar voor de insecten bevindt zich helemaal onderaan in de buis. Door kruisbestuiving wordt een betere vruchtzetting gerealiseerd. Een doeltreffend mechanisme dus!

Een detail geeft nog aan dat deze kleur wel echt die van een eierdooier
benadert. Ook zien we in het inwendige dat in de ronde kokeropening een ronde stempel te zien is. We hadden al aangeduid bij een vroegere foto dat deze bloemen twee vormen hebben. Deze is dus met de stempel bovenaan de opening en de meeldraden zijn eerst lager in de bloembuis aan te treffen. Bij de Gulden sleutelbloem is er ook nog rode streep te zien op elk kelkblad, dat heeft de Slanke sleutelbloem ook niet!

Het is een van onze vroege bloeiers. Deze komt bij ons niet zo veel voor omdat zij meer van een kleigrond houdt. Kenmerkend is de gelerige kleur meer een eierdooierkleur. De Slanke sleutelbloem is niet zo geel maar eerder bleekgeel. De bloembuis is gewoonlijk ook dikker dan die van de Slanke sleutelbloem. Om te kunnen vergelijken gaan we hierna ook foto's tonen van de Slanke sleutelbloem.
(Op de foto klikken tot 2x om te vergroten)

Deze werd bij toeval opgegraven bij het verplanten van een struik. Het is een mannetje met lange gebogen kophoorn (het vrouwtje heeft een korte punt). De kaken steken voor de kop uit. Hij vliegt rond op zomeravonden. Hij ontwikkelt zich in langdurig rottend, broeierig plantenmateriaal. Het is een enige ontdekking want veel ziet men er niet!

Als men een boom aan 't afspeuren is naar lichenen of mossen, komt men plots al eens een slakje tegen dat daar rustig voortkruipt. Toch ook mooi om dat fenomeen ook eens rustig te bekijken! De af te leggen weg lijkt nog lang.

Dit is geen vlieg maar een mug! Hoe men die naam heeft gegeven is een raadsel! Gewoonlijk verschijnt ze maar rond 25 april (naamdag van St.Marcus de wetenschappelijke naam is Bibio marci, marci = marcus). Wij zagen ze nu voor het eerst op 4 april (gisteren). De voortplanting geschied in de grond en in rottende vegetatie. Ze zijn niet ongewoon zelfs in de tuin en vaak parend op zonnige muren.

De Vroegeling wordt niet groot, zo'n 10 cm is al veel en daardoor vallen ze niet echt op. Men moet ze van nabij bekijken. Ook de rozet is wel bijzonder. De kleine blaadjes 1 à 2 cm hebben stervormige haartjes. Hier zijn de haartjes te zien op de rozetblaadjes maar om te zien dat ze stervormig zijn moet men een loepe nemen. Zeer speciaal!
(Best de foto vergroten door er op te klikken)

Een klein éénjarig plantje dat als een rozet overwintert en begint te bloeien in februari. Het heeft witte kroonbladeren waardoor het nog het meest opvalt. Met vele vormen ze een wit tapijt. Zij groeien op tamelijk arme zandgrond en tot mijn verrassing stonden ze op de weg naar onze voordeur. (Wel op klikken om de foto te vergroten)

Ook een lentebloeier. Deze bloeit iets later dan de Slanke sleutelbloem. De voortplanting van de bloemen is wel bijzonder. Er zijn bloemen die bovenaan een stamper laten zien in de opening van de buis en halfweg in de buis een kring helmknoppen hebben. Daarnaast  zijn er bloemen met bovenaan een kraal helmknoppen (die stuifmeel leveren) en halfweg de stamper. Twee vormen dus. Onderaan bevind zich de nectar. Een systeem om kruisbestuiving te bevorderen! De beste vruchtzetting zou door de kruisbestuiving gerealiseerd worden.

Een lentebloeier familie van de boterbloem. De dotterbloem staat echter graag zeer nat aan de rand van en vijver is ideaal. De bladeren zijn donkergroen, zwak glanzend en niervormig. De schotelvormige bloemen kunnen tot 5 cm worden. Ze hebben dooiergele niet glanzende bloemdekbladen. "Dotter" en "dooier" houden van oorsprong verband met elkaar, vandaar dus de naam. De bloemen geven goed nectar en stuifmeel aan de insecten, in het voorjaar is dat interessant. De zaden zijn kokervruchten en zeer ligt en kunnen op het water drijven, een goed punt bij het verspreiding ervan.

Terug een korstmos of licheen (resultante van een symbiose tussen een schimmel en een alg, zoals we reeds hebben aangegeven). Het is een bladvormige structuur hier. De kleur is heldergrijs en de lobben zijn vrij groot (vandaar de Nederlandse naam) en rond. Soms zijn er korrels aan de randen maar hier zien we er geen. Wel zien we op het onderste blad aan de linkerzijde onderaan wat uitstekende haartjes, die ciliën worden genoemd en dit is dan wel een duidelijk kenmerk dat geen andere bladvormige lichenen bij ons doen. Dit korstmos is op korte tijd veel meer voorgekomen bij ons.

Dis mosje is goed te herkennen als een hoopje bijeenstaande blaasvormige structuren. De naam is dus perfect gekozen. Wel is het niet zo vlug te vinden, want het vormt slechts kleine groepjes en dan nog eerder op leemhoudend zanderige bodem zoals in tuinen en stoppelakkers. Van deze famillie zijn er twee bij ons te vinden en deze zijn dan maar micriscopisch te ondescheiden. We zijn dus al blij dat we kunnen zeggen dat het Blaasjesmos is.

Dit is familie van het Haakmos dat zo veel in onze gazonnen staat. De steel is ook rood aangelopen en de bladeren staan naar één kant gebogen maar niet zo hakig afstaand als het Haakmos. Het staat ook niet tussen gras maar meer tevinden op zuur strooisel in bosgebied. Wij vonden het in een lorkenbosje langs het antitankkanaal in Schilde. Komt nog meer voor in de Ardennen dan hier in de Kempen.

Dit mos kan men op drooggevallen plaatsen bij een ven vinden zoals de naam doet vermoeden. De bladeren zijn smal en duidelijk sikkelvormig. De stengel kan tot 10 cm lang worden. Heel bijzonder zijn echter de wat men noemt "rizoïdenbundels" aan de toppen van de bladen. Hier duidelijk te zien als de draden die van het enen mosplantje naar het andere gespannen zijn! Ze zijn niet altijd aanwezig dus mogen we van geluk spreken ze hier te ontdekken! ( Op de foto klikken om te vergroten).

Dit is één stengel van dat mos. Bovenaan zien we dat bladeren als een "gaffel" in dezelfde richting gekromd zijn. Dit zou dus het Gewoon gaffeltandmos kunnen zijn, ware het niet dat we hier duidelijk gerimpelde blaadjes zien. We hebben dus een Gerimpeld gaffetandmos. De stengel zelf is ook nog rood aangelopen en bedekt met fijne bruinrode wortelachtige structuren. Het plaatje is dus wel volledig om dit mosje op naam te brengen. Het groeit op zanderige bodems b.v. heidegebiedjes.

Een korstmos of licheen dat nogmaals laat zien hoe variabel de wereld van de korstmossen is. Dit is volledig korstvormig, gelig tot wittig en glad. De vruchtlichamen van de schimmel laten zich hier zien in lijnvormige structuren die aan een geschrift doen denken, vandaar de naam ook. Dit korstmos komt niet zo veel voor en is op gladde schors te vinden. Hier stond het op een hazelaar in het reservaat van Lovenhoek in Vorselaar. Mooi om het tegen te komen! (Om deze foto goed te zien moet men best tweemaal vergroten door er ook tweemaal na elkaar op te klikken. Ook voor de andere foto's doet men dit best!)

Ook dit is weer een korstmos of licheen. De variabiliteit bij de korstmossen of lichenen is zeer groot! Dit noemt men een bladvormig korstmos. Het is diep ingesneden en heeft vrij ronde vormen die hol en opgeblazen zijn. De bovenzijde is grijs tot groengrijs en glad. De randen zijn bruin en de onderzijde is zwart. Het is gewoon ook met de onderzijde gehecht aan de takken waar het op groeit zonder hechtworteltjes. Vandaar ook de wetenschappelijke naam "Hypogymnia" = Hypo= onderaan en gymnia komt van naakt.
Op de uiteinden van de lobben kunnen er zich ook korrelige structuren ontwikkelen die men soralen noemt. Deze korrels kunnen een nieuw licheen laten ontwikkelen het is een ongeslachtelijke voortplanting!

Dit is geen mos maar een korstmos of licheen en bestaat uit een schimmel die in symbiose leeft met een alg. Het is struikvormig en vrij onregelmatig en dicht vertakt. De takken zijn plat, bovenzijde is groengrijs. Het is onder deze bovenlaag dat de algen zich bevinden. Onderaan ziet het er wat wittig uit. Aan de randen kunnen er wat poedervormige korrels zijn die men soralen noemt. Merkwaardig is dat men dit korstmos vroeger gebruikte om gedroogd te vermalen en met geurstoffen te mengen. Het moet zeker in de poederdoos van Lodewijk XIV gezeten hebben! Het moet dan ook veel meer voorgekomen zijn dan nu om aan deze "industriële" vraag te kunnen beantwoorden. Nu vind men het regelmatig op vooral eik zoals de naam doet vermoeden maar niet massaal.