Zevenblad

In de winter onder elzen kan men al eens oude afgevallen elzenkatjes vinden waar een bekervormige structuur opstaat met een steeltje. Het ontspruit hier aan een zwart geworden a.h.w. gemummifieerd elzenkatje. De Nederlandse naam is dus wel perfect gekozen!

Een voorjaarsbloeier van oud bosgebied op vochtige humusrijke grond. Een zeer symmetrische bloem vier stijlen en acht meeldraden met dan normaal vier bladeren op een rechte steel. Soms kan het aantal bladeren wel eens verschillen met één meer of minder. Wetenschappelijke naam verwijst naar de vier bladeren "Paris (De prins van Troje) quadrifolia =(vierbladig). De bloem verspreidt een aasgeur en wordt door vliegen bestoven. De vrucht wordt een zwarte, vaak blauwe bes, die zeer giftig lijkt te zijn. Een niet alledaagse treffer!

Als deze bloemen geel zouden geweest zijn dan spraken we van de "Slanke sleutelbloem". Nu zijn deze bloemen zeer bleek en doen zij denken aan de "Stengelloze sleutelbloem" maar de stengels zijn daar zeer kort van en deze niet! Een probleem dus. In de flora vinden we nu wel dat er zich ook kruisingen kunnen voordoen. Mischien is het dus wel een kruising tussen de Slanke sleutelbloem en de Stengelloze sleutelbloem. Toch wel merkwaardig als men deze pluk bloemen tussen een groot aantal gewoon Slanke sleutelbloemen aantreft!

Een aparte soort onder de parasitaire schimmels! De Roesten kunnen tot vijf verschillende ontwikkelingsfasen hebben op 1of 2 waardplanten. De Brandnetelroest staat hier op uiteraard "brandnetel" in een jeugdstadium op de stengel en heeft een mooie oranje kleur. Deze zwammen veroorzaken "gallen" op de plant in de vorm van een gezwel waarop we de ronde sporendoosjes (best foto vergroten) kunnen zien. De tweede wardplant waarop de zwam verder evolueert is de Zegge. Een zeer ingewikkeld systeem dus!

Deze foto werd gemaakt op 21 april. Wel een heel vroege Meikever!
(Steeds op de foto's klikken om te vergroten, zelfs tot 2 x toe)

Dit insect met lange poten leek ons geen Hooiwagen en is verder niet bekend. Sommige bezoekers van de blog hebben al eens kunnen helpen met een naamgeving. Wie weet nu ook?
Dank zij de reactie hierop weten we meer. Er zijn een 14.000 soorten langpootmuggen! Soorten die de vleugels op de rug vouwen zoals hier zouden tot de "Tijgerlangpootmuggen" behoren. Volwassen exemplaren eten niet of alleen een beetje nectar en leven maar enkele dagen om te paren!

Dit is de derde van de drie stippelmossen in onze gebieden. (Zie op 20/04 hieronder de twee andere.) Hier zijn op het oppervlak ook de witte vlekjes of stippen. Later komt hier de schimmel met algen in een korreltje naar boven. (Een vegetatief verspreidingsmiddel van het licheen.) Aan de grotere eindlobben (dan het Rijpschildmos) het ontbreken van die rijp (kristallen) en wat glans op de uiteinden kan men dit korstmos verder herkennen. In Nederland zou ondertusen een vierde korstmos met die stippen opgedoken zijn Gelobd stippelschildmos. Het wordt gevonden in permanent luchtvochtige omstandigheden...Iets om naar uit te kijken.

Dit is nog één van de drie stippelkorstmossen van bij ons die dus witte stippels op heel hun oppervlakte hebben. (Bij het Rijpschildmos foto hieronder meer uitleg over die stippels.) Hier hebben we een geheel bladvormig korstmos dat heldergrijs is en onberijpt aan de uiteinden. De lobben zijn ook iets groter en ronder dan bij het Rijpschildmos.

Het is een van de drie korstmossen bij ons met stipvormige plekjes op hun oppervlak. Het is de schimmel die door het bovendste laagje breekt in ronde puntjes. Gewoonlijk is dat met nog een alg erbij wat men dan een "soraal" noemt. Het draagt bij tot de vegetatieve voortplanting van het korstmos. Het Rijpschildmos is nu vooral ook te herkennen aan de eindlobben die dofbruin zijn en grijsberijpt. Hier duidelijk te zien, want de foto is daar ook het scherpst! Deze rijp wordt door kristallen op het oppervlak gevormd. Soms is dit ook moeilijk te zien. Maar dit was een schoolvoorbeeld en kwam ook op foto nog tot uiting. (Best vergroten door op de foto te klikken.)

We zijn in het voorjaar en de Bosanemoon bloeit uitbundig in wat oudere bossen. Deze wordt ook belaagd door een parasitaitre zwam, nml. de Anemonenbekerzwam. Op kale plekken in de anemonenbloei kan men dit bekerzwammetje vinden, waar het op de ondergrondse wortels van de Bosanemoon parasiteert. Gelukkig voor de Bosanemoon is het slechts zelden te vinden en is het dan ook weer zeer speciaal!

Het gele is het Groot eierdooiermos en rondom zien we ook het Heksenvingermos met de smalle lobbetjes en de ciliën of wimpers aan de uiteinden van deze lobben. Maar in het midden hebben we een korstmos met grotere grijze lobben (+/- 2cm breed). Het Groot schildmos! Aan de rand hebben ze ook zwarte ciliën of wimpers (en ook niet altijd.) Hier wel te zien. Deze ciliën of wimpers moet men wel onderscheiden van deze van het Heksenvingermos. Het is dus een plaatje geworden met drie korstmossen op! (Op foto klikken om te vergroten).

Een opmerkelijk en prachtig rood kelkzwammetje dat op dood hout leeft (saprofyt). Eigenlijk zou het gewoon beter gewoon Rode kelkzwam noemen maar dat is nog een andere. Het enige verschil is dat deze parafysen heeft die aan de top gekruld zijn zoals een bisschopsstaf. Maar dat kun je eigenlijk alleen onder microscoop zien! En vandaar heeft hij dan toch de naam "Krulhaarkelkzwam" gekregen!

Soms hebben korstmossen wel erg merkwaardige namen! Dit korstmos is niet gemakkelijk te vinden. Het zijn de zeer kleine bruine bolvormige vruchtlichamen die rechts wat in beeld te vinden zijn (zeker foto vergroten!). Verder is er een groengrijs thallus (schubjes van het lichaam van het korstmos) rond de bruine vruchtlichamen, die maximaal 0,5 mm groot zijn. Een loepe in het veld is wel erg nodig om deze "muggenstrontjes" op boomschors te vinden.

Deze "cladonia" (uit de korstmossenfamilie) heeft zijn naam niet gestolen. De grondblaadjes zijn grijsgroen, vrij klein plat en ook wat  rechtopstaande. De "podetiën" (rechtopstaande staafvormige structuren) zijn weinig vertakt vrij recht tot gebogen en wat bruin aangelopen. Ze zijn ook wat grofkorrelig en naar onderen toe met blaadjes bekleed. Dit is wel een schoolvoorbeeld van dit licheen en doet zijn naam alle eer aan. (Op foto klikken om te vergroten).

Soms kom je wel voor verrassingen te staan als je aan 't speuren bent naar korstmossen! Hier komt een rood fluwelig insect in het visier. Het lijkt 8 pootjes te hebben en werd als een mijt benoemd maar verder rijkt onze kennis hierover niet. Wel erg mooi van kleur tegen de verder groenige achtergrond! Rik Van beek (zie reactie en ontwerper van een mooi blog) wist te vertellen dat het een Fluweelmijt, of ook geluksspinnetje genoemd wordt. Zie Wikipedia .( 2-5 mm groot, knalrood en fluwelig behaard!) Met dank voor de reactie! 

Een echt mos. Het kapselhoedje van dit mos heeft een rood puntje bovenaan en ook nog wat rode lijntjes en een rood randje onderaan het "mutsje" . Het is één van de ongeveer 15 "haarmutsen" van bij ons maar door dat rode op het kapselhoedje goed herkenbaar. De bladeren zijn ook erg gekroest als het droog is vandaar de naam ook.
(Steeds op de foto klikken om te vergroten).

Dit licheen heeft een opgeblazen bladvormige uitgroei en is hol. Onderaan zijn er geen hechtworteltjes. Het behoort tot de "Hypogymnia"-familie (Hypo=onder en gymnos= naakt) Dus geen hechtworteltjes maar rechtstreeks op te takken "geplakt" kunnen we zeggen. Centraal staan er wat rechtop ronde buisvormige structuren (tubussen) die ook bovenaan poederig kunnen zijn. Dus wat "wittige kopjes" hebben. Hier staan rechts zo wat "poederige kopjes".
(Op foto klikken om te vergroten)

Dit licheen heeft veel samenhangende ronde schubben die bij vochtig weer sterk opgezwollen zijn. Het heeft dan een "geleiachtig" aanvoelen. Het ziet er bruinzwart uit. De ronde schijfjes (vruchtlichamen of apotheciën) hebben een iets lichtere kleur en zijn tamelijk groot. Hier kunnen we ze zeer goed zien. De zwam van het licheen heeft hier een symbiose met "nostoc" een cyanobacterie of blauwalg, die we ook vrij apart in de natuur levend aantreffen. Het is dan een glibberige massa.

Deze vruchtlichamen zijn echt zwart te noemen. De rand ervan is dik en heeft de kleur (wit tot grijswit) van het vlak (thallus) van het licheen.
Het vlak (thallus) zelf is gebobbeld en nogal dik. Dit korstmos is op zure baksteen te vinden. Deze vonden we op een oude kerkmuur.
(Steeds op de foto klikken om te vergroten.)