Zaterdag 20 december 2008

Documentaire over Het Evangelie van Caesar de komende avonden zeven keer op digitaal kanaal Geschiedenis-TV

Goddelijke Caesar?
In de week van zaterdag 20 tot en met vrijdag 26 december zendt het Nederlandse digitale televisiekanaal Geschiedenis TV, elke avond tussen 20:00 en 22:00 uur, de bijna twee uur durende documentaire Het Evangelie van Caesar uit. Dit is een in 2007 gereedgekomen film van Jan van Friesland over de theorie van de Italiaanse linguïst Francesco Carotta, die beweert dat het Evangelie in het Nieuwe Testament — de boeken des Nieuwen Verbonds in de oudste anthologie van de westerse wereld: de Bijbel, dat is de Gantsche Heilige Schrift — is gebaseerd op verkeerd geïnterpreteerde bronnen over het leven van Gaius Iulius Caesar en met name de laatste dagen van deze opperpriester en dictator van Rome.

Kritiek
De stelling die Carotta daarmee verdedigt, is dat de man die in de geschiedenis — en vooral binnen vrijwel alle geloofsgemeenschappen binnen het christendom — wordt voorgesteld als Jezus Christus (Χρίστος = de Gezalfde), de zoon van God, die bewuste Iulius Caesar is. Het ligt voor de hand dat deze bewering heel veel scepsis, afweer, tegenstand, ja zelfs afschuw en haat, heeft opgeroepen. De auteur is echter — evenals de Spaanse priester González en de Nederlandse filmmaker Jan van Friesland — op tal van plaatsen in Europa op zoek gegaan naar sporen van de 'Goddelijke Caesar' die zij dachten te kunnen aantreffen in tal van oud-christelijke rituelen en tradities.

Omvangrijk boek
Wie, na het zien van de documentaire, geprikkeld is geraakt door de theorie en datgene wat in de documentaire naar voren komt, en graag meer zou willen weten — dat wil zeggen: dieper tot de materie zou willen doordringen — kan dat doen door middel van het boek dat Carotta reeds in 1999 over zijn theorie heeft gepubliceerd.
Dat relatief omvangrijke boek is in 2002 in een Nederlandse vertaling op de markt gekomen en beleefde al snel een herdruk. Daarbij gaat het om een opnieuw bewerkte versie van het Duitse origineel.

Francesco Carotta: Was Jezus Caesar?
Over de Romeinse oorsprong van het Christendom
Een onderzoek
Vertaald door Tommie Hendriks
Met een nawoord van Erika Simon
432 pag., paperback; 2002
Uitgeverij Aspekt, Soesterberg
ISBN 90-5911-069-2

Geschreven door Heinz Wallisch om 12:40 Stuur door Reageer op dit bericht

Reageer op dit bericht

Zaterdag 20 december 2008

Massenets Thaïs rechtstreeks vanuit de Metropolitan Opera in New York '” gelijktijdig op BBC Radio 3 en WDR 3

Rechtstreekse uitzending
Op zaterdag 20 december kunt u — indien u de opera Thaïs van Jules Massenet (1842-1912) zou willen beluisteren — kiezen uit twee radiozenders, die de techniek hebben geïnstalleerd om rechtstreeks verbindingen met, in dit geval, The Metropolitan Opera van New York te realiseren: BBC Radio 3 waar dit muziekdrama op het programma staat in de reeks Opera on 3 — Live from the Met; en op het continent naar WDR 3 dat dezelfde matinee — want in New York is het dan nog vroeg in de middag — eveneens rechtstreeks vanaf 18:00 uur zal uitzenden. Koor en orkest van The Metroploitan Opera House zullen worden gedirigeerd door Jesus Lopez-Cobos; solisten op de bühne zijn onder meer de sopraan Renee Fleming,Thomas Hampson en Michael Schade.

Het verhaal
Thaïs, opera in drie bedrijven uit 1894 op een libretto van Louis Gallet (1835-1898), dat is gebaseerd op de geijknamige novelle uit van de Franse schrijver Anatole France (1844-1924) , die in 1921 werd onderscheiden met de Nobelprijs voor Literatuur, voor zijn gehele oeuvre. De eerste uitvoering van dit muziekdrama werd gegeven in de Parijse Opéra op 16 maart 1894.
Een monnik genaamd Athanaël heeft het plan opgevat de

courtisane Thaïs te bekeren, omdat zij voor hem het zondige element van de stad Alexandrië vertegenwoordigt. Thaïs gaat door de knieën en ziet ook af van verdere contacten met de jonge filosoof Nicias. Na omzwervingen door de woestijn, eenmaal terug in het klooster, bekent Athanaël haar zijn liefde, maar dat dringt niet meer tot de inmiddels stervende Thaïs door; zij ziet in een visioen alleen nog het eeuwige leven.

Volgens de wervende tekst op de achterzijde van een Nederlandse vertaling, zonder dat daarin de naam van de vertaler wordt genoemd — en indertijd, echter eveneens zonder een jaartal, uitgegeven door de Internationale Bioscoop-Roman-Maatschappij te Amsterdam — kan de essentiële inhoud van het kunstwerk Thaïs . . . "met één karakteristieken zin er aan ontleend" uitstekend worden weergegeven: "De eerste materie voor de heiligheid is het samen-liefhebben, de toomloosheid, al de oreinheden van het vleesch en an den geest."
Heel dikwijls wordt de inmiddels zeer populaire Méditation voor vioolosolo als separaat concertstuk, vooral via de ether, uitgevoerd.

Afbeeldingen
1. De componist Jules Massenet door Jules-Clement Chaplain (1839-1909).
2. Voorzijde van een Nederlandse versie van de roman Thaïs.

Geschreven door Heinz Wallisch om 11:41 Reageer op dit bericht Stuur door

Vrijdag 19 december 2008

Het grote belang van de relatief kleine Noordelijke IJszee

Laatste aflevering
In de achtdelige documentaireserie Oceans, die bij de Britse televisiezender BBC Two op het programma staat, wordt op vrijdag 19 december, 's avonds tussen 22:00 uur en 23:00 uur onze tijd, een nieuwe aflevering uitgezonden. En die is meteen de laatste bijdrage van deze reeks, die verslag doet van een wetenschappelijke expeditie, die zich ten doel heeft gesteld alle oceanen van onze planeet aan een nader onderzoek te ondewerpen. Het resultaat is onder meer vastgelegd in deze acht documentaires die ieder bijna een uur duren.
De slotaflevering, Arctic Ocean behandelt de Noordelijke IJszee, die de kleinste en meest ondiepe van alle oceanen op aarde is. Maar juist deze ijszee heeft een zeer belangrijke functie bij het stabiliseren van het klimaat op onze planeet.

Geschreven door Heinz Wallisch om 13:39 Reageer op dit bericht Stuur door

Vrijdag 19 december 2008

Zes werken van Elliott Carter vrijdagavond op BBC Radio 3

Eeuwfeest-concert
In het programma Performance on 3 van de Britse zender BBC Radio 3 zullen op vrijdag 19 november, tussen 20:00 uur en 22:15 uur zes verschillende composities worden uitgevoerd van de Amerikaanse componist Elliott Carter, die op 11 december de gedenkwaardige leeftijd van honderd jaar heeft bereikt.

In meer dan acht decennia heeft de man een enorme bijdrage geleverd aan niet alleen de Amerikaanse, maar ook aan de gehele westerse muziekgeschiedenis. Als dertienjarige zat Elliott Carter in de zaal toen Pierre Monteux, met het Boston Symphon Orchestra te New York, de Amerikaanse première leidde van Stravinski's Le sacre du printemps, en hij was daardoor volkomen geëlektriseerd. Het zal dan ook een prachtig moment voor hem zijn geweest dat dit werk — ook nu in Carters aanwezigheid, ter gelegenheid van zijn honderdste verjaardag — onder leiding van James Levine werd uitgevoerd.
Kort tevoren leverde Elliott Carter het bewijs dat die hoge leeftijd het verder werken niet hoeft te belemmeren: op 5 december werd in Bostons Symphony Hall, door het aldaar gehuisveste orkest onder leiding van James Levine, de wereldpremière gegeven van zijn Interventions for piano and orchestra met Daniel Barenboim als solist.

Een kleine indruk
Carter studeerde in de tweede helft van de jaren twintig van de vorige eeuw in Parijs bij Nadia Boulanger (1887-1979). In de jaren dertig componeerde hij een tijdlang atonale muziek. Zijn oeuvre bestaat uit orkestwerken en kamermuziek, vocale composities en solostukken.
In de jaren zeventig is onder meer op het toen zeer aan de 'eigentijdse weg' timmerende label Nonesuch — onder de bezielende leiding van Teresa Sterne — flink wat kamermuziek van Elliott Carter verschenen, alsook de opvallende compositie Double Concerto for Harpsichord and Piano with Two Chambers Orchestras. Die compositie is, eveneens in die periode, uitgekomen in de reeks Music of our Time — een relatief snel opgeheven serie — van CBS, aldaar in combinatie met de Variations for Orchestra.

Vrijdag-concert op BBC Radio 3
Het BBC Symphony Orchestra onder leiding van Oliver Knussen wordt aangevuld met de cellist Anssi Karttunen en de hoornist Martin Owen. Deze beiden zullen elk op hun beurt soleren in een voor hun instrument geschreven compositie van Carter. De volgorde van de zes te spelen composities is:
1. Sound fields.
2. Celloconcert.
3. Wind rose.
4. Mad regales.
5. Hoornconcert.
6. Boston concert.

Geschreven door Heinz Wallisch om 11:16 Reageer op dit bericht Stuur door

Vrijdag 19 december 2008

Over bijna dagelijks intens lijdende lichaamsdelen van de mens

Activiteit
"Waaraan heb ik dat verdiend?" vraagt wellicht menigeen zich heden ten dage meer dan eens af, zodra deze op de rondingen onderaan de menselijke rug veelvuldig sporen van lijden blijkt vast te stellen, en die zoveel sterker blijken te zijn dan de intens geteisterde billen en hun bezitter lief is. Deze twee-eenheid draagt van dat lijden somtijds afdrukken die bij de objectieve beschouwer — vooropgesteld dat deze in staat wordt gesteld om nader onderzoek te doen — het vermoeden zouden kunnen doen rijzen dat de intens geteisterde achterhand slachtoffer is geworden van de uithalen van bijvoorbeeld een lijder (v/m) aan dippodisme, dan wel dat het resultaat te wijten — respectievelijk te danken — is aan handelingen in het kader van een al dan niet serieus bedoeld, doch weloverwogen gezelschapsspelletje met een eventueel doorslaand succes — afhankelijk van de doortastendheid van degene die de actievere rol binnen de 'interactie' op zich heeft genomen, en de 'tegenpartij' — in het kader van haar passieve deelneming in het gebeuren — uiteindelijk op de blaren zal moeten plaatsnemen, als hadde deze haar — of toch zijn — billen gebrand.

Wantoestanden
De veelvuldig — grotendeels echter minder dikwijls plastische, doch door middel van teksten, in woord en/of geschrift — gesignaleerde wantoestanden zijn nu juist het gevolg van handelingen, welke men geenszins als passief mag kwalificeren, aangezien deze de activiteit van trappen vereisen. Niet in de waarde van inrichtingen die ervoor zorgen dat u omhoog of naar beneden kunt stappen, maar trappen in de betekenis van een ware lichamelijke handeling waaraan trappers te pas komen. De aanvankelijk eventueel nog als klappen gedachte oorza(a)k(en) van al die teisteringen der billen bleken dan echter evenmin het gevolg van schoppen.

Dat valt enerzijds mee, doch daar zou — wil men aan het gangbare schoonheidsideaal der 'billenkenners' blijven voldoen — dan wel weer tegenover kunnen staan dat men zou moeten overwegen het peddelen te staken. En welke rechtgeaarde gebruiker van de hedendaagse velocipède valt daarvoor te porren?

Actualiteit
Een bedrijf dat naar eigen zeggen zeer zacht toiletpapier vervaardigt, bekommert zich, zij het met de vooralsnog gepaste afstand om uw en onze billen — alweer vooropgesteld dat de firma in kwestie daartoe in staat wordt gesteld dat u en wij haar producten aanschaffen dan wel anderszins verwerven. Om de gepostuleerde bekommernis om — voor die firma interessante — onderdelen der intieme delen van 's mensen lichaam kracht bij te zetten, heeft dat bedrijf — in deze periode en maar liefst in vijftien steden van ons land — niet alleen kussentjes op openbare zitgelegenheden aangebracht, maar tevens hoesjes met een zachte schuimlaag bevestigd op relatief veel zadels van publiekelijk gestalde fietsen.

MooiMan+%E2%80%94+Klaarmetschilderen.jpg

Voor dat laatste heeft die producent van zeer zacht toiletpapier gekozen aangezien een onderzoek zou hebben uitgewezen dat 51% van de mensen het fietszadel als de meest pijnlijke zitplek kwalificeert. Dat het in wezen de billen zijn die als zodanig worden ervaren en de zitplekken de oorzaak vormen van die gevoelens, is meer een taal- en stijlkwestie dan een van foutief geprojecteerde ongemakken, respectievelijk pijnen.

Tijd van liefde
Handig inspelend op de gedurende de laatste weken van ieder jaar opnieuw al te veelvuldig geuite en daardoor aan intrinsieke waarde evenzeer veel verloren hebbende kreet "Wees lief voor

elkaar" — omdat velen geloven dat 'het kerstkind' in deze periode van het jaar is geboren; doch die bewering was niets anders dan een christelijke aanpassing aan heidense gebruiken, om op die manier veel meer dolende schaapjes te kunnen kerstenen en vervolgens onder de noemer van één herder te kunnen parkeren — heeft die papierfirma thans de slogan aan de man gebracht Wees lief voor je billen. Dat dit iets meer inspanning kost dan eenzelfde opstelling jegens eens anderen persoons niet vegetarische en groot uitgevallen kadetten, moge voor menigeen duidelijk zijn die wel eens of zelfs vaker heeft getoond niet te beroerd te zijn om lijf en leden van een collega-mens zonder omhaal of schroom te beroeren, zonder daarvoor in een donkere kast te zijn opgesloten om aldaar brood met groene zeep te consumeren teneinde de onoorbaarheden te boeten.

Kerstwensen van de papiermensen
Wat die papiermensen willen, is dat u gebruik maakt van hun zachte producten teneinde uw eigen billen te verwennen. Het valt te hopen dat niet iedereen als een blok valt voor deze vorm van verleiding, waarin men onverhoeds wordt opgeroepen om zich over te geven aan ietwat narcistisch getinte uitingen jegens het eigen vlees. Vandaar ook dat wij u, uit volle overtuiging en met nadruk, hier en nu zouden willen toeroepen:
Ken uzelf en Maat houden is het beste alsmede Niets overmatig.
De graecisten en anderszins klassiek geschoolden onder u weten dat deze termen Griekse beginselen zijn.
____________
Afbeeldingen
1. Ongeschonden herenbillen.
2. In staat van ongereptheid verkerende partij billen aan een geheel naakt lichaam. Boslicht: Arno Hendrikse, gefotografeerd door Ewoud Broeksma. Galerie MooiMan te Groningen.
3. Frans van Oirschot: Klaar met schilderen. De fiets staat gereed, maar de kunstenaar wacht nog even. Hoopt hij met denken een methode te kunnen ontwikkelen die, zittend op het fietszadel, toch het billenduo ongeschonden laat? — Te zien in Galerie MooiMan te Groningen.
4. Lief voor eigen billen door training en acrobatiek. Foto van Jan Griffioen. Galerie MooiMan te Groningen.

Geschreven door Heinz Wallisch om 00:00 Reageer op dit bericht Stuur door

Donderdag 18 december 2008

Arte-documentaire over een relatief stille, maar gestadig doorwerkende revolutie: biseksualiteit

Arte-televisie
Op donderdag 18 december zendt Arte-televisie, tussen 22:25 uur en 23:25 uur een documentaire uit over het fenomeen biseksualiteit. Daarin zijn verhalen te beluisteren die

mensen met deze instelling vertellen aan documentairemakers Laure Michel en Eric Wastiaux. Deze rolprent stamt uit Frankrijk en is dit jaar gereed gekomen. De film heeft een duur van 56 minuten, en zal worden uitgezonden in HD-kwaliteit op het formaat 16:9.
Op zaterdag 20 december zal deze documentaire worden herhaald om 00:15 uur.

Keuzevrijheid
In het betoog dat de Amerikaanse seksuoloog Fred Klein in zijn boek over het fenomeen Biseksualiteit heeft gehouden, stelt hij dat dit de enige waarachtige seksuele keuze is, die een mens heeft. Homoseksuele en heteroseksuele oriëntatie liggen genetisch vast, maar voor een leven als biseksueel kun je kiezen. Weer een andere wetenschappelijke stem, die nog wel eens vanwege haar opvattingen is gehoond — die van Iteke Weeda — meldde alweer twee decennia geleden al dat die eenzijdige seksuele oriëntatie meer en meer zal vervagen, en aan die stelling werd de verwchting gekoppeld dat in het midden van de eenentwinttigste eeuw het gros van de dan in de bloei van hun leven verkerende mensen biseksueel georiënteerd zal zijn.
Gezien de ontwikkelingen die de laatste decennia, vooral na de Grote Seksuele Revolutie, eind jaren zestig, die onderdeel vormde van — dan wel gelijk opging met — een algeheel maatschappelijke revolutie in de westerse wereld, is die stelling van mevrouw Weeda zo dwaas nog niet. Immers, die biseksuele revolutie is er een van volkomen ander kaliber dan de voorafgaande algemene in de jaren zestig: de huidige verloopt veel rustiger en langs lijnen van geleidelijkheid.
Het waren volgens insiders veel meer de avantgarde kunstenaars, die zich openbaarden als biseksueel: zangers, dansers, filmers, schrijvers en modeontwerpers. Doch dat gebeurde vooralsnog alleen maar in de grote centra van het oude continent en in steden met welhaast een status aparte op het punt van de seksualiteit: Parijs en Berlijn, New York, San Francisco en Montreal. Vooral door het feit dat dergelijke figuren doorgaans in het middelpunt van de belangstelling staan, kan de bekentenis van zulke pioniers een doorslaggevende betekenis hebben voor tal van twijfelaars en weifelaars.

Geschreven door Heinz Wallisch om 19:32 Reageer op dit bericht Stuur door

Donderdag 18 december 2008

Twee koorwerken van de Britse componist Benjamin Britten op BBC-radioconcert

Avondconcert
Tijdens het Britse BBC Radio 3-programma Performance on 3 zullen op donderdag 18

december twee koorwerken van de Engelse componist Benjamin Britten (1913-1976) worden uitgevoerd. Als eerste werk van het vierdelige programma zal A ceremony of carols, opus 48, gecomponeerd in 1942, klinken. Na twee andere onderdelen wordt het avondconcert besloten met de cantate Saint Nicholas, opus 42, uit het jaar 1948 van dezelfde componist.
Het BBC Concert Orchestra staat onder leiding van Andrew Carwood. Medewerking wordt verleend door de BBC Singers; Sloned Williams, harp; en Andrew Kennedy, tenor. Het concert duurt van 20:00 uur tot 22:15 uur en zal, tussen 20:40 uur en 21:00 uur, worden onderbroken door het programma Twenty minutes.

Geschreven door Heinz Wallisch om 17:46 Reageer op dit bericht Stuur door

Donderdag 18 december 2008

Slachtoffer voor de rechter '” dader blijft vrij

Platgetreden paden
De ergste oorlogsmisdadiger van de eenentwintigste eeuw — een man zonder enig niveau en zonder enige beschaving — die een officieel 'afscheidsbezoek' bracht aan het land dat hij — flagrant in strijd met het Volkerenrecht — heeft bezet, kreeg tijdens een persconferentie twee schoenen toegeworpen door één van zijn talrijke slachtoffers: de Iraakse televisiejournalist Montazer al-Zaidi, die daarmee heeft getoond welke diepe verachting hij terecht koestert voor dat abjecte on-wezen uit Yankenland — de grootst denkbare vijand van een vrije samenleving.

Zoals dat gaat in een wereld waar het Recht steeds meer met voeten wordt getreden en — het moet hier nog maar eens herhaald — waar Iraakse slachtoffers van extremistische agressie — onder de directe verantwoordelijkheid van de Irak bezoekende topcrimineel en zijn administratie — op de vreselijkst denkbare manier zijn mishandeld, gefolterd en gedood tijdens een gedeeltelijke herhaling van de mofse beestachtigheden uit de Tweede Wereldoorlog, blijft de meest weerzinwekkende agressor op vrije voeten en wordt het slachtoffer onder de voet gelopen, gearresteerd en gevankelijk afgevoerd.
Inmiddels is Montazer al-Zaidi, woensdag 17 december, voor een rechter verschenen. Een vonnis is daarbij niet geveld. Wel heeft de journalist laten weten dat hij onder uiterst grote druk staat. Voor de bevolking buiten is hij echter een Held en scanderen massa's zijn naam. Het valt te hopen dat er er in Irak thans een rechter te vinden is die passende woorden kan vinden om de feiten in de juiste context te benoemen en zo tot een niet mis te verstaan vonnis zal komen: Vrijspraak. En ook: ten minste een dozijn paar spiksplinternieuwe kwaliteitsschoenen.

Geschreven door Heinz Wallisch om 10:31 Reageer op dit bericht Stuur door

Woensdag 17 december 2008

De dagelijkse Duitse taal van anno nu geboekstaafd

Trendy woorden
Op de dag voorafgaande aan Het Groot Dictee der Nederlandse Taal — nee, ik ga er niet naar kijken omdat het dodelijk vermoeiend praten, want overvol met foute ritmen en een totaal gebrek aan melodie, van Philip Freriks de best denkbare antireclame vormt voor dit gebeuren — werd in het NOS Journaal bekendgemaakt welk Nederlands begrip de status van meest trendy woord van 2008 heeft gekregen. Het werd swaffelen — een bijzondere manier van leuteren. [1]
Op dezelfde dag bracht de postbode mij een aantal nieuw verschenen boeken van een Duitse uitgever, waartussen zich ook het boek Die Sprachnudel — Das Wörterbuch der Jetztsprache dat deze maand is uitgekomen, en waarin — althans in de meeste gevallen — op een heel trefzekere manier, die tegelijkertijd onderhoudend (en humoristisch) is, tal van vragen omtrent de taal van alledag wordt verklaard.

Internettaal
De omslagtekst meldt dat de Generatie Google zich hier niet alleen als taalkenners presenteert, doch evenzeer als fantasierijke scheppers van nieuwe woorden. Maar in dat kader van elatief nieuwe woorden komen ook oudere begrippen weer boven tafel, die in vergetelheid geraakt waren, maar een nieuwe plaats binnen de taal van nu hebben weten te veroveren, en dat geldt ook voor bepaalde woorden uit — in dit geval Duitstalige — dialecten, alsmede voor begrippen die in de wereldwijde internetgemeenschap aan de orde van de dag zijn.
En als we het hier toch over gemeenschap hebben, kunnen we u nog daarover informeren dat er relatief veel woorden zijn die betrekking hebben op de fysieke cohabitatie tussen twee wezens van hetzelfde dan wel van het tegenovergestelde geslacht. Dat zal geen verbazing wekken bij diegenen, die zich meer dan oppervlakkig met tal van woorden in het Nederlands en zijn dialecten heeft beziggehouden. Dat derhalve ook diverse geheel nieuwe kwalificaties van de verschillende geslachtsdelen op zich een heel scala aan woorden opleveren, en de — min of meer, en somtijds helemaal niet, cryptische — benamingen voor urineren dan wel defeceren — de daad zelf in de vorm van een werkwoord dan wel als zelfstandig naamwoord.

Slordigheid — Schlamperei
Bij alle waardering voor de veelzijdigheid en de positieve functie die deze Sprachnudel heeft als supplement bij omvangrijkere dictionaires — welke veel minder snel kunnen worden aangevuld —, is hier echter tevens een woord van kritiek op zijn plaats. In het lemma op pagina 55 — Dutch — wordt ons land met Holland aangeduid, een benaming die sedert twee eeuwen volstrekt onjuist is en dat de auteurs dienen te weten, en anders het lectoraat dat dit boek heeft begeleid. Het is een slordigheid in de definitie, die met Die Niederlande had moeten beginnen — een feit dat begin jaren negentig uit en te na bekend was bij de lectoren van Huize Droemer/Knaur.
Holland dat tot 1840 één provincie was — maar daarna is opgesplitst in twee provincies: Noord-Holland en Zuid-Holland, en ten dele werd gewijzigd —, is een regio zonder enige gouvernementele institutie, en daarom zelfs niet vergelijkbaar met een Duitse deelstaat.
Degenen die nu hun schouders ophalen over deze (deel)kritiek, geef ik te overwegen hoe zij zelf zouden reageren als ik op mijn beurt de Bundesrepublik Deutschland als Schwarzwald zou kwalificeren. Dan plotseling verschuilt niemand zich meer achter het Latijnse begrip pars pro toto. Dat geldt immers nooit voor het eigen land, doch alleen voor het kleine(re) buurland. Dat is echter, helaas, een vorm van
— Achtung! Hier kommt ein neues Wort für die Sprachnudel — Hochmutszertrümmerung. De Nederlandse versie daarvan, Hoogmoedsverplettering, gebruik ik al bijna een halve eeuw.
Verder staat in hetzelfde lemma de onjuiste verklaring van het woord Dutch, dat een adjectief is — Nederlands — en zeker geen zelfstandig naamwoord. Da liegt der Hund begraben!
Het valt te wensen dat deze Schlamperei in een eventueel volgende druk, die hopelijk snel nodig zal zijn, wordt weggewerkt. Voor de rest is het een aanbevelenswaardig boek waaruit men veel (oud) nieuws kan leren, aangezien het im Großen und Ganzen humoristisch is geschreven.
__________
[1] Leuteren in de zin van een handeling met die leuter verrichten. Het aanraken van een voorwerp door middel van slingeren met het mannelijk lid, teneinde hierin bevrediging te vinden.
____________
Die Sprachnudel — Das Wörterbuch der Jetztsprache
Herausgegeben von Naden Badazlgogtapeh und Silvan Maaß
240 pagina's, paperback, Originalausgabe
Knaur Taschenbuch Verlag, München, December 2008
ISBN 978-3-426-78128-9; Prijs € 8,95 in de Bondsrepubliek
en in Nederland bij Boekhandel Die Weisse Rose, Amsterdam

Geschreven door Heinz Wallisch om 19:21 Reageer op dit bericht Stuur door

Woensdag 17 december 2008

Het fenomeen Goud in de loop der eeuwen '” ZDF-documentaire

Object van begeerte
Het tweede publieke Duitse televisienet ZDF presenteert op woensdag 17 december een nieuwe aflevering in de reeks Abenteuer Wissenschaft. Het programma duurt een half uur — volgens de planning zal dat tussen 23:00 uur en 23:30 uur zijn — en behandelt deze keer het fenomeen Goud.

Of het de uiterlijke schoonheid, dan wel de stabiliteit van het edele metaal was en is, of het onderbewuste verlangen naar diverse graden van zuiverheid, is niet eenduidig, maar de mens heeft door de eeuwen heen zijn begeerte naar goud op tal van — niet altijd even hoogstaande — manieren getoond. Opvallend echter was dat een boekje over dit edele metaal in mijn boekhandelstijd zelfs voor de helft van de door de uitgever vastgestelde prijs, relatief gezien nauwelijks werd verkocht.
In de documentaire wordt onder meer aandacht besteed aan archeologische zoektochten naar goudmijnen die al vele eeuwen bestaan en die zich onder meer in de Kaukasus bevinden. Ongetwijfeld zal daarbij ook de — al dan niet (in)direct uitgesproken — vaststelling aan de orde komen dat zelfs binnen dat kader niet alles goud is wat er blinkt.

Geschreven door Heinz Wallisch om 09:04 Reageer op dit bericht Stuur door

Dinsdag 16 december 2008

Thomas Manns roman Buddenbrooks uit 1901 opnieuw verfilmd

Vanaf 25 december
De roman Buddenbrooks van Thomas Mann (1875-1955) voor het eerst verschenen 1901 werd een mijlpaal in de geschiedenis van de Duitse prozaliteratuur.

Niet alleen leverde het boek — dat in negentiende eeuwse koopmanskringen van de Hanzestad Lübeck speelt — de schrijver in 1929 de prestigieuze Nobelprijs voor Literatuur op, het familiedrama is tot op heden het meest populaire boek in Noord-Duitsland.
Op 25 december aanstaande is de nieuwste — inmiddels alweer de vierde — verfilming van Manns eerste grote roman in de Duitse bioscopen te zien. Hoewel er ook vage berichten opdoken dat de film vanaf die datum op de buis te zien zou zijn, is dat niet erg waarschijnlijk. Wel hebben enkele regionale ARD-zenders aan het project meebetaald, en dat houdt in dat het recht om de eerste uitzending op de beeldbuis te realiseren, bij dat instituut berust. Het zou daarom wel eens kunnen gebeuren dat tijdens de kerstdagen van 2009 de 150 minuten durende rolprent alsnog, zij het in afleveringen, het

huiskamerscherm komt inkleuren. Want dat het een kleurig gebeuren zou worden, werd duidelijk toen de intussen vooraanstaande Duitse regisseur Heinrich Breloer (geboren in 1942) — die zeer veel internationale bekendheid heeft gekregen met modern Duits filmdrama, zowel in spelvorm alsook met het voorkomen van docudrama — aan de slag is gegaan.

Andere aanpak
Breloer is afgeweken van de gebruikelijke benadering van een stof, en hij heeft de roman vol feiten en fictie van Thomas Mann gestalte gegeven als conventioneel ondergangsdrama zonder daarbij experimenten in de regie te wagen. Het zou hem, zo zei hij zondag 14 december in een interview, dan ook niet verbazen als menig kijker die nieuwe film als "zu bieder" zou ondergaan. Als we in aanmerking nemen dat er thans wereldwijd een zware crisis in de financiële en economische handel en wandel heerst en de gevolgen daarvan voor menigeen van enorme omvang zijn, is het verhaal inhoudelijk alleen maar actueel en zal alleen iemand die psychisch erg doof en blind is de actualiteit in het verhaal ontgaan. Teksten die drie jaar geleden in het draaiboek zijn opgenomen, zouden uit de actualiteit van gisteren en vandaag hebben kunnen stammen.
Met een budget van zestien miljoen euro is Breloer erin geslaagd een sfeer op te roepen van enerzijds de grote lijn — de wereld van veel internationale handel die Lübeck in de loop van enkele eeuwen heeft opgestoten in de vaart der volkeren — en, daar tegenover, alledaagse beslommeringen van een huis vol individuen wier verlangens botsen met die van het gezin en de direct daaraan verbonden toestanden en gebeurtenissen, zakelijke belangen en divergerende krachten.

Dat dit op een gegeven moment leidt tot de noodzaak persoonlijke belangen steeds meer naar de achtergrond te laten verdwijnen — waarbij zelfs een ogenschijnlijk zo schitterende balnacht simpel als beursvloer en handelshuis fungeert omdat de dochter des huizes aan de (zeer vermogende) man moet worden gebracht —, is een weliswaar niet ongebruikelijk fenomeen in zakenkringen, maar evenzeer een gebeuren dat in veel gevallen de hoogst persoonlijke tragedie als een geest uit de fles tovert. In de vierde generatie is er buiten de ooit zo respectabele familienaam niet veel over bij de laatste nakomeling, die zich in totale vervreemding overgeeft aan de muziek.

Breloer erkent dat die elementen in het verhaal voor hem aanleiding hebben gevormd zich stipt te houden aan het conventionele ondergangsdrama dat Thomas Mann schildert: vol feiten en fictie overigens, want reeds rond de vorige eeuwwisseling liet die auteur zeer persoonlijke ervaringen binnen het gezin Mann meespelen in het anderzijds bedachte verhaal over de vier generaties Buddenbrook.

Protagonisten
Thomas Mann — die de roman aanvakelijk de titel Abwärts had willen meegeven, maar er hoogstwaarschijnlijk goed aan heeft gedaan om daarvan af te zien — beschrijft met groot meesterschap het lot van senatoren en groothandelaren van de Lübecker familie Buddenbrook. Voor de rol van senator Buddenbrook heeft de regisseur een beroep gedaan op Armin Müller-Stahl (geboren 1930), die in Breloers epos Die Manns de rol van Thomas Mann speelde.

Heinrich Breloers keuze voor Iris Berben (geboren 1950) om aan de rol van Elisabeth Buddenbrook invulling te geven, is, althans 'op het eerste gezicht', volkomen onbegrijpelijk, aangezien deze dame doorgaans weinig anders laat zien dan het clichévrouwtje dat zo uit haar yoghurtreclame is weggelopen. Dat ze desondanks razend populair is in allerlei verschillende typen, die echter altijd op hetzelfde typetje uitkomen — en dat geldt eveneens voor diverse van haar collega's, die allen ook het predikaat "große Schauspielerin" opgeplakt hebben gekregen, maar toch altijd weer slechts dat ene masker opzetten —, verbaast uiteraard niemand.
Wellicht heeft Heinrich Breloer adequatere gegevens ter beschikking gehad en is hij erin geslaagd Iris Berben zodanig aan te sturen dat ze iets laat zien dat lang in het verborgene is gebleven; dat zou dan een extra verdienste zijn.
Dat geldt ook voor het feit dat Breloer op de in het boek aangegeven locaties in Lübeck heeft gedraaid en dat hij het Buddenbrook-huis zelfs heeft laten nabouwen.
In deze nieuwste verfilming van Buddenbrooks spelen ook enkele Nederlandse acteurs mee, zoals Krijn ter Braak, Fedja van Huêt en Cas Enklaar.
____________
Afbeeldingen
1. Voorzijde van het stofomslag van een speciale editie in één band van Thomas Manns roman Buddenbrooks.
2. Auteur Thomas Mann in zijn jonge jaren.
3. Eerste blad van Thomas Manns oorspronkelijke Buddenbrooks-manuscript.
4. Acteur Armin Müller-Stahl.
5. Actrice Iris Berben.

Geschreven door Heinz Wallisch om 12:51 Reageer op dit bericht Stuur door

Dinsdag 16 december 2008

De actualiteit op de hak in Neues aus der Anstalt

Open deuren
Wie van ulieden zonder enige kennis van de actualiteit in de naburige Bondsrepubliek Duitsland is en daarbij absoluut niet houdt van satire, — hoeft niet de moeite te nemen om op dinsdag 16 december weer een kijkje te nemen in de Inrichting, waarvan de deuren één keer per maand, behalve in de komkommertijd, opengaan direct na het Heute Journal van het tweede Duitse publieke televisienet ZDF;

zelfs niet als dergelijke satire in Neues aus der Anstalt opnieuw het allerhoogst denkbare gehalte bereikt, qua intelligent en onmiskenbaar afrekenen met uitzinnige minkukeligheid op het niveau van regering en oppositie, in handel en bij de industrie en, zeker niet te vergeten, jegens de nimmer aflatende pogingen van een al vele jaren volkomen dolgedraaide minister van Binnenlandse Zaken, die de satansganse dag, onder de dekmantel van het willen bestrijden van terrorisme, zelf steeds maar weer nieuwe terreurplannen jegens het eigen volk bedenkt — en daarom in zo'n Anstalt zou moeten worden opgesloten alwaar hij in strenge isolatie dient te worden gehouden opdat hij zijn onbedaarlijk-gevaarlijke gekte niet op anderen kan overbrengen, want geïnstitutionaliseerde zenuwpatiënten zouden er maar nerveus en verward door raken. Immers, de man is tegelijkertijd volkomen blind voor de feiten en de extreme, zeder directe bedreigingen van de zijde van het mofse neonazisme.

Volbloed satire
Doch dinsdagavond is het weer zover dat u de soli van de individuele patiënten en van de geneesheer-directeur van deze Anstalt, alsmede de interactie tussen leiding en 'geïnterneerden' en van leden der laatstgenoemde categorie onderling. En dat bij die gelegenheid de Duitse Bondskanselier en diverse minsters, vooraanstaande lieden uit de politieke oppositie, lieden uit grote concerns, zoals de baas van de Bundesbahn en/of de vandaag veroordeelde Siemens-kopstukken een gevoelige lik uit de pan zullen krijgen, mag als zeker gelden. Die dikwijls toch nog weer onverwachte pointes — waar de heren zo voortreffelijk gedoseerd naar weten toe te werken — zijn van onschatbare waarde voor het in beweging brengen van de lachspieren, zonder dat daarbij door de mensen binnen de Anstalt wordt voorbijgegaan aan de ernst van al die toestanden, gebeurtenissen en situaties in al hun absurditeit en burgervijandigheid.

Flink uitdelen
Dat uitdelen geschiedt in eerste instantie bij elke 'open dag' door de psychiater die als baas van 't spul geldt, maar zelf — zoals dat een psychiater in die omstandigheden betaamt — eveneens met anale en andere fixaties is behept. Urban Priol en Georg Schramm geven daarbij de toon aan, maar worden bij de doorgaans maandelijkse

open dag ondersteund door gasten; deze keer zijn dat Monika Grube, Rainald Grebe Jochen Malmsheimer en . . . de grand old man van alle Duitse (televisie)satire Dieter Hildebrandt, die in 2007 tachtig jaar is geworden en dat met een nieuw boek vol herinneringen zelf heeft herdacht, maar daarbij heel direct aangeeft: niet nog eens!
Of ook hij over zo'n acht decennia nog steeds een begrip zal zijn als heden, zoals dat wel het geval is met de recentelijk herdachte Karl Valentin — die met Liesl Karlstadt in de eerste decennia van de vorige eeuw zeer actief en zeer populair was —, bekijken we aan het eind van deze eeuw dan wel weer, als het even kan in deze kolommen.

Geschreven door Heinz Wallisch om 01:13 Reageer op dit bericht Stuur door

Maandag 15 december 2008

Arte-documentaire over Regensburger Domspatzen

Eén uitzending
Op dinsdag 16 december, tussen 23:00 uur 's avonds en 01:35 uur in de nacht op woensdag 17 december, presenteert de Duits-Franse cultuurzender Arte-televisie eenmalig een documentaire over het internationaal befaamde jongenskoor Regensurger Domspatzen.

De film van Matti Bauer is ontstaan in opdracht van de ARD-regionale zender Bayerische Rundfunk, en is dit jaar gereedgekomen. De film zal worden uitgezonden in HD-kwaliteit en op het formaat 16:9. In deze documentaire over een koor dat inmiddels kan bouwen op een traditie van meer dan duizend jaar, wordt het resultaat getoond van een jaar filmen bij die jeugdige zangers en hun begeleiders. De voornaamste taak van het koor is het zingen tijdens de liturgie in de katholieke kerk.

Geschreven door Heinz Wallisch om 10:49 Reageer op dit bericht Stuur door

Maandag 15 december 2008

Winter in het Amerikaanse Yellowstone Park

Dierenleven in nationaal park
Het eerste Duitse publieke televisienet ARD/Das Erste zendt maandag 15 december in de programmareeks Erlebnis Erde weer een nieuwe aflevering uit: Bären, Trapper, Bisons — Winter im Yellowstone. Deze ujitnemende natuurdocumentaire toont het dierenleven tijdens de winter in het befaamde Yellowstone Park, dat het eerste nationale park ter wereld werd, in 1872.
Deze film van Janet Hess en Jane Moore zal worden uitgezonden tussen 20:15 uur en 21:00 uur. Het is een documentaire die door de regionale zenders Westdeutscher Rundfunk en Norddeutscher Rundfunk, in samenwerking met Stern, is gerealiseerd. De film wordt in breedbeeld uitgezonden.
Het is, gezien het winterse karakter van de beelden, helemaal niet verbazingwekkend dat de zender erop wijst dat het zien van al die daar nog levende dieren tot nadenken stemt en derhalve prima in de sfeer van het kerstfeest past.

Foto: Zomer in Yellowstone Park.

Geschreven door Heinz Wallisch om 09:53 Reageer op dit bericht Stuur door

Maandag 15 december 2008

Als dieren alarm slaan (2) '” nog twee afleveringen op Arte-TV

Deel 4 en 5
Op maandag 15 en op dinsdag 16 december zullen de beide laatste afleveringen uit de vijfdelige natuurserie Wenn Tiere Alarm schlagen op Arte-televisie te zien zijn; die beide documentaires duren elk drie kwartier en worden uitgezonden tussen 19:00 uur en 19:45 uur.
De aflevering van maandag 15 december is getiteld Die Tsunami-Warner. Deze film vanj Kamel Kezadri uit 2008, die voor Arte France werd gerealiseerd, behandelt het vermogen van bepaalde dieren zulke nauurcatastrofes niet alleen te voelen aankomen, maar deze te kunnen ontvluchten. Doordat ze in principe met zulk gedrag signalen geven, zouden die door kenners zich door deze zodanig kunnen laten leiden dat er consequenties aan kunnen worden verbonden. In de documentaire wordt nog eens gekeken naar dat eventuele vermogen van de dieren in kwestie.
De laatste aflevering, op dinsdag 16 december, heet Die Erde bebt, een titel die voor zich spreekt. Die behandelt de vraag of dieren aardbevingen voelen aankomen en hun conclusies daaruit trekken.
Deze 43 minuten durende documentaire, eveneens van Kamel Kezadri, en tevens dit jaar gereedgekomen, wordt, net als de andere aflveringen, op het formaat 16:9 uitgezonden.
Herhalingen van deze vijf documentaires zijn vooralsnog niet gepland.
__________
Een eerste artikel, over de afleveringen 1-3 in deze reeks, is op deze site verschenen op maandag 8 december.
____________
Foto: Kamel Kezadri/Mona Lisa; Arte France

Geschreven door Heinz Wallisch om 09:07 Reageer op dit bericht Stuur door

Maandag 15 december 2008

Portret van Olivier Messiaen '” deze week driemaal op Arte-tv

Filmportret uit 2002
Onder de titel Olivier Messiaen — Kristall-Liturgie zal de Frans-Duitse cultuurzender ARTE-televisie de komende week drie keer een Portret uit 2002 voorstellen van deze Franse componist, die op 10 december honderd jaar oud zou zijn geworden. Zijn bijzondere verdiensten als schepper van vooral uitzonderlijke werken — die worden gekenmerkt door een reeks van invloeden uit de aan hem voorafgaande, westerse muziek, maar eveneens uit die van het verre Oosten, vooral Japan, en uit de natuur, vooral van vogels — zijn veelvuldig thema van artikelen en lezingen geweest. Tevens is de man onderscheiden met diverse prijzen, zoals de Nederlandse Erasmusprijs (1972).
De eerste uitzending van de documentaire van de Fransman Olivier Mille — welke onder auspiciën van Arte France tot stand is gekomen — zal op maandag 15 december, 's avonds tussen 22:40 uur en 23:40 uur plaatshebben.
Twee herhalingen zijn gepland, beide op andere tijdstippen, opdat zoveel mogelijk mensen daarvan nog kunnen kennisnemen: allereerst op vrijdag 19 december vanaf 08:00 uur in de ochtend en dan nog op zondag 21 december, 's ochtends om 06:00 uur.
__________
Afbeelding: Olivier Messiaen aan de speeltafel van een orgel met vier klavieren, waarvan de drie manualen hier zichtbaar zijn. Het zou wel eens in de Parijse Église de la Sainte-Trinité kunnen zijn.

Geschreven door Heinz Wallisch om 01:47 Reageer op dit bericht Stuur door

Zondag 14 december 2008

Messiaens Turangalîla-symfonie eenmalig op Arte-televisie, zondag 14 december

In het kader van 100 jaar Olivier Messiaen zendt ARTE-televisie op zondag 14 december, tussen 19:00 uur en 20:25 uur diens omvangrijke en veeleisendeTurangalîla-symfonie uit. Deze werd gecomponeerd in de jaren 1946-48. De herdenking van de honderdste geboortedag van deze componist, die de laatste weken flink veel aandacht heeft gekregen in alle denkbare media, zal voor deze opname aanleiding zijn geweest.

Uitvoerenden zijn het Orchestre Philharmonique de Radio France onder leiding van Myung-Whun-Chung. Solistische medewerking wordt verleend door de pianist Roger Muraro en Valérie Hartmann-Claverie. Het concert werd in oktober dit jaar opgenomen in de vermaarde Parijse Salle Pleyel.
Dit Arte-programma wordt slechts eenmaal uitgezonden.

Geschreven door Heinz Wallisch om 22:33 Reageer op dit bericht Stuur door

Zondag 14 december 2008

Vulkanen en bevingen beheersen het ZDF-avond- en nachtprogramma van zondag 14 december

Vier documentaires
Het tweede publieke Duitse televisienet ZDF presenteert zondag 14 december — tussen 19:30 uur en 03:35 in de nacht op maandag 15 december — diverse programma's over vulkanen en het leven óp de rand daarvan'. In vier van de vijf gevallen gaat het om letterlijke vulkanen, respectievelijk aardbevingen, in het vijfde om een figuurlijke vulkaan, die eveneens — zij het andersoortige — de nodige aardbevingen ten gevolge kan hebben. Zie daartoe de bijdrage van heden op deze site.

Faszination Erde
In de programmareeks Faszination Erde is tussen 19:30 uur en 20:15 uur een wetenschappelijke documentaire te zien Inseln am Rand der Hölle — Indonesien. Over de talrijke vulkanen die op de eilanden van de Indonesische archipel te vinden zijn.

Terra XXL — Een lange nacht vol natuurgeweld
Na Volker Panzers Nachtstudio volgt ook deze zondag een lange nacht, deze keer met drie archeologische documentaires over natuurgeweld, met name over vulkanen en aardbevingen.
De eerste film, Pulverfass Vesuv, mag men tussen 01:20 uur en 02:05 uur verwachten.
In aansluiting daarop wordt een, eveneens drie kwartier durende documentaire gepresenteerd met de titel Bebenalarm in Tokio, over de eventuele aardbevingen die de miljoenenstad Tokio bedreigen.
Om 02:50 uur begint de laatste film: Mega-Vulkane. Over het vuur uit de buik van onze aarde. Hoofdthema daarin is de uitbarsting van de supervulkaan, nu alweer zo'n 3.600 jaar geleden, waardoor Thera werd veranderd in een reeks kleine eilandjes.

Afbeeldingen
1. Blik op een vulkaan in de Indonesische archipel.
2. De Vesuvius in werking.
3. Blik op een van de eilandjes van het voormalige Thera.

Geschreven door Heinz Wallisch om 11:49 Reageer op dit bericht Stuur door

Zondag 14 december 2008

ZDF-documentaire: Poker om de macht op de Kaukasus; zondag 14 december

Complexe situatie
Het tweede Duitse publieke televisienet ZDF zendt laat op de avond van zondag 14 december — tussen 23:30 uur en 00:15 uur in de nacht op maandag 15 december — een documentaire uit over het conflict op de Kaukasus dat, vanaf 8 augustus dit jaar, enige tijd wereldnieuws was, mede en vooral doordat er grootmachten bij waren betrokken.

Machtpoker in Kaukasus luidt de titel van de Duitse documentaire dit jaar gereedgekomen is, drie kwartier duurt en op het formaat 16:9 zal worden uitgezonden.
Op genoemde datum heeft het Georgische leger de Tsjinvali beschoten, hetgeen door de geïrriteerde grote beer Rusland werd beantwoord met het zenden van een legermacht met onder meer honderden tanks. Zowel in ons werelddeel alsook in de VS werd geschokt gereageerd.
— Wonderbaarlijk dat de grootste en meest lafhartige agressor van deze aardkloot altijd weer zo goed verontwaardiging kan simuleren, en meestal ook nog bij monde van de meest abjecte oorlogsmisdadiger van de jongste tijd. —
In de documentaire worden tal van vragen gesteld, zoals wie de ware agressor in het conflict was en wie het slachtoffer, en tevens komt de overweging aan de orde wie er baat bij die oorlog heeft, welke rol de bodemschat olie speelt en wat het strategische belang van dat alles was, en eventueel is.

Geschreven door Heinz Wallisch om 11:17 Reageer op dit bericht Stuur door

Zaterdag 13 december 2008

Tien boeken met Couperus-proza in cassette voor een prikje

Speciale aanbieding
De belangrijkste Nederlandstalige proza-auteur van het fin de siècle was en is Louis Couperus (1863-1923), en deze zal die status, zonder enige twijfel, verder ook wel blijven houden. Het is nog niet zo lang geleden dat Couperus' complete oeuvre eindelijk — véél te lang na zijn verscheiden — als geheel verkrijgbaar werd. Van de bekendste van die boeken zijn vanzelfsprekend tal van edities uitgekomen, zowel gebonden als paperbacks en bijzondere edities, zoals na een verfilming. Dat was bijvoorbeeld het geval bij de televisiereeks Van oude mensen, de dingen die voorbijgaan.
Enige tijd geleden is er een cassette uitgegeven met 10 paperbacks, die tezamen een omvang van 3.200 pagina's tekst hebben. Deze is nu als speciale aanbieding voor € 24,95 beschikbaar.
Hoewel het niet onze taak en evenmin onze bedoeling is om een bepaalde boekhandel of uitgeverij een bijzondere behandeling te geven in deze kolommen, tenzij daarvoor een bijzondere aanleiding bestaat, menen we dat dit hiermee beslist het geval is, en daarom vermelden we er voor u bij dat deze cassette voor die bijzondere prijs te koop is bij de filialen van BoekenVoordeel.

Inhoud
1. Eline Vere (1889)
2. Noodlot (1890)
3. Extase (1892)
4. Metamorfosen (1897)
5. Psyche; Fidessa (1898, 1899)
6. De koningsromans
7. Langs lijnen van geleidelijkheid (1900)
8. De stille kracht (1900)
9. De boeken der kleine zielen (1901-1903)
10. Van oude mensen, de dingen die voorbijgaan (1906)

Afbeeldingen
1. Louis Couperus in 1917.
2. Standbeeld van Louis Couperus aan de Lange Voorhout in Den Haag.

Geschreven door Heinz Wallisch om 20:12 Reageer op dit bericht Stuur door

Reageer op dit bericht

Meer van Cultuurspectrum