Naar de inhoud

Cultuurspectrum

Woord en beeld
akke.beakke.be

Richard Strauss' Elektra in BBC's radioprogramma Opera on 3

Zaterdag 13 juni zal BBC Radio 3, tussen 19:00 uur en 21:15 uur, in een nieuwe aflevering van het OPERA+%E2%80%94+Elektra+%E2%80%94+Royal+Opera+House+%2813-06-09%29+%E2%80%94+1.jpgprogramma Opera on 3, een uitvoering presenteren van het muziekdrama in één bedrijf Elektra, opus 58, gecomponeerd in de jaren 1907-1908 door Richard Strauss (1864-1949). Het gelijknamige toneelstuk uit 1904 dat aan deze opera ten grondslag ligt, stamt uit de koker van de uitermate productieve en zeer veelzijdige schrijver Hugo von Hofmannsthal (1874-1929). Susan Bullock zingt de titelrol; voor de overige vocale uitvoerenden zij verwezen naar de betreffende website van BBC Radio 3. Koor en orkest van The Royal Opera House Covent Garden staan onder leiding van Mark Elder. De inleidende presentatie zal worden verzorgd door Andrew McGregor.
Een uitgebreid
artikel over deze opera is te vinden op de aan dit weblog redactioneel gelieerde site Tempel van het Muziektheater.
__________

Foto: Sopraan Susan Bullock als Elektra. (Foto: Clive Barda; BBC website.)

Geschreven door Heinz Wallisch om 22:44 Stuur door Reageer op dit bericht
Reageer op dit bericht

Reageer op dit bericht

Een titel of je eigen website toevoegen

Mythe en werkelijkheid omtrent het fenomeen piraterij in ZDF-documentaire

Helden of Bandieten
In speelfilms krijgt het fenomeen piraterij zo dikwijls een romantisch aspect: daar is een gehavende man, bij voorbeeld met een lap voor één der beide ogen — en dat ZDF+%E2%80%94+docu+%E2%80%94+Piraten+%2810-06-09%29.jpgdoet het, als hij daarnaast krijgshaftig en vol bravoure is, nu eenmaal goed bij bepaalde vrouwen; en daarom willen ze een figuur als Johnny Depp in zo'n positie 'meemaken' — doch daarbij wordt veelal voorbijgegaan aan de oorzaken van zulk een fysiek gebrek. In een romantische situatie is dat zeker niet ontstaan, en als we de scheepslogboeken uit die sfeer mogen geloven, was er volstrekt niets in de sfeer der piraterij dat een oprecht verlangen rechtvaardigt, hetzij daaraan deel te nemen dan wel er op enigerlei wijze bij te horen, al is dat als afwachtende bruid in verre poortgebouwen, lustig fantaserend over die prachtige man, die alles en iedereen de baas is.

De bittere feiten
De werkelijkheid is een andere, en wat hebben we de laatste tijd niet veel berichten over piraterij in krant, weekblad, op de beeldbuis dan wel het computerscherm kunnen lezen, en iemand die kan lezen, heeft de terechte conclusie kunnen trekken dat het om niets anders gaat dan zware criminaliteit: een vorm van terrorisme. En dat is vanzelfsprekend vroeger ook niet anders geweest qua sfeer of feitelijkheden, hooguit in de middelen die de boeven van anno toen ten dienste hebben gestaan.

Documentaire via ZDF
Het tweede publieke Duitse televisienet ZDF vertoont hedenavond, tussen 22:15 uur en 22:45 uur een nieuwe aflevering in de reeks Abenteuer Wissen, en daarin wordt aandacht besteed aan die ZDF+%E2%80%94+docu+%E2%80%94+Piraten+%E2%80%94+2+%2810-06-09%29.jpghedendaagse piraterij; de titel van de aflevering luidt dan ook: Piraten — Mythos und Wirklichkeit.
De aflevering wordt herhaald in het nachtprogramma van dezelfde zender, enige uren later, tussen 02:25 uur en 02:55 uur in de nacht op donderdag 11 juni.
____________
Afbeeldingen
1. Piraten voor de kust van Afrika, tot de tanden bewapend en met een verbijsterend, technologisch zeer ontwikkeld wapentuig.
2. Marineschepen van allerlei naties trachten de koopvaardijschepen te beschermen en de piraten af te schrikken.

Geschreven door Heinz Wallisch om 19:21 Reageer op dit bericht Stuur door

Louis Couperus en diens oeuvre '” op 10 juni heel even herdacht


Korte Arabesken
Het bovenstaande is de eerste pagina van de tweede bijdrage in de bundel Korte Arabesken uit 1911 van Louis Couperus (1863-1923). Het is de voor taalgevoeligen anno nu het bloemrijke dat boeit, ook al zouden zij hier en daar wel eens een kleine zonde tegen de huidige regelen der kunst van orthografie, grammatica, syntaxis of stilistiek kunnen aantreffen, maar dan geef ik hun allen hier en nu te bedenken dat Couperus beslist hetzelfde zou denken — en dit eventueel op schrift stellen — als hij één en ander van onze schrifturen zou lezen, en dan hoeven we nog niet eens te wijzen naar minderbegaafden die net iets te veel moeite hebben met een alfabet van zesentwintig letters.
Dat wij u op deze dag met bovenstaand citaat uit dat Romantiesch avontuur confronteren, ligt besloten in het feit dat deze auteur — een der grootste schrijvers uit onze letteren van eind negentiende en begin twintigste eeuw — op tien juni werd geboren. En hoewel we zo onze eigen gedachten koesteren omtrent herdenken en al wat daarbij hoort, verwijzen we u naar een ruimer artikel dat ik heden heb gepubliceerd op het culturele weblog van eigen bodem All art is quite useless van Rond1900.nl, alwaar veelvuldig iets over deze Haagse wereldburger te vinden is.
____________
Afbeeldingen
1. Groot gedeelte van een bladzijde uit de vijfde druk van Korte Arabesken van Louis Couperus, zoals uitgekomen bij uitgeverij Wereldbibliotheek te Amsterdam, zonder jaartal.
2. Buste van Couperus in de Haagse Surinamestraat. (Foto: P.L. van Till.)
Geschreven door Heinz Wallisch om 17:57 Reageer op dit bericht Stuur door

De Nationale Reisopera nog negen maal met Hippolyte et Aricie

Barokopera
Op dinsdag 9 juni wordt in de Stadsschouwburg van Groningen door De Nationale Reisopera een voorstelling gegeven van Hippolyte et Aricie uit 1733 van Jean-Philippe Rameau (1683-1764). De première werd in het Enschedese Muziekkwartier tien dagen geleden gegeven, en sedertdien is het gezelschap op tournee door ons land. Het betreft, zoals dat tegenwoordig zo dikwijls met een opera gebeurt, een geactualiseerde versie.
Deze voorstelling in Groningen is de vierde van de tournee; daarna volgen tot en met 27 juni nog acht optredens, tussen Leeuwarden en Heerlen.


Het fenomeen barokopera komt bij de Nederlandse gezelschappen relatief weinig voor en mede daarom is het de moeite waard om eens te gaan zien en luisteren wat een op dat punt niet al te ervaren ensemble daarvan terechtbrengt. Voor de muzikale begeleiding is gekozen voor het Duitse ensemble Musica ad Rhenum onder leiding van Jed Wenz. (Aanvang in Groningen 20:15 uur.)
Een uitgebreider artikel met meer details over deze lyrische tragedie met muziek is op 29 mei gepubliceerd op onze zustersite Tempel van het Muziektheater.

Geschreven door Heinz Wallisch om 12:20 Reageer op dit bericht Stuur door

Wrakken in de Theems '” een race tegen de klok

Dinsdag 9 juni kunt u via een reportage — die BBC Two Television tussen 20:00 uur en 21:00 uur zal uitzenden — getuige zijn van één van de grootste archeologische bergingsoperaties, die in dit specifieke geval over scheepswrakken gaat. Zeven stuks liggen er op de bodem van de Theems en alle moeten worden geborgen. Frank Poe en Tessa Dunlop doen onderzoek naar de geschiedenis van de wrakken in kwestie en zij doen daarvan verslag. De titel van de BBC-uitzending luidt: Thames shipwrecks: A race against time. Een vlag die de lading wel dekt, lijkt mij.

Geschreven door Heinz Wallisch om 09:37 Reageer op dit bericht Stuur door

Le grand Charles, drama over de Gaulle '” twee dinsdagen via TV5

Bijna vier uur Charles de Gaulle
Op dinsdag 9 juni en op dinsdag 16 juni, beide keren tussen 21:00 uur en 23:00 uur stuurt de FILM+%E2%80%94+acteurs+%E2%80%94+Farcy,+Bernard+%28Le+grand+Charles%29.jpgFranstalige, internationale zender TV5 een gedramatiseerde versie van een belangrijk deel van het leven van Charles de Gaulle (1890-1970) de ether in. Het is eenvoor een deel documentair gedramatiseerde versie van de twee decennia van 1939 tot 1959 uit het leven van deze — zichzelf bij tijd en wijle niet bepaald weinig overschattende — generaal en politicus, die voorop reed bij de bevrijding van Parijs in augustus 1944.
FILM+%E2%80%94+regisseurs+%E2%80%94+Stora,+Bernard+%289%29.jpgDe eerste helft van het, in totaal bijna vier uur durende — speciaal voor uitzending via het medium televisie gemaakte — drama uit 2006 van regisseur Bernard Stora (geboren 1942), die tevens het draaiboek schreef, begint in 1939 als de Gaulle militair is; het tweede deel eindigt in 1959, het jaar dat de Gaulle tot president werd gekozen. In die tussenliggende twee decennia — na de Tweede Wereldoorlog — heeft de Gaulle zich uit de actieve politiek teruggetrokken en die tijd gebruikt om zijn memoires te schrijven.
Regisseur Stora laat de gespeelde scènes afwisselen met archiefbeelden. De hoofdrol wordt op overtuigende wijze gespeeld door BernardAUTEURS+%E2%80%94+Frans+%E2%80%94+de+Gaille,+Charles+%28voorplat+Le+fil+de+l%27%C3%89p%C3%A9e%29.jpg Farcy, die daarvoor werd genomineerd voor een Emmy Award.
____________
Afbeeldingen
1. Acteur Bernard Farcy in de rol van Generaal Charles de Gaulle.
2. Regisseur Bernard Stora.
3. Voorzijde van de paperbackeditie uit 1962 van een boek met politiek-militaire essays van Charles de Gaulle, oorspronkelijk verschenen in 1944.

Geschreven door Heinz Wallisch om 20:04 Reageer op dit bericht Stuur door

De dynastie der Grimaldi's nader belicht in ZDF-documentaire

Het tweede Duitse publieke televisienet ZDF zendt op dinsdag 9 juni de eerste aflevering uit van een serie documentaires met de overkoepelende titel ZDF Royal: Die Fürsten von Monaco, over de Grimaldi-dynastie, het huis van de regerende vorsten in Monaco. De eerste aflevering — die op prime time, dat wil zeggen, vanaf 20:15 uur zal worden uitgezonden — is getiteld Albert und Charlene, en biedt de kijker een portret van de veelzijdig sportieve en eveneens op sociaal terrein geëngageerde en werkzame vorst Albert IIVORSTEN+%E2%80%94+Albert+II+%28Monaco%29.jpg (geboren in 1958) van het bergstaatje dat nogal veel aantrekkelijke kanten heeft, behalve dan dat er alleen plek is voor de rijksten onderA de rijken.
Albert is de enige zoon die is voortgekomen uit het huwelijk van Reinier III (1923-2005) met de befaamde Hollywood-ster Grace Kelly (1929-1982), één van de talrijke Hitchock-blondines. Twee van de drie films die Alfred Hitchcock met onder meer Grace Kelly draaide, zijn in 1954 uitgekomen:
Dial M for Murder en Rear Window. Een jaar later werd To catch a Thief gedraaid, in Nice. Als gevolg van haar huwelijk met Prins Reinier van Monaco mocht ze niet verder in films optreden leveren; het vorstin spelen zou immers meer dan genoeg van haar acteerprestaties vergen.

Geschreven door Heinz Wallisch om 12:25 Reageer op dit bericht Stuur door

Een nieuw ontwikkeld natuurgebied als onverwachte DDR-erfenis

Grootste groenstrook
In de reeks Erlebnis Erde — documentaires van het publieke Duitse televisienet ARD/Das Erste — kunt u op maandag 8 juni, tussen 20:15 uur en 21:00 uur kijken naar een uitzonderlijke rolprent, waarin een volkomen onverwachte erfenis van de voormalige DDR in kaart wordt gebracht: Das Grüne Band.
Het stuk niemandsland ter weerszijden van de — in augustus 1961 op bevel van de machthebbers in de toenmalige DDR opgetrokken — Muur om zich af te scheiden van de West-Duitsers, blijkt in de twintig jaar die inmiddels zijn verstreken na de 'val' van die Muur — behalve dan in de hoofden van zoveel Duitsers ter oost- èn westzijde van dat grauw-afstotende bouwsel — langzaam maar zeker te zijn veranderd in de grootste groenstrook van Europa. Het allermooiste daarvan is dat er bedreigde diersoorten een toevlucht hebben gevonden. Het gebied, dat zich uitstrekt van de badplaats Travemünde in het Noorden tot aan Hof, bij het drielandenpunt in het Zuiden, zal in de drie kwartier die de documentaire beslaat zo goed mogelijk worden belicht.
Geschreven door Heinz Wallisch om 09:12 Reageer op dit bericht Stuur door

Doen we vandaag de dag nog wel genoeg aan seks?

Stand van zaken
In het VPRO-televisieprogramma Café De Liefde dat maandag 8 juni — tussen 22:54 uur en 23:35 uur — via Nederland 2 zal worden uitgezonden, wordt ingegaan op het onderzoek naar de stand van zaken met betrekking tot het liefdesleven in Nederland. De vraag die daarbij een belangrijke rol speelde, was hoe het in het jaar 2009 is gesteld met de liefde in onze samenleving, waar alles maar mogelijk schijnt en zeer uiteenlopende culturen — die vrijwel stuk voor stuk een andere opvatting over de liefde hebben — naast elkaar leven. Een team van verslaggevers is, onder leiding van Bram van Splunteren, Programmamakers+%E2%80%94+VPRO+%E2%80%94+Splunteren,+Bram+van.jpegop zoek gegaan naar de talrijke ideeën omtrent gebruiken enerzijds en taboes anderzijds met betrekking tot de liefde in Nederland. Bram zelf gaat in therapie, omdat hij van mening is dat hij en zijn vriendin te weinig seks hebben.

Doen we het nog wel?
In deze eerste aflevering, getiteld Doen we het nog wel? wordt de vraag gesteld of er heden ten dage (steeds) meer wordt gesekst of juist minder omdat we het allemaal zo intens druk hebben met andere zaken. Diverse mensen uit ons land met een verschillende status — hetzij qua leeftijd, al dan niet gehuwd, van de 'normale' of van de herenliefde — geven, zo wordt gezegd: openhartig antwoord op de, kennelijk brandende, vraag of ze 'het' nog wel doen.
Onder meer gaat programmamaakster Samira El Kandoussi als gastonderzoekster op zoek naar 'liefde' binnen onze multiculturele samenleving.
Deze van oorsprong traditionalistisch ingestelde, islamitische vrouw die is aangestoken door een Nederlandse vorm van durf, is van mening dat een relatie tussen twee mannen "gewoon niet kan", maar ze ziet in dat het feit van twee mannen die een relatie hebben nu eenmaal een onderdeel is van onze samenleving. "Mijn religie," citeert ze, "zegt vooral dat ik barmhartigheid en genade moet tonen."
Dat is al heel wat ten opzichte van zo menig andere fundamentalist met welke godsdienstige achtergrond dan ook, maar religies zijn door mensen in het leven geroepen en hebben daarom in dienst te staan van mensen en niet andersom, en daarom hebben ze helemaal niets te maken met menselijke relaties, anders dan deze te registreren, te tolereren en te accepteren. PUNT.
__________
Foto: Bram van Splunteren, VPRO-programmamaker.

Geschreven door Heinz Wallisch om 23:20 Reageer op dit bericht Stuur door

VPRO's literaire Praatprogramma De schrijvers op herhaling

Terugblik
Het Nederlandse digitale televisiekanaal Geschiedenis 24 presenteert op maandag 8 juni, tussen22:20 uur en 23:07 uur, een aflevering uit de eertijdse VPRO-reeks De schrijvers — een praatprogramma uit 1981 — met daarin Neerlands (reeds toen) sterauteur Harry Mulisch (geboren 1927) — die in gesprek gaat met vier collega's: één vrouw en drie mannen. Hannes Meinkema, die toen furore had gemaakt met het boek En dan is er koffie. Volgens mij werd er toen gezegd dat er zo weinig over haar bekend was, en riposteerde ze in de zin dat men volledige naam en geboortejaar eigenlijk al heel veel vond.
Van de drie, inmiddels allen overleden, heren schrijvers — Gerard Walschap (1898-1989) Joop Waasdorp (1917-1988), Willem Brakman (1922-2008) raakten de beide eerstgenoemden — als ik me niet sterk vergis, was het bij die gelegenheid — in een woordenstrijd over het AUTEURS+%E2%80%94+Vlaams+%E2%80%94+Walschap,+Gerard+%28voorplat+Genezing%29.jpgfeit dat Waasdorp een dier in nood zou bijspringen, waar Walschap dat een deformatie van het humanisme vond, of iets van gelijke strekking. Joop Waasdorp gaf toen te kennen dat hij in de siutatie van een mens èn een dier tegelijktijd in nood hij waarschijnlijk toch ook eerst voor het dier zou kiezen. Wat geen van de betrokkenen in de zin kwam, was dat de situatie nader gepreciseerd had moeten worden alvorens een zinnig oordeel daarover had kunnen worden gegeven. Vaak kunnen mensen zich beter redden in een noodsituatie die meeesta van een ander kaliber is dan van dieren: mishandelde huisdieren, in het bos vastgebonden achtergelaten,omdat de mensen met vakantie willen en meer zulks.
Aan de orde komt het grote vraagstuk waarom iemand schrijft, en vervolgens de vier elementen die volgens de internationaal befaamde auteur George Orwel (d.i. Eric Blair 1903-1950) als kenmerkend voor een schrijver worden beschouwd.
__________
Afbeelding: Tekst op het voorplat van het boek van Gerard Walschap uit 1943 (Snoek, Gent) met de prachtige titel Genezing door aspirine. Dat verhaal is tevens opgenomen in de verzameling Meesters der Nederlandse vertelkunst, samengesteld door D.A.M. Binnendijk en voor het eerst — in een reeks gebonden met 20 boeken van vertellers uit alle delen van de wereld — verschenen in 1949 bij uitgeverij J.M. Meulenhoff te Amsterdam. Later in een twintigdelige witte pocketsere van dezelfde firma.

Geschreven door Heinz Wallisch om 22:05 Reageer op dit bericht Stuur door

Snikken en Grimlachjes van Piet Paaltjens '” zomaar herontdekt

De onbekende meester
Hoeveel schoolgaande jongeren, in de puberleeftijd, zullen heden ten dage tijdens een lesuur Nederlands nog worden geconfronteerd met de dichter Piet Paaltjens — pseudoniem van François Haverschmidt (1835-1894) —, die in 'mijn tijd' gaarne werd geciteerd met het toen beroemdste zijner gedichten:
De Zelfmoordenaar.

AUTEURS+%E2%80%94+NL+%E2%80%94+Haverschmidt,+Fran%C3%A7ois+%28op+latere+leeftijd%29.jpgIn het diepst van het woud
— 't Was herfst en erg koud —
Liep een heer in zijn eentje te dwalen.
Och, zijn oog zag zoo dof!
En zijn goed zat zoo slof!
En hij tandknerste, als was hij aan 't malen.

"Ha!" dus riep hij verwoed.
"'k Heb een adder gebroed,
Neen, erger, een draak aan mijn borst hier!"
En hij sloeg op zijn jas,
En hij trapte in een plas;
't Spattend slik had zijn boordjes bemorst schier.

En meteen zocht zijn blik
Naar een eiketak, dik
Genoeg om zijn lichaam te torschen.
Daarna haalde hij een strop
Uit zijn zak, hing zich op,
En toen kon hij zich niet meer bemorsen.

Het werd stil in het woud
En wel tienmaal zoo koud,
Want de wintertijd kwam. En intusschen
Hing maar steeds aan zijn tak
Op zijn doode gemak,
Die mijnheer, tot verbazing der musschen.

Daarop volgen nog zes van die zesregelige coupletten, voordat het gedicht uit 1852 is voltooid. Vanwege de — hier en daar uit later AUTEURS+%E2%80%94+NL+%E2%80%94+Haverschmidt+%E2%80%94+Voorplat+Snikken+%28Roelants+1895%29.jpgperspectief toch wel enigszins wrange — humor werd het gedicht in verscheidene Bloemlezingen, onder meer voor het Literatuuronderwijs opgenomen, en zelfs wel in taalboekjes ter illustratie van eventuele dubbelzinnigheden. Er is echter een periode geweest dat allerlei tere-jeugdzielen-beschermers vonden dat men nu juist zulke teksten in het onderwijs moest vermijden; mede omdat het leven moeilijk genoeg was.
Verleden week vond ik tussen een hoeveelheid afgeschreven boeken in een antiquariaat in mijn woonplaats een exemplaar van de zevende druk van de bundel
Snikken en grimlachjes van deze Piet Paaltjens. Daarover heb ik uitgebreid verslag gedaan op de aan dit weblog redactioneel gelieerde website Tempel van het fin de siècle.
____________
Afbeeldingen
1. Auteur François Haverschmidt op latere leeftijd.
2. Voorplat van de zevende druk van de
Snikken en Grimlachjes.

Geschreven door Heinz Wallisch om 11:49 Reageer op dit bericht Stuur door

Jacques Offenbachs Les contes d'Hoffmann via Mezzo-televisie

Onvoltooide opera in sterfjaar van de componist
Mezzo-televisie zendt aanstaande zondag, 7 juni, vanaf 17:00 uur, de opera Les contes d'Hoffmann uit 1880 van Jacques Offenbach (1819-1880) uit.
Hoewel op de website van Mezzo voir le détail kan worden aangeklikt en die functie tegenwoordig doorgaans goed functioneert — in tegenstelling tot in voorgaande jaren, toen er bijna nimmer iets naders te voorschijn kon worden getoverd —, is het enige dat we u nog meer over die versie kunnen vertellen, dat deze op maandag 22 juni, 's ochtends vanaf 10:00 uur zal worden herhaald.
Meer over dit muziekdrama is te vinden in een artikel dat we op 6 november 2007 op de Nederlandse fin de siècle website All art is quite useless van Rond1900.nl hebben geplaatst naar aanleiding van de toenmalige tournee van De Nationale Reisopera met een grootse uitvoering, die de parodistische elementen in het muziektheater zoals Offenbach dat voorstond, briljant voor het voetlicht heeft gebracht.
__________
Foto: Componist Jacques Offenbach, gekiekt door de wereldvermaarde fotograaf Nadar (1820-1910).
Geschreven door Heinz Wallisch om 22:15 Reageer op dit bericht Stuur door

My life in verse '” met Robert Webb vrijdagavond BBC Two-tv

Aangegrepen door poëzie
Op 5 juni, 's avonds tussen 22:00 uur en 23:00 uur onze tijd — zendt THEATER+%E2%80%94+acteurs+%E2%80%94+Webb,+Robert+%281%29.jpgBBC Two-tv een nieuwe aflevering uit van de documentaireserie over poëzie: My life in verse. In de huidige aflevering komt acteur Robert Webb aan het woord , die zich heeft verdiept in het eerste gedicht dat hem ooit heeft aangegrepen: The love song of J. Alfred Prufrock — opgenomen als eerste gedicht in de eerste bundel — Prufrock, 1917 van Thomas Stearns Eliot (1888-1965). Na bestudering is Robert Webb van mening dat de dichter in zijn jonge jaren het zwarte schaap van de familie moet zijn geweest.
Op grond van zijn gevoelens naar aanleiding van de kennisneming van de inhoud van het complete gedicht, reeds in zijn schooltijd, en vanwege de reputatie die moderne poëzie heeft — dat deze niet het diepere gevoel van de mens kan bereiken — gaat Robert Webb, niet in de laatste plaats omdat zijn indruk precies tegengesteld is, op zoek naar onder meer plekken die van belang zijn geweest in de periode van zijn eigen leven toen hij Prufrock AUTEURS+%E2%80%94+Engels+%E2%80%94+Eliot,+T.S.+%281938+Wyndham+Lewis%29.jpgleerde hij kennen. Daarom keert hij terug naar de aula van de school in Lincolnshire waar dit gebeurde en waar hij zijn eerste schreden heeft gezet op het pad van de komedie.
Ook bezoekt hij Parijs — de poel des verderfs — waar T.S. Eliot tot verbijstering van zijn Amerikaanse familie een jaar heeft geleefd. Voorts bekijkt hij de laatste rustplaats van deze dichter die in 1948 werd onderscheiden met de Nobelprijs voor Literatuur. Hij was in 1888 in de Verenigde Staten geboren, en als vijfentwintigjarige naar Engeland verhuisd, waar hij nog goed een halve eeuw heeft geleefd. Hij ligt begraven in East Coker.
____________
Afbeeldingen
1. Acteur Robert Webb.
2. T.S. Eliot in 1938, geschilderd door Wyndham Lewis (1882-1957).

Geschreven door Heinz Wallisch om 20:11 Reageer op dit bericht Stuur door

Portret van de schilder René Magritte viermaal op Arte-televisie

Magritte Museum geopend
Terecht mag René Magritte een kind van het fin de siècle heten, en in zijn geval is die benaming zowel letterlijk alsook in overdrachtelijke zin terecht, aangezien hij in 1898 werd geboren. De man is er door zijn persoonlijkheid en de daaruit ontstane kunst — al dan niet willens en wetens — in geslaagd zijn leven lang een mysterie te blijven. En dat zal mede daardoor zijn gekomen dat zovele andere artistiek gevoeligen annex begaafden — en niet alleen directe collega's uit de sfeer der beeldende kunste, maar ook dichters, schrijvers en essayisten — door Magritte werden geïnspireerd. Immers, alles wat zichtbaar is, verbergt iets anders dat ook zichtbaar is, vond deze surrealist. Niet zelden wordt het aan de toeschouwer overgelaten om dat verborgene — in eerste instantie voor zichzelf — zichtbaar te maken, en daarmee vervult René Magritte de eerste eis die aan kunst mag worden gesteld: prikkelen, inspireren en activeren. Men kan, op basis van de grote belangstelling die deze schilder heeft weten te genereren, ervan uitgaan dat hij in dit taak aardig is geslaagd. En zijn 'werkzaamheid en invloed' kan sedert dinsdag 2 juni nog groter worden nu er in Brussel een waarachtig Magritte Museum is geopend.
In het kader daarvan presenteert Arte-televisie op donderdag 4 juni — tussen 22:35 uur en 23:30 uur — een 52 minuten durend portret van deze Belgische schilder. De film — een Belgisch-Franse coproductie van dit jaar — werd dit jaar gerealiseerd door Henri de Gerlache voor de Franstalige publieke Belgische televisie RTBF en de Franse tak van Arte-televisie. Deze film zal de komende weken nog driemaal door Arte worden herhaald: allereerst op zondag 7 juni, vanaf 02:00 uur; dan op woensdag 17 juni, vanaf 05:00 uur; en de vooralsnog laatste keer op maandag 22 juni, in de ochtend vanaf 10:40 uur.
___________
Afbeelding: René Magritte (Portret door Leonard Wolleh, 1967.)
Geschreven door Heinz Wallisch om 10:44 Reageer op dit bericht Stuur door

De maand juni in beeld en tekst uit een Kalender voor 1937


Tijdens mijn bijna dagelijkse bezoeken aan het centrum van de Stad, waarbij ik zelden voorbijga aan een bepaald antiquariaat waarvan de medewerkers met enige regelmaat — en soms zelfs (werk)dagelijks — de kratten en/of dozen met afgeschreven boeken aanvullen, vond deze oude rot uit het vak er heden nog weer diverse boeken en ander drukwerk welke hij niet uit eigen ervaring kende of zelfs van het bestaan ervan ooit op enigerlei wijze had kennisgenomen.

Vandaag was de oogst aan gedrukte werken en werkjes die me een halve euro per stuk gingen kosten, relatief groot: bijna twintig stuks. Daartussen bevond zich eveneens het boekje
Zeitglöcklein, Ein Kalender für das Jahr 1937 mit Bildern aus einem niederdeutschen Stundenbuch der hessischen Landesbibliothek, ingeleid door Karl Esselborn, en uitgegeven door het Bibliographische Institut A.G. te Leipzig.
Omdat we nu in de maand juni leven, heb ik uit dat boekje de illustratie bij die maand in het jaar 1937 (hierboven) overgenomen en tevens de daarbij behorende tekst op de tegenoverliggende pagina hieronder in facsimile afgedrukt, opdat niet alleen de fraaie illustratie, maar tevens de fraaie letters uit die tijd nu tot hun recht zullen komen.






Geschreven door Heinz Wallisch om 00:00 Reageer op dit bericht Stuur door

Fascinatie voor mysterieuze fenomenen blijft overeind '” ZDF documentaire

Geheimhouding en ontkenning
Het Zweite Deutsche Fernsehen presenteert op woensdag 3 juni een nieuwe aflevering van het programma Abenteuer Forschung, een reeks wetenschappelijke documentaires. Deze keer hebben de makers zich begeven op het hellende vlak der mysterieuze fenomenen, die deZDF+%E2%80%94+docu+%E2%80%94+Mysteries.jpg fantasie van zo menigeen prikkelen, en die een lang leven zijn beschoren, zelfs nadat er eenmaal wetenschappelijke verklaringen zijn gevonden. Of moeten we hier nu juist zeggen: vooral als er eenmaal een aantoonbare uitleg is, die met het menselijk verstand te volgen is. Dan komen onderliggende licht gistende emoties plotseling met grote kracht aan de oppervlakte, en dan speelt affectieve preoccupatie zo'n dominante rol dat daartegen geen wetenschappelijk kruid is gewassen. Het menselijk brein is echter tegelijkertijd zo vindingrijk dat er allerlei pseudo-verklaringen uit de hoge hoed worden getoverd, die moeten bewijzen dat de wetenschappers of simpelweg ongelijk hebben, dan wel dat zij doelbewust mensen zand in de ogen strooien omdat die de werkelijkheid onder geen beding mogen kennen.

Vasthouden aan vooroordelen
Het moet gezegd: overheden in vrijwel alle delen van de wereld zijn deels (in ieder geval mede-)schuldig aan het ontstaan van een dergelijke sfeer, aangezien over de meest simpele kwesties nodeloos met geheimhoudingsplichten naar allerlei kanten wordt gestrooid, alsof het eventueel om concurrentiekwesties van het hoogst denkbare belang gaat.
We kennen ze toch allemaal wel, de mysteries die zogenaamd nooit zijn opgehelderd en mede daardoor de gemoederen blijven bezighouden Voorbeelden, die altijd maar weer opduiken zijn de Bermuda Driehoek waar de éne verdwijning van schepen en vliegtuigen na de andere zou hebben plaatsgevonden, of de plaats Roswell waar van alles zou blijken te zijn gevonden dat de landing van buitenaardse wezens in de tweede helft van de jaren veertig zou kunnen aantonen, maar dat de centrale overheid, koste wat kost, wil geheimhouden, en allen die daarnaar informeren met een heel dikke kluit het riet in blijven sturen.
Zeer recentelijk hebben wij bericht over zo'n ad absurdum doorgevoerde geheimhouding en dito ontkenning van het Amerikaanse Area 51 in de woestijn van Nevada.ZDF+%E2%80%94+Moderatoren+%E2%80%94+Lesch,+Harald+%289%29.jpg
Hoezeer zonsverduisteringen en allerlei andere mysterieuze fenomenen tot het dagelijks leven behoren en niet in de sfeer van het mythologische probeert ZDF-moderator Harald Lesch aan de hand van voorbeelden te verduidelijken in Auf der Spur rätselhafter Phänomene, door het ZDF uit te zenden tussen 22:15 uur en 22:45 uur.
____________
Afbeeldingen
1. Zonsverduistering, één van de vele (natuur)fenomenen, die lange tijd als een bovenzinnelijk en dus veelbetekenend signaal werd ervaren.
2. Harald Lesch, moderator van het ZDF-programma Abenteuer Forschung. (Foto: ZDF.)

Geschreven door Heinz Wallisch om 00:00 Reageer op dit bericht Stuur door

Bijna vijf uur historie van het oude Egypte op digitaal kanaal Geschiedenis 24

Toet Anch Amon
Het digitale televisiekanaal Geschiedenis 24 presenteert woensdag 3FARAO%27s+%E2%80%94+Toet+Anch+Amon+%E2%80%94+dodenmasker+%289%29.jpg juni de eerste aflevering — van in totaal zes — in een documentaire serie over het oude Egypte. De film zal worden uitgezonden tusen 21:00 uur en 21:50 uur. Een herhaling van dezelfde aflevering staat gepland voor donderdag 4 juni, in de middag tussen 17:00 uur en 17:50 uur. Voor nog andere informatie omtrent aangaande verdere herhalingen — bij voorbeeld tijdens de nachtelijke uren — en voor informatie over de volgende vijf afleveringen zij verwezen naar de website van Geschiedenis 24.
De eerste aflevering is getiteld The search for Tutankhamun, en vertelt de wederwaardigheden van Howard Carter (1874-1939), de Engelsman die uiteindelijk — na een lange reeks van strubbelingen, veroorzaakt door onder meer tegenwerking, en legio tegenvallers tijdens de uitputtende werkzaamheden — op 4 november 1922 de graftombe van de jong, want nog geen achttien jaar oude, gestorven (toch vermoorde?) farao heeft gevonden en daarmee niet alleenAUTEURS+%E2%80%94+Engels+%E2%80%94+Carter,+Howard+%289%29.jpg wereldberoemd werd, maar aan wie ook de mythe is blijven kleven dat er een vloek op zijn werk rustte. Die laatste thematiek zal zeker aan de orde komen in deze eerste aflevering.
____________
Afbeeldingen
1. Het gouden dodenmasker van de jonge farao Toet Anch Amon.
2. Ontdekker Howard Carter. Foto uit 1924, genomen in Chicago.

Geschreven door Heinz Wallisch om 19:57 Reageer op dit bericht Stuur door

Met Rob Hofs exprestrein naar de toekomst op Nederland 2

FILM+%E2%80%94+docufilmer+%E2%80%94+Hof,+Rob+%289%29.jpgVan Zagreb naar Mostar
Op dinsdag 2 juni zendt de NCRV via Nederland 2, tussen 2120 uur en 22:00 uur, een aflevering uit van de serie documentaires die onder de overkoepelende titel Future express worden gepresenteerd. In die reeks reist Rob Hof [1] door zesentwintig landen en worden zijn ontmoetingen in de trein gefilmd. De aflevering van 2 juni is getiteld Bosnië — Ontwaken in een nieuwe droom.
Voor deze gelegenheid rijdt de Toekomst Expres van Zagreb naar Mostar in Bosnië en doet onderweg de stad Sarajevo aan. In die contreien heeft geruime tijd een burgeroorlog gewoed, met alle vreselijke gevolgen van dien. Een jonge vrouw genaamd Jelena wil graag meer van de wereld leren kennen en zich op die manier verder ontwikkelen door onder meer in het buitenland te studeren, maar ze krijgt geen toestemming voor een dergelijke reis.
Dat maakt nieuwsgierig naar de situatie die daar momenteel heerst en als direct gevolg daarvan — of zo u wilt: daaraan voorafgaand — naar de film.
__________
[1] Voor een eerdere reeks reisdocumentaires, de dertiendelige serie Sporen uit het Oosten, werd Rob Hof onderscheiden met de Zilveren Nipkowschijf.

Geschreven door Heinz Wallisch om 14:20 Reageer op dit bericht Stuur door

In de bandensporen van Dorothy Levitt '” BBC Two-tv

Op herhaling, een eeuw na dato
Op dinsdag 2 juni — tussen 20:00 uur en 21:00 uur — presenteert BBC Two Television de documentaire Penelope Keith and the Fast Lady. Met die snelle dame wordt bedoeld de in positieve zin als zodanig gekwalificeerde 'snelheidsduivelin' Dorothy Levitt (*1882), die als eerste vrouw succesvol was in de autosport. In 1905 reed zij in een De Dion-Bouton auto van Londen naar Liverpool.

BBC+Two+%E2%80%94+docu+%E2%80%94+Dorothy+Levitt.jpg
Penelope Keith — bekend van een groot aantal televisie-comedies zoals To the manor born, maar ook andere, die dermate 'over the top' bleken dat ze niet leuk meer waren — rijdt in eenzelfde auto hetzelfde 'parcours' dat mevrouw Levitt nu meer dan een eeuw geleden heeft afgelegd. Daarbij maakt de huidige dame dankbaar gebruik van datgene wat er in het — door Dorothy Levitt geschreven, uit 1909 stammende — handboek The woman and the car staat en dat tijdens de rit in kwestie van belang zou kunnen zijn. Voorts luistert ze naar adviezen van deskundigen op het gebied van oude auto's en motoren.
Tal van aspecten van anno toen, die Dorothy Levitt nog wel enige problemen kunnen hebben opgeleverd, zoals de toestand van het wegdek en daarbij behorende parafernalia, zullen Penelope Keith geen hoofdbrekens kosten; de drukte op de wegen daarentegen is nu wel een beetje anders dan in de tijd dat elke snel voorbij rijdende auto voor stofwolken en verbijstering zorgde.
__________
Afbeelding: Penelope Keith in passende kledij, sleutelend aan 'haar' De Dion-Bouton-oldtimer. (Foto: BBC Two Television.)

Geschreven door Heinz Wallisch om 11:33 Reageer op dit bericht Stuur door

Tsjajkovski's Zesde Symphonie Pathétique nader beschouwd

Hoog op 's werelds ranglijst
Op de tweede pinksteravond voorziet de Duits-Franse cultuurzender Arte-televisie, meer nog dan andere dagen, al haar toeschouwers en luisteraars met nog meer zuiver culturele onderwerpen dan andere dagen het geval is. Niet alleen filosofen, dichters, diplomaten, een op feiten gebaseerde thriller van Claude Chabrol, een documentaire over de toekomst van de wereld en de rechtstreekse uitzending van een nieuwe versie van Webers opera Der Freischütz staan deze dag op het programma, er zal tevens middels een briljante film van de Russische documentairemaker Iossif Pasternak en detail worden ingegaan op het ontstaan van de laatste symfonie, de Zesde, van Pjotr Iljitsj COMPONISTEN+%E2%80%94+Tsjajkovski+%E2%80%94+1893+Cambridge.jpgTsajajkovksi: de Pathétique, in b-kleine terts, opus 74, die werd afgerond in 1893. Deze symfonie wordt over de hele wereld veelvuldig gespeeld, en — volgens de informatie van Arte — behoort deze zelfs tot de drie meest uitgevoerde werken in die discipline [1], naast de Franse Symphonie Fantastique uit 1830 van Hector Berlioz (1803-1869) en de Negende Symfonie, Aus der Neuen Welt, gecomponeerd in 1894 door Antonín Dvořák (1841-1904).
Aan de hand van fragmenten uit de dagboeken van de componist, en door interviews met mensen die meer weten van het — uiteindelijk binnen twaalf dagen geconcipieerde — werk, zoals de Israëlisch-Franse violist Ivry Gitlis en Polina Vaidman, curator van het Tsjajkovski-Museum in Klin krijgt de kijker vrij snel een beeld van alles wat ook maar enigszins van invloed is geweest op het ontstaan van deze mijlpaal in de geschiedenis van de symfonische muziek, niet alleen binnen Rusland.
Deze documentaire van Iossif Pasternak — een Franse productie uit 2006 — wordt eenmalig door Arte-televisie uitgezonden op maandag 1 juni, tussen 22:10 uur en 23:05 uur.
__________

[1] De Vijfde Symfonie van diezelfde componist had je, gezien velerlei informatie, eigenlijk in plaats van de Zesde op die scala van populariteit verwacht.
__________
Afbeelding: Foto genomen na de overhandiging, aan Tsjajkovski, van de documenten behorende bij het eredoctoraat van de Universiteit van Cambridge in 1893.

Geschreven door Heinz Wallisch om 17:47 Reageer op dit bericht Stuur door

Meer van Cultuurspectrum

↑ Terug naar de berichten