Archief

Zes avonden

Jack Nicholson, geboren in 1937, geldt als één van de meest vooraanstaandce acteurs van het witte doek. Allereerst in Hollywood en daarmee verspreid over de gehele aardbol. Ten gevolge van die populaireit zal menigeen, in tal van landen ter wereld, in positieve spanning verkeren als zij of hij kan uitzien naar een nieuwe rolprent met de geliefde protagonist. Maar ook oudere producties worden heel vaak met vreugde tegemoet gezien, want dan is er in veel gevallen blijdschap in verband met de herkenning.
De Nederlandse televisie biedt gedurende de komende drie weekeinden driemaal twee speelfilms met Jack Nicholson, steeds op de vrijdag- en de zaterdagavond.

Easy Rider
De eerste film in de reeks wordt op vrijdag 1 juli via Nederland 2 aangeboden; daarbij gaat het om Easy Rider, een VS-productie uit 1969 van Dennis Hopper (1936-2010), die zelf eveneens een rol in de film speelt. Verder komen we Peter Fonda en Karen Black tegen.
Easy Rider is heel snel een klassieker geworden, niet alleen door de vorm en inhoud, alsmede door vanwege het feit dat er sprake was van een zogeheten low budget.
Een cultfilm werd deze rolprent doordat de geest van de jaren zestig erin is verankerd. Bijna een halve eeuw later doen sommige elementen ietwat gedateerd aan. 
Voor Jack Nicholson betekende deze rol in Easy Rider een doorbraak; tot dan toe leidde hij een bestaan als B-acteur.
Easy Rider wordt op Nederland 2 uitgezonden vanaf 23:25 uur op vrijdagavond tot 01:00 uur in de nacht op zaterdag 2 juli.

Michael Scott presenteert

Op maandag 27 juni presenteert de Britse televisiezender BBC Four de eerste helft van een tweedelige documentaire met als thema heimelijke genoegens: Guilty pleasures.

De eerste aflevering gaat over Luxury in ancient Greece: Nothing in excess?"

Die drie Engelse woorden kunnen, net als het Griekse origineel, worden vertaald met twee Nederlandse woorden: Niets overmatig. Dat Griekse origineel is te vinden als inscriptie van de tempel van Apollo te Delphi, waar het vermaarde orakel zitting hield.

De eerste helft van die korte serie wordt uitgezonden tussen 22:00 uur en 23:00 uur onze tijd. De verwachting is dat exact een week later het tweede deel zal worden uitgezonden, op maandag 4 juli.
Professor Michael Scott presenteert het programma. Dat zal worden herhaald, op dezelfde zender, direct in de nacht van maandag op dinsdag om 01:45 uur onze tijd en nogmaals vanaf 04:15 uur.

Op maandag 27 juni begint om 22:00 uur de eerste aflevering, van in totaal elf, van het programma Am Abend vorgelesen van de regionale Duitse radiozender NDR Kultur, waarin de Oostenrijkse acteur en onder meer Hörbuchsprecher Peter Matic (geboren 1937) de luisteraars in kennis brengt met de inhoud van het epos in verzen Reineke Fuchs van Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832).

In januari 1793 is Goethe begonnen met zijn versie van Reineke. In april was hij daarmee gereed. Het zijn 12 Zangen geworden met in totaal 4312 verzen in hexameters, zonder commentaar. In december van hetzelfde jaar ging het bij uitgever Unger in Berlijn in druk; in het voorjaar van 1794 is het werk op de markt gekomen.

Deze week wordt er, zoals dat gebruikelijk voor dat programma, op de avond van elke werkdag, tussen 22:00 uur en 22:35 uur een aflevering gepresenteerd: van maandag 27 juni tot en met vrijdag 1 juli; dat geldt in principe eveneens voor de daarop volgende week: van maandag 11 tot en met vrijdag 15 juli, met als gevolg dat er nog één aflevering rest voor de week daarna. 

De Humanistische Omroep toont, via de televisiezender Nederland 1, op zondag 26 juni ─ tussen 12:10 uur en 13:10 uur ─ voor de tweede keer een aflevering van het programma Het Filosofisch Kwintet. Dat wordt in de tv-komkommertijd ─ meestentijds gekwalificeerd als zomerreces ─ uitgezonden in plaats van het gebruikelijke zondagse programma Buitenhof.
Filosoof Ad Verbrugge (geboren 1967) en journaliste Clairy Polak (geboren 1956) nodigen voor elke zondag in die periode drie gasten uit om gezamenlijk, vanuit een filosofisch perspectief, de kwaliteit van de rechtsstaat te onderzoeken.
De formule lijkt, mutatis mutandis, op Das Philosophische Quartett, dat eens per maand door het tweede publieke Duitse televisienet wordt uitgezonden, met uitzondering van de zomermaanden, en waarin Peter Sloterdijk en Rüdiger Safranski met twee gasten spreken over een actueel thema, eveneens bezien vanuit een wijsgerige invalshoek.

In het vaste programma Nachtconcert van de Avro, dat door Radio 4 wordt uitgezonden, zal in de nacht van dinsdag 21 op woensdag 23 juni, tussen 00:02 uur en 01:30 uur, een drietal strijkkwartetten worden gespeeld door het Bennewitz Kwartet. Twee van de drie composities werden geschreven door Béla Bartók (1881-1945); daartussenin wordt het Derde Strijkkwartet in Bes-groot, opus 67, uit 1877, van Johannes Brahms worden uitgevoerd.
Meer dan drie decennia ─ tussen 1908 en 1939 ─ bestrijkt de periode waarin Béla Bartók zijn zes strijkkwartetten heeft gecomponeerd: in respectievelijk 1908, 1917, 1917, 1928, 1934, 1939.
Het Nachtconcert zal worden geopend met het Vijfde Bartók-Kwartet (1934) en afgesloten met het Zesde Bartók-Kwartet uit 1939.
Voor meer strijkkwartetten die avond, lees onze  bijdrage op Tempel der Toonkunst.

Twee programma's achtereen over aardrijkskundige kaarten biedt de Britse zender BBC Four op woensdag 22 juni. Om 20:30 uur onze tijd begint het met een aflevering van de documentaireserie The beauty of maps. Van deze reeks over kaarten wordt de aflevering Medieval maps ─ Mapping the medieval mind getoond. Daar kunnen we een confrontatie verwachten met een andere tekening van de werelddelen dan onze huidige, mede op grond van satellietfoto's tot stand gekomen inzichten.

Direct in aansluiting, om 21:00 uur, volgt een nieuwe aflevering  ─ met de lengte van bijna een uur ─ in de BBC Four-reeks Maps: Power, plunder and possession. Daarin komen de verhalen aan bod, die de 'achtergrond' vormen voor landkaarten.

Deze aflevering draagt de titel Windows on the world.

Meer dan vijftig titels

Onder de titel Commissaris Altijdkalm besteedt Oliver Kerdijk in de VPRO-Gids van deze week aandacht aan de herhalingen, die de Belgische, Nederlandstalige televisiezender EEN met ingang van maandag 20 juni in de namiddag zal uitzenden van Maigret-afleveringen met in de hoofdrol de Franse acteur Bruno Cremer (1929-2010).
In de eerste zin stelt de auteur dat Georges Simenon (1903-1989) ─ de schrijver van de Maigret-boeken ─ tevreden zou zijn geweest als hij de vertolking van die rol door Bruno Cremer had kunnen zien. Vierenvijftig episodes zijn er in totaal met die volstrekt geloofwaardige politieman die het type van de denker vertegenwoordigt. Simenon schreef overigens 105 romans met Jules Maigret in de hoofdrol.
Nu hebben diverse ─ en zeer uiteenlopende ─ acteurs de rol van commissaris Maigret op zich genomen, voor enkele speelfilms en hele reeksen televisiefilms. Dat varieerde van de opdringerige, al te Duitse Heinz Rühmann (1902-1994) tot en met de Engelsman Rupert Davies (1916-1976), die tijdens de jaren zestig in meer dan vijftig afleveringen deze politieman een gezicht heeft gegeven.

"Dat is Maigret!"
In een interview met de Duitse publieke televisiezender ZDF ─ dat nu alweer ruim vier decennia geleden, gedurende een heel jaar, elke zaterdagavond een nagesynchroniseerde, en voor muzikale oren derhalve ondraaglijke, aflevering heeft uitgezonden ─ verklaarde Rupert Davies, die de reputatie genoot dat hij wel eens in kennelijke staat op de set is verschenen, dat Simenon en hij elkaar nog niet hadden ontmoet, maar toen hij in het blikveld van de geestelijke vader van de wereldvermaarde commissaris was verschenen, dat Simenon enthousiast zou hebben uitgeroepen: "Dat is Maigret!"

Auteur Georges Simenon in 1963

Ook in Nederland zijn Maigret-afleveringen gemaakt, met Kees Brusse (geboren 1925) en Jan Teulings (1906-1989), die beiden de rol van de politieman van de Quai des Orfèvres op zich hebben genomen.
Maigret-afleveringen met Bruno Cremer zijn overigens de laatste maanden, zij het met tussenpozen, te zien op de vierentwintig uurs zender Misdaadnet; al gaat het om een kleine selectie die enkele weken schijnbaar eindeloos wordt herhaald, onder meer 3-4 keer per etmaal. 

In de zomerpauze van BBC's televiziezender One worden er geen afleveringen ─ in ieder geval geen nieuwe ─ van het onnavolgbare programma Antiques Roadshow gepresenteerd. Elke poging binnen het Verenigd Koninkrijk en in alle landen daarbuiten waar dat is geprobeerd, is het gelukt dit programma te evenaren, dus al helemaal niet te overtreffen. Wel moet daaraan worden toegevoegd dat de verantwoordelijken niet altijd in geslaagd zijn in hun keuze van presentatoren. Dat geldt, helaas, ook voor de laatste presentatrice, Fiona Bruce, een tenenkrommende en zenuwslopende, want slecht articulerende ─ en daardoor elk vooroordeel omtrent Britse tv-presentatoren bevestigende ─ Fiona Bruce (geboren 1964), die ook nog eens door haar  mimiek de indruk van een zeer zuur-zoete theetante maakt. Pogingen haar aandachtig te volgen gedurende slechts twee minuten betekenen een onaanvaardbaar hoog energieverlies.

De Franse impressionist 

Claude Monet (1840-1926)

En uitgerekend die, ongetwijfeld zeer populaire, juffrouw presenteert ─ doch gelukkig niet in haar eentje, maar samen met de als kunstexpert geboekstaafde Philip Mould ─ het nieuwe kunstprogramma dat BBC One op zondag 19 juni voor het eerst presenteert, tussen 20:00 uur en 21:00 uur onze tijd: Fake or Fortune. Daarin doen die twee onderzoek naar echte, respectievelijk vermeende, mysteries omtrent bepaalde schilderijen. In deze eerste aflevering, getiteld Monet, mensen de beide presentatoren dat ze een tot dusver onbekend schilderij van Claude Monet (1840-1926) hebben ontdekt. Aanvankelijk zijn ze blijven zitten met de vraag wat ze precies moeten ondernemen om de kunstkenners van hun idee te (kunnen) overtuigen.