Categorie: Beeldende kunst

De Britse week van een Hongaarse muziekmeester

Franz Liszt in 1856. Portret  door Wilhelm von Kaulbach  (1805-1874).

Nu we bijna totaal zijn overrompeld door al meer dan achttien maanden Mahler-Jaar ─ zowel 2010 alsook 2011 ─ zouden we bijna vergeten dat 2011 ook nog eens te boek staat als Liszt-Jaar en als zodanig veel minder prominent dan zijn latere collega door de concertzalen en delen van de ethermedia van, in ieder geval, Europa, 'spookt'.

We kunnen dan ook in principe alleen maar positief gestemd zijn over de ons geboden mogelijkheid om Franz Liszt (1811-1886) in uw aandacht aan te bevelen, nu BBC Radio 3 gedurende vijf dagen, van maandag 25 juli tot en met vrijdag 29 juli, tweemaal per dag een uur voor leven en werk van deze Hongaarse muziekmeester vrij te maken, al moet daar direct aan worden toegevoegd dat het tweede uur tijdens die vijf dagen 'slechts' een herhaling biedt van wat eerder diezelfde dag reeds is uitgezonden. Toch biedt het, intussen klassiek geworden programma Composer of the week in principe altijd in totaal vijf uur in zo'n week met muziek en wetenswaardigheden van de schepper van de toonkunst in kwestie.

Donald Macleod vertelt in die vijf uur over Liszt, Ferenc vooral in de periode welke als diens hoogtijdagen worden omschreven.Op de genoemde vijf dagen is dat programma steeds te beluisteren tussen 13:00 uur en 14:00 uur, en nogmaals 's avonds tussen 19:30 uur en 20:30 uur onze tijd.

Hafid Bouazza.

Zaterdag 23 juli wordt de dan meest recente aflevering van het radioprogramma De bedding, van Radio 4, tussen 23:00 uur en middernacht, Passie voor Wagners Ring, geheel gewijd aan de liefde tot en met de onbedaarlijke hartstocht voor de Bayreuther Festspiele en met name de tetralogie Der Ring des Nibelungen van Richard Wagner (1813-1883). De titel van de aflevering in kwestie impliceert immers dat het alleen om de Ring zou gaan. De presentatie van het programma is overgelaten aan de Nederlandse schrijver Hafid Bouazza (geboren 1970).
Met grote regelmaat zijn de onderdelen van deze Ring op vooral radiozenders te beluisteren, een enkele keer wordt de gehele Ring binnen een paar dagen uitgezonden, onder meer door Mezzo-televisie. Ook via BBC Radio 3 valt regelmatig een van de vier onderdelen van de tetralogie te beluisteren.

Johann Friedrich Struensee. Ets van Jens Juel; bevindt zich in het Bomann-Museum in de Duitse plaats Celle.

Van zijn troon gevallen

In 2010 heeft de filmer Wilfried Hauke een documentaire Eine königliche Affäre, gemaakt over de Deense arts Johann Friedrich Struensee (1737-1772), die aan het Deense hof een hoge positie bekleedde, welke was voorzien van veel macht. Toch viel hij op een bepaald moment in ongenade en is de man op 17 januari 1772 gearresteerd. Hij werd op 29 april ter dood veroordeeld en eindigde de dag daarna op het schavot.

Inspiratie voor kunstenaars

De man heeft kunstenaars in drie verschillende disciplines geïnspireerd om een uitbeelding te geven van leven en werk van de arts in kwestie. Als eerste kwam de componist Giacomo Mayerbeer (1791-1864) in 1846 met toneelmuziek voor het drama van Michael Beer over de man voor de dag, die kort en krachtig Struensee was getiteld.

De Nederlandse schrijver Hendrik Jan Schimmel (1823-1906) volgde in 1855 met een toneelstuk dat eveneens alleen de familienaam van de arts in kwestie als titel droeg: Struensee.

En dan hebben we nog de historische roman, Het bezoek van de lijfarts, uit 1999 van de Zweed Per Olov Enquist (geboren 1934), die eveneens Struensee als thema heeft.

De arts Johann Friedrich Struensee wordt op
17 januari 1772 van zijn bed gelicht en gearresteerd.

 

 

Deze film ─ een Duits-Zweedse coproductie ─ wordt uitgezonden door Arte-televisie op zaterdag 23 juli, tussen 20:15 uur en 21:50 uur. Deze bijdrage van het ZDF aan Arte-tv, in HD-kwaliteit en op beeldformaat 16:9, zal worden herhaald op woensdag 3 augustus, vanaf 10:00 uur in de ochtend.

Kunstkenner Waldemar Janusczak

BBC Two-tv heeft op zaterdag 23 juli weer een documentaire uit de reeks Impressionists: Painting and Revolution op het programma staan. Kunstkenner Waldemar Januszcak onderzoekt daarin werk van de Impressionisten. In de aflevering in kwestie, The great outdoors, laat hij zien welke de resultaten zijn die hij heeft meegebracht van zijn zoektocht naar de bekendste locaties van (de) schilders, die behoorden tot de groepering die bekendheid heeft verworven onder de naam Impressionisten.
De uitzending is te zien op genoemd tv-kanaal tussen 21:00 uur en 22:00 uur onze tijd.

Op de avond van zaterdag 23 juli zal de Belgische zendgemachtigde Klara ─ na een uitvoering in het operaprogramma Scala van het muziekdrama Die Entführung aus dem Serail uit 1782 van Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) twee symfonieën uitzenden van niet bepaald alledaagse componisten, al passeren hun namen vaker de revue dan hun noten.

Signatuur van Franz Xaver Süssmayr

Als eerste wordt de Symfonie in D van de in Bohemen geboren Johann Baptist Vanhal (1739-1813) [1] uitgevoerd, gevolgd door de Sinfonie Turchesca in C van Franz Xaver Süssmayr (1766-1803), wiens oeuvre uit meer dan achthonderd opusnummers bestaat. 

__________

[1] Zijn naam kan men ook tegenkomen als Van Hal, Vanhall en Wanhall, en op nog tal van andere manieren.

Foto uit de documentaire. © Pierre Guimond / Isle Principia.

Bijna anderhalf uur duurt de film die Arte-tv op vrijdag 22 juli, tussen 22:35 uur en middernacht zal uitzenden over de Canadese kunstenaar Pierre Guimont, die een zeer grote hoeveelheid foto's ─ welke hij heeft gemaakt in de Verenigde Staten ─ achter elkaar heeft gemonteerd tot een documentaire. In dat samengaan van foto's en geluid wordt een bijzonder beeld gepresenteerd van het Amerika van vandaag de dag, in twintigduizend foto's.
Het gaat hierbij om een documentaire met de titel Die erfundene Wirklichkeit ─ eine Fotoreise durch die USA, uit 2010. Als bijdrage voor Arte-televisie stamt deze van het tweede publieke Duitse televisienet ZDF.

Herhalingen van deze bijdrage ─ op het beeldformaat 16:9, in HD-kwaliteit ─ worden vertoond op vrijdag 29 juli, vanaf 09:55 uur, en in de nacht op dinsdag 2 augustus, vanaf 01:30 uur.