Toen we pas digitale TV hadden, wou onze dochter eens komen televisiekijken terwijl we niet thuis waren. Ze vroeg hoe een en ander moest bediend worden. De uitleg bleek niet zo simpel, en daarom zette ik het op e-mail. Dit zijn de instructies:

Hoe digitaal kijken met de Digibox

1. Als het schermpje van de digibox donker is, staat hij volledig uit → netstroom inschakelen. Opgelet: de box starten duurt langer dan opstarten van Windows.
2. Als digibox het uur toont staat hij in standby → aanzetten met lichtgrijze afstandsbediening, knop bovenaan
3. Opgelet: als de digibox aangezet wordt uit standby duurt het enkele seconden voor je kan zappen.
4. Op afstandsbediening TV (zwart bakje) druk op knop HDMI (rechts, bijna onderaan)
5. Beeld verschijnt pas na 20-tal seconden
6. Volume van geluid NIET regelen met afstandsbediening van digibox maar met bakje van TV!!
7. Indien geen geluid → knop volume+ drukken op bakje van digibox. Tegenstrijdig met vorig punt? Euh... volumeregeling op de digibox doet niets behalve als volume op nul gezet wordt, dan wordt het geluid afgezet.
8. Opgelet: Als je per ongeluk met het bakje van de TV zapt → TV toont terug analoog beeld. Bakje TV enkel gebruiken voor regeling geluid. Druk terug op HDMI knop.

NB: Onze TV is inmiddels een 5-tal jaar oud. Bij niewere toestellen is het lijstje korter.

De Telenet afstandsbediening heeft de mogelijkheid ook uw TV aan te sturen via de Mode knop. Je hebt dus maar één afstandsbediening nodig. Dit creëert echter een nieuw probleem: als je niet de juiste modus hebt  geselecteerd, gaat er weer van alles mis. Bovendien kan je op die manier niet alle functies van de TV bedienen, zeker niet van smart TV's (TV's met internetverbinding).

De enige goede oplossing is het afschaffen van de digibox (en zijn afstandsbediening) en het integerren van de decoder in het TV toestel. Nieuwere TV's hebben daartoe een CI of CI+ sleuf waar een decoder kan ingeplugd worden. Telenet biedt dit nu ook aan als alternatief voor de Digibox.

De dictatuur van de spiegels

Mijn trouwe laptop waarop ik dit artikeltje aan het schrijven ben, is bijna vijf jaar oud en begint wat pluimen te verliezen. Tijd om aan vervanging te denken. Maar er is een probleem. Keuze genoeg, daar niet van. Als je rondloopt in media-supermarkten staan er lange rijen laptops te blinken. Letterlijk te blinken. En dat is nu juist het probleem: spiegelende schermen.

In de winkel ziet zo'n glanzend scherm er mooi uit, zeker met een of andere high-definition film er op. De koper wordt erdoor aangetrokken, en schaft zo'n mooie laptop aan. Maar thuisgekomen, als het eerste enthousiasme over de nieuwe aankoop voorbij is, blijkt niet alles goud te zijn wat blinkt. Op het scherm zie je het vertrouwde bureaublad met ikoontjes, maar wat je nog beter ziet is de weerspiegeling van de verlichting achter je, de ramen, je streepjespull en zelfs je eigen gezicht. De laptop buitenshuis gebruiken, in de tuin of op het terras, daar moet je zelfs niet aan denken. Je ziet met moeite wat er op het scherm staat, of je moet je in allerlei bochten wringen.

Ik hoor veel gebruikers klagen over hun spiegelend scherm. Sommigen willen zelfs van hun nieuwe laptop af omdat ze er gek van worden. Een laptop dient tenslotte niet enkel om naar films te kijken. En toch zijn er nauwelijks nog laptops met een ontspiegeld scherm te vinden. Op internet vind ik nog één model van Dell, dat bedoeld is voor professioneel gebruik.

Hoe is het toch zo ver kunnen komen? Ik denk dat het zo gegaan is: één fabrikant is ermee begonnen. Zijn laptops vielen onmiddellijk op in de winkelrekken, we worden nu eenmaal aangetrokken door glanzende voorwerpen. De verkoop ging omhoog, en dat is de concurrentie niet ontgaan. Resultaat: alle merken apen het na, want anders valt hun product niet op tussen al die glanzende modellen.

De dupe van dit alles is de gebruiker, die geen enkele keuze meer heeft. Ik hoor van meerdere mensen dat ze een aankoop uitstellen omdat een ontspiegeld scherm doodgewoon niet meer te krijgen is. De fabrikanten denken dat hun laptop-verkoopcijfers dalen door de economische crisis. Ze zijn verkeerd. De vervangingsmarkt voor laptops is wellicht nog nooit zo groot geweest. Maar in hun blinde blinkzucht verliezen ze klanten.

Ik zal wat minder hard moeten tikken op mijn toetsenbord want het ziet er naar uit dat mijn oude laptop (met mat scherm) nog heel lang zal moeten meegaan. Ik geef niet toe aan modegrillen. We zullen handhaven.

---

De oplossing: de taakgerichte afstandsbediening

De oplossing voor de chaos van afstandsbedienigen is een afstandsbediening die taakgericht werkt. Een taak is bij voorbeeld: zet de TV aan. De afstandsbediening gaat daarop de nodige commando's sturen naar de TV én naar de settopbox. Op die manier ervaar je de TV plus settopbox als één enkel apparaat, niet als twee apparaten waarvan de functies schijnbaar willekeurig onder elkaar verdeeld zijn.

Ik heb me dan ook zeer onlangs zo'n taakgerichte afstandsbediening aangeschaft, de Harmony van Logitech. Het toestel heeft een klein scherm waarop keuzemenu's verschijnen. Het hoofdmenu is Activiteiten. Activiteiten zijn taken zoals 'TV kijken', 'een DVD bekijken', 'een CD beluisteren'. De afstandsbediening gaat automatisch de apparaten inschakelen die daarvoor nodig zijn, en de andere uitschakelen. Wil je bij voorbeeld na het bekijken van een TV programma een CD beluisteren, dan wordt de CD speler aangezet en de TV afgezet.

Het instellen van een traditionele universele afstandsbediening is gewoonlijk een hels werk waarbij je allerlei cryptische codes moet invoeren en testen of het werkt, ware trial and horror. Alles gebeurt blindelings en je mag geen enkele fout maken. Heel anders werkt de Harmony. Het instellen gebeurt volledig op de computer, via zeer gebruiksvriendelijke schermen die je stap voor stap doorheen het proces loodsen. Eens de instellingen voltooid zijn, worden ze via een USB kabel naar de afstandsbediening verstuurd. 

Al wat je voor het instellen moet doen is het merk en type van je apparaten invoeren. Het programma gaat dan via het internet die apparaten opzoeken in een databank. Die bevat gegevens over duizenden merken en types. Vervolgens definieer je de activiteiten zoals TV kijken. Dit gaat bijna vanzelf. Als je een settopbox voor digitale TV hebt, dan gaat het programma daar automatisch rekening mee houden bij het construeren van de taak 'TV kijken'.

Bij het eerste gebruik van de Harmony valt het dadelijk op: de TV en de Digibox zijn werkelijk één apparaat geworden. Wil je het geluidsvolume veranderen? Gewoon op de knoppen 'luider' en 'stiller' drukken. Of dat commando naar de TV of naar de Digibox gezonden wordt, geen benul van. De afstandsbediening weet het en ik hoef het niet meer te weten. Teletext bekijken? Gewoon de taak 'Text' aanklikken. Het is wonderlijk in zijn eenvoud.

Veel afstandsbedieningen van toestellen zien er prachtig en zeer design uit, maar thuisgekomen merk je dat het ding vreselijk onhandig is in het gebruik. Bij de Harmony is het net omgekeerd. Pas bij het gebruik merk je hoe goed over de bediening is nagedacht.

Zo heeft de afstandsbediening groepen van toetsen die er verschillend uitzien en ook verschillend aanvoelen. Sommige zijn rond, andere langwerpig. Sommige geven een klik, andere niet; en dat heeft zijn reden: na korte tijd kan je het toestel bijna blindelings bedienen. Gebruiksvriendelijkheid zit ook in details. Voorbeeld: de knop voor de programmagids bevindt zich dicht bij de knoppen om te zappen, de meest logische plaats; de langwerpige vorm van de knop is op de tast herkenbaar. Er is een grote toets om de knoppen te doen oplichten.

Van mij krijgt Logitech de prijs voor het meest gebruiksvriendelijke toestel van het jaar. En neen ik heb geen aandelen van het bedrijf en mijn blog wordt niet gesponsord :o)

Maak gebruik van de eerstvolgende feestdag of verjaardag, of neen, haast u naar de winkel en schaf zo'n apparaat aan. Het leven is te kort om tijd te verknoeien aan de chaos van afstandsbedieningen.

U kent ongetwijfeld het fenomeen: op uw salontafel liggen drie afstandsbedieningen. Het kunnen er ook meer zijn. Om digitale TV te bekijken hebt u naast het bakje van het TV toestel ook nog de afstandsbediening van de kabeltuner (settopbox, Digibox) nodig. U moet beide toestellen inschakelen, het juiste kanaal kiezen op de kabeltuner, de juiste ingang op de TV. Met welk bakje regel je het volume? Met welk bekijk je Teletext? Het is een ware chaos. Wil je een andere digitale zender bekijken en neem je uit gewoonte het bakje van de TV, dan kijk je plots weer analoog en moet je weer de digitale ingang selecteren; een oefening in frustratie, enkel voor technisch geschoolden met masochistische neigingen weggelegd.

Er bestaan al sinds lang zogenaamde universele afstandsbedieningen. Daarmee kun je alle afstandsbedieningen vervangen door één bakje. Met een druk op de knop kies je welk toestel je wil bedienen.

Maar zulke afstandsbedieningen zijn slechts cosmetische en oppervlakkige oplossingen. Ze lossen het fundamentele probleem niet op, namelijk dat je voor de ene taak afstandsbediening 1 moet gebruiken en voor de andere taak afstandsbediening 2. Integendeel, de universele afstandsbediening introduceert een nieuw probleem: ze maakt gebruik van modi. De term modus (meervoud modi) wil zeggen dat het toestel zich in verschillende toestanden kan bevinden waarbij de bedieningsknoppen een andere functie hebben. Dit is een bron van vergissingen. Je wil zappen op de settopbox maar vergeet dat de afstandsbediening nog op TV ingesteld is. Resultaat: ergernis. Het gebruik van modi wordt door specialisten in mens-machine communicatie beschouwd als slecht ontwerp. Ze hebben gelijk.

Wat is de oplossing? In de volgende aflevering weet u er alles over!

Azerty, een verwerpelijk gallicisme

Lang geleden had mijn leraar Nederlands het over verwerpeljke gallicismen. Een gallicisme is een aan het Frans ontleende uitdrukking die gebruikt wordt in plaats van het taaleigen woord. Voorbeelden zijn rond punt (rotonde) en doodsgevaar (levensgevaar).

Vele gallicismen doven vanzelf uit, maar één gallicisme blijkt onuitroeibaar: het Azerty toetsenbord. De eerste en wellicht wereldwijd meest gebruikte klavierindeling was Qwerty, ontstaan in de Angelsaksische wereld. Bij Qwerty staan de cijfers op de bovenste rij toetsen, in de 'kleine letter' positie, d.w.z. zonder de hoofdlettertoets (ook Shift toets genoemd) te moeten indrukken.

Maar de Qwerty indeling was niet bruikbaar voor de franstalige markt. De vele accentletters moesten een plaatsje krijgen op het toetsenbord, en dus moesten de cijfers wijken naar de hoofdletterpositie. Dit gaat uiteraard ten koste van het gebruiksgemak bij het intikken van nummers en bedragen. De Azerty indeling is voor het Nederlands als schrijven met je andere hand: te doen maar leuk is anders. Toch blijft de Azerty indeling bij ons een hardnekkig bestaan leiden. Het is de officiële standaard.

Nederlanders, efficiënt als ze zijn, zijn uiteraard Qwerty gebruikers. Waarom blijft Vlaanderen achter? 'Wij zijn een tweetalig land' zal u opmerken. Maar is er eigenlijk een goede reden om in beide landsgedeelten de zelfde toetsenborden te gebruiken? Neen. Enkel het voorraadbeheer van fabrikanten en groothandel vaart er wel bij. Zo heb ik tot mijn leedwezen moeten vaststellen dat bij Dell sinds begin dit jaar zelfs geen laptops met Qwerty meer verkrijgbaar zijn in ons land. Mijn volgende laptop zal uit Nederland komen.

Ik pleit voor het veralgemenen van het Qwerty klavier in Vlaanderen

Vlamingen en andere Nederlandstaligen, sta op, gooi uw Wals klavier buiten en eis in de winkel een Qwerty. Uw vingers verslijten zo al vlug genoeg. Niets belet u trouwens om Franse tekst in te tikken op een Qwerty klavier. Het is zo eenvoudig als wat. Très simple. In mijn volgende blog leg ik uit hoe het moet.

Hebt u een laptop? Laptopklavieren zijn helaas niet vervangbaar. Maar u hebt nu het gedroomde argument om uw partner over de streep te halen en die nieuwe flashy widescreen machine te kopen; in Nederland wel te verstaan. In ons land wordt de Qwerty gebruiker gediscrimineerd; in Nederland is de BTW nog lager ook. Tijd is geld, en zo bespaart u bij elke toetaanslag op uw nieuwe Qwerty laptop ook nog eens een aanzienlijk bedrag uit.

Go Qwerty en word tikkend rijk.

Drie mannen zitten een biertje te drinken en het gesprek gaat over uurwerken. 'Kijk, dit is mijn Rolex'. 'Mooi, ik heb een Omega Seamaster. Waterdicht tot 2000 meter diep'. En u? Een... eh... Junghans. Men bekijkt me met een beleefd afgrijzen. 'Is dat geen merk van wekkers en -godbetert- koekoeksklokken?' Euh, koekoeksklokken weet ik niet zeker.

Maar dit merk maakt ook high tech polshorloges. Techniek in dienst van de gebruiker in plaats van omgekeerd, zoals we te vaak zien. Volledig autonoom, geen instellingen, altijd de juiste tijd. Zomertijd, wintertijd, kijk ma zonder handen. Geen gepruts met batterijtjes vervangen.

Hoe hebben ze het probleem van altijd de juiste tijd opgelost? Met een radio-ontvanger. Elke nacht om twee uur wordt het uurwerk wakker en zoekt verbinding met DCF77, een tijdsein-zender in Duitsland. Bij de minste afwijking worden de wijzers tot op de seconde juist gezet. Gaan slapen met de wijzers op zomertijd en bij het wakker worden op wintertijd, het heeft nog altijd iets magisch.

Wie de actualiteit volgt zal bij het horen van het woord zender wellicht uitroepen 'om mijn pols geen GSM stralen!'. En je kan moeilijk een kwantummechanische antistralings-chip plakken op de wijzerplaat, want dan zie je niet meer hoe laat het is. Geen nood, het uurwerk bevat enkel een ontvanger en zendt geen enkel signaal uit.

En de batterij? Heel eenvoudig: er is er geen. De wijzerplaat is gemaakt van zonnecellen die het uurwerk van energie voorzien; een speciale opslagcomponent kan het uurwerk maanden lang draaiende houden, zelfs in het donker. Maar af en toe heeft het uurwerk wel licht nodig; zoals wij, de gebruikers.

Lang geleden gebeurden er in het land vele ongelukken met giftige stoffen: mensen lieten ze vaak achteloos in huis rondslingeren, binnen het bereik van hun kinderen; deze, nieuwsgierig als ze zijn, proefden ervan en werden ziek of lieten zelfs het leven. Dit kwam de keizer ter ore. Hij riep zijn minister in audiëntie en zei 'Ik wil dat ieder gezin een kist krijgt waarin men alle giftige stoffen kan bewaren. Geen kinderhand mag in staat zijn haar te openen'.

De minister vertrok terstond naar China, een land dat beroemd is voor zijn tangrams en driedimensionele puzzels. Hij wendde zich tot een meester-schrijnwerker en zei 'Maak voor mijn volk kisten die door geen kinderhand kunnen geopend worden. Een rijke beloning zal uw deel zijn'. De meester antwoordde 'Ik zal uw opdracht vervullen binnen de drie maanden'.

Na drie maanden keerde de minister vol verwachting terug. De meester-schrijnwerker zei: 'U zult zeer tevreden zijn; het ontwerp voldoet niet enkel aan uw vereisten, maar overtreft deze zelfs. Niet enkel kinderhanden kunnen de kist niet openen, maar zelfs volwassenen niet'. De minister, die een wijs man is, dacht na. 'Indien zelfs volwassenen er niet in slagen de kist te openen, dan moet ze voor kinderen des te veiliger zijn'. Hij dankte verheugd de meester, en liet de kisten verschepen naar zijn land en uitdelen aan het volk.

Maar het volk morde: 'Hoe kunnen wij onze kinderen beschermen tegen giftige stoffen als we de kist niet open krijgen om ze op te bergen?' De minister was geïrriteerd door zo veel ondankbaarheid en antwoordde in een communiqué: 'er is in grote oplage een gebruiksaanwijzing verspreid waarin de procedure in detail beschreven staat. In elke kist zit er een'.

Het menselijk organisme beschikt over een arsenaal van verdedigingslinies tegen de inval van bacteriën en virussen. Dit afweersysteem doet het meestal uitstekend, maar soms gaat het mis: het afweersysteem beschouwt dan het eigen organisme als de vijand en probeert het te vernietigen. De gevolgen zijn zogenaamde auto-immuun ziektes, zoals rheumatoïde artritis.

Computers staan sinds de opkomst van het internet evneens bloot aan aanvallen van buitenaf: computervirussen. Hoesten of niezen doen besmette computers niet, maar ze geven vrij spel aan hackers die uit zijn op uw persoonlijke gegevens, of uw kredietkaartnummer.

Antivirusprogramma's zijn het afweersysteem van de computer. Dit controleert voortdurend uw bestanden op mogelijke besmetting. Deze programma's worden vrijwel dagelijks aangepast, want hackers produceren nieuwe virussen in een onwaarschijnlijk tempo. Maar in elke aanpassing of update schuilt een dodelijk gevaar: het risico dat een legitiem bestand een signatuur heeft die er uitziet als dat van een virus.

Vorig weekend bracht antivirusmaker AVG een routine-update uit. Na minder dan een uur werd de helpdesk overspoeld door oproepen van wanhopige gebruikers. Hun computer startte niet meer op. Bij AVG werd groot alarm geslagen, en de technici werden uit bed gebeld om de uitslaande brand te bestrijden. De oorzaak was snel gevonden: het antivirusprogramma herkende verkeerdelijk een essentieel systeembestand als een virus, en vernietigde het terstond. Het immuunsysteem had het eigen organisme aangevallen. Niet met rheumathoïde artritis maar met een hartstilstand.

Weinige uren later was bij AVG de fout gecorrigeerd. Er werd ijlings een nieuwe update op het internet geplaatst. Maar voor degenen die de foutieve update hadden gedownload, was het te laat. Geen internet meer, dus geen update. Trouwens, hoe krijg je een update op een computer die niet meer start?

Het goede nieuws is dat gedupeerde systemen vrij snel en zonder verlies van gegevens kunnen hersteld worden. Krijgt u het advies uw systeem vanaf nul opnieuw te installeren, doe het niet! Neem contact met een computerspecialist. Met mij bijvoorbeeld