Digitale TV update

Op 3 November stopt de VRT met analoge televisie-uitzendingen. Wat betekent dit voor u, de gebruiker? Is ons TV toestel goed voor het containerpark?

Voor de kabelkijkers (Telenet, Belgacom,...) verandert er niets. Maar wel voor de antennekijkers die vooral TV kijken voor nieuws en reportages, en voldoende hebben aan één en Ketnet/Canvas. En voor degenen die niet wensen te betalen voor een kabelabonnement. Wat krijg je nog te zien op je TV-met-antenne vanaf volgende week? Niets. Enkel nog sneeuw op de vertrouwde kanalen.

Wil men ons met zachte dwang leiden naar een kabel-abonnement? Wel euh... misschien toch een klein beetje. Ik vind het opvallend stil rond de mogelijkheid om gratis en digitaal VRT te blijven kijken. De VRT zendt reeds meer dan een jaar naast analoog ook digitaal uit. Dat was een overgangsperiode, die nu bijna voorbij is.
 
Wat is digitaal eigenlijk? Digitale TV is geen speciaal TV toestel. Het is een nieuwe manier om TV beelden in digitale vorm uit te zenden. Het is ook een betere manier. Digitale beelden zijn veel scherper en ze hebben totaal geen last van ruis, ook wel sneeuw genoemd. Het beeld aan het begin van dit artikel toont het Sporza logo, digitaal ontvangen op mijn pc. Ga maar eens dicht bij uw (analoog) TV-beeld staan. Vergelijk en u zult zien.

Een bijkomend voordeel van digitaal uitzenden is dat men via deze techniek veel zuiniger kan omspringen met de beschikbare kanalen (frekwenties). In één analoog kanaal kan men 7 digitale kanalen onderbrengen, of een mix van TV- en radiokanalen. Alle met een superieure kwaliteit. VRT zendt de 2 TV programma's (één en Ketnet/Canvas) plus 9 (negen!) radiokanalen uit op één voormalig analoog kanaal (kanaal 22 = 482 MHz), en daarmee is nog slechts de helft van de beschikbare capaciteit gebruikt! De beeldkwaliteit is identiek aan die van digitale TV via de kabel.

Hoe zit het met het prijskaartje? Analoge TV via de ether was altijd gratis. VRT zendt immers uit met geld van de belastingbetaler. Ook digitale TV via de ether is gratis te ontvangen. Jammer genoeg worden één+ en Canvas+ niet via de ether uitgezonden, hoewel dit technisch geen enkel probleem zou zijn.

Wat hebt u nodig om VRT vanaf 3 November via de ether te ontvangen? U hebt een digitale tuner nodig. Dit is een doosje (settopbox) dat u aansluit op uw bestaande antenne. Het doosje heeft een SCART aansluiting, waarmee u het verbindt met uw televisietoestel. Vrijwel elk toestel beschikt tegenwoordig over zo'n aansluiting. Een digitale tuner is best betaalbaar. De Philips DTR220 bijvoorbeeld kost rond de 50 Euro. Voor die prijs heeft u niet enkel beeld in digitale kwaliteit, maar ook nog eens de 9 Vlaamse radiozenders. Indien u op een gunstige locatie woont, kunt u soms nog andere zenders ontvangen. Zo kan ik bijv. La Une, La Deux en Arte ontvangen... aan onze kust!

Opgelet: De Vlaamse commerciële zenders (VTM, VT4, 2BE) worden enkel doorgestuurd via de kabel.

Er is nog een andere mogelijkheid om digitale TV te ontvangen: met de PC of laptop. Er bestaan ontvangers in de vorm van PCI kaarten (voor inbouw in de PC) en van USB sticks. Ik heb zelf een Pinnacle PCTV USB NanoStick. Een sterk staaltje van miniaturisatie. Er wordt een piepkleine antenne meegeleverd; ze is met moeite 15 cm groot maar de ontvangst is uitstekend. Een subtiel detail is het magnetisch antennevoetje dat stevig blijft vastzitten aan bijv. een radiator. Let op: de software op de bijgeleverde CD (october 2008) is een oude versie die vol fouten zit. Download de nieuwe versie en alles loopt op wieltjes.

Er wordt soms geschreven dat u een betere antenne nodig hebt voor digitale TV dan voor analoge. Mijn ervaring is net omgekeerd. Met een binnenhuisantenne heb ik thuis (Wondelgem bij Gent) een slecht analoog beeld vol sneeuw. Het digitaal beeld daarentegen is perfect! Belangrijke factoren zijn uw locatie t.o.v. de zendmast, en hoe hoog u woont: op een hogere verdieping is de ontvangst beter. Specifiek voor digitaal is dat er ofwel een perfect beeld is ofwel geen beeld..

Voor de technisch geïnteresseerden onder u: digitale TV bestaat in 3 varianten, afhankelijk van de drager van het signaal:

• DVB-S (satellite): TV uitgezonden door een satelliet, die u ontvangt met een schotelantenne.
• DVB-C (cable): TV signaal over de kabel.
• DVB-T (terrestrial antenna): TV uitgezonden via de ether vanaf zendmasten op de grond. Te ontvangen met uw bestaande antenne (binnen- of buitenshuis).

U kunt VRT uitzendingen op de 3 manieren ontvangen. DVB-T is 'FTA' (free to air), d.w.z. gratis te ontvangen. Voor satelliet moet u een betalend abonnement hebben op TV Vlaanderen. Bij kabel moet u extra betalen voor een digitaal abonnement. Het signaal is versleuteld, zodat u verplicht bent de settopbox (Digibox enz.) van uw kabelleverancier te gebruiken.

Web pagina's beginnen er meer en meer uit te zien als pagina's uit een tijdschrift of ander drukwerk, met grote aandacht voor vormgeving. Daarenboven hebben webpagina's een groot bijkomend voordeel: er kunnen bewegende beelden getoond worden, zoals filmpjes en animaties. Dit is een belangrijk voordeel tegenover papier, en het heeft tal van nuttige toepassingen.

Maar ook de reclamewereld heeft deze technologie ontdekt. Meer en meer wordt de gebruiker overspoeld door bewegende reclameboodschappen. Ons oog wordt als het ware aangetrokken door bewegende beelden, in zo'n sterke mate dat we ons moeten inspannen om de tekst te lezen die in de buurt van de animatie staat. Om gek van te worden. Zelfs de website van een ernstig dagblad zoals De Standaard is besmet met bewegende reclame. Als we die animaties konden op stop of pause zetten, dan zou het zo erg niet zijn. Maar dat kan niet. De gebruiker heeft er geen controle over.

Ongewenste animaties zijn niet alleen vervelend, ze nemen ook processor-tijd in beslag. Bij bewegende beelden moet het beeld voortdurend 'ververst' worden, en daardoor wordt de processor belast. Wanneer u een statische pagina bekijkt (pagina zonder animaties) wordt de processor niet belast, en gaat hij in een energiebesparende modus. Bij bewegende beelden wordt de processor wel belast. Hij gebruikt hierdoor meer energie; genoeg om de batterijduur van een laptop merkbaar te verkorten, tot een half uur of zelfs meer.

Verreweg de meeste animaties maken gebruik van Adobe Flash. Een mogelijke optie is om Flash niet te installeren. Maar dan krijgt u voortdurend vervelende waarschuwingen te zien die verzoeken om Flash te installeren. Bovendien kunt u dan ook geen animaties bekijken die u wél wil zien. Geen optie dus.

Oplossingen voor Windows gebruikers:

Internet Explorer: een klein gratis programma ToggleFlash. Hiermee u Flash in- en uitschakelen op elk gewenst moment. Zie flash.melameth.com/. Opgelet: dit programma werkt enkel met Internet Explorer versie 7. Hebt u een eerdere versie, dan moet u eerst een upgrade doen (gratis voor legale Windows versies).

Firefox: voor Firefox bestaat een handige  extensie FlashBlock; te vinden op flashblock.mozdev.org/. Deze toont een leeg vak met een grote letter f voor elke animatie op de webpagina. U kunt de animatie starten door er op te klikken. Bovendien kunt u een witte lijst maken van websites waar u Flash animaties steeds wil toelaten. Sterk aanbevolen!