Archief

Azerty, een verwerpelijk gallicisme

Lang geleden had mijn leraar Nederlands het over verwerpeljke gallicismen. Een gallicisme is een aan het Frans ontleende uitdrukking die gebruikt wordt in plaats van het taaleigen woord. Voorbeelden zijn rond punt (rotonde) en doodsgevaar (levensgevaar).

Vele gallicismen doven vanzelf uit, maar één gallicisme blijkt onuitroeibaar: het Azerty toetsenbord. De eerste en wellicht wereldwijd meest gebruikte klavierindeling was Qwerty, ontstaan in de Angelsaksische wereld. Bij Qwerty staan de cijfers op de bovenste rij toetsen, in de 'kleine letter' positie, d.w.z. zonder de hoofdlettertoets (ook Shift toets genoemd) te moeten indrukken.

Maar de Qwerty indeling was niet bruikbaar voor de franstalige markt. De vele accentletters moesten een plaatsje krijgen op het toetsenbord, en dus moesten de cijfers wijken naar de hoofdletterpositie. Dit gaat uiteraard ten koste van het gebruiksgemak bij het intikken van nummers en bedragen. De Azerty indeling is voor het Nederlands als schrijven met je andere hand: te doen maar leuk is anders. Toch blijft de Azerty indeling bij ons een hardnekkig bestaan leiden. Het is de officiële standaard.

Nederlanders, efficiënt als ze zijn, zijn uiteraard Qwerty gebruikers. Waarom blijft Vlaanderen achter? 'Wij zijn een tweetalig land' zal u opmerken. Maar is er eigenlijk een goede reden om in beide landsgedeelten de zelfde toetsenborden te gebruiken? Neen. Enkel het voorraadbeheer van fabrikanten en groothandel vaart er wel bij. Zo heb ik tot mijn leedwezen moeten vaststellen dat bij Dell sinds begin dit jaar zelfs geen laptops met Qwerty meer verkrijgbaar zijn in ons land. Mijn volgende laptop zal uit Nederland komen.

Ik pleit voor het veralgemenen van het Qwerty klavier in Vlaanderen

Vlamingen en andere Nederlandstaligen, sta op, gooi uw Wals klavier buiten en eis in de winkel een Qwerty. Uw vingers verslijten zo al vlug genoeg. Niets belet u trouwens om Franse tekst in te tikken op een Qwerty klavier. Het is zo eenvoudig als wat. Très simple. In mijn volgende blog leg ik uit hoe het moet.

Hebt u een laptop? Laptopklavieren zijn helaas niet vervangbaar. Maar u hebt nu het gedroomde argument om uw partner over de streep te halen en die nieuwe flashy widescreen machine te kopen; in Nederland wel te verstaan. In ons land wordt de Qwerty gebruiker gediscrimineerd; in Nederland is de BTW nog lager ook. Tijd is geld, en zo bespaart u bij elke toetaanslag op uw nieuwe Qwerty laptop ook nog eens een aanzienlijk bedrag uit.

Go Qwerty en word tikkend rijk.

Drie mannen zitten een biertje te drinken en het gesprek gaat over uurwerken. 'Kijk, dit is mijn Rolex'. 'Mooi, ik heb een Omega Seamaster. Waterdicht tot 2000 meter diep'. En u? Een... eh... Junghans. Men bekijkt me met een beleefd afgrijzen. 'Is dat geen merk van wekkers en -godbetert- koekoeksklokken?' Euh, koekoeksklokken weet ik niet zeker.

Maar dit merk maakt ook high tech polshorloges. Techniek in dienst van de gebruiker in plaats van omgekeerd, zoals we te vaak zien. Volledig autonoom, geen instellingen, altijd de juiste tijd. Zomertijd, wintertijd, kijk ma zonder handen. Geen gepruts met batterijtjes vervangen.

Hoe hebben ze het probleem van altijd de juiste tijd opgelost? Met een radio-ontvanger. Elke nacht om twee uur wordt het uurwerk wakker en zoekt verbinding met DCF77, een tijdsein-zender in Duitsland. Bij de minste afwijking worden de wijzers tot op de seconde juist gezet. Gaan slapen met de wijzers op zomertijd en bij het wakker worden op wintertijd, het heeft nog altijd iets magisch.

Wie de actualiteit volgt zal bij het horen van het woord zender wellicht uitroepen 'om mijn pols geen GSM stralen!'. En je kan moeilijk een kwantummechanische antistralings-chip plakken op de wijzerplaat, want dan zie je niet meer hoe laat het is. Geen nood, het uurwerk bevat enkel een ontvanger en zendt geen enkel signaal uit.

En de batterij? Heel eenvoudig: er is er geen. De wijzerplaat is gemaakt van zonnecellen die het uurwerk van energie voorzien; een speciale opslagcomponent kan het uurwerk maanden lang draaiende houden, zelfs in het donker. Maar af en toe heeft het uurwerk wel licht nodig; zoals wij, de gebruikers.

Lang geleden gebeurden er in het land vele ongelukken met giftige stoffen: mensen lieten ze vaak achteloos in huis rondslingeren, binnen het bereik van hun kinderen; deze, nieuwsgierig als ze zijn, proefden ervan en werden ziek of lieten zelfs het leven. Dit kwam de keizer ter ore. Hij riep zijn minister in audiëntie en zei 'Ik wil dat ieder gezin een kist krijgt waarin men alle giftige stoffen kan bewaren. Geen kinderhand mag in staat zijn haar te openen'.

De minister vertrok terstond naar China, een land dat beroemd is voor zijn tangrams en driedimensionele puzzels. Hij wendde zich tot een meester-schrijnwerker en zei 'Maak voor mijn volk kisten die door geen kinderhand kunnen geopend worden. Een rijke beloning zal uw deel zijn'. De meester antwoordde 'Ik zal uw opdracht vervullen binnen de drie maanden'.

Na drie maanden keerde de minister vol verwachting terug. De meester-schrijnwerker zei: 'U zult zeer tevreden zijn; het ontwerp voldoet niet enkel aan uw vereisten, maar overtreft deze zelfs. Niet enkel kinderhanden kunnen de kist niet openen, maar zelfs volwassenen niet'. De minister, die een wijs man is, dacht na. 'Indien zelfs volwassenen er niet in slagen de kist te openen, dan moet ze voor kinderen des te veiliger zijn'. Hij dankte verheugd de meester, en liet de kisten verschepen naar zijn land en uitdelen aan het volk.

Maar het volk morde: 'Hoe kunnen wij onze kinderen beschermen tegen giftige stoffen als we de kist niet open krijgen om ze op te bergen?' De minister was geïrriteerd door zo veel ondankbaarheid en antwoordde in een communiqué: 'er is in grote oplage een gebruiksaanwijzing verspreid waarin de procedure in detail beschreven staat. In elke kist zit er een'.

Het menselijk organisme beschikt over een arsenaal van verdedigingslinies tegen de inval van bacteriën en virussen. Dit afweersysteem doet het meestal uitstekend, maar soms gaat het mis: het afweersysteem beschouwt dan het eigen organisme als de vijand en probeert het te vernietigen. De gevolgen zijn zogenaamde auto-immuun ziektes, zoals rheumatoïde artritis.

Computers staan sinds de opkomst van het internet evneens bloot aan aanvallen van buitenaf: computervirussen. Hoesten of niezen doen besmette computers niet, maar ze geven vrij spel aan hackers die uit zijn op uw persoonlijke gegevens, of uw kredietkaartnummer.

Antivirusprogramma's zijn het afweersysteem van de computer. Dit controleert voortdurend uw bestanden op mogelijke besmetting. Deze programma's worden vrijwel dagelijks aangepast, want hackers produceren nieuwe virussen in een onwaarschijnlijk tempo. Maar in elke aanpassing of update schuilt een dodelijk gevaar: het risico dat een legitiem bestand een signatuur heeft die er uitziet als dat van een virus.

Vorig weekend bracht antivirusmaker AVG een routine-update uit. Na minder dan een uur werd de helpdesk overspoeld door oproepen van wanhopige gebruikers. Hun computer startte niet meer op. Bij AVG werd groot alarm geslagen, en de technici werden uit bed gebeld om de uitslaande brand te bestrijden. De oorzaak was snel gevonden: het antivirusprogramma herkende verkeerdelijk een essentieel systeembestand als een virus, en vernietigde het terstond. Het immuunsysteem had het eigen organisme aangevallen. Niet met rheumathoïde artritis maar met een hartstilstand.

Weinige uren later was bij AVG de fout gecorrigeerd. Er werd ijlings een nieuwe update op het internet geplaatst. Maar voor degenen die de foutieve update hadden gedownload, was het te laat. Geen internet meer, dus geen update. Trouwens, hoe krijg je een update op een computer die niet meer start?

Het goede nieuws is dat gedupeerde systemen vrij snel en zonder verlies van gegevens kunnen hersteld worden. Krijgt u het advies uw systeem vanaf nul opnieuw te installeren, doe het niet! Neem contact met een computerspecialist. Met mij bijvoorbeeld

Tweemaal per jaar wacht ons een zware taak: het verzetten van alle klokken van winter- naar zomertijd en omgekeerd. Het is ongelooflijk hoeveel apparaten we in huis hebben die moeten weten hoe laat het is. Van de telefoon tot de thermostaat, de video, de auto, de GSM en GPS. En dan vergeet ik nog de digitale camera en tal van andere technicalia. En ons uurwerk uiteraard.

Bij ouderwetse mechanische uurwerken is de handeling eenvoudig: aan het knopje achteraan draaien tot de wijzers goed staan. Maar bij digitale klokken zijn de obstakels ontzaglijk. De ontwerpers van deze machines sparen kosten noch moeite om steeds meer obscure middelen te bedenken om de tijd in te stellen. Bij sommige moet u op een welbepaald uitsteeksel drukken gedurende lange tijd, of moet u op twee uitsteeksels gelijktijdig drukken. 

Ons kookfornuis is in dit opzicht een meesterwerk. Ik heb lang geleden tevergeefs gepoogd de formule te vinden met dewelke de Poort naar de Tijd kan ontsloten worden. Vele wegen door het labyrint leiden tot niets; bij andere licht een geheimzinnig symbool op. De betekenis ervan verwijst naar magische elementen uit de oudheid: Vuur, Water en Tijd. Maar de Tijd laat zich niet manipuleren door oningewijden.

Na deze queeste langs obscure paden heb ik de strijd moeten staken. Gelukkig stond de formule in het Boek der Voorschriften waar alleen de Vrouw zeggenschap over heeft. Ik heb de formule op een stuk perkament neergeschreven en dit op een geheime plaats bewaard. Maar bij de laatste Overgang naar de Wintertijd was het kostbaar geschrift verdwenen. Ik was verloren. Mijn zoon, wiens krachten de mijne overstijgen, vond de formule terug in minder dan duizend tellen. Maar sinds dat ogenblik is er tussen de uren en de minuten een mysterieus symbool verschenen. Sommigen zien er een dampende kookpot in. Volgens mij is het een symbool van bedreiging: waag het niet om de formule te stelen, of gij zult koken op het vuur.

Op 3 November stopt de VRT met analoge televisie-uitzendingen. Wat betekent dit voor u, de gebruiker? Is ons TV toestel goed voor het containerpark?

Voor de kabelkijkers (Telenet, Belgacom,...) verandert er niets. Maar wel voor de antennekijkers die vooral TV kijken voor nieuws en reportages, en voldoende hebben aan één en Ketnet/Canvas. En voor degenen die niet wensen te betalen voor een kabelabonnement. Wat krijg je nog te zien op je TV-met-antenne vanaf volgende week? Niets. Enkel nog sneeuw op de vertrouwde kanalen.

Wil men ons met zachte dwang leiden naar een kabel-abonnement? Wel euh... misschien toch een klein beetje. Ik vind het opvallend stil rond de mogelijkheid om gratis en digitaal VRT te blijven kijken. De VRT zendt reeds meer dan een jaar naast analoog ook digitaal uit. Dat was een overgangsperiode, die nu bijna voorbij is.
 
Wat is digitaal eigenlijk? Digitale TV is geen speciaal TV toestel. Het is een nieuwe manier om TV beelden in digitale vorm uit te zenden. Het is ook een betere manier. Digitale beelden zijn veel scherper en ze hebben totaal geen last van ruis, ook wel sneeuw genoemd. Het beeld aan het begin van dit artikel toont het Sporza logo, digitaal ontvangen op mijn pc. Ga maar eens dicht bij uw (analoog) TV-beeld staan. Vergelijk en u zult zien.

Een bijkomend voordeel van digitaal uitzenden is dat men via deze techniek veel zuiniger kan omspringen met de beschikbare kanalen (frekwenties). In één analoog kanaal kan men 7 digitale kanalen onderbrengen, of een mix van TV- en radiokanalen. Alle met een superieure kwaliteit. VRT zendt de 2 TV programma's (één en Ketnet/Canvas) plus 9 (negen!) radiokanalen uit op één voormalig analoog kanaal (kanaal 22 = 482 MHz), en daarmee is nog slechts de helft van de beschikbare capaciteit gebruikt! De beeldkwaliteit is identiek aan die van digitale TV via de kabel.

Hoe zit het met het prijskaartje? Analoge TV via de ether was altijd gratis. VRT zendt immers uit met geld van de belastingbetaler. Ook digitale TV via de ether is gratis te ontvangen. Jammer genoeg worden één+ en Canvas+ niet via de ether uitgezonden, hoewel dit technisch geen enkel probleem zou zijn.

Wat hebt u nodig om VRT vanaf 3 November via de ether te ontvangen? U hebt een digitale tuner nodig. Dit is een doosje (settopbox) dat u aansluit op uw bestaande antenne. Het doosje heeft een SCART aansluiting, waarmee u het verbindt met uw televisietoestel. Vrijwel elk toestel beschikt tegenwoordig over zo'n aansluiting. Een digitale tuner is best betaalbaar. De Philips DTR220 bijvoorbeeld kost rond de 50 Euro. Voor die prijs heeft u niet enkel beeld in digitale kwaliteit, maar ook nog eens de 9 Vlaamse radiozenders. Indien u op een gunstige locatie woont, kunt u soms nog andere zenders ontvangen. Zo kan ik bijv. La Une, La Deux en Arte ontvangen... aan onze kust!

Opgelet: De Vlaamse commerciële zenders (VTM, VT4, 2BE) worden enkel doorgestuurd via de kabel.

Er is nog een andere mogelijkheid om digitale TV te ontvangen: met de PC of laptop. Er bestaan ontvangers in de vorm van PCI kaarten (voor inbouw in de PC) en van USB sticks. Ik heb zelf een Pinnacle PCTV USB NanoStick. Een sterk staaltje van miniaturisatie. Er wordt een piepkleine antenne meegeleverd; ze is met moeite 15 cm groot maar de ontvangst is uitstekend. Een subtiel detail is het magnetisch antennevoetje dat stevig blijft vastzitten aan bijv. een radiator. Let op: de software op de bijgeleverde CD (october 2008) is een oude versie die vol fouten zit. Download de nieuwe versie en alles loopt op wieltjes.

Er wordt soms geschreven dat u een betere antenne nodig hebt voor digitale TV dan voor analoge. Mijn ervaring is net omgekeerd. Met een binnenhuisantenne heb ik thuis (Wondelgem bij Gent) een slecht analoog beeld vol sneeuw. Het digitaal beeld daarentegen is perfect! Belangrijke factoren zijn uw locatie t.o.v. de zendmast, en hoe hoog u woont: op een hogere verdieping is de ontvangst beter. Specifiek voor digitaal is dat er ofwel een perfect beeld is ofwel geen beeld..

Voor de technisch geïnteresseerden onder u: digitale TV bestaat in 3 varianten, afhankelijk van de drager van het signaal:

• DVB-S (satellite): TV uitgezonden door een satelliet, die u ontvangt met een schotelantenne.
• DVB-C (cable): TV signaal over de kabel.
• DVB-T (terrestrial antenna): TV uitgezonden via de ether vanaf zendmasten op de grond. Te ontvangen met uw bestaande antenne (binnen- of buitenshuis).

U kunt VRT uitzendingen op de 3 manieren ontvangen. DVB-T is 'FTA' (free to air), d.w.z. gratis te ontvangen. Voor satelliet moet u een betalend abonnement hebben op TV Vlaanderen. Bij kabel moet u extra betalen voor een digitaal abonnement. Het signaal is versleuteld, zodat u verplicht bent de settopbox (Digibox enz.) van uw kabelleverancier te gebruiken.

Web pagina's beginnen er meer en meer uit te zien als pagina's uit een tijdschrift of ander drukwerk, met grote aandacht voor vormgeving. Daarenboven hebben webpagina's een groot bijkomend voordeel: er kunnen bewegende beelden getoond worden, zoals filmpjes en animaties. Dit is een belangrijk voordeel tegenover papier, en het heeft tal van nuttige toepassingen.

Maar ook de reclamewereld heeft deze technologie ontdekt. Meer en meer wordt de gebruiker overspoeld door bewegende reclameboodschappen. Ons oog wordt als het ware aangetrokken door bewegende beelden, in zo'n sterke mate dat we ons moeten inspannen om de tekst te lezen die in de buurt van de animatie staat. Om gek van te worden. Zelfs de website van een ernstig dagblad zoals De Standaard is besmet met bewegende reclame. Als we die animaties konden op stop of pause zetten, dan zou het zo erg niet zijn. Maar dat kan niet. De gebruiker heeft er geen controle over.

Ongewenste animaties zijn niet alleen vervelend, ze nemen ook processor-tijd in beslag. Bij bewegende beelden moet het beeld voortdurend 'ververst' worden, en daardoor wordt de processor belast. Wanneer u een statische pagina bekijkt (pagina zonder animaties) wordt de processor niet belast, en gaat hij in een energiebesparende modus. Bij bewegende beelden wordt de processor wel belast. Hij gebruikt hierdoor meer energie; genoeg om de batterijduur van een laptop merkbaar te verkorten, tot een half uur of zelfs meer.

Verreweg de meeste animaties maken gebruik van Adobe Flash. Een mogelijke optie is om Flash niet te installeren. Maar dan krijgt u voortdurend vervelende waarschuwingen te zien die verzoeken om Flash te installeren. Bovendien kunt u dan ook geen animaties bekijken die u wél wil zien. Geen optie dus.

Oplossingen voor Windows gebruikers:

Internet Explorer: een klein gratis programma ToggleFlash. Hiermee u Flash in- en uitschakelen op elk gewenst moment. Zie flash.melameth.com/. Opgelet: dit programma werkt enkel met Internet Explorer versie 7. Hebt u een eerdere versie, dan moet u eerst een upgrade doen (gratis voor legale Windows versies).

Firefox: voor Firefox bestaat een handige  extensie FlashBlock; te vinden op flashblock.mozdev.org/. Deze toont een leeg vak met een grote letter f voor elke animatie op de webpagina. U kunt de animatie starten door er op te klikken. Bovendien kunt u een witte lijst maken van websites waar u Flash animaties steeds wil toelaten. Sterk aanbevolen!