KALENDER

Moerasspirea

Moerasspirea is een overblijvende plant met krachtige rechtopstaande, vaak roodbruine gestreepte stengels. De plant wordt 60 tot 120 cm groot en groeit voornamelijk op natte, voedselrijke grond aan waterkanten of moerassen (vandaar ook de naam). Moerasspirea bloeit vanaf juni tot en met augustus in grote pluimen, die bestaan uit talrijke kleine, roomwitte, zoet geurende bloemen.

Moerasspirea (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Kransenboom (of Pindakaasboom) - Clerodendrum trichotomum

Op aangeven van Jos HUYSMANS trok ik naar de bibliotheek van Retie, niet om er een boek te lezen.... maar wel om er een foto te maken van een "kransenboom". Nog nooit van gehoord? Kijk wat ik gevonden heb op internet....

Na de bloei vormt de boom mooie decoratieve grijsblauwe vruchten die langzaam naar zwart verkleuren. Als boompje wordt Clerodendrum trichotomum ongeveer 6 tot 7 meter hoog en is dan ook geschikt voor de wat kleinere tuin.

Bent u er niet zeker van of de boom in uw tuin een Clerodendrum trichotomum is? Kneus dan het blad: als het naar pindakaas ruikt dan heeft u beet! O ja, de boom is ook geliefd bij vlinders en bijen.... en dus ook bij Jos !!

Kransenboom (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Pyjamawants

De tekening is kenmerkend en bestaat uit een knalrode basiskleur met brede zwarte lengtestrepen over de gehele bovenzijde van het lichaam. De rode strepen zijn ongeveer even dik als de zwarte. De pootjes en antennes zijn zwart, de buik is rood met vele kleine zwarte vlekjes. Het lichaam is erg rond en de lengte ligt tussen de 8 en 12 mm. Waardplanten zijn meestal schermbloemigen.

Pyjamawants op wilde peen in "Natuurtuin Den Hof" (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Averbode Bos en Heide - Zaterdag 12 augustus 2017

Klik op onderstaande afbeelding om Power Point namiddag-wandeling te bekijken.
Geluid aan - Loopt automatisch - Downloadtijd: +/- 10 sec.

Perzikkruid

Perzikkruid hoort tot de duizendknoopfamilie en is een eenjarige pioniersoort die zeer algemeen voorkomt op vochtige plekken waar behoorlijk veel stikstof en fosfaat in de bodem zit. Het dankt zijn naam aan de roze kleur van de bloemetjes in de bloeiwijze. De 20 tot 100 cm hoog wordende planten vind je in omgewerkte bermen, akkers, tuinen en op open plekken langs waterkanten. Onderaan de stengel kan de plant op de knopen wortelen. De stengels vertakken behoorlijk vaak. De bladeren zijn lancetvormig en de bloeitijd loopt van juni tot in de herfst.

Perzikkruid (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Averbode Bos en Heide - Zaterdag 12 augustus 2017

Klik op onderstaande afbeelding om Power Point te bekijken.
Geluid aan - Loopt automatisch - Downloadtijd: +/- 10 sec.

Glad walstro

In graslanden, op grazige dijkhellingen en in struweelranden kun je de witte stervormige bloemen van glad walstro vinden. De bloemen staan in groten getale bijeen in veelbloemige en vertakte pluimen. De planten kunnen tot een meter hoog worden en liggen dan over andere planten heen. Ze hebben smalle tot 2,5 cm lange lijnvormige bladeren die in kransen staan. Meestal staan er zo'n 6-8 bijeen op een knoop van de stengel. Glad walstro is best te herkennen aan de meestal vierkante en onbehaarde stengels en de overdadige bloeiwijzen.

Glad walstro (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Pijlkruid - Sagittaria sagittifolia

In stilstaand of tamelijk rustig stromend zoet water van sloten en plassen kun je in de oeverzone de pijlvormige rechtopstaande bladeren vinden van Pijlkruid, Sagittaria sagittifolia. Deze pijlvormige bladeren steken boven het water uit, net als de bloeiwijzen waaraan de kransen van meestal drie bloemen boven elkaar staan. De hele bloeiwijze is een tros. De nervatuur van de pijlvormige bladeren kenmerkt zich doordat de nerven vanuit het aanhechtingspunt van blad aan bladsteel naar voren wijzen in de richting van de top van het blad en naar achteren de twee pijlpunten in. De bovenste kransen van bloemen bloeien met veel meeldraden en de onderste kransen met veel bovenstandige vruchtbeginsels. De eenslachtige bloemen hebben witte kroonbladen en het onderste deel is dieppaars van kleur.

Bloem/blad pijlkruid in kanaal Bocholt-Herentals (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Averbode Bos en Heide - Zaterdag 12 augustus 2017

Klik op onderstaande foto om het verslag van Jef ZOEF (voormiddag wandeling) te lezen.

Kristin vertelt... en Jef noteert (Foto: Greet BOTTERMAN)

De stinkzwam heeft zijn naam niet gestolen....

Tijdens onze dagwandeling in Averbode  hebben we heel wat paddenstoelen gezien... waaronder de stinkzwam. In het beginstadium worden stinkzwammen in de volksmond ook wel eens duivelseieren genoemd. En zo zien ze er ook uit: witte eieren die half verscholen tussen de bladeren in het bos liggen. Als je zo'n ei middendoor snijdt zie je een donkergroene massa, het sporenpoeder dat rijpt. Als de sporen rijp zijn, barst het ei open en komt de steel tevoorschijn. Bovenop de steel zit een hoedje, bedekt met het donkere sporenpoeder.
Zijn naam heeft hij niet gestolen: de stinkzwam verspreidt een onaangename geur en trekt vliegen aan. En ook zijn wetenschappelijke naam "Phallus impudicus" (onbeschaamde penis) is geheel terecht, want de gelijkenis is zo treffend dat men in preutsere tijden het bos in trok om de zwam te vernietigen.

Stinkzwam - Phallus impudicus - Stinkhorn (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Averbode Bos en Heide - Zaterdag 12 augustus 2017

Bij het begin van de namiddagwandeling konden we een juveniele kleine watersalamander spotten. Het beestje was het larvaal stadium nog maar pas ontgroeid. De kleine watersalamander behoort samen met de bruine kikker en de pad, tot de meest voorkomende amfibieën in ons land. 

Kleine watersalamander (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Kleine watersalamander (Foto: Marleen VAN WOLPUTTE)

Averbode Bos en Heide - Zaterdag 12 augustus 2017

Vrijwel bij het begin van de namiddagwandeling waren we getuige van de paring van twee naaktslakken. Alle slakken zijn hermafrodiet oftewel tweeslachtig. Elk exemplaar is dus zowel mannelijk als vrouwelijk. Hun geslachtsorganen bevinden zich op een voor ons nogal vreemde plaats, namelijk aan de kop. Aan de rechterkant van de kop zit de geslachtsopening (zie foto). Bij de wederzijdse bevruchting maken de naaktslakken een kringetje om een slijmprop waarbij ze onderling de zaadvloeistof uitwisselen in de vrouwelijke geslachtsopening. Deze paring kan verscheidene uren duren. Ze leggen transparante, ronde eitjes die in groepjes in losse aarde of compost worden gelegd.

Parende naakslakken in Averbode (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Averbode Bos en Heide - Zaterdag 12 augustus 2017

Klik op onderstaande foto om het verslag (René OOMS) van de namiddagwandeling te lezen. 

Averbode Bos en Heide (Foto: Marleen VAN WOLPUTTE)

Averbode Bos en Heide (Foto: Roger DAMEN)

De legende van de Heilige Apollonia

Tijdens onze wandeling over de heide in Averbode passeerden we een kapelletje van de Heilige Apollonia. Paul had tandpijn en samen met Camiel ging hij bidden tot de h. Apollonia....

Want volgens de legende was Apollonia nog een klein meisje van 6 jaar dat wekelijks de heilige mis bijwoonde. Gezien zij haar Eerste Communie nog niet gedaan had, mocht zij de Heilige Hostie niet ontvangen. De jonge Apollonia verlangde evenwel zo sterk naar “Ons Heer” dat zij ter communie trad. De dienstdoende priester weigerde haar evenwel, zeggend dat zij eerst haar melktandjes diende veloren te hebben. Daarop liep Apollonia de kerk uit en sloeg met een steen haar melktandjes uit. Met bebloede mond ging zij opnieuw ter communie... en ontving deze nu wel. Apollonia werd later de patrones van de tandartsen en wordt nu nog steeds aanbeden tegen tandpijn.

Kapelletje van de H. Apollonia (Foto: Greet BOTTERMAN)

Paul heeft tandpijn en gaat bidden met Camiel (Foto: Karel VERBRUGGEN)

De favoriete hoofdschotel van Asterix en Obelix: het wild zwijn

Een bijdrage van Gary SPAENENBORGH

Averbode Bos en Heide - Zaterdag 12 augustus 2017

De wandeling werd gegidst door Dirk en Kristin. De taken waren goed verdeeld: Dirk wees de weg, gaf het tempo aan, en hield regelmatig halt.... zodat Kristin een woordje uitleg kon geven. Nogmaals bedankt...!!

Dirk en Kristin wijzen de weg (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Kristin geeft een woordje uitleg (Foto: Greet BOTTERMAN)

Averbode Bos en Heide - Zaterdag 12 augustus 2017

De "lekdreef" in Averbode heeft haar naam niet gestolen.....

Aanschuiven voor een ijsje (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

.....en lekker dat dat is !! (Foto's: Greet BOTTERMAN)

Averbode Bos en Heide - Zaterdag 12 augustus 2017

Aan de rand van een ven vonden we een klein plantje, de bladeren in rozetvorm, zilvergrijs van kleur, ietwat viltig. Sommigen hadden nog een steel (+/- 10 cm) met uitgebloeide bloemknop. En erg opvallend.... ze planten zich voort met uitlopers en stonden er met honderden naast elkaar. Niemand kon op dat ogenblik het plantje op naam brengen.
Thuisgekomen heeft Roger DAMEN meteen het nodige opzoekwerk gedaan, en hij laat nu weten dat het gaat om de moerasdroogbloem (Gnaphalium uliginosum). De plant komt voornamelijk voor op zandgrond, die vochtig tot nat en voedselrijk is. Het is een pioniersoort die niet houdt van schaduw en enkel voorkomt op open plekken die rechtstreeks door de zon beschenen worden.

PS: ook het Rozenkransje (Antennaria dioica) een plantje dat erg gelijkt op de moerasdroogbloem werd waargenomen, maar een foto is niet beschikbaar.

Moerasdroogbloem (Foto: Greet BOTTERMAN)

Moerasdroogbloem (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Marleen VAN WOLPUTTE heeft een tijgerspin in haar tuin....

Marleen stuurde al enkele foto's (zie elders op deze blog) en bezorgt ons nu een foto van de cocon van een tijgerspin. Tegen het eind van de zomer bouwt de tijgerspin een papierachtige cocon, ongeveer zo groot als een golfbal. De spin hangt de cocon op tussen het lange gras of de planten, en bewaakt deze goed. Tegen het eind van de zomer worden hierin soms tot wel 400 eitjes gelegd. Ongeveer een maand nadat de cocon is gesponnen komen de jonge spinnetjes uit het ei, maar ze verlaten de cocon pas in maart van het volgende jaar.

Cocon van de tijgerspin (Foto: Marleen VAN WOLPUTTE)