GOED OM WETEN - SLEEDOORN

Poelslak

Poelslakken zijn er in veel vormen en ze komen zowel op het droge als in het water voor. De grote of gewone poelslak is met een huisje tot 7 centimeter lang de grootste van allemaal. Gewone poelslakken worden in zoet en in brak water gevonden. Ze komen voor in ondiepe wateren zoals sloten, vijvers en meren met veel waterplanten. Vanaf eind april beginnen ze met het afzetten van eisnoeren op de onderkant van drijfbladeren. Als er veel gewone poelslakken bij elkaar voorkomen, kunnen ze grote delen van waterplanten kaal grazen. Ze lijken niet erg kieskeurig, maar eten bijvoorbeeld liever witte waterlelie dan gele plomp. Ook slakken houden niet van alle groenten evenveel.

Poelslak (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Kegelmorielje

Leo PEETERS maakte onderstaande foto’s op 30/04/2021..... bijna 5 jaar jaar geleden in de tuin van zijn buurman. Het zijn kegelmorieljes met een grijsbeige tot zwartgrijze kegelvormige hoed, met raatvormige gaten en plooien…. en vrij zeldzaam!

Morieljes zijn voorjaarspaddenstoelen die vrijwel uitsluitend in het voorjaar groeien (van maart tot  mei). Het zijn paddenstoelen die behoren tot de zakjeszwammen en ze leven als opruimer (of saprofyt) van organisch materiaal in de bodem en dikwijls ook op versnipperde en uitgestrooide boomschors.. Morieljes zijn eetbaar en aromatisch na bereiding, rauw zijn ze giftig.

Kegelmorielje (Alle foto's: Leo PEETERS)

Casarca - Tadorna ferruginea

De casarca is een opvallende verschijning die het midden houdt tussen een eend en een gans. Hoewel de vogel oorspronkelijk uit gebieden rond de Zwarte Zee, Centraal-Azië en Noordwest-Afrika komt, wordt hij ook in Nederland en België steeds vaker gezien. De vogel heeft een karakteristiek oranjebruin (roestkleurig) verenkleed met een lichtere, crèmekleurige kop. In de Lage Landen worden casarca's officieel als exoten beschouwd. De populatie stamt waarschijnlijk af van ontsnapte vogels uit watervogelcollecties.
Het zijn echte holenbroeders die nestelen in oude konijnenholen, boomholtes of zelfs nissen in muren en rotsen. Ze geven de voorkeur aan open gebieden bij zoet- of brakwatermeren, maar foerageren ook vaak op graslanden en akkers. 

Casarca (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Casarca (Foto: Roger DAMEN)

Bergeend - Tadorna tadorna

De bergeend is een opvallende verschijning in de Nederlandse en Belgische natuur. Deze vogel wordt vaak een halfgans genoemd, omdat hij qua grootte en gedrag precies tussen een eend en een gans in zit. Ze hebben een bont verenkleed met wit als basis, een donkergroene (bijna zwarte) kop en een brede, kastanjebruine band over de borst. De snavel is felrood. Mannetjes onderscheiden zich in de broedtijd door een opvallende knobbel op de bovenkant van hun snavel. Een uniek kenmerk is dat ze vaak broeden in holtes, zoals leegstaande konijnenholen. 

Bergeend (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Grote lijster (Turdus viscivorus)

De grote lijster is de grootste lijstersoort van Europa. Hij is ongeveer 27 tot 30 cm groot. De vogel heeft een grijsbruine rug en een lichte borst met opvallende, ronde zwarte vlekken. Deze vogel staat bekend om zijn krachtige zang, die al vroeg in het jaar  te horen is, vaak vanuit de hoogste boomtoppen. De zang lijkt op die van een merel, maar is korter, herhalender en minder melodieus.

Grote lijster (Foto: Achiel CLAESSEN)
Klik op de afbeelding om ook de zang te horen (Geluid aan)

Onderleggers voor de feesttafel…..!

Onlangs hadden wij een familiefeestje en mijn dochter Kristien heeft met foto’s die ik genomen heb een 40-tal onderleggers geprint voor op de feesttafel (A3 formaat).
 Misschien ook een idee voor het ledenfeest van dit jaar….?

Onderleggers (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Huismus in nesten
(Uit: Nieuwsbrief Natuurpunt)

Tijdens het afgelopen Grote Vogelweekend telde een groot aantal Vlamingen de vogels in hun tuin. Maar achter de hoge participatiecijfers schuilt een bittere realiteit: de huismus, onze meest bekende cultuurvolger, blijft achteruitgaan. Cijfers van de Algemene Broedvogelmonitoring Vlaanderen (ABV) en de resultaten uit de tuinen laten er geen twijfel over bestaan: de huismus heeft onze hulp harder nodig dan ooit.

De resultaten van het Grote Vogelweekend 2026 zijn verontrustend. Hoewel de huismus (Passer domesticus) nog steeds de top 3 van meest getelde tuinvogels haalt, daalde het gemiddeld aantal huismussen per telling met maar liefst 20% ten opzichte van vorig jaar.  

Huismus (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Maarts viooltje

Het Maarts viooltje (Viola odorata), is zowel in Nederland als België  een redelijk zeldzame soort uit de Viooltjesfamilie (Violaceae). De kleine violetblauwe bloemen geuren lekker en zijn aantrekkelijk voor insecten.

Het is een zich op de grond verspreidende soort met kruipende stengels. Deze meerjarige, overblijvende plant is de allereerste onder de viooltjes die in het vroege voorjaar gaat bloeien. Met de bovengrondse uitlopers van de ondergrondse wortelstok vormt het grote groepen rozetten (bodembedekker) die in de winter groen blijven.

Maarts viooltje (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Velduil - Asio flammeus - Short-eared owl

Wim MARTENS maakte, enkele jaren geleden, heel wat mooie foto’s van een velduil in de Turnhoutse Vennen, en de mooiste willen we u graag nog eens laten zien.

De velduil is een vogel van open terrein, met een voorkeur voor moerassige gebieden en venen. Hij lijkt enigszins op de ransuil, maar heeft veel kortere oorpluimen en een zwavelgele iris. De soort is ook overdag actief. Velduilen zijn zwervers en leggen soms enorme afstanden af. Als broedvogel zeldzaam geworden. ’s Winters soms kleine invasies van velduilen uit Noord- en Noordoost-Europa.

Velduil (Alle foto's: Wim MARTENS)

Slechtvalk (Falco peregrinus)

De slechtvalk  is een indrukwekkende roofvogel die vooral bekend staat als het snelste dier ter wereld.  In een duikvlucht (stootduik) kan de slechtvalk snelheden bereiken van meer dan 300 km/u, met uitschieters tot bijna 390 km/u. In een gewone vlucht vliegen ze gemiddeld 65 km/u.
 Oorspronkelijk broeden ze op hoge rotswanden, maar ze hebben zich uitstekend aangepast aan de stad. Hoge gebouwen, kerktorens en koeltorens dienen nu vaak als vervangende "rotsen". En vaak gebruiken ze ook de nestkasten die daar door natuurverenigingen zijn geplaatst.

Tijdens onze daguitstap van 01 juni 2024 naar het Kasteel van HEX hebben we ook slechtvalken kunnen spotten op de rotswanden van Moha.

Slechtvalk bij valkenier (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Slechtvalk kerk Mol-Centrum (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Slechtvalk kerk Arendonk (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Slechtvalk Kanaalplas Sibelco (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Slechtvalk rotswand Moha (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Recordaantal van meer dan 4.000 amfibieën veilig overgezet tijdens paddenacties in Mol

(Nieuwsbericht RTV)

De jaarlijkse paddenoverzetacties in de gemeente Mol hebben dit voorjaar een record opgeleverd. In totaal werden maar liefst 4.048 amfibieën veilig de weg overgezet, dankzij de inzet van vrijwilligers en buurtbewoners. Nooit eerder lag dat aantal zo hoog.

De acties, georganiseerd door Natuurpunt Netebronnen en natuur- en milieuvereniging De Gagel, vonden plaats op drie locaties en tonen volgens de organisatoren opnieuw het belang van samenwerking voor natuurbehoud. Vooral de nieuwe overzetplaats in Achterbos (Zelm) bleek meteen een groot succes, met meer dan 3.000 overgezette dieren.

Ook op de andere locaties werden sterke resultaten geboekt. In Millegem Tipven hielpen vrijwilligers 470 amfibieën oversteken, terwijl in Rauw nog eens 558 dieren veilig de overkant bereikten. Ondanks de inspanningen vielen er in totaal nog verkeersslachtoffers, al bleef dat aantal volgens de organisatoren relatief beperkt.

De acties konden rekenen op brede steun. Naast vaste vrijwilligers hielpen ook buurtbewoners mee en toonden lokale jeugdverenigingen hun betrokkenheid, onder meer via educatieve activiteiten.

Intussen zijn er al duidelijke tekenen van voortplanting zichtbaar in de natuur, met onder meer kikkerdril en paddensnoeren op verschillende locaties. Volgens de organisatoren bevestigt dat het succes en het belang van de jaarlijkse acties voor het behoud van de lokale biodiversiteit.

Klik op de "play-knop" om een filmpje van de overzet te bekijken (Geluid aan)
Klik daarna helemaal rechts-onder op het icoontje "volledig scherm"

Nu te zien: holwortel

De prachtige, tere, paarsrode of witte bloemetjes van holwortel overtreffen de enigszins saaie naam. Je ziet ze vooral in maart en april. Er komen vaak hommels en solitaire bijen op af die al vroeg in het jaar op zoek zijn naar nectar. De beste plekken om de plant te zoeken zijn landgoederen en (voormalige) kloostergronden.

De holwortel (Corydalis cava) komt ook in België voor, al is het een zeldzame, ingeburgerde soort. Je kunt waarnemingen van de plant in België terugvinden op platformen zoals waarnemingen.be  

Holwortel (Foto: Karel VERBRUGGEN)
Foto genomen op 25/03/2007 (vermoedelijk in de abdijtuin van Postel)

Hommels zijn nu al weer te zien….

Hommels zijn fascinerende en uiterst nuttige insecten die eigenlijk een soort grote, harige bijen zijn. Ze staan bekend om hun zachte karakter en hun onmisbare rol in de natuur. Hommels zijn zeer effectieve bestuivers omdat ze veel bloemen per minuut bezoeken en meer stuifmeel overbrengen dan veel andere insecten. Ze worden daarom vaak ingezet in de tuinbouw voor de bestuiving van fruit.

 De meest voorkomende soorten in ons land zijn de aardhommel (met een witte kont), de akkerhommel (vaak bruinachtig) en de steenhommel (zwart met een rode kont).

Aardhommel (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Akkerhommel (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Steenhommel (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Mariakerke (Gent) - Zondag 22 maart 2026

Gisteren centrum Mariakerke bewandeld. Mariakerke is zuidelijk en westelijk geflankeerd door prachtige natuurgebieden. Ook nabij de geklasseerde kerk is het mooi vertoeven in ontspannend groen. Alfons Claeys-Bouüaert verkocht zijn kasteelpark in 1971 aan de stad Gent. Er zijn ruime speelweiden, speeltoestellen voor kinderen, een afgesloten losloopweide voor honden en in het kasteel is er een cafetaria en ruimte voor tentoonstellingen. In het park kan je vrij wandelen, de hond mag ook mee mits aangelijnd. Aanleunende natuurgebieden zijn de Durmmeersen, Vinderhoutse Bossen en Bourgoyen-Ossemeersen.

Roger DAMEN

Klik op de "play-knop" om het filmpje te starten (MP4)
Klik daarna op het vierkantje rechts onderaan om beeldvullend te kijken.

Reuselse Moeren - Zaterdag 21 maart 2026

De Reuselse Moeren is een bijzonder natuurgebied van circa 152 hectare, gelegen in de Noord-Brabantse gemeente Reusel-De Mierden, direct tegen de Belgische grens (Postel). Het is een van de laatste restanten van een uitgestrekt hoogveengebied in Zuid-Brabant. 

Het gebied is een gevarieerde mix van bos, heide, vennen en moeras. Vroeger werd hier op grote schaal turf gestoken om als brandstof te dienen voor kachels. Tegenwoordig wordt er hard gewerkt aan het herstel van dit "vergeten" hoogveengebied. Het gebied is zeer rijk aan vogelsoorten en populair bij vogelaars. Er is een specifieke vogelkijkhut genaamd "De Chalet".  Het beheer van het gebied is in handen van Staatsbosbeheer

Hierbij een fotoverslag van deze wandeling.
Klik op de "play-knop" om het filmpje te starten (Geluid aan) MP4
Klik daarna op het vierkantje rechts onderaan om beeldvullend te kijken.

Er leven 9 soorten mezen in onze regio….. maar ik ken er maar 7.

In ons land leven negen soorten mezen. De koolmees met zijn pikzwarte pet en de pimpelmees met zijn frisse blauwe kruin springen het meest in het oog. Niet zo vreemd: in de meeste tuinen is het bijna altijd één van deze twee die even komt buurten…. en daar heb ik dus ook foto’s van. Maar dan heb ik ook nog 5 andere soorten gekregen van Wim MARTENS (waarvoor dank) Dan blijven er toch nog 2 soorten over:  de buidelmees en de matkop.

Misschien heb jij wel een foto van deze 2 ontbrekende soorten? Laat maar komen !

Koolmees (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Pimpelmees (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Kuifmees (Foto: Wim MARTENS)

Staartmees (Foto: Wim MARTENS)

Baardman (Foto: Wim MARTENS)

Glanskop (Foto: Wim MARTENS)

Zwarte mees (Foto: Wim MARTENS)

What's in a name....

Speenkruid siert in februari als één van de eerste voorjaarsbloeiers de bossen met haar gele bloemen. De naam 'speenkruid' is volgens sommigen afgeleid van de vorm van de knollen, die op kleine speentjes lijken. Volgens anderen is de naam afgeleid van de toepassing tegen aambeien, oftewel speen. De latijnse naam "ficaria" betekent dan weer vijg, en om die reden werd het plantje vroeger dan ook vijgwortel genoemd. En dan zijn er nog de streeknamen "oaneklootjes" en "katteklootjes".... U kiest maar !!

Speenkruid - Ficaria verna - Lesser celandine (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Staartmees

De staartmees is een klein, pluizig vogeltje, onmiskenbaar door zijn lange staart. Ze hebben een  sociaal karakter, en  buiten het broedseizoen trekken ze in hechte familiegroepen 'babbelend' door struiken en bomen. Ze voeden zich met insecten en zaden, en staan bekend  om hun  acrobatisch foerageergedrag.  Ze zijn erg sociaal, zelfs in de winter, en vormen vaak ook zwermen met andere mezen voor hun veiligheid. 

Staartmees (Foto's: Wim MARTENS)

Otter – Lutra lutra - Otter

De otter komt wel voor in België, al is het dier nog steeds erg zeldzaam. Nadat de soort in 2010 officieel uitgestorven werd verklaard in Vlaanderen, is hij sinds 2012 bezig aan een voorzichtige terugkeer.

Er leven momenteel naar schatting minder dan 50 otters in heel België. Hoewel de populatie klein is, duiken er steeds vaker sporen en beelden van wildcamera's op die bevestigen dat het dier zich opnieuw in onze wateren vestigt. De otter wordt voornamelijk gespot in waterrijke gebieden met voldoende beschutting en een goede waterkwaliteit, zoals: De Scheldevallei, Het maasbekken….en de Antwerpse Kempen. Recente waarnemingen, onder andere in Kasterlee, wijzen op een verdere verspreiding. Vorige week, op 12 en 13 maart, werd de Europese Otterconferentie in Antwerpen gehouden, om tussen verschillende Europese landen kennis over herstelprojecten te delen en beter samen te werken voor het behoud van de otter.

Otter in de dierentuin (Foto: Karel VERBRUGGEN)