KALENDER

Knoopkruid - Centaurea jacea - Brown knapweed

Vanaf de tweede helft van de lente zien we in onze graslanden, bermen en dijkhellingen de paarsrode bloemhoofdjes van Knoopkruid. Hun bloei gaat soms wel door tot in de herfst. Een gemakkelijk herkenbare eigenschap van Knoopkruid is de vorm van de omwindselblaadjes die onder om het bloemhoofdje zitten. Ze beginnen aan de voet als gewone groene tamelijk smalle blaadjes en boven de versmalling gaan ze over in een donkerbruine tot zwarte schub met vele stekels. Het lijkt wel een spinnetje.

Knoopkruid (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Reuzenberenklauw

De reuzenberenklauw is moeilijk te missen door zijn enorme afmetingen. In één jaar kan hij tot wel vier meter hoog worden. Van oorsprong komt de reuzenberenklauw niet in ons land voor, hij is in de negentiende eeuw vanuit de Kaukasus als tuinplant in ons land gekomen. Daarna is hij op grote schaal verwilderd en dat levert problemen op. De reuzenberenklauw is namelijk  erg kiemkrachtig en neemt het licht voor andere planten weg. De plant heeft maar weinig natuurlijke vijanden, omdat hij niet oorspronkelijk uit ons land komt. Het sap van de plant kan schadelijk zijn voor de ogen en huid van mensen en dieren. Dat alles maakt dat de reuzenberenklauw op veel plekken wordt bestreden….. en je kan hem dus beter maar niet aanraken!

Reuzenberenklauw (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Blinde bij - Eristalis tenax – Drone fly

Blinde bijen zijn geen bijen, kunnen niet steken en zijn al helemaal niet blind. Dus waar hebben we het dan over? De blinde bij behoort tot de familie van de zweefvliegen. Maar omdat hij wel wat weg heeft van de honingbij, worden ze daar nog wel eens mee verward. Dat het een vliegensoort is, kan je zien omdat hij slechts één paar vleugels heeft, bijen hebben twee paar. Dat ‘blind’ heeft wellicht te maken met het feit dat er haren op de ogen zitten, waaruit ooit de conclusie is getrokken dat hij wel blind moest zijn. Maar dat is niet zo. Hij is wel vermomd als bij, en dat heeft alles met zelfverdediging te maken. Het is even opletten bij deze ‘bij’, want het achterlijf kan óf helemaal zwart zijn, maar ook één of twee paar okergele vlekken hebben. Je kan ze nu veel vinden op bloeiende cichorei, streepzaad en andere composieten.

Blinde bij (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

De muurrouwzwever: een ongenode gast in bijenhotels

De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor de achteruitgang van wilde bijen. Eén van de initiatieven om het tij te keren is het aanleggen van zogenaamde bijenhotels, gemaakt van blokken hout met geboorde gaten of bundels van korte stengels riet. Deze vormen een kunstmatige nestgelegenheid voor onder andere behangers- en metselbijen, maar natuurlijk ook hun nestparasieten. De muurrouwzwever is zo’n parasiet en laat zich vooral nu zien. 

De muurrouwzwever (Anthrax anthrax) is één van de twintig soorten wolzwevers die in ons land voorkomen. Alle soorten zijn parasieten op eieren of larven van andere insecten, uiteenlopend van sprinkhanen en vlinderrupsen tot bijen en wespen. Verreweg de meeste soorten parasiteren op deze laatste groepen, zo ook de muurrouwzwever.
Het is een opvallende soort met donkere vleugels en een compleet zwart lichaam. De dieren zitten meestal op muren met de vleugels half gespreid als een deltavlieger.

Muurrouwzwever (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Hoe herken je de foute hoornaar?

Met zo'n 6.500 gemelde nesten van de Aziatische hoornaar in Vlaanderen in 2023, is de Aziatische hoornaar niet meer weg te denken uit onze natuur. Hoe herken je de soort, en wat moet je doen als je een Aziatische hoornaar gespot hebt?

- De gewone wesp is bijna volledig geel en door iedereen wel gekend. Soms ook een beetje agressief.
- De Europese hoornaar is veel groter en herkenbaar aan de Belgische driekleur (zwart, geel en rood) Ze is niet agressief.
- De Aziatische hoornaar is iets kleiner en geel met veel zwart. Ze vormt een risico voor honingbijen en andere insectensoorten.

Foto's: Karel VERBRUGGEN.

Denk je dat je een Aziatische hoornaar ziet of een nest hebt gezien?
Maak een foto en geef je waarneming door via een van volgende kanalen:

• Plaats je foto (en de locatie) op waarnemingen.be
• Laad je foto op in de gratis app ObsIdentify
  
• Plaats je foto (en de locatie) op vespawatch.be

Parende langpootmuggen

Tijdens de paring staan de koppen van elkaar af; de langpootmuggen klimmen niet op elkaar zoals veel vliegen en muggen doen. Na de paring zoekt het vrouwtje geschikte afzetplaatsen voor de eieren op. Met de legboor worden de eieren afgezet. De larve groeit in stappen en vervelt bij elke stap.

Parende langpootmuggen (Foto: Karel VERBRUGGEN)

De Plateau - Hageven in Pelt - Zondag 21 augustus 2024

Lief heeft een mooi gecombineerde wandeling uitgedokterd. Om 14u00 de vloeiweiden in de Plateau op Nederlands grondgebied, een gevarieerd landschap met beemden, bevloeide hooilanden, naaldbos en een grote open vlakte met grassen, struikheide en een enkele boom/struik. Aandachtspunt waren de ontluikende herfsttijlozen, voor Nederland zeldzaam. Deugddoend waren de bossen die voor verkoeling zorgden. Na even een verplaatsing met de auto was er tijd voor een drankje in het ontmoetingscentrum Hageven te Pelt. Hier een heel ander biotoop met de Dommel, rietvelden, vennen en een deels drooggevallen plas waarop witgatjes foerageerden. In dit uitgestrekt natuurgebied zijn er nog veel wandelmogelijkheden, stroomafwaarts de Dommel liggen de Malpievennen, ook zeer de moeite.

Roger DAMEN.

Klik op de "play-knop" om het filmpje te bekijken (Geluid aan) MP4

Judasoor - Auricularia auricula-judae – Jew’s ear

Judasoor is een eetbare paddenstoel die vaak groeit op de stammen van vlierbomen en is zowat het hele jaar te vinden. De naam komt van een legende dat Judas Iskariot zich aan een vlier zou hebben opgehangen nadat hij Jezus verraden had. De paddenstoel heeft een oorvormige, roodbruine tot olijfbruine kleur en een geleiachtige textuur.  Judasoor wordt gebruikt in de Aziatische keuken, vooral in soepen en sauzen.

Judasoor (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Kruipertje - Hordeum murinum – Wall barley

Aan het in de voorzomer en zomer bloeiende Kruipertje valt meteen al de platte aar op. Door de overal aanwezige weerhaakjes op die aar blijf je er gemakkelijk aan haken. Het gras wordt een 50 cm hoog en staat vaak tegen muren of struikgewas waar de zon goed op schijnt. Het is een warmte minnende soort. Ook moet de bodem zandig zijn en voortdurend worden bemest, bijvoorbeeld door uitgelaten honden.

Kruipertje (Foto: Achiel CLAESSEN)

Linde – Tilia – Lime tree

De lindeboom is dicht bebladerd en sterk vertakt. Daardoor geeft de boom veel schaduw. De Lindeboom is een erg populaire boom en staat bekend om zijn mooie geurrijke bloemen. De bloemen ruik je al van een afstand. Je kunt de bloemen niet alleen herkennen aan de geur, maar ook aan de mooie witgele kleur
Volgens oude legenden brengen de bomen geluk. Als je een beschermer voor je woning zoekt, kan je volgens de overlevering het beste een linde planten…. en daar doe je niet alleen jezelf, maar ook de insecten een plezier mee.

Linde (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Zwerfvuilaktie  “Goorbossen” in Retie.

We kwamen samen om 19u00 op de parking van de Goorbossen, gelegen tussen de E3 vijver en de autostrade E34. Deze plas is ontstaan door de behoefte aan zand voor de aanleg van de autostrade en is verder ontwikkeld tot een prachtig natuurgebied. De Gracht maakt er deel van uit. Enkel het geraas van gehaaste auto’s op de autostrade is storend. Er is een uitgekiend beheer met struikheide, dopheide en zonnedauw. Het speuren naar zwerfvuil werd nogal eens verrassend gestoord door het prachtig natuurdecor. Even nakeuvelen op een zitbank, die inmiddels droog was na de voormiddag regen met een drankje hoort er bij. Gezelligheid troef in dit witgewassen biotoop. Retie heeft nog van die unieke groene plekjes. Bekijk het laatste Buntblad (BB41-3): 10 mooie groene plekjes in Retie (nr.8).

Roger DAMEN

Klik op de "play-knop" om het filmpje te bekijken (Geluid aan) MP4

Veldkrekel

Sibelco en de Witte Nete

In onderstaand filmpje kan  je zien hoe Groeve Donk is ontstaan, waarom de Witte Nete al meanderend werd omgelegd, en hoe het prachtige natuurgebied  zo is ontstaan. Nog later, maar niet meer te zien in het filmpje, werd hier het Buntpad gerealiseerd!

Klik op de "play-knop" om het filmpje te bekijken (Geluid aan) MP4

Nu te fotograferen : dagpauwoog.

De dagpauwoog is misschien wel de makkelijkste vlindersoort om te fotograferen. Je vindt ze namelijk overal. De soort is niet kritisch en leeft in allerlei habitats. De larven van deze soort leven op brandnetels en die zijn meestal makkelijk te vinden. Ook dat zorgt ervoor dat je ze tussen april en oktober overal kunt tegenkomen. Juli is een topmaand voor de dagpauwoog.

Dagpauwoog (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Boerenzwaluw - Hirundo rustica - Barn swallow

De boerenzwaluw met zijn rode voorhoofd en kin is een echte boerenlandvogel, een luchtacrobaat van het boerenerf. De nesten worden bij voorkeur gemaakt in boerenschuren, loodsen en dergelijke waar ze in en uit kunnen vliegen. De boerenzwaluw maakt zijn nestjes van klei en leem hoog in de stallen. Het voedsel wordt gezocht in de lucht: het bestaat uit enorme hoeveelheden kleine vliegende insecten die in volle vlucht verzameld worden. Ook komt de boerenzwaluw veel voor in de omgeving van water, waar de zwaluwen rakelings overheen scheren om insecten te verzamelen. En het jong met de grootste bek….wordt ook het eerst bediend! De jonge zwaluwen moeten zich de komende tijd voorbereiden op hun eerste lange vlucht, want de boerenzwaluw overwintert in Afrika.

Boerenzwaluwen (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Duivenkervel - Fumaria officinalis - Common fumitory

Langs akkerranden, bij moestuinen en op andere voedsel- en stikstofrijke plekken bloeit gewone duivenkervel. Niet te missen, met die trossen roze/paarse bloemen. Zulke langwerpige bloemen met zwarte vlek aan de top heten helmbloemen. Gewone duivenkervel is dan ook familie van helmbloemen, zoals de vingerhelmbloem. Bloeitijd : mei tot oktober

Duivenkervel (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Penseelkever - Trichius fasciatus – Bee beetle

Hoe vaak je hem ook hebt gezien, de penseelkever is altijd weer een prachtige verschijning. Het is een fotogeniek dier, poserend op felgekleurde bloemen. Hij eet namelijk bij voorkeur de zachte delen van planten en een hapje margriet of liguster is aan deze kever wel besteed. Met zijn gestreepte dekschilden lijkt de penseelkever op een bij of wesp. In combinatie met de beharing doet hij ook wel wat denken aan een hommel. Maar steken doet hij niet. Het is een zeer vredelievende kever die als vegetariër door het leven gaat. Zijn natuurlijke vijanden worden door deze vorm van mimicry wel op het verkeerde been gezet. De haren hebben overigens ook een andere functie, er blijft namelijk stuifmeel aan kleven. Zo zorgt de penseelkever, net als vlinders en bijen, voor de bestuiving van bloemen.

Penseelkever (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Watermunt - Mentha aquatica - Water mint

Waar watermunt zijn naam aan dankt, wordt direct duidelijk als je de plant ziet: hij groeit naast of in het water en verspreidt een sterke pepermuntgeur. De plant heeft lila bloemen die bloeien van juni tot oktober.. Deze worden graag bezocht door honingbijen en hommels. Niet alleen insecten vinden de plant smakelijk. ook mensen weten hem te vinden. Je kunt er thee van maken, en het is een van de voorouders van de plant waar nu pepermunt van wordt gemaakt. Het gebruik van watermunt gaat al lang terug: de oude Egyptenaren en Grieken gaven de doden vaak een bosje watermunt mee in het graf.

Watermunt (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Groene schildwants - Palomena prasina – Green shield bug

De hele zomer kom je ze tegen: grote groene wantsen die op de gekste plekken zitten. Dit zijn groene schildwantsen.. Hun vorm lijkt op een wapenschild, vandaar de naam. Groene schildwantsen zijn veel te zien, omdat ze niet bang zijn voor roofdieren en zich dus niet verstoppen. Ze vertrouwen op hun schutkleur en als ze toch bedreigd worden scheiden ze een stinkende geur af waarvoor de meeste wantseneters hun neus ophalen.

Groene schildwants (Foto: Achiel CLAESSEN)