Berichten van 1 januari 2024 tot 31 december 2024

Jacobskruiskruid - Jacobaea vulgaris - Ragwort

Jakobskruiskruid kleurde ook deze zomer weer vele bermen en graslanden geel….en is zelfs nu nog te zien. Dit is tot groot ongenoegen van veel veehouders en paardenliefhebbers vanwege de giftigheid van de plant. Jakobskruiskruid is echter een belangrijke voedselbron voor veel insecten en daarmee van belang voor onze natuur. Hopelijk kunnen Jakobskruiskruid en paarden samen door een deur !?!

Jacobskruiskruid (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Bonte grasuil op Jacobskruiskruid

Kegelbijvlieg op Jacobskruiskruid

Aardhommel op Jacobskruiskruid

Hoe de politiek alles doet om duizend luxeflats te mogen bouwen naast een natuurgebied
(Gazet van Antwerpen - Maandag 23 september 2024)

Al dertig jaar wil Nieuwpoort zijn jachthaven uitbreiden. De politiek zet alle zeilen bij, ook al waarschuwen wetenschappers voor onherstelbare natuurschade. Het consortium dat duizend luxeflats wil bouwen, krijgt zelfs steun van een overheidsfonds. “Dit project moet en zál er komen.”

Klik op onderstaande afbeelding om het volledige artikel te lezen (Pdf)
Jachthaven van Nieuwpoort (Foto: Marleen VAN WOLPUTTE)
....wij waren er op maandag 9 september nog op bezoek....

Landkaartje - Araschnia levana – Map

(Natuurbericht Natuurpunt)

Van april tot in augustus was 2024 voor tal van insecten een zwak jaar. De lage aantallen vlinders vielen op. Pas met het mooie zomerweer in de tweede helft van augustus kwam daar een beetje beterschap in.

Een aantal vlindersoorten verscheen toen in hoge aantallen. Het meest in het oog springend is de terugkeer van het landkaartje, een brandnetel-gebonden dagvlinder die het al jaren slecht deed.

Landkaartje (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Een zomer zonder hommels…..
(Nieuwsbrief van Natuurpunt)

Eén van de opvallende trends bij de Natuurpunt- insectentelling van dit jaar was de quasi afwezigheid van hommels. Dat is verontrustend, want hommelsoorten zoals akker- en steenhommel komen overal voor en zijn zeer efficiënte bestuivers. Als zij het laten afweten, wijst dat op een slechte landschapskwaliteit. Ook voor veel vlinders, libellen en zweefvliegen lagen de aantallen ver onder het gemiddelde. In onderstaande tabel kan je zien dat de gemeente Mol op de achtste plaats staat bij de telling van het aantal verschillende  waargenomen insecten.

Aardhommel (Foto: Karel VERBRUGGEN)

 Akkerhommel (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Boomhommel (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Koekoekshommel (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Steenhommel (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Tuinhommel (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Weidehommel (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Meerdaagse Westhoek en Heuvelland - 6 tem 9 september 2024

Fotoverslag van Dag 1 en dag 2 van deze vierdaagse.
Fotografie: Roger DAMEN - Chris Van Wolputte - Marleen Van Wolputte

Klik op de "play-knop" om filmpje te bekijken (+/- 15 min) - Geluid aan (MP4)

VOC Neteland krijgt veel egels binnen.

Het VOC Neteland in Herenhout heeft dit jaar al 130 egels meer moeten verzorgen dan vorig jaar. In 2023 waren dat er rond deze tijd zo'n 700, nu al 830. Vermoedelijk wordt 2024 een recordjaar. Er zijn minder insecten en dus minder voedsel voor de dieren en bovendien heerst er al jaren een ziekte onder de egels die de dieren verzwakt.

Klik op onderstaande afbeelding om dit nieuwsitem van RTV te bekijken (Geluid aan)
Je kan op de RTV-pagina twee filmpjes bekijken (00:40 en 01:46 min)

Tjiftjaf - Phylloscopus collybita - Chiffchaff

Voor veel vogelaars is de eerste tjiftjaf in het voorjaar een welkom signaal dat de lente is begonnen. Nu, aan het eind van de zomer vertrekken de eerste tjiftjaffen uit ons land. Geniet nog maar even van de laatste verdwaalde, zingende tjiftjaf. Pas in maart zal het weer losbarsten nadat de tjiftjaffen de winter in Spanje, Portugal en Marokko hebben doorgebracht. De komende weken is de tjiftjaf niet meteen weg, ook de noordelijke tjiftjaffen trekken de komende tijd nog door ons land.

Tjiftjaf (Alle foto's: Wim MARTENS)

Viering 25 Jaar STORA - Zondag 15/09/2024 in TABLOO

Klik op de "play-knop" om kort filmpje te bekijken (Geluid aan) MP4

ZIEKE KONIJNEN - MYXOMATOSE EN RHD

Tijdens onze meerdaagse begin september werd de monding van de IJzer bezocht. Slikken en schorren vloeien over in duinen. Landschappelijk prachtig waarbij de duinen een aantrekkelijk biotoop vormen voor konijnen. Een waarschuwend bord vermeld de mogelijkheid dat je zieke en dode konijnen ontdekt (zie tekst bord). Helaas zijn er steeds minder, een verlies voor het landschap.

Konijnen (Oryctolagus cunilunis) in de wilde natuur zijn beslist geen doetjes. Met hun vlijmscherpe tanden kunnen ze zich een weg knabbelen door haast ondoordringbare duindoornstruiken. Bij pas opschietende struiken op kale duinen is dat knabbelgedrag erg nuttig om bosvorming te voorkomen. Duingraslanden worden daardoor in stand gehouden en losgekomen zand door het graven van pijpen kan verstuiven. Een uniek duinenbestand heeft een mix van:

                       - duinen met struiken en bomen
                            - kale duinen die kunnen verstuiven
                                        - natte duinpannen met eigen fauna en flora
- duingraslanden

Minder konijnen vertaalt zich in meer struikgewas en minder duingraslanden en andere duinbiotopen. Ook landduinen met een soortelijk verhaal zijn erg zeldzaam: een door de wind uitgewervelde kom met water en daarachter een paraboolduin.

Als eenmaal de vergrassing/verruiging te fel is opgetreden, waardoor de duinen uiteindelijk een ondoordringbaar geheel vormen, kunnen Noorse fjordenpaarden, Poolse Konikpaarden, Shetlandpony’s , Schotse Hooglanders …. de boel nog wat open trekken. Hun latrines, vaste kakplaatsen zeg maar, lokken op hun beurt specifieke insecten en hier verschijnt mogelijk ook al eens een unieke zwam. Zelfs vlinders lusten ervan.

Myxomatose is sinds vele jaren (vanaf 1950) een konijnenkiller, maar er is nu ook RHD (Rabit Haemmorrhagic Disease) sinds de jaren 1990. RHD veroorzaakt inwendige bloedingen. Het calacivirus komt vrij via het speeksel, de ontlasting of urine van het konijn. Meestal sterven besmette konijnen snel, binnen de 24 tot 48 uur. Er zijn twee varianten van het virus: VHD1 en VDH2. Meer dan 80% van de VDH1 besmette konijnen sterft binnen de twee à drie dagen. De prognose bij VDH2 (V staat voor viraal) besmetting is iets gunstiger. Zo’n 30 tot 95% van de besmette konijnen overleeft de infectie (volgens AniCura google). De ziekte werd het eerst in China waargenomen en komt sinds 1988 in Europa voor. In Nederland is de wildpopulatie van konijnen in 2004 massaal besmet door het virus. Zowel myxomatose als RHD maakt dat konijnen vrij zeldzaam zijn in de natuur.

De volgende symptomen van RDH: krampen, bloederige neusvloei, verminderde eetlust, coördinatieproblemen, tanden knarsen en schreeuwen …….

Myxomatose uit zich door blindheid, tumoren op de kop, geen eetlust ….

Roger DAMEN

Alle foto's: Roger DAMEN

Meerdaagse 2025

De meerdaagse naar de Westhoek was een succes! Daar hier de meeste reislustige Bunters verenigd waren is een vraag voor volgend jaar gelanceerd. Er is genoeg interesse voor 2025. Er was een periode te kiezen: mei, juni of september. Juni is het minst aangestipt en september het meest. Mei scoort ook goed. Uiteraard is het belangrijk dat iedereen zijn mogelijkheden mededeelt. Dat kan zijn mei, juni en september als zij zich dan kunnen vrijmaken. Als het altijd lukt voor U vermeld dan alle 3 maanden.

Als we voor september kiezen dan mikken we op begin september (eerste helft van de maand). Het weer is dan meestal snor. Een optie nemen op een geschikt hotel is dan de eerste stap. Definitieve boekingen zullen later volgen. Een greep uit de mogelijkheden voor een vier- of vijfdaagse reis is fotografisch weergegeven. Het definitief programma zal grotendeels hierop gebaseerd zijn. Dus is het nu een kwestie van het aantal personen te kennen voor een optie (data) en een latere definitieve reservatie van het hotel. Genoeg aantal deelnemers is ook de start qua verkenning voor het organiserend team. De Bunters die nu mee waren zijn al gecontacteerd en hebben nagenoeg allemaal goesting voor een vervolg !

Het is nu aan de Bunters die er niet bij waren om te reageren, en dat liefst zo snel mogelijk.

 Gsm Roger:         0472/592602     of e-mail:       roger.damen@gmail.com

Ben je er graag bij?  Reageer dan zo snel mogelijk en verwittig Roger.

Het bestuur.

Klik op onderstaande afbeelding om nog meer foto’s te bekijken (Pdf)

IJZERZANDSTEEN HEUVELLAND

IJzerzandsteen is de typische roestbruine steen die in het Heuvelland op heel wat plaatsen is terug te vinden. Deze steen gaf de naam aan de Rodeberg. Als getuigenheuvels zijn ze ook te vinden in het Hageland en het Pajottenland, de Vlaamse Ardennen en de Kempische Heuvelrug. Toen de Noordzee regelmatig een groot deel van België overspoelde (Tertiair, 70 tot 3 miljoen jaar geleden), kwam ze tot Diest en werd de Diestiaanzee genoemd. Door de vorming van de Alpen is ook de bodem in de Diestiaanzee opgetild, waardoor het vroeger afgezette glauconiet houdend zand kwam bloot te liggen. Als het ijzer dat hierin schuilt wordt blootgesteld aan lucht gaat het roesten. Een sterke laag ijzerzandsteen vormt een beschermend schild dat voorkomt dat de berg door langdurende erosie verdwijnt.

Heel wat kerkgebouwen en kappelletjes werden (deels) opgetrokken in ijzerzandsteen. Vaak zien we hierin nog schelpafdrukken en zelfs schelpen als getuigen van het zeegebeuren.

Roger DAMEN.

Kerk van Pollinkhove (Foto: Roger DAMEN)

Kerk van Proven (Foto: Roger DAMEN)

Kerk Izenberge (Foto: Roger DAMEN)

Kapel van Bachten de Kupe (Foto: Roger DAMEN)

Kerk van Lo-Reninge (Foto: Roger DAMEN)

Gloria gespot tijdens onze meerdaagse 2024 !?!

Paul en Betty zijn de gelukkige zeearend-ouders van Gloria (geboren op 18 april 2024) en Guido (geboren op 21 april 2024). Gloria duidt op de glorierijke gebeurtenis van de eerste geboren zeearend in België. Guido is ook de naam van de conservator van de Blankaart te Woumen/Diksmuide. Meter en peter van de kroost zijn Maaike Cafmeyer en Wim Willaert.

Een kringende zeearend op thermiek werd gespot tijdens onze vierdaagse, hoog in de lucht en daarna zeilend naar ……? Was het Gloria…. of een van de andere drie??
Met grote zekerheid werd Gloria gespot in het openluchtmuseum Bachten de kupe in Izenberge !!

Roger DAMEN.

Gloria (Alle foto's: Roger DAMEN)

Waterteunisbloem – Ludwigia grandiflora – Water primrose

Tijdens onze meerdaagse Heuvelland/Westhoek kon je er niet naast kijken. Zowel in natuurgebied "De Verdronken Weide" in Ieper als in de "Blankaart" te Woumen bloeide massaal de waterteunisbloem. Een bedreiging waarmee we zitten, mooi maar helaas ten koste van onze inheemse plantengroei en de waterfauna.

Waterteunisbloem is ingevoerd als vijverplant vanuit Zuid-Amerika. Deze meerjarige invasieve oever- en waterplant is in opmars en verdringt onze inheemse oever- en waterplanten. De plant mag niet meer verkocht worden in Nederland en België vanwege de grote problemen die de plantensoort teweeg brengt als ze in open natuur terecht komen. Volledig dichtgroeien van waterwegen is mogelijk het gevolg waardoor de doorstroming van water wordt afgeremd en slibafzetting wordt bevorderd. Zaadvorming is in Nederland en België nog niet vastgesteld. Stukjes losgekomen stengels kunnen terug wortelen in oevers (vegetatieve vermenigvuldiging). Uitroeien is daardoor moeilijk, daar bij verwijdering altijd wel wat losgekomen stengels en wortels kunnen overblijven. Bloeitijd vanaf juni tot en met september. De plant sterft af in de winter, de wortels groeien in het voorjaar weer uit. Waarnemingen.be meldt groeiplaatsen in Schulensbroek (Limburg), Hoge Rielen (Lichtaart/Kasterlee) en Mol (Den Diel).

Roger DAMEN 

Koe..... met koereiger (Foto: Roger DAMEN)

Waterteunisbloem (Alle foto's: Roger DAMEN)

Natuurhistorische wandeling "Terkeien" in Witgoor - Zondag 1 september 2024

Een organisatie van de Heemkundige Kring van Retie in samenwerking met Davidsfonds Retie en Natuurvereniging Den Bunt uit Dessel.
Gids: Danny Van der Veken.

Klik op de "play-knop" om het filmpje te bekijken (Geluid aan) MP4

Den Bunt doet ook mee.... dus kom zeker eens kijken !!

Den Bunt zal hier aanwezig zijn met een standje. 
Meer nog: Isabella organiseerde een educatieve kriebelbeestjes-zoektocht!
Tijdens een korte wandeling kunnen kinderen (kleuters en lagere school vergezeld van ouders en/of grootouders) op zoek gaan naar een 10-tal insecten (kriebelbeestjes). Het wordt vast en zeker een aangename (gratis) zoektocht.... en alle deelnemende kinderen krijgen bovendien nog een leuk cadeautje.
Kom zeker meedoen tussen 13 en 18 uur !!

Vierdaagse "Westhoek - Heuvelland" - 6 tem 9 september 2024
Dag 4 - Maandag 9 september

Luc VANDAEL plaatste reeds diverse foto's op zijn Facebookpagina. 
Ik heb ze gedownload en gemonteerd zodat U ze ook op onze blog kan bekijken.

Vierdaagse "Westhoek - Heuvelland" - 6 tem 9 september 2024
Dag 3 - Zondag 8 september

Luc VANDAEL plaatste reeds diverse foto's op zijn Facebookpagina. 
Ik heb ze gedownload en gemonteerd zodat U ze ook op onze blog kan bekijken.
Klik op de "play-knop" om kort filmpje te bekijken.

Vierdaagse "Westhoek - Heuvelland" - 6 tem 9 september 2024
Dag 2 - Zaterdag 7 september

Luc VANDAEL plaatste reeds diverse foto's op zijn Facebookpagina. 
Ik heb ze gedownload en gemonteerd zodat U ze ook op onze blog kan bekijken.

Vierdaagse "Westhoek - Heuvelland" - 6 tem 9 september 2024
Dag 1 - Vrijdag 6 september

Luc VANDAEL plaatste reeds diverse foto's op zijn Facebookpagina. 
Ik heb ze gedownload en gemonteerd zodat U ze ook op onze blog kan bekijken

Meerdaagse Heuvelland en Westhoek - 6 tem 9 september 2024

Vandaag vertrekken de ingeschreven Bunters voor een meerdaagse uitstap.
Wij wensen hen alvast een leuke en aangename vierdaagse.... en hopelijk valt het weer een beetje mee!!

Grote keizerlibel -  Anax imperator – Emperor dragonfly

De grote keizerlibel is een van de grootste en meest opvallende libellen in ons land. Volwassen libellen zijn tussen de 6 en ruim 8 cm lang. De vliegtijd van de grote keizerlibel is van half mei tot en met eind oktober, met de grootste aantallen van half juni tot eind augustus. De habitat van de grote keizerlibel omvat plassen, poelen, vennen, vijvers, sloten en langzaam stromende wateren bij voorkeur begroeid met lage planten. Na de paring zet het vrouwtje haar eitjes af op deze in het water groeiende planten (zie foto).

Grote keizerlibel (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Wandeling "Terkeien" in Dessel - Zondag 01 september 2024
(Gids: Danny Van der Veken)

We hebben weer genoten van de natuurhistorische wandeling. Heel erg boeiend.

PS: foto's aangeleverd in lage resolutie (640 X 480) Na vergroting een beetje korrelig.

 Gerty BIJVELD (Arendonk)

Gewone roofvlieg (Tolmerus atricapillus)

De gewone roofvlieg is een vliegensoort uit de familie van de roofvliegen. Deze vlieg is te herkennen aan zijn grijs-bruin-zwarte kleur en wordt ongeveer 14 tot 18 mm lang. De gewone roofvlieg is een algemene soort, die vaak te vinden is op droge zandgronden, langs zonbeschenen bosranden, en op open plekken in het bos en op heidevelden.

Gewone roofvlieg (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Parnassia - Parnassia palustris – Grass-of-Parnassus

Parnassia is een lieflijk plantje dat bloeit vanaf half juli. Als gevolg van bemesting en ontwatering is ze zeer zeldzaam geworden in ons land en terecht wettelijk beschermd. Je kan dit plantje alleen nog vinden in vochtige duinvalleien aan de kust. De vijf kroonbladeren zijn wit met groenige parallel-lopende nerven (zie foto). Onderaan de stengel bevindt zich een hartvormig blad. Ze bloeit nog tot eind september, dus als je op vakantie bent aan onze kust, trek dan eens de natuur in om te kijken of je parnassia nog kunt vinden.

Parnassia in Westhoekreservaat in De Panne (Foto’s: Karel VERBRUGGEN)

Distelvlinder – Vanessa cardui – Painted lady

 De distelvlinder is een bekende lange-afstandsvlieger. We weten dat ‘onze’ vlinders in de nazomer naar Afrika vliegen, zelfs ten zuiden van de Sahara. Nieuw onderzoek geeft aanwijzingen dat ze soms nog verder vliegen en vanuit Afrika, over de Atlantische Oceaan, naar Zuid-Amerika gaan. Deze vlinders vliegen meer dan 7000 kilometer, een fenomenale prestatie, waarbij een beetje wind mee wel helpt.

Distelvlinder (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Prinsenpark in Retie - Kattesteertvijver

Eind augustus trok Roger DAMEN een paar keer naar de Kattesteertvijver in het Prinsenpark en kon er heel wat mooie vogels spotten.

Klik onderaan links op "Bekijken op YouTube" om het filmpje te starten en dan uiterst rechts op "Op volledig scherm bekijken. (Geluid aan) MP4

Beemdkroon – Knautia arvensis – Field scabious

Beemdkroon bloeit met zijn mooie blauwpaarse bloemen. De bloemen zijn niet groot, tussen de twee en vier centimeter, maar wel sierlijk gevormd. Hij bloeit tot in de herfst. Dat is fijn voor de vele insecten die dol zijn op deze plant. De knautiabij(de wetenschappelijke naam van Beemdkroon is Knautia arvensis) is zelfs helemaal afhankelijk van beemdkroon. De plant is vooral te vinden in Limburg, en eerder ook in het duingebied, maar daar neemt de aanwezigheid steeds meer af. Ook kun je hem in het hele land hier en daar in bermen en op dijken zien staan. En je hoeft er zelfs niet ver voor te gaan: in "Den Hof" (A. Smet Residentie) is hij ook te vinden !

Beemdkroon (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Wandeling "Terkeien" in Retie - Zondag 1 september om 09:00 uur
Gids: Danny VAN DER VEKEN

U heeft de uitnodiging voor deze activiteit ongetwijfeld reeds gezien op onze blog.
Maar ik kwam ze ook tegen op diverse andere locaties.... kijk maar even mee!

14-daags reclameblad "In MOL"

Website Natuurpunt

Uit in Mol

Gemeente Dessel

Heemkundige Kring Retie " 7 Neten "

Koraalhertshooi – Hypericum inodorum - Goatweed

Koraalhertshooi is een in cultuur ontwikkelde kruising die relatief veel is toegepast in gemeenteplantsoenen, maar ook wel in privétuinen voorkomt. In het wild kan de kruising ook ontstaan want in België en Nederland zijn verspreid over het hele land meldingen. Waarschijnlijk maar sporadisch door uitzaaiing en meestal vanuit weggeworpen afval.

Koraalhertshooi (Alle foto's: Achiel CLAESSEN)

Natuurreservaat “De Blankaart”

Tijdens de meerdaagse van begin september staat ondermeer een bezoek aan Natuurreservaat “De Blankaart” op het programma. Met de nagenoeg geruisloze fluisterboot met elektromotor kan je in alle rust deze prachtige natuur bewonderen.

Lief VAN SINAY heeft ons laten weten dat een kort filmpje over deze fluisterboot te zien is op VTM aanstaande woensdag 28 augustus (20:40 tot 21:25 uur) in het programma “Met vier in bed” (een programma over Bed & Breakfast  uitbaters die mekaar uitnodigen). Alvast een smaakmaker….!

Natuurreservaat "De Blankaart"

Grote groene sabelsprinkhaan

In de zomer is het getjirp van sprinkhanen onmiskenbaar. Vooral het mannetje van de grote groene sabelsprinkhaan doet vanaf half juli zijn uiterste best om zo hard mogelijk te zingen. Soms draagt het geluid wel 100 meter ver. Daarmee hoopt hij een vrouwtje te verleiden.

Grote groene sabelsprinkhaan (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Natuurhistoriche wandeling in Terkeien - Zondag 1 september om 09:00 uur
(Gids: Danny Van der Veken)

Graag willen we nog eens herinneren aan deze activiteit.
Bekijk ook het toegevoegde weerbericht
Temperatuur: 24° - Zonnig met af en toe wolken - Droog - Geen wind

Samenwerking Heemkundige Kring Retie en Natuurvereniging Den Bunt.
Terkeien is het brongebied van de Werbeekse/Desselse Nete.
Hier gaan we op zoek naar sporen van het verleden in de natuur van het grensgebied Retie - Dessel - Postel.

Verzamelen aan Brug 1 (= einde Grensstraat (Retie) en Zanddijk (Dessel) om 09:00 uur
We eindigen terug aan Brug 1 rond 12:00 uur

Knoopkruid - Centaurea jacea - Brown knapweed

Vanaf de tweede helft van de lente zien we in onze graslanden, bermen en dijkhellingen de paarsrode bloemhoofdjes van Knoopkruid. Hun bloei gaat soms wel door tot in de herfst. Een gemakkelijk herkenbare eigenschap van Knoopkruid is de vorm van de omwindselblaadjes die onder om het bloemhoofdje zitten. Ze beginnen aan de voet als gewone groene tamelijk smalle blaadjes en boven de versmalling gaan ze over in een donkerbruine tot zwarte schub met vele stekels. Het lijkt wel een spinnetje.

Knoopkruid (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Reuzenberenklauw

De reuzenberenklauw is moeilijk te missen door zijn enorme afmetingen. In één jaar kan hij tot wel vier meter hoog worden. Van oorsprong komt de reuzenberenklauw niet in ons land voor, hij is in de negentiende eeuw vanuit de Kaukasus als tuinplant in ons land gekomen. Daarna is hij op grote schaal verwilderd en dat levert problemen op. De reuzenberenklauw is namelijk  erg kiemkrachtig en neemt het licht voor andere planten weg. De plant heeft maar weinig natuurlijke vijanden, omdat hij niet oorspronkelijk uit ons land komt. Het sap van de plant kan schadelijk zijn voor de ogen en huid van mensen en dieren. Dat alles maakt dat de reuzenberenklauw op veel plekken wordt bestreden….. en je kan hem dus beter maar niet aanraken!

Reuzenberenklauw (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Blinde bij - Eristalis tenax – Drone fly

Blinde bijen zijn geen bijen, kunnen niet steken en zijn al helemaal niet blind. Dus waar hebben we het dan over? De blinde bij behoort tot de familie van de zweefvliegen. Maar omdat hij wel wat weg heeft van de honingbij, worden ze daar nog wel eens mee verward. Dat het een vliegensoort is, kan je zien omdat hij slechts één paar vleugels heeft, bijen hebben twee paar. Dat ‘blind’ heeft wellicht te maken met het feit dat er haren op de ogen zitten, waaruit ooit de conclusie is getrokken dat hij wel blind moest zijn. Maar dat is niet zo. Hij is wel vermomd als bij, en dat heeft alles met zelfverdediging te maken. Het is even opletten bij deze ‘bij’, want het achterlijf kan óf helemaal zwart zijn, maar ook één of twee paar okergele vlekken hebben. Je kan ze nu veel vinden op bloeiende cichorei, streepzaad en andere composieten.

Blinde bij (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

De muurrouwzwever: een ongenode gast in bijenhotels

De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor de achteruitgang van wilde bijen. Eén van de initiatieven om het tij te keren is het aanleggen van zogenaamde bijenhotels, gemaakt van blokken hout met geboorde gaten of bundels van korte stengels riet. Deze vormen een kunstmatige nestgelegenheid voor onder andere behangers- en metselbijen, maar natuurlijk ook hun nestparasieten. De muurrouwzwever is zo’n parasiet en laat zich vooral nu zien. 

De muurrouwzwever (Anthrax anthrax) is één van de twintig soorten wolzwevers die in ons land voorkomen. Alle soorten zijn parasieten op eieren of larven van andere insecten, uiteenlopend van sprinkhanen en vlinderrupsen tot bijen en wespen. Verreweg de meeste soorten parasiteren op deze laatste groepen, zo ook de muurrouwzwever.
Het is een opvallende soort met donkere vleugels en een compleet zwart lichaam. De dieren zitten meestal op muren met de vleugels half gespreid als een deltavlieger.

Muurrouwzwever (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Hoe herken je de foute hoornaar?

Met zo'n 6.500 gemelde nesten van de Aziatische hoornaar in Vlaanderen in 2023, is de Aziatische hoornaar niet meer weg te denken uit onze natuur. Hoe herken je de soort, en wat moet je doen als je een Aziatische hoornaar gespot hebt?

- De gewone wesp is bijna volledig geel en door iedereen wel gekend. Soms ook een beetje agressief.
- De Europese hoornaar is veel groter en herkenbaar aan de Belgische driekleur (zwart, geel en rood) Ze is niet agressief.
- De Aziatische hoornaar is iets kleiner en geel met veel zwart. Ze vormt een risico voor honingbijen en andere insectensoorten.

Foto's: Karel VERBRUGGEN.

Denk je dat je een Aziatische hoornaar ziet of een nest hebt gezien?
Maak een foto en geef je waarneming door via een van volgende kanalen:

• Plaats je foto (en de locatie) op waarnemingen.be
• Laad je foto op in de gratis app ObsIdentify
  
• Plaats je foto (en de locatie) op vespawatch.be

Parende langpootmuggen

Tijdens de paring staan de koppen van elkaar af; de langpootmuggen klimmen niet op elkaar zoals veel vliegen en muggen doen. Na de paring zoekt het vrouwtje geschikte afzetplaatsen voor de eieren op. Met de legboor worden de eieren afgezet. De larve groeit in stappen en vervelt bij elke stap.

Parende langpootmuggen (Foto: Karel VERBRUGGEN)

De Plateau - Hageven in Pelt - Zondag 21 augustus 2024

Lief heeft een mooi gecombineerde wandeling uitgedokterd. Om 14u00 de vloeiweiden in de Plateau op Nederlands grondgebied, een gevarieerd landschap met beemden, bevloeide hooilanden, naaldbos en een grote open vlakte met grassen, struikheide en een enkele boom/struik. Aandachtspunt waren de ontluikende herfsttijlozen, voor Nederland zeldzaam. Deugddoend waren de bossen die voor verkoeling zorgden. Na even een verplaatsing met de auto was er tijd voor een drankje in het ontmoetingscentrum Hageven te Pelt. Hier een heel ander biotoop met de Dommel, rietvelden, vennen en een deels drooggevallen plas waarop witgatjes foerageerden. In dit uitgestrekt natuurgebied zijn er nog veel wandelmogelijkheden, stroomafwaarts de Dommel liggen de Malpievennen, ook zeer de moeite.

Roger DAMEN.

Klik op de "play-knop" om het filmpje te bekijken (Geluid aan) MP4

Judasoor - Auricularia auricula-judae – Jew’s ear

Judasoor is een eetbare paddenstoel die vaak groeit op de stammen van vlierbomen en is zowat het hele jaar te vinden. De naam komt van een legende dat Judas Iskariot zich aan een vlier zou hebben opgehangen nadat hij Jezus verraden had. De paddenstoel heeft een oorvormige, roodbruine tot olijfbruine kleur en een geleiachtige textuur.  Judasoor wordt gebruikt in de Aziatische keuken, vooral in soepen en sauzen.

Judasoor (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Kruipertje - Hordeum murinum – Wall barley

Aan het in de voorzomer en zomer bloeiende Kruipertje valt meteen al de platte aar op. Door de overal aanwezige weerhaakjes op die aar blijf je er gemakkelijk aan haken. Het gras wordt een 50 cm hoog en staat vaak tegen muren of struikgewas waar de zon goed op schijnt. Het is een warmte minnende soort. Ook moet de bodem zandig zijn en voortdurend worden bemest, bijvoorbeeld door uitgelaten honden.

Kruipertje (Foto: Achiel CLAESSEN)

Linde – Tilia – Lime tree

De lindeboom is dicht bebladerd en sterk vertakt. Daardoor geeft de boom veel schaduw. De Lindeboom is een erg populaire boom en staat bekend om zijn mooie geurrijke bloemen. De bloemen ruik je al van een afstand. Je kunt de bloemen niet alleen herkennen aan de geur, maar ook aan de mooie witgele kleur
Volgens oude legenden brengen de bomen geluk. Als je een beschermer voor je woning zoekt, kan je volgens de overlevering het beste een linde planten…. en daar doe je niet alleen jezelf, maar ook de insecten een plezier mee.

Linde (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Zwerfvuilaktie  “Goorbossen” in Retie.

We kwamen samen om 19u00 op de parking van de Goorbossen, gelegen tussen de E3 vijver en de autostrade E34. Deze plas is ontstaan door de behoefte aan zand voor de aanleg van de autostrade en is verder ontwikkeld tot een prachtig natuurgebied. De Gracht maakt er deel van uit. Enkel het geraas van gehaaste auto’s op de autostrade is storend. Er is een uitgekiend beheer met struikheide, dopheide en zonnedauw. Het speuren naar zwerfvuil werd nogal eens verrassend gestoord door het prachtig natuurdecor. Even nakeuvelen op een zitbank, die inmiddels droog was na de voormiddag regen met een drankje hoort er bij. Gezelligheid troef in dit witgewassen biotoop. Retie heeft nog van die unieke groene plekjes. Bekijk het laatste Buntblad (BB41-3): 10 mooie groene plekjes in Retie (nr.8).

Roger DAMEN

Klik op de "play-knop" om het filmpje te bekijken (Geluid aan) MP4

Veldkrekel

Sibelco en de Witte Nete

In onderstaand filmpje kan  je zien hoe Groeve Donk is ontstaan, waarom de Witte Nete al meanderend werd omgelegd, en hoe het prachtige natuurgebied  zo is ontstaan. Nog later, maar niet meer te zien in het filmpje, werd hier het Buntpad gerealiseerd!

Klik op de "play-knop" om het filmpje te bekijken (Geluid aan) MP4

Nu te fotograferen : dagpauwoog.

De dagpauwoog is misschien wel de makkelijkste vlindersoort om te fotograferen. Je vindt ze namelijk overal. De soort is niet kritisch en leeft in allerlei habitats. De larven van deze soort leven op brandnetels en die zijn meestal makkelijk te vinden. Ook dat zorgt ervoor dat je ze tussen april en oktober overal kunt tegenkomen. Juli is een topmaand voor de dagpauwoog.

Dagpauwoog (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Boerenzwaluw - Hirundo rustica - Barn swallow

De boerenzwaluw met zijn rode voorhoofd en kin is een echte boerenlandvogel, een luchtacrobaat van het boerenerf. De nesten worden bij voorkeur gemaakt in boerenschuren, loodsen en dergelijke waar ze in en uit kunnen vliegen. De boerenzwaluw maakt zijn nestjes van klei en leem hoog in de stallen. Het voedsel wordt gezocht in de lucht: het bestaat uit enorme hoeveelheden kleine vliegende insecten die in volle vlucht verzameld worden. Ook komt de boerenzwaluw veel voor in de omgeving van water, waar de zwaluwen rakelings overheen scheren om insecten te verzamelen. En het jong met de grootste bek….wordt ook het eerst bediend! De jonge zwaluwen moeten zich de komende tijd voorbereiden op hun eerste lange vlucht, want de boerenzwaluw overwintert in Afrika.

Boerenzwaluwen (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Duivenkervel - Fumaria officinalis - Common fumitory

Langs akkerranden, bij moestuinen en op andere voedsel- en stikstofrijke plekken bloeit gewone duivenkervel. Niet te missen, met die trossen roze/paarse bloemen. Zulke langwerpige bloemen met zwarte vlek aan de top heten helmbloemen. Gewone duivenkervel is dan ook familie van helmbloemen, zoals de vingerhelmbloem. Bloeitijd : mei tot oktober

Duivenkervel (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Penseelkever - Trichius fasciatus – Bee beetle

Hoe vaak je hem ook hebt gezien, de penseelkever is altijd weer een prachtige verschijning. Het is een fotogeniek dier, poserend op felgekleurde bloemen. Hij eet namelijk bij voorkeur de zachte delen van planten en een hapje margriet of liguster is aan deze kever wel besteed. Met zijn gestreepte dekschilden lijkt de penseelkever op een bij of wesp. In combinatie met de beharing doet hij ook wel wat denken aan een hommel. Maar steken doet hij niet. Het is een zeer vredelievende kever die als vegetariër door het leven gaat. Zijn natuurlijke vijanden worden door deze vorm van mimicry wel op het verkeerde been gezet. De haren hebben overigens ook een andere functie, er blijft namelijk stuifmeel aan kleven. Zo zorgt de penseelkever, net als vlinders en bijen, voor de bestuiving van bloemen.

Penseelkever (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Watermunt - Mentha aquatica - Water mint

Waar watermunt zijn naam aan dankt, wordt direct duidelijk als je de plant ziet: hij groeit naast of in het water en verspreidt een sterke pepermuntgeur. De plant heeft lila bloemen die bloeien van juni tot oktober.. Deze worden graag bezocht door honingbijen en hommels. Niet alleen insecten vinden de plant smakelijk. ook mensen weten hem te vinden. Je kunt er thee van maken, en het is een van de voorouders van de plant waar nu pepermunt van wordt gemaakt. Het gebruik van watermunt gaat al lang terug: de oude Egyptenaren en Grieken gaven de doden vaak een bosje watermunt mee in het graf.

Watermunt (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)