Berichten van 1 januari 2025 tot 31 december 2025

Massale kraanvogeltrek verwacht door vroege lentetemperaturen.

19-FEB-2025 - Hoewel de sloten en ondiepe plassen op moment van schrijven nog bedekt liggen met een laagje ijs, zal de temperatuur later deze week snel omhoog gaan. Met uitschieters naar boven de 15 graden zal het zelfs lenteachtig aan gaan voelen. Het zal vele tienduizenden kraanvogels in beweging brengen. Ze staan al in de startblokken om naar het noorden te vliegen.

Met een aantrekkende zuidenwind worden op het einde van deze week veel aangenamere temperaturen verwacht. Tegelijkertijd staat er in Spanje en Frankrijk dan een flinke rugwind, wat de kraanvogels energie zal besparen als ze naar het noorden vliegen. Dit maakt de lange overtocht over de Pyreneeën en over Frankrijk een stuk makkelijker. Hierdoor zullen enkele honderdduizenden kraanvogels uit de zuidelijke streken deze week waarschijnlijk massaal aan de voorjaarstrek beginnen.
(met dank aan Isabelle Van de Velde)

Klik op de "Pklay-knop" om het fimpje te bekijken (Geluid aan)

Krooneend

Met zijn prachtige kroon is het mannetje van de krooneend  een opvallende verschijning(vooral tijdens het broedseizoen). Ze komen oorspronkelijk uit Azië, maar broeden sinds vele jaren ook in Nederland en België. Het mannetje draagt een opvallende kroon van roestbruine kopveren en heeft een al even opvallende rode snavel. Krooneenden zijn groot, sterk en niet schuw, en soms zelfs een beetje bazig. Ze laten zich dan ook goed bekijken. Het zijn deels standvogels en met een beetje geluk ook nu te zien.

Krooneend (Foto: Karel VERBRUGGEN)

In de winter zijn er veel buizerds in ons land…..

Je ziet de buizerd in ons land meer in de winter dan in de zomer. Veel Noorse en Zweedse buizerds trekken namelijk in het najaar naar het zuiden en zuidwesten van Europa, onder andere ook naar ons land. De buizerds die in ons land broeden, blijven meestal hier en dus zijn er nu een stuk meer in ons land. Het verenpak van een buizerd is erg variabel, van donkerbruin tot bijna wit. De buizerd heeft een aantal lookalikes, maar is altijd duidelijk te herkennen aan zijn geluid, een katachtig miauwen.

Buizerd (Foto: Wim MARTENS)

Buizerd (Koen VAN CRAENENDONCK)

Buizerd (Karel VERBRUGGEN)

Buizerd (Roger DAMEN)

Buizerd (Achiel CLAESSEN)

Calievallei

Het valleigebied is van oorsprong een uitgestrekt (laag-) veengebied. Naast een grote oppervlakte moerasbos met voornamelijk elzenbroek wordt het gebied ook gekenmerkt door vele vijvers en enkele hooilanden. Een deel van de vijvers zijn oude turfputten, waar veen of bagger werd gewonnen. Via het wandelknooppuntennetwerk ontdek je al het moois van het natuurgebied.

Calievallei (Alle foto's: Leo PEETERS)

Konikpaard - Equus caballus  - Feral horse

Het konikpaard komt oorspronkelijk uit Polen. Daar werd het gefokt als vervanger voor zijn uitgestorven voorvader, de tarpan. Konikpaarden worden gebruikt als wilde grazers in natuurgebieden. Aangezien de paarden in groep leven, houden ze in grote gebieden zonder problemen de vegetatie kort. Bovendien zijn ze sterker dan gedomesticeerde paarden en kunnen ze ook strenge winters aan.

Koniks (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Ganzensoorten in Belgie

In principe kan je twaalf ganzensoorten tegenkomen in België. Daarvan zijn er zes inheemse soorten die afhankelijk van het seizoen regelmatig worden gezien: de grauwe gans, de rotgans, de brandgans, de kolgans, de rietgans en de kleine rietgans. Drie van de twaalf soorten zijn uitheems exotisch en hebben zich succesvol gevestigd en verspreid in België: de nijlgans, de grote Canadese gans en de Indische gans. ‘s Winters kunnen geluksvogels nog drie zeldzame ganzensoorten tegen het lijf lopen: de roodhalsgans, de sneeuwgans en de dwerggans.

Brandgans (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Grote Canadese gans (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Grauwe gans (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Indische gans (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Nijlgans (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Rietgans (Foto: Roger DAMEN)

Roodhalsgans (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Algemene Vergadering - Vrijdag 21 februari 2025

Herinnering

Vriendelijke uitnodiging voor de alg.verg. die zal plaatsvinden op vrijdag  21 februari om 19u in de vergaderzaal (1^e verdieping)  in het Historisch gemeentehuis van Dessel

 Agenda

   1. Goedkeuring van de rekeningen over het jaar 2024.

2. Goedkeuring van de begroting over het jaar 2025.

3. Terugblik activiteiten 2024 en vooruitzichten 2025.

              4. Vragen staat vrij. Tips zijn welkom.  Uw mening is belangrijk.

Om 20 uur komt Johan Broeckx van de WBE (wildbeheereenheid) een lezing geven over  “EVERZWIJNEN”.

Kan je niet aanwezig zijn op de algemene vergadering, maar woon je wel graag de lezing over everzwijnen bij, dan ben je van harte welkom om 20u.

Everzwijnen (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Sas 5-wandeling  -  Zaterdag 22 februari 2025

Herinnering

Laarzen aanbevolen
Vertrek: Café Sas 5, Schans 15, DESSEL om 9 uur
Als afsluiter: - drank + hapje (kostprijs: 10 euro)
Inschrijven: bellen naar Anny en Charlie tot 17 februari.
014/37.14.58 of 0472/58.49.45 (na 17 uur)

Hierbij foto's van de verkenning
Klik op onderstaande afbeelding om Power Point te downloaden (even geduld)
Klik dan om te openen en blijven klikken op eigen tempo.

Kramsvogel – Turdus pilaris - Fieldfare

De kramsvogel  is een zangvogel uit de familie van de lijsters. Deze vogels zijn trekkers die in grote groepen leven en in de zomer broeden in het noorden van Europa en Azië. Tijdens de winter trekken ze naar zuidelijker gelegen gebieden, waaronder Nederland en België.

Kramsvogels hebben een karakteristieke, tsjak-klank die ze vaak maken, en ze zijn dol op bessen en andere fruit. Ze zijn ook bekend om hun sociaal gedrag en hun vermogen om in groepen te jagen en hun belagers af te weren.

Klik op de foto als je ook de roep/zang van de kramsvogel wil horen
Kramsvogel (Foto's: Roger DAMEN)

Maak nu je nestkastjes schoon…..

Het is nu hoog tijd om de nestkastjes in de tuin schoon te maken. Sommige vogels gaan namelijk rond deze tijd de kasten al inspecteren. Het is vooral belangrijk om insecten en spinnenwebben eruit te halen, zodat de vogels volgend voorjaar weer aan een schoon nest kunnen beginnen. Borstel het vogelhuisje uit met uitsluitend heet water en gebruik geen reinigingsmiddel. Dit is slecht voor de nestkast en ook voor de vogels. Leg het huisje te drogen en hang hem dan weer op. Klaar voor het voorjaar!

Nestkasten

Buntbestuur op bezoek bij VOC Neteland – Woensdag 29 januari 2025

VOC Neteland is een van de tien erkende Vlaamse Opvang Centra voor wilde dieren. Hun taak bestaat erin om dieren in nood op te vangen, te verzorgen en terug vrij te laten in de natuur. De bescherming van deze dieren en hun habitat ligt hen nauw aan het hart. Heb je een wild dier gevonden dat klaarblijkelijk hulpbehoevend is, dan kan je bij hen terecht!  Bij twijfel contacteer je best:

 VOC Neteland
Langstraat 29/1
2270 HERENTHOUT
Tel: 014/51.4041

https://www.vocneteland.be/

Klik op onderstaande afbeelding om Power Point te downloaden.
Daarna klikken op de download om op eigen tempo verder te gaan (loopt niet automatisch)

Torenvalk - Falco tinnunculus - Kestrel

In de winter zijn er ook in ons land extra veel torenvalken te zien. Broedgebieden ten noorden van ons land worden in de herfst verlaten en een deel van deze vogels trekt naar Nederland en naar ons land. Torenvalken worden veel waargenomen als ze "biddend" in de lucht hangen, op jacht naar muizen. Tijdens dit bidden probeert de roofvogel op dezelfde plaats in de lucht te blijven hangen door snelle vleugelslagen te maken. De torenvalk is een echte veldmuisjager, maar als er weinig muizen zijn dan lust hij ook kleine vogels, zoals mussen. Na de buizerd is de torenvalk de talrijkste roofvogel in ons land.

Torenvalk (Alle foto's: Wim MARTENS)

Eekhoorn lust ook wintervoer voor vogels....

Toendrarietgans – Anser serrirostris

De toendrarietgans is een middelgrote tot grote gans die broedt in het noorden van Rusland.  Voornaamste herkenningspunt: - de snavel is zwart aan de basis en top, met een oranje streep over het midden en de poten en tenen zijn feloranje. Ze broeden op de arctische toendra in Rusland en overwinteren voornamelijk in West-Europa en dus ook in ons land, voornamelijk in akkerbouwgebieden.
Bijgaande foto’s werden ons bezorgd door Frank SLEGERS en werden gemaakt in het landbouwgebied ten oosten van de Vijverstraat in Dessel.

Toendrarietgans (Foto's: Frank SLEGERS)

Eten we straks allemaal eendenkroos?

(Uit: De Morgen – 4 februari 2025)

 Iedereen kent wel “eendenkroos”…… een “onkruid” dat veelal in stilstaand water of traag lopende beekjes voorkomt. Buntlid Marc MEEUS maakte ons attent op een nieuwsbericht dat zowat in alle kranten werd gepubliceerd en ook het TV-nieuws heeft gehaald. Eendenkroos eten is voortaan toegestaan in Europa, en het is zelfs een ‘superfood’. Na langdurig onderzoek is immers gebleken dat eendenkroos tot wel 10 X meer eiwitten bevat dan het voedsel dat we nu dagelijks gebruiken. Of het echt zo gezond is en wat je er zoal mee kan doen kan je lezen in onderstaand krantenartikel…. en als je even tijd hebt, bekijk dan ook het YouTube filmpje met Dr Ingrid van der Meer van de Universiteit Wageningen van zo’n 4 jaar geleden. Zij heeft daar veel onderzoek naar gedaan en heeft er jaren naar gestreefd om eendenkroos goedgekeurd te krijgen door de Europese Voedselautoriteit ... wat dus nu gelukt is!

Eendenkroos in de Witte Neet langs het Buntpad (Foto: Karel VERBRUGGEN)
Klik op onderstaande afbeelding om het krantenartikel te lezen.

Eendenkroos (Foto: CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=242011 )

Klik op de "play-knop" om filmpje te bekijken (Geluid aan)

Engerling

Een engerling is de larve van een kever, met name de bladsprietkever, waaronder veel voorkomende soorten zoals de meikever, junikever en rozenkever vallen. Deze larven hebben een herkenbare witte kleur en een gebogen lichaam dat lijkt op de letter 'C'. Ze kunnen behoorlijk groot worden, soms wel enkele centimeters lang.

Engerlingen leven onder de grond en voeden zich met wortels van planten. Dit kan een probleem zijn voor tuiniers en boeren, omdat ze de wortels kunnen beschadigen en planten kunnen laten verwelken of sterven. In grasvelden kunnen engerlingen leiden tot bruine vlekken en kale plekken.

Engerling gevonden in komposthoop (Foto's: Leo PEETERS)

Oude ambachten in Kasterlee

Onderstaande foto's werden ons toegestuurd door Leo PEETERS....uit Kasterlee!

Boomkanker

Bastbulten zijn gezwellen (knobbels en bulten) op de stam en takken van bomen. Ze worden ook wel boomkankers genoemd.

Ongecontroleerde celgroei die zwellingen veroorzaakt, komt ook bij planten voor. Vaak is een schimmelinfectie of een bacteriële infectie de oorzaak. Maar planten kennen eigenlijk geen kwaadaardige tumoren en ze gaan er niet aan dood. Bij planten en bomen zaait kanker dus ook  niet uit. Ze hebben geen bloedsomloop die de tumorcellen naar andere plekken voert. Ook zit om het membraam van elke plantaardige cel een dikke wand van cellulose. Die vormt een onmogelijke hindernis voor tumorcellen.
(= info via Google)

Was het bij de mens met kanker ook maar zo. Door ongecontroleerde celgroei ontstaan zwellingen die  mens en dier fataal kunnen worden. Veranderingen in het DNA kunnen er voor zorgen dat cellen ongecontroleerd gaan delen en er een kanker ontstaat. Helaas weten we ook dat tumoren dieren - en dus ook mensen – fataal kunnen worden.

Het intomen van een kanker en mogelijk genezen is een strijd van de patiënt én de wetenschap. Het halen van een positief resultaat is de bekroning waarvoor we wel eens een kaarsje mogen branden en natuurlijk ook voor vechtenden en slachtoffers.

Roger DAMEN – Jef ADRIAENSEN

Klis of klit

De zaadbollen van de klis (of klit) blijven met hun hardnekkige weerhaakjes overal aan plakken: kleding van mensen of haren van paarden en runderen. Dat is ook precies de bedoeling, de plant zorgt er zelfs voor dat hij smakelijker wordt als de zaden rijp zijn. Zo lokt de plant de grazers naar zich toe en zodra die zich tussen de planten wagen, grijpen de klittenzaden zich vast in hun vacht. Verspreiding gegarandeerd.

Klis of klit (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Daguitstap Xanten (Dl) – Zaterdag 25 januari 2025

Traditioneel is er in ‘t  begin van elk jaar een daguitstap.  We kozen dit jaar nog eens voor de Rhein (Rijn) voordat deze rivier de Waal wordt genoemd bij het binnen vloeien van Nederland.  De uiterwaarden in Xanten, alwaar de rivier mag overstromen, meer bepaald in Naturschutzgebiet Bislicher Insel, wordt ons te exploreren gebied.  Het bezoekerscentrum verstrekt info over de fauna en flora met o.a. de focus op bever en zeearend.  Hier is het broedgebied van ooievaars en zeearend. Maar eerst hebben ook nog een bezoek gebracht aan Grubbenvorst in Nederland…..

Klik op de "playknop" om het filmpje te bekijken (Geluid aan)
Klik op de "pauze-toets" als je teksten wil lezen.
Je kan het filmpje desgewenst downloaden.....
....en je kan het ook op TV bekijken met de "YouTube" app van Telenet.

Daguitstap GRUBBENVORST en XANTEN – Zaterdag 25 januari 2025

In Nederland overwinteren jaarlijks 800.000 kolganzen, ruim twee derde van de wereldpopulatie! Tijdens onze wandeling in Grubbenvorst hebben wij er vele honderden kunnen spotten!

Kolganzen zijn in het najaar de grote sfeerbepalers in het Nederlandse luchtruim. Met hun onmiskenbare geluid – een kakelend gegak – kun je ze amper missen. Met gunstige noordoostenwind komen ze dan in groten getale naar Nederland. In volle vlucht zijn ze duidelijk te onderscheiden van andere ganzensoorten door hun ‘kol’, de witte plek rond de snavel, en de zwarte strepen op hun buik.

Kolganzen (Alle foto's: Marleen VAN WOLPUTTE)

Is dit een bever?  Is het een rat?  Neen…. het is een beverrat !

We hebben er eentje kunnen spotten tijdens onze daguitstap naar Xanten (Duitsland). De beverrat is een groot knaagdier afkomstig uit Zuid-Amerika. Beverratten zijn stevig gebouwd, met een stompe snuit en grote, oranje voortanden. Ze lijken wel een beetje op de bever…. maar ze hebben geen platte staart. Hun staart is rond en 30 tot 45 cm lang. Gewicht : 4 tot 9 kg.
Ze leven voornamelijk in zoetwatergebieden zoals moerassen, meren en rivieren.
Beverratten kunnen aanzienlijke schade aanrichten aan dijken, landbouwgewassen en inheemse vegetatie. In veel landen worden ze dus ook beschouwd als een invasieve soort en worden er inspanningen geleverd om hun populaties te beheersen. Beverratten zijn herbivoren en voeden zich met waterplanten, riet, en andere vegetatie langs de oevers. En het zijn voornamelijk nachtdieren en zijn het meest actief tijdens schemering en 's nachts.

Beverrat (Foto: Roger DAMEN)

Winterbloeiers

Een aantal planten bloeit het hele jaar door. Zelfs als het vriest blijven ze bloemen vormen.   Dit jaar werden in de donkerste dagen van het jaar in West-Vlaanderen 444 waarnemingen genoteerd van 96 bloeiende plantensoorten.

Madeliefje staat op één, gevolgd door Paarse en Witte dovenetel. Januari was kouder dan december, toch kan je nog steeds bloeiende planten vinden. Onderstaand exemplaar werd door mij gefotografeerd  vorige zaterdag tijdens onze daguitstap naar Xanten.

Madeliefje (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Resultaten Het Grote Vogelweekend: aantal vogels blijft dalen

Tijdens de 22e editie van Het Grote Vogelweekend van Natuurpunt telden, volgens de voorlopige cijfers, 53.539 enthousiaste deelnemers verspreid over Vlaanderen hun tuinvogels. Er werden 816.412 vogels geteld in 28.609 tuinen. De opvallendste bevinding is dat het aantal vogels per tuin met gemiddeld 21 vogels van 7 soorten lichtjes blijft dalen. De top 3 is: huismus, koolmees en vink. De Vogeltelweek voor Scholen was dit jaar een groot succes waaraan 227 scholen meededen, dat is een pak meer dan vorig jaar.

01 Huismus (Foto: Karel VERBRUGGEN)

02 Koolmees (Foto: Karel VERBRUGGEN)

03 Vink (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Winterkoning is..... de koning van de winter !

De Winterkoning is één van de kleinste zangvogeltjes in ons land, en kleine vogels hebben het nu eenmaal moeilijk om warm te blijven. Zeker 's nachts verliezen kleine vogels enorm veel energie. Een zware winterprik kan dus helaas behoorlijk fataal uitdraaien voor een deel van onze winterkoningen. En toch kroonde de winterkoning zich als de koning van de winter. Niet om zijn winterhardheid, maar om zijn baldadigheid, ook tijdens de koudste periode van het jaar. Terwijl heel wat vogels enkel in het voorjaar hun lied laten horen, zingen winterkoningen het hele jaar door, ook wanneer het sneeuwt en vriest. De koning van de winter doorbreekt zo, jaar na jaar, de ijzige stilte met zijn heldere zang.

Winterkoning (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Blauwe kiekendief - Circus cyaneus – Hen harrier

Ook de blauwe kiekendief kun je in de winter tegenkomen als hij op jacht is boven graslanden. Zo talrijk als de torenvalk is hij niet en als we niets doen dreigt de blauwe kiekendief zelfs uit ons land te verdwijnen. Je ziet deze vogel in de winter vooral in laaggelegen gebieden met veel ruigte en riet waar ze gezamenlijke slaapplaatsen hebben. Hij jaagt laag boven de grond, soms eventjes biddend. Het verschil in uiterlijk tussen mannetjes en vrouwtjes is bij deze vogel vrij groot. Mannetjes zijn overwegend grijsblauw, vrouwtjes bruin. Ook hebben ze een andere kleur ogen: hij heldergeel, zij bruin tot geelbruin.

Blauwe kiekendief (M) - Foto: Wim MARTENS

Blauwe kiekendief (V) Foto's: Wim MARTENS

Boomkikker niet langer met uitsterven bedreigd: 29.000 exemplaren geteld in Limburg

De boomkikker maakt een opmerkelijke comeback in Vlaanderen. Het kleine groene kikkertje, met z’n ronde vingertjes en herkenbare roep, komt opnieuw in grotere aantallen voor en heeft zich op meer plaatsen verspreid. In Limburg alleen zijn er 29.000 geteld. Rond de eeuwwisseling was de boomkikker met uitsterven bedreigd. In heel Vlaanderen waren er toen niet meer dan 300 exemplaren over. Nu lijkt hij gered. Vorig jaar tijdens onze daguitstap naar "De Wijers" in Zonhoven hebben wij enkele exemplaren van dichtbij kunnen bekijken !

Boomkikker (Roger DAMEN)

Boomkikker (Karel VERBRUGGEN)

Wat is ijzerzandsteen?

De Kempense Heuvelrug in Kasterlee is alom gekend in de Kempen en daarbuiten als het grootste reliëf van de regio….. en daar vind je nog ijzerzandsteen. IJzerzandsteen is ontstaan uit glauconiethoudende zanden die tijdens het Tertiair (Mioceen) in zee zijn afgezet. Nadat de zee zich had teruggetrokken, ca. 5 miljoen jaar geleden, verweerde het donkergroene glauconiet en het vrijgekomen ijzer sloeg als donkerbruin ijzeroxide (limoniet) in diepere lagen neer.

Ijzerzandsteen - Kempense heuvelrug (Foto's: Leo PEETERS)

Buntkalender 2025

We hebben al eens een foutje gesignaleerd.... en nu blijkt dat er nog twee foute datums zijn vermeld.

       - Zondag 24/07 moet zijn 27/07
     - Zaterdag 22/11 moet zijn 29/11

Hieronder vind je een foto van de gecorrigeerde versie, die je kan downloaden en desgewenst ook kan geprint worden.

Daguitstap "Xanten" - Zaterdag 25/01/2025

Voor de Bunters die hebben ingeschreven voor deze daguitstap gelieve te noteren dat het centrum van Dessel deels is afgesloten. Om de centrum-parking aan de kerk te bereiken kom je als volgt:

- komende van Mol: - neem rechts bij het binnenkomen de Lukasstraat en vervolgens links de Kolkstraat
    - komende van Turnhout: - neem links aan de verkeerslichten de Hofstraat en vervolgens rechts aan het Hofplein.

Glanskop - Poecile palustris – Marsh tit

De glanskop is een onopvallende bezoeker van bosrijke tuinen: het ontbreekt de soort aan de felheid van verwante mezensoorten. De verspreiding van de glanskop volgt vrijwel precies de verspreiding van de beuk, die in de herfst grote hoeveelheden zaden produceert. Deze zijn van levensbelang voor de glanskop, die er vrijwel de hele winter van leeft. In het voorjaar zijn het vooral eikenbomen waarin het voedsel gezocht wordt. Te herkennen aan zijn vaalbruin verenkleed met een glanzend zwarte  kopkap.

Glanskop (Alle foto's: Wim MARTENS)

Steenmarter

De steenmarter  is een slank en behendig dier met een dikke staart en een karakteristiek geelwitte keelvlek. Het zijn uitstekende klimmers en wonen vaak in bomen of rotsachtige spleten. Steenmarters zijn vooral 's nachts actief, wat het moeilijk maakt om ze overdag te zien. Hoewel ze klein zijn, spelen ze een belangrijke rol in het beheersen van knaagdierpopulaties. In sommige gebieden worden ze evelwel als hinderlijk beschouwd, vooral als ze besluiten hun intrek te nemen onder de motorkap van Uw auto. Want daar kunnen steenmarters grote schade veroorzaken aan bedrading en isolatiemateriaal. Deze incidenten hebben vaak een piek in het late voorjaar, wanneer jonge steenmartertjes het verschil tussen eetbaar en niet eetbaar nog niet kennen. Er is anti-marterspray beschikbaar die onder de motorkap kan worden gespoten. Deze spray ruikt dermate afstotelijk voor steenmarters, dat bij juist gebruik de dieren de auto met rust zullen laten. Ofwel kan je een apparaatje aanbrengen onder de motorkap met een bewegingssensor  die een ultrasoon geluid geeft (wat door de mens niet kan gehoord worden maar wel door de marter) zodat de steenmarter meteen op de vlucht gaat.

Ik heb de voorbije week schade gehad, laten herstellen .... en een marterverjager geïnstalleerd.

Hoe herken je de grote oranje bekerzwam?

De oranje bekerzwam (Aleuria aurantia) is een opvallende, felgekleurde paddenstoel die vaak in groepen groeit op kale grond, zandige paden en akkers. De vruchtlichamen zijn trechter- of bekerachtig en hebben een levendige oranje kleur, wat hen gemakkelijk te herkennen maakt.
En Leo PEETERS heeft er onlangs nog een gevonden……

Grote oranje bekerzwam (Foto: Leo PEETERS)

Gele trilzwam - Tremella mesenterica - Yellow brain

In januari kan je al genieten van een streepje geel in de bossen want de gele trilzwammen zijn er weer. Zodra het echt wat kouder wordt, kan je deze gele puddinkjes aantreffen op dode takken van onder andere zomereiken. Ze komen overal in ons land voor. Blijkbaar vinden ze kou wel lekker. Dat is op zich merkwaardig, want ze zijn heel teer. Bevriezen kunnen ze ook, maar als het weer wat warmer wordt, komt het puddinkje weer tot leven en ‘trilt’ het rustig verder alsof er niets gebeurd is. Sommige exemplaren zijn in een jong stadium eerst oranje en pas later helder geel. Deze zwam is een zogenaamde biotrofe parasiet, wat betekent dat hij parasiteert op een ander levend organisme.

Gele trilzwam (Foto: Leo PEETERS)

Het grote vogelweekend

Op 25 en 26 januari 2025 tellen duizenden Vlamingen opnieuw de vogels in hun tuin. Tel jij een kwartiertje mee?

Neem tijdens het laatste weekend van januari een kwartier de tijd om de vogels in je tuin te tellen. Je komt ervan tot rust én je draagt bij aan de wetenschap! Met je waarnemingen help je Natuurpunt om waardevolle inzichten te verzamelen over onze Vlaamse tuinvogels.
Geef je telling in: https://www.vogelweekend.be 

“Wiglo” van GBS de Meikever in Witgoor

We toonden U reeds foto's van Roger DAMEN - Deze zijn van Jo KUYPERS 

Met de kinderen van Gemeentelijke Basisschool de Meikever is er weer flink gewerkt aan de uitbreiding van de wiglo door de constructie van een wilgentunnel. WBE Dessel leverde de wilgentenen en een gemotoriseerde grondboor. De technische gemeentedienst heeft het gewelf van de inmiddels één jaar oude wiglo geregeld door het samenbrengen van gebogen, tegenover mekaar staande groeiende takken en greppels gemaakt alwaar de aanpalende wilgentenen werden gestekt. Zij zorgden ook voor water om de nieuwe stekken aan te wateren. Ontwerp en sturing kwam van Natuurvereniging Den Bunt

Roger DAMEN

Klik op de "play-knop" om het filmpje te bekijken (Geluid aan)
Fotografie : Jo KUYPERS

Wandelen in Uitkerkse Polder - Zaterdag 4 januari 2025

Zaterdagmorgen had het lichtjes gevroren, maar het was prima weer om te wandelen en we hebben heel wat waarnemingen kunnen doen. Dit Europees Natura 2000 natuurgebied van 1400 ha vind je tussen Blankenberge, Wenduine, Nieuwmunster en Zuienkerke, in de provincie West-Vlaanderen. Intussen beheert Natuurpunt hier al 650 ha weidevogelreservaat. Het is het belangrijkste weidevogelgebied van Vlaanderen. Geniet zowel in de zomer als in de winter van deze trekpleister voor vele zeldzame vogels

Klik op de "play-knop" om het filmpje te starten (Geluid aan)
Fotografie: Roger DAMEN

Daguitstap Xanten - Zaterdag 25 januari 2025

Traditioneel is er begin van het jaar een daguitstap.  We kiezen nog eens voor de Rhein (Rijn) voordat deze rivier de Waal wordt genoemd bij het binnen vloeien van Nederland.  De uiterwaarden in Xanten, alwaar de rivier mag overstromen, meer bepaald in Naturschutzgebiet Bislicher Insel, wordt ons te exploreren gebied.  Het bezoekerscentrum verstrekt info over de fauna en flora met o.a. de focus op bever en zeearend.  Hier is het broedgebied van ooievaars en zeearend.  Moesten we ‘de vliegende deur’, alias de zeearend, kunnen waarnemen dan zou dat wel de max zijn.  Tijdens een voorbereiding is het al wel eens gelukt … duimen maar.  

Ook de Altstad Xanten met zijn historische  gebouwen bekoort. Mimi zal hier een uurtje rondwandelen langs de bijzonderste monumenten waaronder de dom. Mensen die een (verwarmd) terrasje willen doen, dat kan ook.

Inschrijven kan nog tot en met 20 januari 2025.

Klik op de "playknop" om filmpje te bekijken (Geluid aan)
Fotografie: Roger DAMEN - Mimi VERTESSEN

Buntkalender 2025

De nieuwe Buntkalender is weer beschikbaar en misschien heeft U al een exemplaar ontvangen.
Maar let op: de activiteit "Voorjaarsbloeiers Ranst" is foutief gedateerd: 23/02 moet 23/03 zijn.
Hieronder de gecorrigeerde versie.

Fototentoonstelling “Van beeld tot verbeelding”

Vorig jaar ging fotografe Tinne Vansand met acht slechtziende en blinde personen op pad. Sommigen onder hen ervaren de wereld zonder kleur, anderen zien deze slechts gedeeltelijk, vaag of zelfs helemaal niet meer. Tinne begeleidde deze groep bij hun fotografisch avontuur waarbij ze hun omgeving samen vastlegden. Daarbij “keken” de fotografen niet enkel met hun ogen, maar ook met hun vingers, oren, herinneringen… wat hun blik op de wereld bijzonder en uniek maakt. De foto’s die ze maakten, werden eerder tentoongesteld in Mol tijdens de tentoonstelling “Van Beeld tot Verbeelding”. Ze toonden daar dat fotografie en kunst ook hen toebehoren!

De groep fotografeerde op verschillende locaties, waaronder ook het Prinsenpark. Daarom leek het ons een fijn idee om de tentoonstelling ook hier deels tentoon te stellen. De tentoonstelling is toegankelijk voor iedereen. Alles kan aangeraakt worden. Deze visuele ervaring kan ook beleefd worden met je oren dus breng zeker bluetooth oortjes mee. De tentoonstelling is te bezichtigen in het bezoekerscentrum van Provinciaal Groendomein Prinsenpark tijdens de openingsuren:

Datum: van 7 januari 2025 tot 21 maart 2025

• op weekdagen van 9 tot 16 uur  (niet op feestdagen of weekend)
  Maar ook wel open op:
  
  zaterdag 1 februari 2025 van 12.30 uur tot 16 uur
  zondag 2 februari 2025 van 12.30 uur tot 16 uur
  zaterdag 1 maart 2025 van 12.30 uur tot 16 uur
  zondag 2 maart 2025 van 12.30 uur tot 16 uur

Waar : Prov. Domein Prinsenpark in Retie

Daguitstap Xanten (Duitsland) - Zaterdag 25 januari 2025

U heeft de omzendbrief ongetwijfeld reeds ontvangen.

Vertrek: 07:30 uur Historisch Gemeentehuis (Markt - Dessel)
Middageten: soep + eigen boterhammen
18:00 uur Avondmaal naar eigen keuze
21:00 uur - Aankomst in Dessel
Kostprijs: 62 euro

Inschrijven kan tem maandag 20 januari 
Bellen naar Anny/Charlie: 014/37.14.58 of 0472/58.49.45 (na 17 uur)

Vossenspoor

Sporen van dieren kan je meestal herkennen aan de pootafdruk. Maar als de vos bv over gras loopt kan je geen sporen zien. Toch zijn er af en toe specifieke kenmerken waaraan je kan zien welk dier die sporen veroorzaakt heeft. Op bijgaande foto zie je de pluimen van een vogel die door een roofdier is afgemaakt. De vogelpennen zijn niet uitgetrokken maar afgebeten (dus niet puntig).... en dat is de manier waarop een vos zijn vogelprooien ontpluimd. En het kakje dat hij heeft achtergelaten is bovendien nog een geurspoor dat kan dienen als extra bewijs!

Vossensporen (Foto: Roger DAMEN)

Driekoningen

Nog even voor het weghalen van de beelden uit de kerststal passeerde er een groep driekoningen. Als dank voor onze inzet werd er zelfs een liedje gezongen. Fijn dat er in klasverband aandacht is voor dit oude dorpsfeest: driekoningen zingen. Maar niet iedereen heeft respect voor het kerstgebeuren. Tijdens de openingsperiode van de stal werd het beeld van Sint Jozef beschadigd terug gevonden. Na wat lijmwerk kon het beeld terug geplaatst worden.

Roger DAMEN.

Driekoningen aan de Kerststal in Dessel.
Power Point - Klikken om te openen en daaarna op eigen tempo (Geluid aan)

Korstmossen

Korstmossen groeien op boomtakken, boomstammen, oude muren en op weinig belopen trottoirs. Over het algemeen zijn het onopvallend gekleurde verschijningen, maar in het winterhalfjaar, wanneer buiten weinig kleurigs te beleven is, vallen korstmossen extra op doordat ze scherp contrasteren met de grauwe ondergrond.

Groot dooiermos (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Oranje dooiermos (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Vos zoekt voedsel in de haven van Oostende – Zondag 29 december 2024
VRT-Nieuws

Een opmerkelijk zicht vanmorgen in de Oostendse haven. Een volwassen vos was voedsel aan het zoeken tussen de stenen van de Halvemaandijk, aan de oostelijke havenoever. Volgens fotograaf Stephan Caenen was het dier niet verontrust door de aanwezigheid van mensen en was het gewoon op zoek naar voedsel.

De foto was ook te zien op de Facebookpagina van "Het Ostends Nieuws"
(62.000 volgers - 2.400 X "vind ik leuk" - 406 reacties - 207 X gedeeld)

Foto werd ons doorgestuurd door Wout RENDERS

10 miljoen natuurwaarnemingen op 1 jaar tijd !

De website waarnemingen.be kon op 11 december 2024 de 10 miljoenste waarneming registreren voor dit jaar. Het is voor de eerste keer ooit dat er op een jaar tijd meer dan 10.000.000 meldingen van dieren en planten in ons land worden verzameld.

Waarnemingen.be is met meer dan 80 miljoen waarnemingen de grootste live natuurdatabank van het land. Het aantal jaarlijkse waarnemingen is sinds de start van de website in 2018 elk jaar toegenomen. Van 430.000 waarnemingen in 2008 over 5 miljoen in 2019 tot meer dan 10 miljoen waarnemingen nu. Door de lancering van de laagdrempelige app ObsIdentify raakten nog meer mensen geïnteresseerd in de natuur om hen heen en zit de jaarlijkse groei stevig in de lift.

Af en toe breng ik ook al eens een waarneming in…. maar ik gebruik het vooral om de juiste benaming van gefotografeerde bloemen, planten en dieren op te sporen.

Eén van de door mij ingevoerde meldingen: Aziatishe hoornaar (Foto: Karel VERBRUGGEN)

De Reuselse Moeren, herstel van een vergeten (hoog)veengebied

( Uit: Nature Today – 27 nov 2024 )

De Reuselse Moeren is een vrij onbekend, door Staatsbosbeheer beheerd 156 hectare groot natuurgebied.  Het voormalige (hoog)veengebied ligt ten zuiden van het Brabantse dorp Reusel op de grens met België. Het is een overblijfsel van een vroeger, veel groter hoogveengebied.
 Veenwinning en ontwatering hebben geleid tot ernstige verdroging en sterke achteruitgang van kenmerkende soorten. Stichting Bargerveen heeft onderzocht hoe het gebied hydrologisch functioneert en welke herstelmaatregelen genomen kunnen worden om het systeem te herstellen en biodiversiteit te vergroten.

Reuselse Moeren (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Hoe herken je de staartmees?

Dat is helemaal niet moeilijk: - het is een piepklein pluizig vogeltje met een erg lange staart. Het verenkleed is onmiskenbaar: - wittige kop met brede, zwarte zijkruinstreep, rozige flanken en buik, wijnrode schouders

De staartmees heeft zijn naam niet gestolen en is effectief meer staart dan mees. Doorgaans houden deze pluizenbollen zich op in zenuwachtige groepjes die zich in hobbelende vlucht door de tuin bewegen. Mannetjes en vrouwtjes zien er krek hetzelfde uit. 

Staartmees (Alle foto's: Wim MARTENS)

Dieren onder de wielen

Misschien heb je al gehoord van het project “Dieren onder de Wielen”. Dit initiatief van de Vlaamse overheid en Natuurpunt verzamelt gegevens van verkeersslachtoffers langs Vlaamse wegen aan de hand van geregistreerde routes en losse waarnemingen via de website van https://waarneminge.be .
Als je een verongelukt dier vind kan je dit doorgeven op waarnemingen.be of door een mailtje te sturen naar  dierenonderdewielen@natuurpunt.be

Verongelukte ree (Foto: Ymte VAN SAN)

Groot kalkschuim - Mucilago crustacea – Slime mould

Een soort schuim dat je nu ook kan tegenkomen is groot kalkschuim. Deze slijmzwam is melkwit en heeft de vorm van een kussen. In ons land komt het vrij algemeen voor en groeit meestal tussen vochtig gras. De buitenkant bestaat uit een dunne, brosse schaal, die is opgebouwd uit kalkkristallen. De slijmzwam brengt het grootste deel van zijn leven door als microscopisch kleine, eencellige organismen in de bodem. Wanneer de omstandigheden echter goed zijn, klonteren ze samen en bewegen ze zich boven de grond om een ​​groter organisme te vormen, een plasmodium genaamd. Na een paar dagen wordt het plasmodium droog en schilferig en valt het uit elkaar. De zwarte sporen komen vrij en produceren de volgende generatie slijmzwammen.

Groot kalkschuim (Foto's: Karel VERBRUGGEN)