De Zuid-Willemsvaart 55
KLIK op de FOTO : Herman Houben : brugwachter rond de jaren 1900...
We hebben al dikwijls het hotel Beau Séjour vermeld. In enkele volgende bijdragen gaan we eens dieper in op het "verhaal" van het hotel : een boeiende geschiedenis die ook - vertellend - in een mooi "sprookje" gegoten werd !!!
Herdenken...
Toen we gisteren ter gelegenheid van Moederdag op het oude kerkhof in ons dorp Lanklaar de graven bezochten werd mijn oog getroffen door bloemen die neergelegd waren aan een bijzonder monument.
KLIK op de FOTO
Een "muur met namen" herdenkt de Russische gevangenen die stierven in onze regio : zij waren door de Duitsers verplicht tewerkgesteld in de mijn van Eisden en ze verbleven in het "kamp" in ons dorp Lanklaar.
Ik heb in dit blog heel veel aandacht besteed aan de Eerste Wereldoorlog maar ook de Tweede heeft heel veel diepe wonden gelsagen. Het is goed daar eens even bij stil te staan...
Moederdag.. gezellig...
De dag begon al heel goed : onze kinderen bezorgden ons een heel uitgebreid ontbijtbuffet , volledig klaargemaakt door zoon Luc en schoondochter Jill. Bedankt !
Het "verorberern" werd wel uitgesteld tot half 12 : daarvoor heb ik nog orgel gespeeld in 2 diensten : Leut en Eisden Dorp. Dat gaf me wel de gelegenheid om op Moederdag telkens een mooi Ave Matia ( Schubert) te spelen !!!
De namiddag werd een heel gezellig terrassen in Maaseik bij zoon Luc : na zoveel tijd nog eens samen met de hele familie : buiten en op corona-afstand! Zaaaaalig !!! Fijne gesprekken , hartelijk gelachen , nog wat tips aan de studerende kleinkinderen (volgende week = toetsenweek) en... luisteren naar mooi vioolspel door onze oudste zoon Bart !
Een foto van hem sierde vandaag trouwens weer het weerbericht van de VRT !
KLIK op de FOTO
De Zuid-Willemsvaart 54
Een volgend mooi beeld uit mijn collectie toont het Hotel Beau Séjour na het bijbouwen van een prachtige vleugel: vergelijk maar even met het vorige beeld!
KLIK op de FOTO
Boven het open terras ( - vandaag worden de terrassen weer geopend.... -) het woord "GARAGE" : daar kon je o.a. de eerste auto al veilig parkeren en eventueel de koetsen... en een garage, dat was heel uitzonderlijk !!!
Een mooi weekend toegewenst en een "Proficiat" aan alle moeders ... ook waar het deze zondag (nog) niet gevierd wordt !
De Zuid-Willemsvaart 53
KLIK op de FOTO
Achter het hotel Beau Séjour bevond zich een prachtige "Jardin anglais" , een "Lusthof" : echt iets voor de "Beau Monde" die er in het hotel kwam logeren ! Daar konden ze met volle teugen (letterlijk en figuurlijk) genieten van de buitengewoon gezonde lucht die er in Lanklaar aan de kanaalarm te vinden was. Daarmee maakten de hoteleigenaars heel veel reclame !
Het was immers een tijd waarin TBC nog een belangrijke rol speelde: wie het zich kon veroorloven bracht de winterperiode door aan de Azurenkust. Maar wie dat niet kon betalen was heel welkom in Lanklaar ! En... de reclame werkte !!!
Artsen die patiënten naar het hotel stuurden voor een "gezondheidskuur" werden beloond met een weekendje beau Séjour !!! Daar vertellen we ook nog over !!!
De Zuid-Willemsvaart 52
We gaan nu enkele items besteden aan het "Hotel Beau Séjour" aan de oude kanaalarm in ons dorp Lanklaar
KLIK op de Foto : hotel Beau Séjour in 1906/1907 vlak na de opening !
Brugwachter Herman Houben ( - met zijn gezin wonend in het Brugwachtershuisje -) opende het hotel in 1906. Daarrond is er een mooi sprookje "geweven" wat we nog zullen vertellen. Dat verhaal doet het goed bij iedere lezing ! Het is ook de moeilte waard.
Geniet vandaag even van de prachtige sfeer en kijk goed naar het hotel want slechts 2 jaar later zal er moeten bijgebouwd worden ! Van een succes gesproken !!!
De Zuid-Willemsvaart 51
KLIK op de FOTO : uitdiepen van het kanaal 1921
Het ligt voor de hand dat er regelmatig werken moesten uitgevoerd worden om in het kanaal voldoende diepgang te kunnen behouden. Je vindt die werken ook terug in het Memoriaal van de Provincie Limburg. Men werkt dan eventueel door het waterpeil te verlagen en dan de modder op te ruimen of er volgt een "uitdieping".
De foto uit 1921 toont het uitdiepen van het kanaal , vermoedelijk tussen Rotem en Neeroeteren: een heel interessant document van mannen die met een grote machine aan het werken zijn terwijl plots sneeuwvlokken naar beneden dwarrelen ...
De Zuid-Willemsvaart 50
"Zie ginds komt de stoomboot"... luidt de tekst van het Sinterklaasliedje. Daaraan dacht ik toen ik de volgende foto in één van mijn presentaties bekeek.
KLIK op de FOTO
We blijven nog even rond de jaren 1900 en zien hoe in de verte een stoomboot nadert : ik denk wel dat de mensen in het roeibootje zich snel moeten "verplaatsen". Het zal wel nog even duren want de boot vaart stroomopwaarts ! Een prachtig tafereel met heel wat elementen die de sfeer van de tijd mooi weergeven !!!
We bevinden ons weer aan de - nu - oude kanaalarm in Lanklaar en de boot komt richting brug gevaren bij het brugwachtershuisje. Het is dan eigenlijk al een beetje duidelijk dat de bocht later zal moeten afgesneden worden door een nieuw traject !
De Zuid-Willemsvaart 49
KLIK op de FOTO
Weer een prachtig beeld uit mijn verzameling. De kaart leert ons heel veel over de periode vlak na 1900 ( - de postkaart werd verstuurd in 1910 -). We zijn in Rotem aan de spoorbrug (nu omgetoverd tot fietspad). Een stoomtrein passeert , mensen amuseren zich in een roeibootje en in de verte komen diverse schepen aangevaren !
Over die spoorlijn zullen we bij gelegenheid eens meer vertellen : As - Maaseik !
Onze kapel
In de meimaand wordt onze kapel drukker bezocht dan in de loop van de andere maanden.
KLIK op de FOTO
Het beeld (dat tweemaal vernield werd... en dat we telkens lieten restaureren) is geschonken door alle buren uit de jaren '50/'60 van vorige eeuw. Twee dames (waarbij mijn schoonmoeder) deden de ronde van de "straat". De kapel werd gebouwd op de eigendom van mijn schoonouders naar de plannen van architect De Busschere. Ze werd opgericht voor het inlossen van een belofte, gedaan na het bekomen van een genezing. Merkwaardig is dat zowel vader als moeder Conings niets wisten van elkaars belofte !
Kom je ooit in Mulheim voorbij... let dan even op bij nr 15...
Mooie meimaand toegewenst !
Aan alle trouwe en toevallige blogbezoek(st)ers : een mooie Meimaand toegewenst !
KLIK op de FOTO : een ruikertje voor iedereen i
En... tijdens de viering in de kerk zal ik een mooi Ave Maria spelen !!!
Bedankt ook aan de mensen die weer een bloemetje en een kaarsje bijplaatsten aan onze kapel !!!
De Zuid-Willemsvaart 48
Nog een mooi beeld uit mijn verzameling !
KLIK op de FOTO
We zien een heel mooie "postkaart" die verstuurd wertd in 1907.
We zijn in Lanklaar , aan de "oude kanaalarm" van de Zuid-Willemsvaart en zien tegenover hotel Beau Séjour de "los- en aanlegkade" ! Het is een serieuze bedrijvigheid geweest !
In volgende items gaan we verder met het "verhaal" !
Een fijn weekend toegewenst en een mooie meimaand !!!
De Zuid-Willemsvaart 47
We hadden het in ons vorig item over de brugwachters. In ons dorp Lanklaar , aan de oude kanaalarm, vind je een mooi beeld van de brugwachter, gemaakt door een plaatselijke kunstenaar : Ludo Boonen.
KLIK op de FOTO
Ludo had de gewoonte doorheen het Maasland te fietsen en alle oud ijzer op te rapen dat hij zag liggen. Met dat materiaal maakte hij vele mooie kunstwerken! Een artistieke vorm van "recyclage"...
Waar de brugwachter aanvankelijk de brug moest open-duwen, kon hij later gebruik maken van een "installatie". We tonen ook nog bij gelegenheid de installatie aan de brug waar de brugwachter al zijn "duwende" krachten moest gebruiken !
De Zuid-Willemsvaart 46
Bij de bruggen over de Zuid-Willemsvaart kwam er telkens een "Brugwachtershuis".
KLIK op de FOTO : het Brugwachtershuis van Lanklaar in 1901.
Hoe dat Brugwachtershuis de "oorsprong" werd van hotel Beau Séjour - bekend uit het gelijknamige feuilleton - zullen we nog heel uitvoerig behandelen ! Geniet nu eerst even van de prachtige sfeer aan de brug in Lanklaar. De brugwachter moest de brug openduwen en als zijn dagtaak erop zat kwam er toch soms nog een boot die nog enkele uurtjes verder wilde varen. De schipper stak dan een centje in een klomp, duwde die naar de kant, het centje werd eruit gehaald, de klomp duwde men terug richting schip en... de brug werd toch nog eens opengeduwd...
De Zuid-Willemsvaart 45
In enkele volgende items wil ik wat beelden weergeven om ook het visuele element te benadrukken na zoveel tekst !
In aflevering 42 sprak ik o.a. over de "volksschuit". Het personenvervoer werd geregeld via de volksschuit of de reizigersboot. Een mooie afbeelding daarvan vond ik op een reclame van hotel Beau Séjour ( - hotel uit 1906 -) aan de - nu - oude kanaalarm van de Zuid-Willemsvaart te Lanklaar.
KLIK op de FOTO
Merkwaardig is wel dat de boot naar een bocht toe vaart die weliswaar aan de andere zijde van de weg naast het hotel ligt: hier is de bocht naar het zuiden getekend terwijl die eigenlijk noordwaarts loopt: een dichterlijke vrijheid?
De Zuid-Willemsvaart 44Deze keer houden we het korter : enkele technische gegevens.
De Zuid-Willemsvaart :
- Lengte : 121,9 km (oorspronkelijk : 123 km) - 44 km op Belgisch grondgebied
- 41,95 m boven Amsterdams peil
- verval : van Maastricht tot Den Bosch : 39,25 m (sommige bronnen geven 39,35 m)
- 20 sluizen : over de sluizenhistorie maken we eens een apart item !
- breedte : er waren herhaaldelijk aanpassingen : oorspronkelijk 10 m, dan naar 25 m : later , in het kader van het vervoer voor de steenkoolwinningen : 24 tot 48 m...
- diepte (diepste punt ongeveer 4,20 m) : men houdt aan de oppervlakte KP aan (kanaalpeil)
De Zuid-Willemsvaart 43Niet alleen "reizigers" en "toeristen" werden vervoerd over de Zuid-Willemsvaart. Er was op de eerste plaats een economisch belang. Vele goederen werden vervoerd ( - jaren later zouden o.a. de steenkolen erbij komen -) en die waren verdeeld in 3 klassen : (we lezen in het Bestuurlijk Memoriaal der Provincie Limburg van het jaar 1864 :
1ste klasse : o.a. zuren en vloeibare loogzouten, ledige flessen in manden, kristal , marmer, porselein, wijnen en sterke dranken in kisten of manden, tabakswaren, ...
N.B. Deze koopwaren en andere van dezelfde soort zullen betalen 10 Frs of 4 Gulden 72 cts de 1000 kg
2de klasse : o.a. bewerkt staal, boter, bier, wijn en gedistilleerde dranken in vaten, lompen , peerdshaar , kaes, groenten, fruit, oranjeappelen in kisten, gerookte of gezouten vis, papier, koffie, ...
N.B. Deze koopwaren en andere van dezelfde soort zullen betalen Frs 8 of 3 Gulden 78 cts de 1000 kg.
3de klasse : o.a. staal in busselen , granen in zakken, timmerhout, verfhout in blokken, grof koper, ijzer in staven, soda, teer, lood, ...
N.B. Deze koopwaren en andere van dezelfde soort zullen betalen Frs 7 of 3 Gulden 30 cts de 1000 kg
Indrukwekkend !!!
De Zuid-Willemsvaart 42
De verkeersintensiteit op de Zuid-Willemsvaart nam langzamerhand toe : van ongeveer 3150 schepen dagelijks in 1827 tot reeds 7800 in 1858.
Aan de hand van een vervoerstoelating ui het "Bestuurlijk Memoriaal der Provincie Limburg 1864" kunnen we ons een idee vormen van de vaart en het vervoer op de Zuid-Willemsvaart.
Deze keer een eerste item , nl. i.v.m. de uurregelingen :
Er was een vaste schuitdienst in beide richtingen (Maestricht - 's Hertogenbosch en terug):
aanleggen bijv.
Reckheim 8 uur / Lanklaer 10 uur / Neeroeteren 12 uur / Bree 4 uur enz.....
In verslagen bij Heemkundige Kringen vind je heel interessante info : hier een fragment uit het archief van de Veghelsche Schroefstoomboot Maatschappij (die ik enkel jaren geleden kon bezoeken !):
Op 24 augustus 1826 voeren officieel de eerste schepen over de nieuwe Zuid-Willemsvaart. In deze eerste jaren sloten individuele schippers meestal een vervoersvergunning af met de gemeente, zoals leden van de schippersfamilies Van Asperen uit Veghel, Baas uit Dussen en De Graauw uit Ammerzoden dat deden.
De families Baas en De Graauw vestigden zich op een gegeven moment ook te Veghel. Het waren beurtschippers met vaste routes. Zo werd Hendricus van Asperen in 1841 benoemd tot beurtschipper van de volks- en pakschuit op ’s-Hertogenbosch, die eens per twee dagen heen en weer voer. Hendrikus Gevers verzorgde de beurtvaart van Veghel op Amsterdam en Zaandam en Gijsbert Baas het beurtveer van Veghel op Rotterdam. Baas vertrok met zijn paviljoenpoon “Vrouw Johanna” iedere veertien dagen op zaterdag naar Rotterdam. Schip en beurtveer had hij in 1837 overgenomen van Johannes Bosch, die vervolgens beurtschipper werd van de volks- en pakschuit van Veghel op ’s-Hertogenbosch.
Al deze schepen waren nog traditionele zeilschepen, maar in de tweede helft van de negentiende eeuw deed de stoomvaart zijn intrede.
Weekend...Op vrijdagavond maken we naar gewoonte even een "dagboek-update" ! Het is weer een "druk" weekend...
Op zaterdag uitvaart in Opgrimbie (orgel) en 's avonds eucharistie in Meeswijk (orgel en zang). Eisden Cité heeft ook nog gebeld en dat zou juist lukken maar er werd in laatste instantie een vervangster gevonden.
Zondag : eucharistie in Leut (orgel) en 's namiddags op coronaproof familiebezoek (heerlijk)
Maandag : uitvaart in Mariaheide (orgel en zang)
En daarbij een eindwerk nakijken en beoordelen als jurylid voor de Stedelijke Humaniora Dilsen: we zullen maar "mild" zijn hé... maar correct !
Een fijn weekend toegewenst !
De Zuid-Willemsvaart 41
Het van de brandstapel geredde document ( - de "atlas Feys " zoals ik dat document noem -) bevat zeer gedetailleerde tekeningen vanaf de toenmalige draaibrug te Smeermaas en Sluis 19 te Hocht (met ophaalbrug) tot sluis 18 (Bocholt) en sluis 17 (Lozen). Sluis 1 vinden we in Den Bosch (zelfs sluis 0 maar dat is weer een apart verhaal...)
In Hocht was er de "Prise d'eau" : daar werd het water "afgetapt" van de Maas , dus buiten Maastricht ! Die Hollanders toch ..... Maar het is eigenlijk ook een heel ingewikkemld dossier waar ik bij gelegenheid ooit eens wil op in,gaan. Nu even een beeld (KLIK op de FOTO) van de Prise d'Eau bij Hocht.
Het was niet eenvoudig om een Belgo-Hollands akkoord te maken: zelfs de geluidsoverlast die in Maastricht veroorzaakt werd bij het aftappen van het water speelde een rol ; ook de hoogte , de diepte, sluis 19 , een afleidingskanaaltje enz... Een uitvoerig verslag kun je lezen in het Verslag der Handelingen van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, Volume 23 , 1862 -1863.