Afscheid...

Voor ons vertaalproject (Boodschap voor een Betere Wereld : nu in 854 talen) wachten we op antwoorden. Verschillende berichten werden verzonden via Messenger, Facebook en Mails. De berichten werden verstuurd naar personen en/of organisaties die zich bezighouden met het behoud van verdwijnende talen. Maar... voorlopig zonder respons.

Hopelijk wordt het geen "Wachten op Godot" zoals in het toneelstuk van de Ierse schrijver Samuel Beckett : twee zwervers wachten tevergeefs op een persoon die nooit zal komen...

We houden u op de hoogte en... houden ons aanbevolen voor tips ! En wie wil kan de lijst krijgen met de 854 talen: graag een seintje : frans.medaer@skynet.be .

Een laatste item met de woordenlijst in het dialect : daarna gaan we weer over op andere onderwerpen maar... we komen nog terug op het dialect ! We zijn voortdurend met taal bezig. Een Franse leraar zei ooit in de Elzas toen de Duitsers binnenvielen en Duits de spreektaal zou worden : "La langue est la clef de votre prison"... De taal is de sleutel van uw gevangenis...

Toe:t (papieren zak)

Toesje (ruilen)

Touwspang (veiligheidsspeld)

Trepke (trapje)

Trikko (pullover)

Troag (voedertrog)

Tuchtig (de koo is tuchtig)

Tuf (moto)

Uchtere (buurten)

Uitpölf (hoofdpeluw)

Umme (hemd)

Un (ajuin)

Ungerste : onderste : den ungerste stein : de onderste steen

Uuve (knikkers)

Vantie:d (soms)

Verstange ?  (verstaan ?)

Vertesteluweere

Veurdevoots (ook : veurevoots : om de beurt : voorde voets)

Vlieger (vliegtuig)

Voddemarsjang (voddenverkoper)

Vreugjaor

Vrouwluj (vrouwen)

Wèègesjiet (zweertje op ooglid)

Weinderik (woerd)

Weinjndvogel (windvogel)

Weinter (winter)

Wiemerte (aalbessen) : zwarte wiemerte : zwarte bessen  cassis)

Wujjer (verder)

Wuut (ver)

Zaal (fietszadel)

Zauwt (zout)

Zawwel (slappe koffie)

Zeisem/zeis (zeis)

Zeiver (speeksel , ook flauwe praat)

Zicht(korte zeis om graan af te doen)

Ziemele (het ziemelt : het motregent)

Zoo:g (zeug)

Zoe (zo)

Zoerdeisem (zuurdeeg)

Zoermoos (zuurkool)

Zonger (zonder)

Een voorlaatste reeks dialectwoorden uit ons dorp Lanklaar (en sommige uit de omgeving ook)

Nej (dichtbij)

Ond (hond)

Onsjeenig (ontoonbaar)

Opsjödde (koffie)

Ordentelek (fatsoenlijk)

Pees (perzik)

Pien (pijn)

Piepel (vlinder)

Pinneke (wasspeld)

Pöl (kuikentje)

Pölverke (mini-bommetje voor speelgoedrevolvertje)

Poor (porei)

Proe:m (pruim)

Prösj (parkiet)

Punèès (duimspijker)

Pupsjen (hauw dien pupsjen oope)

Puu:n  (kus)

Puune (kussen : ww)

Rebzjie (minderwaardig iets)

Reek (riek)

Renjeere (in orde brengen)

Reub (raap)

Reure (roeren)

Reures (het is reures genog) (bijna)

Rezienewèk (rozijnenbrood)

Rôffe (bruusk trekken)

Röggestrank (ruggengraat)

Rök (rug of meervoud van rok)

Ruffele (uitrafelen)

Ruip (ruif : hooi)

Rungele (rammele  en  het rungelt in miene kop)

Ruuster (rooster)

Ruuzele (uitvallen van veren of haren)

Sjans (mutsaard – bussel sprokkelhout)

Sjaop (schaap) : sjeu:pke : schaapje

Sjauf (iemend op het sjauf lègge)

Sjebbetig : sjöppetig (miserabel)

Sjeene (schenen : teege de sjeene stampen)

Sjènk (hesp)

Sjich (dagtaak , werkuren : iech höb mien sjich al om)

Sjie:tvot (verwensing…)

Sjoester (schoenmaker)

Sjoets (oude vervormde boom of knotboom)

Sjolk (voorschoot)

Sjoor (bui regen)

Sjootelsplak (vaatdoek)

Slaover (speeksel bij dieren)

Slèèg (slagen : mcv van slaag : slèèg kriege)

Smauwel (dikke boterham)

Snoaterbel (snottebel  ook : klein kind)

Soe:ts (gezicht)

Sookker (suiker)

Spier (spier poor)

Stechele (kibbelen)

Stool (steu:l)

Strikke (te pakken krijgen)

Strikke (breien)

Struu (stro)

We vervolgen ons alfabetisch gerangschikt lijstje !!!

Keel  (nachtkleed)

Kitsj (klokkenhuis van appel)

Kjiere (uithouden : iech kan het neet kiere van de pien)

Klauw (steen)

Kleefke (wasspeld)

Klie: (klaver)

Knie:n (konijn)

Kof (koef) : haarknot

Kolemarsjang

Kontent  : doech diech kontent

Koo (koe)

Koomme (komen : diech kums)

Kooweirdje (kwikstaartje)

Kosjelemosjen (fluisteren)

Kösse (kussen)

Kraog (kraai)

Krauwel (achterblijver… ook korst brood…)

Krej (kraai)

Kriemer (in de rug)

Kremke (sluiting bijv. bh)

Kröbke (kropje : sla)

Kroe:d (onkruid)

Kroe:t (biet)

Kroenekraane kraanvogels)

Kroetsje (hoesten)

Krollemol (appelbol in deeg gebakken)

Kroonsjele (stekelbessen)

Kumpt : komt : het kumpt neet zoe ne:j : het komt niet zo nauw)

Lampedèèr : lampadaire

Lampteir (lantèèr) : lantaarn

Laupe (lopen)

Lègge (leggen)

Lepsje (oplikken)

Lievend (lijnwaad)

Lievesdraod (wasdraad)

Loch (vloeibaar)

Lommelekriemer / voddenmarsjang (voddenverkoper)

Lootsj (fopspeen)

Luips (de kat is luips)

Maalplak (zakdoek)

Mansluj (mannen)

Mesjing (machine)

Mèsnaat (doornat)

Mie:t (hooimijt)

Mingele (mengen)

Mingele (mengen)

Mins (mens)

Moe:t (mist)

Mol : mölke

Moos (kool)

Mösj (‘mus)

Möts (muts)

Naas (neus)

Naober(s)

Naobers (buren)

Naolj (naald)

Neesten (niezen)

Neet (niet)

Ons Lanklaars dialect... ook een "bedreigde taal". Mijn oom Pol Peeters maakte er reeds een studie over ongeveer 100 jaar geleden... Agnes Conings legde ook een hele lijst aan !!! 

Hier deel 1 

‘t uuske (WC)

Ampfel (handvol)

Anges (anders)

Aore (haore : haren)

Avekoat (advocaat)

Aveseere (vooruitgaan)

Baaje (baden)

Bakkes (bakhuis en grote mond) : hauw die bakkes

Balans (blans) : weegschaal : tot 5 kg koperen schalen

Baskuul (bascule : meer dan 5 kg)

Batteraaf  ( ondeugend ventje )

Bè:je (bidden)

Bejje (wonden laten inweken) en : erop bejje : erop slaan

Bekans (bijna)

Besèng (kuip)

Beu:ke (wenen)

Biggel (Franse g) : pik , houweel

Binjele (kousenophouders : bij sportkousen)

Bleinjèès (steekvlieg)

Bloom (bloem)

Bloomkoel (bloemkool)

Boe:n (boon)

Boe:ne (bonen)

Boegie (kaars)

Boejie (boeien)

Bökkem (bokking)

Botte (laarzen)

Bouw (boterham)

Breustig (De zoag is breustig) (bronstig)

Brik (baksteen)

Brikkebekker (bikkenbakker)

Brikkemesjang (afval van baksteken)

Bro:k (kloekhen)

Brook (broek)

Charmant veu:l  (nogal veel)

Dabbe  (krabben)

Dat stuit neet (dat past niet)

Dèn  (hooizolder)

Den ungere sloape (siesta houden)

Diech (jij)

Doareweg (nogal veel)

Doeg (doe)

Donkel : in den dunkele laupe

Dras (koffiedik)

Dujje (duwen)

Dul (duizelig)

Dunkele (donkerte)

Dunkele (in den dunkele : in het donker)

Dweeskop (iemand die altijd dwars gaat liggen)

Ekstemeere      (De wuurs neet geëkstemeerd) (achten)

Elentrik (stroom)

Ermzaalig (armzalig)

Euvereerd (een overledene die opgebaard is)

Eweg (weg , ervan door)

Foetele (valsspelen)

Galjaar (ondeugender ventje/vent)

Gank (gang : ook : gank weg : ga weg)

Gelie:k : gelijk : de krie:gs gei gelie:k)

Gerömd (met soort plooitjes)

Gesjengeleerd (kapot geraakt : zien sjoon waore gesjengeleerd door de pikdraod)

Get (iets)

Gevuchel (als minderwaardig beschouwd)

Good (goed)

Graas (gras)

Hauwe (houden)

Helpe : de hulps miech toch?

Hooste (hoesten)

Houwe (slaan)

Huij (hooi)

Hulpe (bretellen)

Inpessant (ondertussen)

Invèème (draad door ’t oog van een naald steken)

Iering (haring)

Jertelle (kousenophouders vanaf korset)

Kalle (spreken)

Kasjevekske (hesje met stukje aan)

Katsche ‘stukjes appel)

Kawf (kalf : keijfke : kalfje)

Ke ( r ) staanjele (kastanjes)

Wachtend op antwoorden... die voorlopig niet komen... ga ik verder met het vertellen van verhalen die ik kon optekenen bij het vastkrijgen van vertalingen. 

Op zekere dag stuurde ik een vraag voor vertalingen - in het Engels en het Spaans - naar de universiteit van Madrid , naar de afdeling "Moderne Talen". Een prof vond het project geweldig en... bezorgde mij een vertaling in het Moçarabe , een taal die in de 15de eeuw nog gesproken werd in het gedeelte van het Iberische schiereiland dat tot 1492 door de islam veroverd was: daar had zich een heel eigen taal ontwikkeld... later dus uitgestorven. Via die afdeling kwamen later ook nog regionale Spaanse talen.

Soms moet een mens echt geluk hebben !!!

Het moest er eens van komen : vandaag positief getest op Corona.

Gelukkig goed gevaccineerd en boosterprik gehad : dus echt heel milde symptomen !!!

We houden u op de hoogte !

Vandaag kan ik op deze gedichtendag niet anders dan een heel "apart" voorbeeld van poëzie weergeven. Het dateert uit 1952 , is van de hand van Lucebert , en ik leerde het kennen tijdens mijn studie van cursussen aan de Open Universiteit : Cultuurwetenschappen , vak : Literatuurgeschiedenis. Het is een gedicht , gemaakt op het "schema" van een sonnet. Om eens stevig over na te denken... in deze individualistische maatschappij !!!

sonnet

Overvloed aan orde heb ik niet... en dat is zelfs nog een "eufemisme" ! Dus... zijn we eraan begonnen : boeken per onderwerp bij elkaar plaatsen , documenten allerhande ivm familiestamboom bij elkaar brengen (de classeurs zitten overvol maar...) , postzegels WOI in de albums stoppen , documenten bij elkaar brengen om toekomstige lezingen te "updaten", ...

De voornemens waren er... zijn er nog... maar de lijst zelf van hetgeen geordend moet worden is "onoverzichtelijk" lang... 

Dus beginnen we er toch aan! Op geneanet kun je bij fmedaer al heel wat gegevens terugvinden over onze stamboom. Oh ja... die moet ook nog aangevuld worden...

Op een dag als deze met weer een grote betoging in Brussel kunnen wij niet anders dan even "iets" over de coronapandemie zeggen.

Wij zijn gevaccineerd en hebben onze boosterprik gekregen.We zijn zo met ongeveer 80% van de bevolking en dat geeft meer kansen op mindere symptomen bij besmetting en op meer "vrijheden". In het Woonzorgcentrum waar onze zus/schoonzus verblijft is er weer een grote uitbraak van besmettingen : gelukkig is iedereen van de residenten op haar afdeling gevaccineerd en "geboosterd" zodat het - voorlopig - blijft bij heel milde symptomen , heel anders dan enkele maanden geleden...En... na ons bezoek aldaar hebben we een negatieve test afgelegd...

Mensen hebben uiteraard het recht op vrije meningsuiting maar naar Brussel gaan om de boel op stelten te zetten en bijv. politieagenten aan te vallen , vernielingen aan te richten  en winkels te plunderen... dat kan niet.  Absolute vrijheid bestaat trouwens niet : je bent vrij in die mate dat je geen gevaar vormt voor jezelf noch voor anderen. Ik zie niemand links rijden of het rode licht negeren... dat zijn ook te volgen afspraken die een veilige samenleving mogelijk maken ...