Lezing in Lanaken
Nog even een mooi beeldje laten kijken : een zeer geïnteresseerd koppel mag even mee op de foto.
KLIK op de FOTO
Op de achtergrond toevallig een dia van een woning en een familie in het "kamp" van Lanklaar !
Lezing in Lanaken
Een 40-tal aanwezigen genoten "Aan de Statie" in Lanaken blijkbaar met volle teugen van de verhalen die ik vertelde om de geschiedenis van het Limburgse Mijnverleden te "illustreren".
KLIK op de FOTO : enkele aanwezigen (waaronder een lieve oud-leerlinge) bewonderen tijdens de pauze de voorwerpen die ik meebracht.
Nu is er even een "adempauze" en in november komen er weer een 3-tal lezingen aan over de Eerste Wereldoorlog, en dat , met 11 november in het vooruitzicht.
Lezing klaar
De lezing over het Mijnverleden is nog eens "bijgewerkt" ! Ik voeg er nog 1 foto aan toe: het monument "De Putmannen" dat je vindt op het plein voor de prachtige Sint-Barbarakerk in Eisden Cité.
KLIK op de FOTO
Monument : 251 mijnwerkers, van 1921-1987 omgekomen ; mijn van Eisden. Buitenzijde twee reliëfs van Oscar Bronckaers
TerminologieEen prachtige reactie vanwege oud-leerling Bert : heel leerrijk: daarom geef ik ze hier weer.
Bericht: Geachte meneer Medaer,
Als oud-leerling lees ik soms uw blog. Het is fijn om te lezen dat u zo actief blijft en dat de mensen nog steeds kunnen genieten van uw verteltalent. Een kleine bedenking bij de uitdrukking "chef perion" uit uw blogpost over terminologie in de mijn. Dit woord ken ik omdat mijn grootvader ook in de mijn heeft gewerkt. Hij sprak het uit als "chef prion". Maar ik betwijfel dat dit komt van "per rayon".
Als arbeidsrechtelijk jurist moet ik bij dit woord onmiddellijk denken aan het KB van 10 februari 1965 dat nog steeds van toepassing is. Dit KB bevat een opsomming van de personen met een leidinggevende functie of een vertrouwensfunctie. Deze personen hebben geen recht op loon voor overuren of op inhaalrust, in tegenstelling tot andere werknemers. Het KB is een curiosum en een relict uit vervlogen tijden omdat er nog beroepen in voorkomen die al lang niet meer bestaan, bijvoorbeeld de stenotypist, de stalmeester en ... de "chef-porion" en de "porion".
Hier vindt u de tekst: (https://www.ejustice.just.fgov.be/cgi_loi/change_lg.pl?language=nl&la=N&cn=1965021002&table_name=wet).
U zal zien dat de wetgever het heeft over "chef-porion" en niet over "chef per rayon". Het lijkt mij dan ook dat het woord "porion" een eigen betekenis heeft, maar ik heb geen idee waar dit etymologisch vandaan komt. Ook in de Franstalige versie van het KB heeft men het over een (chef) porion. Porion lijkt dus een Frans woord te zijn, maar naar de betekenis heb ik ook het raden. Dit ter aanvulling bij uw blogpost. Ik wens u nog veel succes met uw lezingen en alle goeds.
Vriendelijke groeten, Bert Croimans
Zelf ben ik ook nog even gaan speuren en daarom plaats ik hier mijn reactie aan de dierbare oud-leerling :
Beste
Geweldig bedankt voor je reactie. Ik heb de duiding "chef par rayon" geschreven omdat het mij in Eisden zo verteld werd.
Nu ik verder ga zoeken geef ik je inderdaad gelijk en ik heb een mooie uitleg gevonden : porion komt uit het Picardisch en betekent "poireau" : prei. En de uitleg is daar dat de "porion" in de mijn effectief verantwoordelijk was voor een "afdeling" (un rayon : vandaar misschien de verwarring) en... als "porion" stond hij daar als verantwoordelijke en keek toe hoe de arbeiders werkten !!!
Mooi hé. De Grand Larousse (Le Larousse du XXième Siècle) uit ongeveer 1900 geeft als bepaling voor porion : maître mineur, contremaître qui sert d'intermédiaire entre les ouvriers et le directeur dans les mines de houille du nord de la France.
Een andere uitleg geeft het woord porion aan als afkomstig van het Italiaans "caporione" : afdelingshoofd en beweert dat het woord door Italiaanse mijnwerkers meegebracht zou zijn naar de mijnen in Frankrijk...
Heel veel dank en...speciaal ook voor de link met die terminologie.
Frans Medaer
Terminologie
Nu de lezing over de Limburgse mijnen nadert probeer ik ook het aspect "terminologie" uit te werken. Heel wat termen uit het mijnwezen komen uit de Franse taal in ons dialect terecht : daar ga ik zeker een aantal voorbeelden van uitwerken!
KLIK op de FOTO : de "marchandies" vertrekt : komt uiteraard van "marchandise"' : koopwaar.
Zo ook woorden als "pikeur" i.p.v. drilboor (wie zegt dat in het Maasland ?) ; "chef perion" komend van "chef par rayon" ; "kezem" (uitbetaling per 14 dagen) : komt van : quinzaine...
Herinnering...
In 2014 startte ik mijn reeks lezingen over de Eerste Wereldoorlog.
KLIK op de FOTO : 2014... ongeveer 300 aanwezigen in het CC van Maasmechelen !
Later volgden er nog meer : nu staat de teller op 92 !!!
Daaraan koppel ik steeds mijn Boodschap voor een Betere Wereld ... nu reeds in 894 talen! Niet gemakkelijk om de doelstellingen ervan te realiseren maar... we houden vol !!!
Presentatie klaar
We kunnen ons weer even ergens anders op concentreren : de presentatie "Ons Mijnverleden" voor volgende dondrdag 5 oktober in Lanaken is klaar. En dus is er nu tijd voor een mooie wandeling en om bij te lezen over andere onderwerpen. ook is er de voorbereiding van een artikel over een landmetersbenoeming in...1776 (voor de Bakeman), historische verhalen , lezingen over WOI voor de leerlingen van enkele colleges "updaten", ...
Bladerend... kwam ik een mooie foto tegen: enkele jaren geleden mocht ik een mannenkoor dirigeren bij een Interlimburgs Schuttersfeest in Stokkem : uitvoering van het Limburgs Volkslied !!!
KLIK op de FOTO
Weekend
Vandaag houden we het heel even kort: het weekend staat voor de deur : dat betekent ontspannen en... mails versturen voor vertalingen (er is ons weer een dorpstaal beloofd) en lectuur doornemen over het Mijnverleden !!!
Toch even een heel mooi historisch beeld weergeven : de "mijnkathedraal" van Eisden Cité wordt gebouwd : met dank aan Erfgoed Eisden.
Aan allen een fijn weekend toegewenst... morgen gaan we weer een mooi item plaatsen !!!
Prachtige avond in Riemst !
Met 70 aanwezigen werd het in Riemst een heerlijke vertelavond over "smokkelen" . En... in het archief (1872) had ik gevonden dat Kanne destijds het "smokkelnest" werd genoemd! De verhalen doen het altijd !!!
KLIK op de FOTO : even poseren samen met voorzitter Marcel Daerden : vereniging GOGRI (Geschied- en Oudheidkundig Genootschap Riemst).
Hartelijke dank voor de belangstelling , de reacties, de aandacht en... voor de bijdrage aan ons project "Boodschap voor een Betere Wereld" ! Die werd trouwens nog eens door de voorzitter voorgelezen in het dorpsdialect uit Membruggen!
Ook de contacten na afloop doen ons weer verder dromen van vertalingen in andere dorpstalen !
En nu aan het werk : presentatie afwerken voor Lanaken (Aan de Statie : donderdag 5 oktober om 13.30 u.) : thema : "Ons Mijnverleden"!
Lezing in Riemst
Vandaag, 27 september, is het zover : In de POLYVALENTE ZAAL van BOEKERIJ, Paenhuisstraat 13, 3770 Riemst om 19:30u, lezing over "Smokkelen".
KLIK op de Foto : de uitnodiging
Welkom
Artikel
In Het Belang van Limburg verscheen een prachtig artikel over de foto die zoon Bart maakte van het Noorderlicht (foto genomen in Gierle bij Turnhout !).
KLIK op de FOTO
Daarin vertelt Bart hoe hiij de foto maakte en... geeft hij info over de nodige parameters !!!
Proficiat Bart !!!
Noorderlicht... in België !!!
We zijn niet in Lapland... maar wel in Gierle (bij Turnhout) waar zoon Bart deze nacht (25 september te 01 uur) een prachtige foto kon maken van het Noorderlicht.
KLIK op de FOTO
Alle parameters waren aanwezig om dit te kunnen realiseren... zegt hij... dat moet hij bij gelegenheid maar eens uitleggen !!!
Gevarieerde zondag...In de voormiddag mocht ik het koor dirigeren tijdens de federatieviering : een 25-tal zangers en zangeressen verzorgden de viering in de kerk van Eisden Dorp.
En in de namiddag reden we naar Gierle, naar zoon Bart waar we lekker barbecueden , bij-babbelden en... zelfs met de frisbee speelden !!! Heerlijk !!! En nu de presentatie over "smokkelen" wat "updaten" en... veel lectuur doornemen voor de lezing over het mijnverleden.
Het Mijnverleden
In een boek over de mijnen vond ik een mooie foto : de "reddingsbrigade" : KLIK op de FOTO
Bij de voorwerpen die ik mee zal nemen is er ook een speciale helm met een rood kruis en daarbij ook een batterij om de lamp op de helm te laten branden : zo hebben we beeld en authentiek voorwerp.
En intussen kwam er al een aanvraag voor een lezing over de Eerste Wereldoorlog en mijn Boodschap voor een Betere wereld : de vormelingen van Elen op..... 21 januari 2024... het zal lezing 95 zijn over dat onderwerp !
Voorbereiden
De lezing over het Mijnverleden begint al vorm te krijgen.
We spreken uiteraard ook over de "proefboringen".
KLIK op de FOTO : een mooi voorbeeld : boren naar steenkool in Leut(h).
En wat de talen betreft : een mail werd verstuurd naar Zuid-Italië met een vraag voor vertaling in een heel bijzondere taal : het Calabrees Grieks. Afwachten !!!
Internationale Vredesdag
Op 21 september "viert" men de Internationale Vredesdag.
Een moment om heel even stil te staan bij onze Vredesboodschap die nu - na bijna 25 jaar volhoudend zoeken en verspreiden - in 894 talen verspreid wordt. Ik schreef ze op 28 december 1998 : de dag van de "onschuldige" kinderen. En dat in de nadagen van de zaak Dutroux.
Wij willen een veilige wereld waarin alle jongeren onder goede begeleiding al hun talenten optimaal kunnen ontwikkelen om ze nu en later ten dienste te stellen van elkaar in een geest van solidariteit, vertrouwen en wederzijds respect.
KLIK op de FOTO : samen met astronaut Frank De Winne :
hij zorgt voor het contact dat leidde tot vertaling in het Kazakh
Kon de Boodschap toch "ooit" maar gerealiseerd worden !!!
De Kaartridder
We gaan even verder met het verhaal van de "Kaartridder" uit Heppeneert.
KLIK op de FOTO : een prachtig werk , de kaartridder met achter hem op het paard Sint "Geertrui" waar de duivel zo bang voor is (was). Het prachtige werk is van de hand van mijn voormalige buurman René Simons (1909 - 1973)! Over hem meer in één of andere volgende bijdrage !!!
De legende van edelman Riddart, bijgenaamd de kaartridder, werd voor het eerst opgetekend door kruisheer Jan Halback die in de 17de eeuw pastoor van Heppeneert was. Pater Sangers vermeldt het eveneens in zijn ‘Onze-Lieve-Vrouw van Rust te Heppeneert’. Het verhaal komt zelfs voor in de reeks Suske & Wiske!
Ook de ‘Gezelle van het Maasland’, pater Mathieu Knevels, wijdde een gedicht aan de kaartridder.
De ridder werd begraven op het kerkhof van Heppeneert. Op zijn grafsteen staat geen tekst, maar alleen zijn wapenschild.
Voorbereiden en ... helpen !
Er zijn weer een aantal mails vertrokken met vragen voor vertalingen. Ook de lezingen voor de volgende weken en voor november vorderen heel goed. Maar intussen kwam er een vraag van een goede vriend. Rik vertelt regelmatig het verhaal van de "Kaartridder van Heppeneert" en nu speurt hij naar gedichten over de kaartridder. En... die hebben wij al voor hem gevonden!
KLIK op de FOTO : een gedicht over de Kaartridder , geschreven door mijn voormalige directeur Kruisheer Donaat Snijders!
En... zoals ook met onze talen: we zoeken verder !!!
Onze Boodschap voor een Betere Wereld in de taal Mumuye : taal 894 .Ons team "A Better World Nigeria" bezorgde ons weer een vertaling van onze Boodschap voor een Betere Wereld : deze keer in de taal Mumuye: taal 894. De taal telt nog ongeveer 400.000 sprekers. Je vindt ze in het Noord-oosten van Nigeria.
Mumuye
Gogar manufa gina Kuma mati aminci latiya duniya Ina duka Yara karba Mai kyau ilimi Kuma suna Iya ku ci gaba bunkusa su iyawa baiwa galaninta cikakka don haka yanzu Kuma daga baya kamar yadda a matsayin manya za su Iya taimaka taimako kowane sauran a cikin ruhu ruhin hadin Kai Amana aminci Kuma mutu'a Girmamawa.
NEDERLANDS
Wij willen een veilige wereld waarin alle jongeren onder goede begeleiding al hun talenten optimaal kunnen ontwikkelenom ze nu en later ten dienste te stellen van elkaar in een geest van solidariteit, vertrouwen en wederzijds respect.
EN ZOALS STEEDS ... WE SPEUREN VERDER
Vertel- en wandelnamiddag.
Vandaag , 17 september, mocht ik "optreden" voor de 75-jarigen van Lanklaar. Tijdens hun "lekkere" ontmoeting in hotel Beau Séjour ging ik eerst even wandeleln met het gezelschap (Oude Kanaalarm en Tivoli) en daarna toonde ik een 80-tal beelden van Lanklaar : daarbij uiteraard de nodige verhaaltjes. En die weekten weer andere verhalen los !!!
KLIK op de FOTO : even poseren op de brug over de oude kanaalarm: op de achtergrond natuurlijk het hotel Beau Séjour.
Proficiat voor het gezellig mee-doen en de ontelbaar vele reacties.