Itoiz

16 juni 2001

Eenentwintig jaar na datum moeten 10 Guardia Civiles terechtstaan voor foltering van 7 inwoners van Zornotza in 1980. Er wordt tegen hen tussen 6 en 36 jaar gevangenis geëist. Hun gemeente, Zornotza, stelt zich burgerlijke partij. Ten gevolge van hun toenmalige verklaringen (zelfbeschuldiging) werden Baskische nationalisten, ondanks de aangeklaagde folteringen, toch zwaar veroordeeld: Zabala zat 6 maanden, Juan Luis Irakulis zat 1 jaar en 5 maanden, Urrutia zat 12 jaar, Fernando Irakulis en Ernesto Alberdi zitten nog steeds vast hoewel de ¾ van hun straf om is.

Zabala heeft het op dit ogenblik nog moeilijk om erover te vertellen: “De binnenkomst in La Salve (Gevangenis van Bilbao) was ‘triomfaal’. We moesten spitsroeden lopen onder een regen van slagen. Zes Guardias speelden een soort roulette met mij, ze deden me vallen en begonnen me dan te slaan, in de zij en de ribben te trappen en op me te springen tot ik bijna het bewustzijn verloor. We moesten het Falange-lied "Cara al Sol" zingen. Ze zetten hun tricornio (hun rare hoedje) op ons hoofd en maakten foto’s. Ze haalden de trekker over van ongeladen revolvers. Ze ‘knipten’ mijn haren met een mes. Ze probeerden in mijn borst te steken met een puntige naald, maar die brak. Op een keer bonden ze me vast aan een tafel en sloegen met een rubberstok op mijn voetzolen. Eén van hen nam mijn hoofd vast en goot de pelletjes van de zonnebloempitten die ze aten in mijn mond. We werden zelfs voor valse rechters gebracht en bij valse dokters. Dit alles duurde acht dagen. In Madrid gaven ze ons heel veel zalf ( pomada) om de zwellingen te laten verminderen (para que se nos bajara el hinchazón) in het vooruitzicht van het verschijnen voor de rechter. Toen we er aankwamen was mijn hoofd dubbel zo dik dan normaal. Toen we voor de rechter moesten komen gaf één van de Guardias die we later leerden kennen vooraf nog een pak slaag”.

Juanjo Larrinaga werd er eerst tussen gepakt in de kazerne van Zornotza, La Salve, Durango, Gernika en terug in Bilbao. “In Durango namen ze me mee naar hun bar. Ze zetten een vuilbak op mijn hoofd en begonnen me toen te beledigden, te slaan en te bespuwden. Hieraan deden ook hun vrouwen en kinderen mee. Ze namen me mee naar een hok waar een hond zat. Urenlang sloegen ze mij en zetten ze de hond tegen mij op. Regelmatig verloor ik het bewustzijn. Terug in La Salve sloegen ze me gedurende zes dagen, soms met baseballknuppels. Daar deden ze ook ‘la barrera’ (het ondersteboven ophangen aan een staaf die tussen de gebonden handen en voeten gestoken wordt) en ‘el baño’, het bad (het met het hoofd onderdompelen in een kuip uitwerpselen). Toen hadden ze voldoende verklaringen van mij om me gedurende 20 jaar in de gevangenis te stoppen."

De Guardia Civiles beweren zich niets meer te herinneren. Ze zeggen zelfs dat ze nooit iemand hebben mishandeld. Eén van hen zegt dat hij de arrestanten altijd als persoon respecteerde.

15 juni 2002

Op deze 15^de juni 2002 wordt de 25^ste verjaardag van die andere 15^de juni gevierd, de dag dat, in 1977, in Spanje de eerste democratische verkiezingen werden gehouden. Franco was nochtans al van in 1975 dood!

En hoe wil de "democratische regering" van de verlichte despoot Aznar deze dag herdenken? Met het buiten de wet stellen van de partij van de Baskische, linkse nationalisten, Batasuna.

In het Congres komen alle drie de ex-presidenten samen om gefêteerd te worden: Adolfo Suárez, Leopoldo Calvo Sotelo en Felipe González. Van Luisa Fernanda Rudi, de huidige presidente van de Kamer, kregen haar voorgangers een "medalie" en allen noemden ze het terrorisme "het enige litteken" dat er na een kwart eeuw democratie bleef. Afwezig bleven Manuel Fraga, ex-minister tijdens de dictatuur, en Jordi Pujol en Xabier Arzalluz, de toenmalige leiders van de Catalaanse en de Baskische gekozenen.

Personaliteiten uit de hele wereld ondertekenden intussen de tekst, opgesteld door de Baskische dramaturg Alfonso Sastre, waarin het buiten de wet stellen van Batsuna wordt aangeklaagd omdat dit de "situatie in Baskenland kan verergeren": Gerry Adams, Alfonso Pérez Esquivel (Argentijn, ex-Nobel voor de vrede), Francesco Cossiga (ex-president van Italië), Hebe de Bonafini (woordvoerster van de Argentijnse "Gekke Moeders van de Plaza de Mayo"), Bisschop Jacques Gaillot, Alain Krivine, Pete Cenarrusa (staatssecretaris in Idaho), Antonio Rosa Coutinho (Portugees admiraal tijdens de Anjerrevolutie) en politici en syndicalisten uit Spanje en de rest van Europa. Steeds meer Baskische gemeentebesturen stemmen een motie tegen de op handen zijnde "wet" die tot doel heeft Batasuna buiten de wet te stellen. De tekst verdedigt “dat alle politieke krachten het recht hebben in dezelfde condities deel te nemen aan de macht."

14 juni 2006

Alle ministers van de Baskische regering (PNV, EA y EB) besloten op 14 juni 2006 om zichzelf te beschuldigen voor de voltallige kamer.

In antwoord op de klacht die het "Forum van Ermua" indiende tegen de Baskische president, Ibarretxe (en die door het Tribunal Superior de Justicia del País Vasco ontvankelijk werd verklaard), omdat hij leden van de verboden politieke partij Batasuna had ontvangen met de bedoeling het vredesproces op gang te brengen, wordt in het Baskisch parlement van "juridische schaamteloosheid" en "onverantwoordelijkheid" en "een breuk in de scheiding der machten" gesproken.            
De woordvoerder van het Kabinet verscheen vóór de pers, samen met Joseba Azkarraga en Javier Madrazo, de leiders van de in Baskenland meeregerende partijen EA en IU om hun ongenoegen te tonen. De bedoeling is tot het uiterste (Staatsburg) te gaan als het tot een proces zou komen. Vandaag beschuldigden alle Baskische ministers zichzelf van het "delict" waarvan Ibarretxe beschuldigd wordt.

13 juni 2001

Pepe Rei wordt na 5 maanden gevangenis vrijgelaten. In deze periode diende hij twee keer opgenomen te worden met hartproblemen.

·         Op 24 augustus 1994 werd Rei werd Rei op last van magistraat Carlos Bueren gearresteerd. Acht maanden eerder doorzocht de Ertzaintza de gebouwen van EGIN. Er werd 8 jaar geëist, maar Rei werd vrijgesproken.

·         Op 7 maart 1999 werd Rei in San Sebastián gearresteerd op last van Garzón die hem beschuldigd relaties met ETA te hebben.

·         Op 28 september 1999 stelt Rei in Donostia het boek: "Garzón, la otra cara", aan de pers voor waarin hij duistere zaken van de magistraat aan het daglicht brengt, o.a. de 200 aanklachten van foltering waaraan hij geen enkele aandacht besteedde.

·         In januari 2000 verschijnt het eerste nummer van "Ardi Beltza". Er volgt een campagne waarin het blad gecriminaliseerd wordt als zijnde gelinkt met ETA.

·         Op 19 januari 2001 wordt Rei aangehouden op last van Garzón.

·         Op 2 maart 2001 wordt Rei wordt met hartklachten opgenomen in een Madrileens ziekenhuis.

·         Op 2 april 2001 wil Garzón, Rei niet horen als hij de verslechtering van zijn gezondheidstoestand wil bekend maken.

·         Op 6 april 2001 wordt Rei opnieuw opgenomen in het ziekenhuis, en op 24 april 2001 moet hij terug naar de cel.

·         Op 27 april 2001 kondigt Garzón de sluiting van Ardi Beltza aan. De beschuldiging tegen Rei verandert van "contact met ETA" in "deel uitmakend van ETA".

12 juni 2002

Ongeveer 120 Baskische gevangenen zitten nog steeds in de cel ondanks het feit dat ze ¾ van de straf achter de rug hebben. "Noizko?" ("Tot wanneer") heet het recent opgerichte platform dat zich het lot van deze gevangenen aantrekt. Onder sympathisanten die het document van Noizko ondertekenden bevindt zich ook de Realspeler Aitor López Rekarte.

"De Grondwet en de Spaanse wetten duiden aan dat de gevangenis er is om de gevangenen her op te voeden en dat dit op een progressieve manier. Daarvoor zijn er toestemmingen en de voorwaardelijke in vrijheid stelling. Eén van de voorwaarden voor dit laatste te bereiken is het bekomen van de "derde graad" (gevangenschap). Maar er is geen enkele Bask die van deze "derde graad" geniet, want de parameters die de Stat hanteert zijn subjectief. Toch zullen de gevangenen geen enkel probleem hebben zich in hun dorp of gemeenschap te herintegreren. Gevangenen blijven vasthouden nadat ze hun straf uitzaten draagt niet bij tot de normalisering die dit volk nodig heeft.

11 juni 2004

Concentratiekampen na de Burgeroorlog. "Geschiedenis wordt geschreven door de winnaar", ook die over het slavenwerk tijdens het Francoregime na de Spaanse Burgeroorlog. Alles begon met de Staatsgreep door Franco en eindigde (?) in april 1939. Wat zeker niet eindigde was het lijden van duizenden en duizenden slachtoffers. Wat evenmin eindigde was de bestraffing van de zogenaamde "verradersprovincies" (zoals Baskenland, pardon "Vascongadas" genoemd werd).

Midden 1939 waren er ongeveer 100.000 dwangarbeiders ondergebracht in verschillende bataljons over het hele Schiereiland. Gedurende vele en vele jaren bleven deze praktijken geheim. Noch de gevangenen noch hun familieleden werden vergoed voor de geleverde arbeid. Pas tijdens de voorbije jaren werd er stilaan harder gefluisterd over deze schandelijke periode.

Tussen 1939 en 1941 legden 2.000 gevangenen de weg tussen Igari en Bidankoze, Navarra, aan en dit in onmenselijke omstandigheden, met honger, ziekte en repressie.

Een paar jaar geleden gingen Fernando Mendiola, Edurne Beaumont, Hortensia Serrano en Maite Huarte samen zitten om "iets te doen met deze weg". Later werd het groepje aangevuld met personen die, ten persoonlijke titel, deelnamen en verder kwamen er nog een dozijn gemeentebesturen uit Navarra en Bizkaia bij. Zij besloten een boek samen te stellen met getuigenissen. Later werd het plan uitgebreid met de productie van een video over deze weg en zo ontstond het collectief "Memoriaren Bideak" (wegen van herinnering), dat zou uitmonden in een monument, een herinneringssteen op de bergpas die ligt tussen de inmiddels "symbolische" dorpen Igari en Bidankoze. Verder maakten ze eveneens de wegverbinding tussen Bidangoze en het dorp Erronkari (Roncal). Nu pas blijkt dat er naar de valleien Erronkari (Roncal) en Zaraitzu ongeveer 2.000 gevangenen werden overgebracht uit Bizkaia (245) Granada (211) Jaén (16) Asturië (126) Córdoba (78) en uit overige delen van Spanje.

Drie gevangenen kwamen om door kogels, vijf door ziekte, maar in Navarra verloren nog 50 andere dwangarbeiders het leven. De behandeling was verschrikkelijk. Steeds was er honger. Ook op andere plaatsen in Navarra werden dwangarbeiders misbruikt bij:

·         De treinverbinding in de vallei van de Irati

·         Wegen en straten in Azagra, Milagro, Zarrakaztelu en Aibar.

·         Afwatering- en rioleringssystemen in Tutera (Tudela)

·         Kanaliserings- en bevloeiingwerkzaamheden in Cortes en Alesbes

·         De wegverbinding tussen de dorpen Iragi en Egozkue.

·         Herstellings– en restauratiewerken van verschillende spoorwegen. (Castejón, Altsasu, Olazti en Ziordi.

·         De weg tussen Lesaka en Oiartzun.

·         Fortificatiewerken in Bera, Amaiur en Erratzu.

·         Afdammingen in Aiesa-Yesa.

Tot op heden durven de meeste oude mensen hierover nog niet te spreken. De jongeren weten er niets van.

Op 19 juni 2004 wordt op de bergpas tussen Igari en Bidangoze een gedenksteen van 2.000 kilo onthuld om deze schandalige periode niet te vergeten.

9 juni 1986

Op 9 juni 1986 vonden de cipiers Joseba Asensio Artaraz “Kirruli” dood in zijn cel.  
Joseba werd in Bilbo-Bilbao geboren op 21 april 1959. De familie aan moeders kant was Abertzale, zijn vader was een communist uit Valladolid, en verbannen tijdens de Spaanse burgeroorlog. Tijdens zijn opleiding in het instituut Txurdinaga sloot hij aan bij een organisatie van abertzalestudenten en bij culturele en politieke groeperingen, EHAS, HASI en ASK.           
Na zijn studies werkte hij op diverse plaatsen. Om de een of andere reden was de politie er achter gekomen dat hij vrijwilliger was van ETA. In 1980 werd hij gearresteerd en viel ten prooi aan de beruchte “Billy el Niño”, een alias voor Juan Antonio González Pacheco.         
Van toen af begon een trieste reis naar diverse Spaanse gevangenissen. Hij nam deel aan 6 hongerstakingen. Een paar dagen voor zijn dood, in de gevangenis van Herrera de la Mancha, voelde hij zich onwel. De gevangenisdokter stelde, zonder onderzoek, als diagnose een verkoudheid vast en schreef een hoestsiroop voor. Op 9 juni 1986 vonden de cipiers hem dood in zijn cel. De autopsie onthulde als doodsoorzaak tuberculose, één long totaal kapot en de andere voor de helft aangetast. De familie diende klacht in om de verantwoordelijken voor zijn dood te laten straffen, maar de betrokkenen werden vrijgesproken (iets anders gedacht?)      
Bij de “thuiskomst” van zijn stoffelijke resten in Arenal de Bilbo vond de politie er niets beter op dan de familieleden en vrienden die de kist droegen met de wapenstok te lijf te gaan. De menigte werd met geweerschoten uit elkaar gedreven.

8 juni 2004

Vandaag verscheen Irene Khan, Secretaris Generaal van Amnesty International, samen met enkele andere kopstukken van de organisatie, op hun reis door de Spaanse staat, voor de Commissie Mensenrechten van het Baskisch Parlement in Vitoria-Gasteiz. Voorheen en daarna werden ze geïnterviewd door de Baskische Ombudsman, de Parlementsvoorzitter Atutxa, Lehendakari Ibarretxe.

Amnesty International bindt de strijd aan tegen de foltering en wijst hierbij op het afschaffen van de isolatie van arrestanten. De organisatie klaagt dan ook het "harde njet" aan van de vorige PP-regering op het advies van de UNO-verslaggever, Theo Van Boven.

Verder worden voostellen van Van Boven herhaald: camera’s bij de ondervragingen,

Irene Khan klaagt ook de blijvende sluiting van "Egunkaria" aan en zegt de juistheid van het "buiten de wet stellen van Batasuna" te bestuderen. 

Na het aantreden van de Socialistische Regering Rodríguez Zapatero dachten een groot aantal welmenende linkse jongeren dat de Basken er nu wel beter aan toe waren. Maar staatssocialisten denken maar aan één zaak en dat is "aan de kaas zitten".

Irene Khan, de Secretaris Generaal van Amnesty International, op bezoek bij de Spaanse Regering Zapatero en bij zijn minister van Justitie, had de intentie om hen ertoe te brengen de aanbevelingen van de UNO-vertegenwoordiger Theo van Boven na te leven betreffende "arrestantenbehandeling."

En wat zegt de Socialistische Justitieminister Juan Fernando López Aguilar: "De aanklachten van foltering zijn 100 % gelogen."

Het onderhoud van Irene Kahn, met de Minister van Binnenlandse Zaken, Alonso, ging niet door omdat die naar de begrafenis was van de twee Guardias die eerder het leven verloren in Castejón.

Kahn herhaalde de jaarlijks terugkerende ongerustheid van A.I. aangaande de lichte straffen of vrijspraken van agenten die beschuldigd worden van folterpraktijken.Kahn gaf toe dat in de commissariaten van de Baskische Ertzaintza camera’s geïnstalleerd waren, maar deze installatie gebeurde niet zoals het hoort. (om te beletten dat agenten op "foute" foto’s terecht zouden komen!) Kahn zei verder "dat het ontkennen van de feiten, de folterpraktijken voedt."

De organisatie "Askatasuna" zegt dat de verklaringen van López Aguilar al sinds 1979 te horen zijn uit de mond van diverse ministers, maar dat in de voorbije 25 jaar wel 5.500 Basken klaagden gefolterd te zijn! De Baskische minister van Justitie herinnert er zelfs aan hoe het gezicht van Unai Romano er uit zag en ook aan het feit dat een ex-generaal van de Guardia Civil (Galindo) meer dan 70 jaar kreeg voor ontvoering, foltering en moord op 2 jonge Basken…maar al na 4 jaar werd vrijgelaten.

7 juni 1968

Op 7 juni 1968 bleef in de buurt van Donostia-San Sebastián, op een kruispunt in het gehucht Benta Haundi (Tolosa) Txabi Etxebarrieta dood in een vuurgevecht met de Guardia Civil. Enkele uren eerder was de Guardia José Pardines (25 jaar) gevallen als eerste slachtoffer van ETA (zijn maat, Félix de Diego, zal in 1979 eveneens als slachtoffer van ETA vallen). De dood van Etxebarrieta op dat kruispunt zou een kruispunt worden in de geschiedenis van Euskal Herria.

Txabi Etxebarrieta (Bilbao 1944) was wel erg profetisch toen hij enkele maanden eerder in een ETA-manifest ter gelegenheid van de Aberri Eguna schreef: “Het is voor niemand een geheim dat het moeilijk zal zijn het einde van 1968 te halen zonder een dode.”

Dit manifest begon met een zin van de toenmalige Politiechef van Bilbao die duidelijk maakte dat het onafwendbaar was dat het tussen de Staat en ETA tot een gewapend treffen zou komen: “Wij hebben aan ETA de hete oorlog verklaard.” Als er iemand in de “loopgraven” was die er zich terdege van bewust was wat dit betekende dan was dat wel Txabi Etxebarrieta:

“Het volstaat niet meer kritiek te leveren op Franco en familie. Het volstaat niet te zeggen ‘ik word geschaduwd’ want in een oorlog word je soldaat. Het is niet meer voldoende Aberri Eguna te vieren of elke maand 100 peseta’s te geven. Alle nationalisten moeten een stap vooruit zetten in de strijd die wij voeren voor de integrale bevrijding van Euskadi. Indien niet dan moet men zichzelf niet nationalist noemen want vandaag de dag is een nationalist iemand die elke dag concrete dingen doet voor de nationale bevrijding”.

Etxebarrieta wees ook op de problemen die het revolutionaire verlangen met zich mee zouden brengen: “Als we verder willen gaan zullen er leden ‘vallen’ of in de gevangenis terecht komen, want de Politie beschikt over enorme middelen om ons te bestrijden.”

Hij wist dat hij één van de meest gezochte ETA-leiders was want zijn foto werd aan vrijwel elke arrestant getoond en ze kwamen regelmatig bij zijn moeder langs. Meestal reisde hij per bus of trein, maar die 7^de juni 1968 reed hij met een Seat Coupé met nummerplaat uit Zaragoza. Naast hem zat Iñaki Sarasketa, uit Oiartzun, nog maar 19 jaar jong. In Beasain zouden zij bij Jokin Gorostidi een hoeveelheid explosieven ophalen. Twee gemotoriseerde Guardia Civiles hielden hen staande en één van hen, José Pardines Arcay uit Galicië, stelde vast dat de nummerplaat niet overeenstemde met het chassisnummer. Etxebarrieta en Sarasketa wisten meteen dat ze ontdekt waren. Pardines wilde zijn wapen trekken, maar Etxebarrieta schoot eerst. In Tolosa zouden ze onderdak vinden, maar de “omsingeling” van de regio zou erg snel voltooid zijn. Etxebarrieta besliste het erop te wagen en met een andere auto, een Seat 600 te vluchten. In Benta Haundi op het kruispunt Olarrain werden ze opgewacht. Sarasketa kon schietend ontsnappen terwijl de Guardias Etxebarrieta vreselijk begonnen te slaan. Toen hij half bewusteloos was, maakten ze een einde aan zijn leven. Het was 19.00 u. die 7^de juni 1968. In Euskal Herria was er een nieuwe fase ingetreden die 41 jaar later nog steeds verder gaat. De Spaanse pers wist niet wat ze ermee aanmoesten tot Sarasketa werd gearresteerd in Errezil, waar de koster hem ’s morgens in de kerk vond. Toen titelde de pers dat het om “twee leden van het Uitvoerend Comité van de Terroristische Organisatie ETA” ging.

In Benta Haundi was ETA van een organisatie die slagzinnen schilderde en Ikurriña’s aan hoogspanningskabels aanbracht en Franquistische symbolen saboteerde.

Na de begrafenisdienst in de San Antónkerk in Bilbao kwam het tot een regelrechte straatoorlog met als gevolg een dertigtal arrestaties. Er verscheen ook een spandoek met zijn foto. In Legutia werd een bom tot ontploffing gebracht met een ontstekingsmechanisme. Sarasketa werd door een krijgsraad ter dood veroordeeld. In de daaropvolgende maand augustus werd de bekende en gevreesde folteraar Melitón Manzanos in de deuropening van zijn huis aangesproken met “Mazanas, wij zijn van ETA” waarna een dodelijk schot volgde.

Na de moord op ETA-militant Txabi, op 7 juni 1968, besloot de ETA-leiding als vergelding de beruchte folteraar Melitón Manzanas te executeren. Manzanas werd gedurende de burgeroorlog, in augustus 1936, gevangen genomen door de republikeinen en opgesloten in een burcht te Guadalupe. Hij werd er door de troepen van Franco bevrijd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij vertrouweling en medewerker van de Gestapo, waar hij de verfijnde technieken over het folteren aanleerde. Hij leverde ook Joden en vluchtelingen, die door mugalaris over de grens werden geholpen, uit aan de Gestapo. Het vonnis tegen Manzanas werd voltrokken op 2 augustus 1968. Meer informatie over die gebeurtenis en de gevolgen kan u hier lezen

Aan de spiraal actie-repressie-actie is veertig jaar later nog steeds geen einde gekomen.

Op de muur van het viaduct (even voorbij Tolosa, afslag Azpeitia en dan beneden 200 m. terug, richting Tolosa) waar Xabi het leven verloor heeft lang een foto gehangen en de tekst “Hier hebben de Honden Txabi gedood.” Later stond er enkel “Leve Xabi” en nog later “Hemen Txabi” (Hier Txabi).

Veertig jaar later kan er van Txabi Etxebarrieta gezegd worden dat hij deed wat J. F. Kennedy (vijf jaar eerder vermoord) de jeugd opdroeg: “Vraag niet aan de Staat wat die voor jou kan doen. Vraag wat jij voor je Staat kan doen. Een volksnationalist vervangt enkel “Staat” door “VOLK”

Dankzij Txabi en zijn generatiegenoten is er nu een Baskische regering, hoewel ze dit niet graag horen! (Deze regering liet later haar politie trouwens chargeren tegen de families van Lasa en Zabala toen hun stoffelijke resten na 10 jaar terug naar Benta Haundi kwamen.)

De Guardia Civil belde na de dood van Txabi naar diens familie: “Woont hier Francisco Javier Etxebarrieta? We hebben zijn lijk. Kom het halen.”

José Antonio Etxebarrieta, de jongere broer van Txabi, verdedigde enkele jaren later ETA-leden in het vermaarde proces van Burgos waarbij negen doodstraffen zouden vallen. Hem werd het leven zo moeilijk gemaakt dat hij er een herseninfarct aan over hield en jong stierf.

6 juni 2003

De man die in 1984 Openbare Aanklager was in het Proces Brouard, Emilio Valerio, noemt de toenmalige Geheime Dienst, Cesid, verantwoordelijk voor de moord op de abertzaleleider. Verder beschuldigt hij het Ministerie van Binnenlandse Zaken ervan het onderzoek verhinderd te hebben. Dit was hem verzekerd door politiecommissaris Rosini die tevens uit "volledig betrouwbare bron" wist dat de moord beraamd was in een Madrileens hotel in het bijzijn van leden van de Spaanse strijdkrachten.

De advocaat van de familie Brouard, ex-europarlementariër voor Herri Batasuna, Txema Montera, vreest dat hij niet over alle getuigenissen kan beschikken. "El Francés" is verdwenen, Mohand Talbi, veroordeeld in andere GAL-zaken, woont op een onbekend adres en Ruiz Catalán, ex-overste van de Guardia Civil, klaagt over "psychopathische aanvallen".

5 juni 1998

Op 5 juni 1998 werd Iñaxi Zeberio Arruabarena, in een gehuurd pand, door de Ertzaintza neergeschoten. Zij betrok dat pand met twee andere liberados (dit betekent dat zij door ETA betaald werden): Patxi Marqués en Iñaki Bilbao.                
Iñaxi werd geboren in Orexa op 2 juni 1963. Op 4-jarige leeftijd verhuisde de familie naar Lizartza, een plaats waar Iñaxi de in 1976 vermoorde Etarra Bernardo Bidaola “Txirrita” leerde kennen, of op zijn minst zag opgroeien.

Op een bepaald ogenblik maakte zij kennis met de Herriko Taberna “Herria” in het Parte Vieja, oud stadsgedeelte, van Donostia. Het is niet geweten of dit de aanleiding was, maar op 25-jarige leeftijd besliste zij om een paar maanden als brigadiste in Nicaragua te gaan strijden.

Hoewel zij altijd al een Abertzale-gevoel met zich meedroeg, kwam er pas ernstig besef van haar opdracht in Euskal Herria na die periode. Op 29-jarige leeftijd kwam zij in dienst bij de krant “Egin” als kok, een baan die zij 3 jaar met voldoening uitvoerde. Op 17 augustus 1995, een paar uur na een ETA-aanslag tegen een Guardia Civil-kazerne in Arnedo (Rioja), sloeg zij op de vlucht (zij had niets met die aanslag te maken, maar was toegetreden als ‘liberado’ bij ETA, dit betekent dat zij door ETA betaald werd).

Iñaxi Zeberio Arruabarena werd dus in een treffen met de Ertzaintza in Gernika doodgeschoten. Tijdens het onderzoek werden de getuigen niet gehoord en de zaak werd geklasseerd. De bedoeling van de politieactie in de Calle Pablo Picasso nr. 11 was het “comando Bizkaia” op te ruimen. Bij de inval in de woning verloor Ina Zeberio het leven en werden Patxi Marqués en Iñaki Bilbao Gaubeka gearresteerd, terwijl er verder in de provincies Bizkaia en Araba nog 19 anderen werden opgepakt.

Op dat ogenblik waren de onderhandelingen al bezig die zouden leiden tot het akkoord van Lizarra-Garazi dat drie maanden later tot stand kwam. Nadat ETA in een communiqué erkende dat Ina Zeberio in haar rangen streed, verklaarden ze eveneens dat de zeven maanden eerder afgekondigde opschorting van “selectieve acties” tegen de Ertzainas was afgelopen.

Onmiddellijk na afloop kwam het departement van Binnenlandse Zaken van Lakua met een officiële versie waarin stond dat de Ertzaintza had geschoten als antwoord op de schoten van Zeberio die afgevuurd werden toen ze het huis binnenkwamen. Maar in het lichaam waren 24 kogelgaten! Daarbij kwamen nog de vele inslagen in de kasten (13 inslagen) de deur (28 inslagen!) de vensters, enz…(12 inslagen).

Meteen na de dood van Zeberio kwam Baltasar Garzón op de proppen. De officiële versie werd steeds mooier.

* Zo zou Zeberio gewekt zijn door het kraken van de houten trap terwijl de Ertzainas voordien met explosieven de deur hadden geopend!

* Ook zou Ina de deur geopend hebben en er zich gedeeltelijk achter hebben verstopt. Daarop had ze drie keer geschoten. Hierdoor raakte een agent gewond. Daarop hadden de drie agenten die het dichtst bij stonden de schoten beantwoord, waarna Ina gevallen was. Meteen werd ze zelf en Patxi Marqués geboeid!

* De lijkschouwing vond dat het eerste schot dat Ina raakte meteen in het hart terecht kwam.

4 juni 2004

Nadat de zeer omstreden stuwdam in Itoiz in werking trad, volgen nu de processen. In Iruñea-Pamplona staan 26 actievoerders terecht wegens "gebrek aan respect en ongehoorzaamheid aan de autoriteiten". Op 30 september van het vorig jaar ketenden ze zich vast op de daken van Artozki (Navarra) om in een ultieme poging te beletten dat het dorpje ging verdwijnen onder het geweld van de bulldozers om plaats te maken voor de watermassa van het stuwmeer.

Er wordt een boete van 400 euro of 20 dagen cel geëist!

Op de zitting klagen de "delinquenten" aan mishandeld te zijn, bedreigd met bulldozers terwijl ze zichzelf niet konden losmaken, dat er drilboren gebruikt werden op enkele centimeters afstand van hun hoofd, dat hen de mondvoorraad werd afgenomen, enz...

Wie niet in de beklaagdenbank zal zitten zijn de politici uit Spanje en Navarra die, à la carte, wetten veranderden of overtraden om dit project klaar en hun zakken gevuld te krijgen.

3 juni 2005

Op 3 juni 2005 overleed in een ziekenhuis van Deusto (Bilbao) Jon Idigoras Gerrikabeitia. Hij werd 69 jaar. Idigoras overleed aan een zware longziekte en niemand had gedacht dat hij ooit in een bed aan zijn einde zou komen!  Hij was een vakbondman, maar dan niet van dat soort zoals er in ons land rondlopen. Idigoras was eerst Bask en dan nog eens Bask!

"We hebben de factuur van de repressie duur betaald. Maar we deden het rechtopstaand en met de vuisten gesloten. Nu gaan we verder strijden tot aan de zege." Dit waren zijn laatste woorden in het openbaar, bij de presentatie van het vredesprogramma, "Nu het Volk, nu de Vrede", in de Velodroom van Donostia op 14 november van het vorige jaar.

In Zornotza stroomden duizenden radicale Basken samen om de laatste eer te bewijzen aan de man die steeds tussen hen in was blijven staan. Onder de aanwezigen o.a. José Angel Iribar, de legendarische keeper van Athletic Bilbao, maar ook leden van de Baskische Regering. Echter "ten persoonlijken titel".

Jon Idigoras werd op 3 mei 1936 geboren in Zornotza (Amorebieta), niet zo ver van de stad Gernika die niet zó lang daarna gebombardeerd zou worden. Op zijn vijftiende begon hij als metaalarbeider, ontplooide al snel een syndicale activiteit en kwam op die manier bijna naadloos in de ETA-wereld terecht. Idigoras was een blije man met een enorm charisma. Tussen 1958 en 1974 tijdens de Francodictatuur, werd hij verschillende keren gearresteerd, en in 1977 nam hij uiteindelijk de benen naar Iparralde, het deel van Baskenland dat door de Franse staat verdrukt wordt. Toch stond hij mee aan de wieg van het radicale syndicaat, LAB en daarvoor kwam hij regelmatig in het geheim, als Julián López Antolín, naar "het binnenland". Zo ook die keer dat hij met 80 vakbondafgevaardigden een clandestiene vergadering georganiseerd had in het historische klooster van Arantzazu, hoog boven Arrasate-Mondragon. Toen er een omsingeling door de Guardia Civil dreigde, namen ze allen de benen, de bergen in. Allen, op één na: Jon Idigoras. Die dook onder in het kloosterslot en werd er verstopt door één van de Franciscanenmonniken. De volgende morgen werd hij in de bestelwagen van de paters "ontzet" en afgezet in Arrasate!

2 juni 2002

In november 2000 diende Txuma Gómez de la Merced een klacht in tegen de Spaanse Politie omdat die zijn zoon bij een arrestatie buiten proportie hadden geslagen en vernederd (en waar hij als vader zelf bij aanwezig was).

Nu, 2 juni 2002, wordt Txuma Gómez zélf voor de rechtbank gedaagd wegens "beschuldiging van de politie" en "valselijke aanklacht" en er wordt 12.000 Euro tégen hem geëist. Er wordt zelfs gezegd dat de beschuldiging van Txuma Gómez de la Merced tot de strategie van ETA en zijn hulpgroepen behoort!

1 juni 2004

Leitza heeft altijd al stevige nationalistische reflexen vertoond en waarschijnlijk werden ze daarom "beloond" met een kazerne van de "Guardia Civil". In vrijwel elke Baskische gemeente met een dergelijke "bezettende macht" haalde (Herri) Batasuna in het verleden zonder moeite de volstrekte meerderheid in de raad. Maar Batasuna werd verboden en nu is een meerderheid van de inwoners niet vertegenwoordigd in de raad. Aralar, de partij van Patxi Zabaleta, ooit uit Batasuna gestapt omdat die partij het ETA-geweld niet afkeurde, levert nu de burgemeester.

Leitza vierde zopas zijn "culturele week", Baskisch van aard en nationalistisch van uitvoering, maar waarschijnlijk "cultureel" genoemd omdat "zoiets" toch moeilijk zou kunnen verboden worden…

Maar het compacte stadje, werd zoals in de hoogdagen van de Francodictatuur, ingenomen door de Guardia Civil. Dit stond niet in het draaiboek van de organisatie, en het gebeurde op de gekende wijze: autoritair, patserig en uitdagend, zoals sommige mensen menen te moeten doen als ze "op een ander" zijn. Alle jongeren dienden zonder enig aanleiding hun identiteitsbewijzen te tonen. Moet het gezegd worden dat er helemaal geen aanleiding was tot dit arrogante en agressieve gedrag. Omdat het niet tot incidenten kwam, belemmerde de Guardia Civil dan maar een optreden van een muziekgroep. Een eind voorbij middernacht diende burgemeester, Patxi Sáenz, naar de kazerne te trekken om de vergunning voor het optreden te tonen! De kroegen hadden, zoals dat bij dergelijke feesten past, een nachtvergunning.

De Guardia Civil hielp (door haar uniformen) Leitza nog maar eens "groener" te zijn dan het al gedurende eeuwen is. 

31 mei 2008

In de week van 31 mei 2008 werd in Sevilla een persoon van 43 jaar gearresteerd, ’s anderendaags werd iemand van 31 opgepakt in Ordizia (Baskenland). Beiden werden beschuldigd van “verheerlijking van het terrorisme” op het internet.

Ze werden in verbinding gebracht met webpagina’s waarop beelden te zien waren waarop Spaanse vlaggen in brand werden gestoken! 

Op Youtube (La bandera Vasca arde, de Baskische vlag brandt) kan je zonder enig probleem beelden zien waarop Ikurriña’s branden en waarbij geroepen wordt: “Contra ETA, metralleta” (Tegen ETA, machinegeweren.)       
Op een tweede film brandt een Baskische en een Catalaanse vlag en worden de namen van dictator Franco en van Primo de Rivera gescandeerd (die beiden toch verantwoordelijk waren voor de verschrikkelijke Spaanse Burgeroorlog!). Doodsbedreigingen zijn er bij het intikken van “Otegi” (liefst op z’n Spaans “Otegui) of “De Juana”, maar ook bij “Arzalluz”! Hier geldt de vrijheid van meningsuiting wel.

Voor de Spaanse uitzonderingsrechtbank Audiencia Nacional en de Guardia Civil gelden andere regels als het om anti-Baskische uitingen gaat. Bij anti-spaanse uitingen zoeken zij feiten van “verheerlijking van ETA” (en omgeving) en “Vernedering van slachtoffers”. Hiermee willen ze schrik zaaien maar beperken ze de vrijheid van meningsuiting. Volgens bronnen bij de Guardia Civil “rechtvaardigde de blogger ETA-acties.” De Guardia Civil begon deze zaak te onderzoeken nadat “verschillende burgers hun beklag hadden gemaakt.”  

Vandaag werden beide arrestanten vrijgelaten hoewel op “verheerlijking” toch zware straffen staan! Als je verheerlijkt, wordt je toch nooit vrijgelaten!

30 mei 2001

In de gevangenis van Alcolea, Córdoba, werd de vorige maandag de gevangene, Unai Parot, door een groep van 7 functionarissen bewusteloos geslagen. De gevolgen van de slagen zijn over het hele lichaam te zien. Vooraf was hij geboeid geworden omdat hij naar een andere galerij diende te verhuizen. Toen hij in zijn nieuwe cel om een arts vroeg werd gezegd dat die hem al onderzocht had toen hij bewusteloos was. Behalve geslagen werd Parot ook bedreigd: "Hoerenzoon, we gaan je ophangen, je zult de gevangenis niet levend verlaten."

Unai Parot werd op 2 april 1990 in de buurt van Sevilla gearresteerd en zat sindsdien in Carabanchel, Herrera, Alcalá, Puerto I, Almería, Murcia, Valdemoro en nu in Alcolea. Het weinige dat hij heeft werd hem dus nog regelmatig afgenomen, zijn "thuis". Bovendien wordt hem verboden enige activiteit uit te voeren, noch zijn 3 medegevangenen uit Baskenland te zien. Het is niet de eerste keer dat Parot geslagen werd.

29 mei 1989

Enrique Múgica Herzog werd geboren in Donostia-San Sebastiàn op 20 februari 1932. In de jaren was hij medeorganisator van een universitair congres van Jonge Schrijvers. Dit bracht hem gedurende 3 maanden in de cel. Franco en zijn dictatuur had het graag te doen met mensen die niet konden lezen. "Schrijven" was al helemaal een staatsgevaarlijke bezigheid. De latere strijd tegen de dictatuur bracht Múgica Herzog nog vier maal in de cel en wel voor een totaal van 2,5 jaar.

Múgica Herzog was jarenlang volksvertegenwoordiger voor de provincie Gipuzkoa (hoofdstad: San Sebastiàn). In 1988 werd hij door Felipe González "geroepen" om het Spaanse ministerie van Justitie te leiden. Een Baskische Socialist op Justitie… Als buitenstaander, begaan met "het conflict", ga je dan even dromen van "betere tijden". Maar je kent dan de haat van de Spanjaarden ten overstaan van de Baskische nationalisten nog niet. De mix van Bask (Múgica) en Jood (Herzog) in een Socialistische partij zorgde voor een onverwachte "wending".

Nadat in mei 1989 de onderhandelingen van Algiers, tussen de Spaanse Regering González en ETA mislukt waren, kwam de Múgica Herzog op 15 mei met het bericht dat Spanje een nieuwe strategie zou toepassen betreffende gevangenenpolitiek: de "spreiding". Op 29 mei 1989 werd die strategie ook daadwerkelijk toegepast. Bekende gevangenen van dat ogenblik als Arnaldo Otegi, Mitxel Sarasketa of Koro Egibar waren al eerder overgebracht naar de andere kant van het Iberisch Schiereiland, maar de spreiding zou vanaf nu algemeen worden. Méér dan "vermeldenswaard" was wel dat de Baskische Regering, o.l.v. de toenmalige Lehendakari, Ardanza, hiermee akkoord ging.

De enige bedoeling was de leefomstandigheden van de radicale politieke gevangenen zo slecht mogelijk te maken. Isolatie van (de familie in) Baskenland en isolatie van de andere politieke gevangenen.

(Zo werd Koro Egibar, gearresteerd in 1982, in 1988 naar Badajoz overgebracht waar ze 11 maanden in isolement zat. Vier maanden mocht ze zelfs de cel niet uit omdat ze weigerde zich volledig uit te kleden bij controles. Nadat een rechter haar (en anderen) in het gelijk stelde, werd ze gewoon overgebracht naar Almeria, waar alles opnieuw begon. Het was een snikhete augustusmaand maar wegens dezelfde weigering werd hen het douchen verboden! Dit duurde eveneens 4 maanden!)

Mikel Sarasketa werd al in 1985, nog vóór de echte spreiding van kracht werd, als "voorbeeld" gesteld. Na een tijdje werden sommige gevangenen overgebracht vanuit het Zuiden naar het Noorden! Spanje wilde op die manier een wig drijven tussen de "harde" en de "meegaande" gevangenen die "beloond" werden. De "harden" werden in de verleiding gebracht hun ideeën af te zweren. Het gevangenencollectief moest gebroken worden. Met Mikel Sarasketa hadden ze een verkeerde keuze gemaakt: Tijdens de 20 jaren die hij "zat" leerde hij niet minder dan 18 Spaanse gevangenissen van binnen kennen en daarbij werd hij 33 keer versleept! De eerste jaren zat hij o.a. in Tenerife (Een trip vanuit Baskenland naar het eiland, voor een bezoek van een half uur, duurde bijna een week!) in Ceuta, de Spaanse enclave in Afrika (idem dito), Almería, Puerto I en Puerto II.
Arnaldo Otegi, de huidige woordvoerder van Batasuna en tot voor kort volksvertegenwoordiger voor die groep, herinnert zich nog dat hij in die tijd in de gevangenis van Herrera zat: "Het was twee weken vóór Kerstmis, en we waren in hongerstaking. Tijdens het luchten gingen we onder elkaar wedden hoe lang het zou duren vooraleer ze ons uit elkaar zouden halen. Ik hield het op Kerstmis omdat ze ons op die manier psychologisch dachten te treffen. En zo gebeurde het ook. Ik werd naar Huelva versleept terwijl de rest naar Almería, Ceuta, Mililla en Granada moest."

Otegi heeft het zestien jaar later in dit verband over de "oorlogstrategie van de PSOE en de PNV". "Ze wilden de politieke positie van ETA en van het linkse nationalisme breken, maar we waren er ons van bewust en het hielp ons om front te blijven vormen." Het gevolg was dat bij de Europese verkiezingen van 1987 Herri Batasuna het meeste stemmen haalde en dat opende de ogen van de PNVers.

Binnen de gevangenissen werd er tegen de gevangenenspreiding hard "gevochten" in ongelijke omstandigheden. Het was een dure strijd die méér mensenlevens zou kosten dan het Staatsterrorisme van GAL. Veel familieleden en vrienden verongelukten en gevangenen stierven aan kanker of aan andere ziektes ten gevolge van de onmenselijke levensomstandigheden. De spreiding mislukte dankzij de onverzettelijkheid van de Baskische strijders, maar ze is niet afgelopen.

28 mei 2004

Gisteren titelde de krant "La Razón" op de frontpagina in koeien van letters: "De partners van de PSOE willen dode ETA-leden erkend zien als 'Slachtoffers van de Franco-dictatuur' "

In een tweede titel heet het dan: "ERC wil dat er in het Spaanse Congres een commissie wordt opgericht om alle slachtoffers van de dictatuur in hun eer te herstellen".

"Die van Carod-Rovira verstaan hieronder dat naast deze 192.684 gefusilleerde democraten ook de ETArras moeten staan die vochten in de Franco-periode. Spaans extreem links schreef gisteren een bijzondere bladzijde in het boek van de schande door 'de moordenaars van ETA' strijders tegen de Francodictatuur' te noemen, waardig om in eer herstelt te worden, schadevergoeding te ontvangen en naast de slachtoffers van de repressie na de Burgeroorlog te staan."

Gara schrijft hierover dat wie dit naleest "tot de conclusie moet komen dat de 'naoorlogse slachtoffers' per ongeluk stierven en dat de ETA-leden, die het leven verloren toen zij in handen vielen van de Franquistische politie of de Guardia Civil, niet de eer of de schadeloosstelling verdienen waarvan wel hun beulen en hun handlangers mochten genieten."

Het zal niemand verbazen dat het extreem rechtse deel van de Spaanse pers koude rillingen krijgt bij de gedachte aan Eustakio Mendizabal, die door een politieman afgemaakt werd met een kogel in de slaap, of aan Txiki Paredes die gefusilleerd werd in Cerdanyola of Anjel Otaegi, gefusilleerd in Burgos. Maar evenmin willen ze denken aan de bijna 200.000 nationalisten, republikeinen, anarchisten of communisten die gefusilleerd of gefolterd werden door de politie, de Guardia Civil of het leger tot de dood er op volgde. Maar de geschiedenis van de dictatuur, die de meerderheid van de huidige Spanjaarden niet meemaakte, moet meer dan een halve eeuw na afloop dringend herbeleefd worden.