13 augustus 2004
Om 23.30 treed José Antonio Larrañaga "Urko" op de Plaza de la Trinidad op. Urko is een legendarische "singer-songwriter", "cantautor", zanger van protestsongs, in een periode toen daar nog moed voor nodig was. Een concert uit 1978 dat buiten zijn weten werd opgenomen in Theatro Principe in deze stad blijft een voorbeeld van de "macht" die dergelijke zangers hadden. Tussen de nummers ontstonden er spontaan slagzinnen voor amnestie en andere politieke eisen. Later werd deze zangers wel eens verweten dat ze de jeugd naar ETA zouden gedreven hebben.
De enige eis van de Basken was in die tijd "een verenigd Baskenland", met de zeven (zazpi) provincies (3 aan de Franse kant en vier in het Zuiden) ) onder één (bat) vlag: "zazpiak bat" "de zeven één" of "3 + 4 = 1"
Het toeval (?) wil dat Urko 30 jaar geleden vanaf hetzelfde plein de benen diende te nemen omdat de Spaanse politie hem op de hielen zat.
Hij begint meteen met nummer dat de trend zet:
Oraindik ere bentzutu genzake (We kunnen nog steeds winnen).
Oraindik ere gutaz jabe gintezko (We kunnen nog steeds meester zijn over onszelf).
Het optreden van Urko wordt een feest van vreugde en strijd, met "ouderwetse" liedjes waarbij de tekst het voornaamste onderdeel is. Na een kort intermezzo waarin hij de kerk van zijn dorp, Usurbil, bezingt gaat Urko verder met zijn teksten die stammen uit "voorhistorische" Spaanse bezettingstijden die echter nog niet verdwenen zijn…
Eén nummer wordt opgedragen aan "een vriend die hier is, maar in een andere dimensie waardoor we hem niet kunnen zien." Urko studeerde samen met hem, deelde de kamer en ging op "verplichte vakantie" aan de andere kant van de Pyreneeën. Het zal wel om Imanol gaan, een kompaan die de vorige maand overleed.
Dan komt zijn eerste grote hit "Agur Euskal Herriari" (Gegroet Baskenland) waarin hij oproept tot eenheid tussen de 7 provincies:
Zazpi Euskal herriek bar egin dezagun guztiok beti beti gauden gu euskaldun.
(Laat ons broederlijk de 7 Baskische provincies verenigen. Laat ons altijd Basken blijven).
Agur eta ohore Euskal herriari. Lapurdi, Baxanabar Zubero gainari Bizkai, Napar, Gipuzko eta Arabari
(Gegroet en alle eer, Baskenland, van Lapurdi, Basse Navarra tot de bergen van Zuberoa, Bizkaia, Navarra, Gipuzkoa en Araba)
Zazpiak bat besarka lot beitez elkarri
(Laten we de zeven liefdevol in de armen sluiten).
Opvallend is dat al deze "strijdliederen" waar de Spaanse psychopaten zo voor vreesden, vrolijk klinkende wijsjes zijn!
En vele songs worden in chorus gezongen door alle aanwezigen… Zoals de eerste les Baskisch, die na de dictatuur voor velen wel noodzakelijk was:
Ni naiz (ik ben)
Hi haiz (jij bent)
Hura da (hij is)
Gu gara (wij zijn
Zu gara (U bent)
Zuek zarate (jullie zijn)
Haiek dira (zij zijn)
Hau da gure hizkuntza maitea (Dit is onze geliefde taa)l
Hau da gure Euskara garbia (Dit is onze mooie taal)
Hau da gure lehenengo ikasgaia (Dit is onze eerste les)
Ni naiz (ik ben)
hi haiz(jij bent)
hura da (hij is)
gu … (wij …)
Gu euskaldunak gara (Wij zijn Baskischtaligen)