
Begrafenis
Walter Luyten
4 februari 2008
Vandaag, 4 februari 2008, wordt Walter Luyten in zijn geboortestad Berlaar begraven. De rouwplechtigheid is om 11.30u in de parochiekerk van Sint-Pieter te Berlaar.
Hij is op 20 oktober 1934 geboren en overleed na een slepende ziekte op 27 januari 2008.
Hoe komt het toch dat wij moeten teruggrijpen naar buitenlandse kranten om iets meer over die grote persoonlijkheid te weten te komen? Hij was onconformistisch, rechts, republikeins, antifascistisch, nationalistisch, integer, rechtlijnig, schalks en nog een paar dingen. Hij paste dus in niet veel kramen en nog minder in veel politiekcorrecte kranten.
Kepa Petralanda wijdde op 2 februari 208 een artikel aan hem in de krant Gara.
GARA > Idatzia > Euskal Herria
Walter Luyten no vio al rebelde presidiendo la república de Euskal Herria
No pudo ver hecho realidad su sueño de conocer antes de morir a un «rebelde» convertido en «presidente de la República de Euskal Herria». El ex senador flamenco por Volksunie y amigo de la causa vasca Walter Luyten falleció el pasado 27 de enero, a los 73 años de edad.
“In 1972 bezocht hij, samen met voormalig volksvertegenwoordiger en later Europarlementslid Willy Kuijpers, de hongerstakers in de kathedraal van Baiona. Zoals José Luis Álvarez “Txillardegi” er vorig jaar nog op wees in Gernika, bracht Walter Luyten de solidariteit van het Vlaamse volk, meer bepaald van de Volksunie (nu N-VA), over naar de Baskische vluchtelingen. Het was een begin van een gepassioneerde relatie tussen deze Vlaamse strijder en Euskal Herria, een natie die hij in zijn hart droeg.
Ludo Docx, jeugdvriend van Walter Luyten, en nu woonachtig te Donapaleu (Saint Palais), herinnert zich de uitnodiging die Luyten stuurde aan Telesforo Monzón in 1973 om in Diksmuide deel te nemen aan de Aberri Eguna Flamenco (IJzerbedevaart) van dat jaar. Monzón was er, samen met Etxamendi en Larralde en een groep dantzaris (dansers). Zij waren de eregenodigden op de bedevaart.
Maar als er één beeld is die perfect de persoonlijkheid van Luyten weerspiegelt, dan is het de legendarische foto voor de kerk Andra Mari, in Gernika, waar hij samen Kuijpers, een kleine, streng verboden, Ikurriña bovenhaalt, en dit naar aanleiding van de Aberri Eguna van 1975. De Enciclopedia Auñamendi refereert als volgt naar die periode: ‘De PNV nodigde alle krachten uit om te manifesteren in Gernika, wat door een meerderheid werd opgevolgd. De fascistische politie ontvouwde een indrukwekkende machtontplooiing, maar dat belette de Vlaamse volksvertegenwoordigers, Luyten en Kuijpers, niet om de Ikurriña boven te halen. Zij werden gearresteerd en mishandelt. De Belgische regering stuurde een formeel protest.’
Andere referenties over die periode doen hun verhaal als volgt: ‘Op 30 maart 1975, naar aanleiding van de Aberri Eguna, verbood de politie iedere manifestatie. Dertien personen werden gearresteerd, waaronder de Vlaamse volksvertegenwoordigers Walter Luyten en Willy Kuijpers, die een Ikurriña toonden bij het einde van de misviering in de Andra Mari te Gernika. Ook de journalist Stephen Elliot, die informatie verzamelde voor The Guardian' werd aangehouden. De drie werden later over de grens gezet. Politiebronnen spreken van 39 arrestaties.’
Dat was niet de enige gelegenheid waarbij zij in aanraking kwamen met politievervolging omwille van hun identificatie met de Baskische zaak. Als gevolg van een protestbrief die Luyten schreef aan de Spaanse ambassadeur in België, werd hij in eigen land opgepakt begin de jaren 80.
Homage in Gernika
Tijdens zijn laatste bezoek vorig jaar 2007 aan Euskal Herria, uitgenodigd door Gernika Batzordea (de Gernikacommissie), gaf hij nog blijk van zijn goed humeur en zijn politieke cultuur, hoewel in het jaar 2000 een kanker gediagnosticeerd werd. Met zijn optimisme schonk hij er bij aanvang niet veel aandacht aan: er waren belangrijkere problemen.
In de context van de herdenking van de 70ste verjaardag van het bombardement van Gernika, deelde Luyten het podium in het Lizeo Antzokia (Lyceum Antzokia) met Txillardegi en Arnaldo Otegi, terwijl zijn vriend Ludo Docx plaatsnam bij het publiek. De ex-senator en vriend van de Basken vertelde grapjes en zong liederen. Tijdens zijn betoog, doorspekt van Nederlandse, Franse, Spaanse en Baskische uitdrukkingen, vertelde hij een chronologisch verhaal met allusies op het historische plein in Brugge, het Biskajerplein; met allusies op de ontketende repressie door Alva in Vlaanderen tijdens de 16de eeuw; met allusies op een Vlaams initiatief ten gunste van de vrijlating van Lehendakari José Antonio Agirre, toen hij gevangen zat in België en met allusie op de Vlaamse solidariteit met de Basken tijdens de burgeroorlog van 1936.
Hij uitte zijn wil en zijn hoop om, voordat hij zou overlijden, het nog te mogen beleven dat een rebel president van de Republiek Euskal Herria zou worden. Arnaldo Otegi, die aan zijn zijde zat, mompelde dat, in de huidige politieke situatie, het goed mogelijk was dat zijn vriend nog eens gearresteerd kon worden.
Ludo Docx vertelde dat Walter bij een bepaalde gelegenheid in een sidrería (ciderhuis) in Hernani het lied: “Wel Annemarieke'' (een oud liedje gericht tegen de Spanjaarden), ten gehoren bracht, terwijl hij een koel glas Vlaams bier dronk. Dat zal voor de aanwezigen een blijvende herinnering zijn aan deze oude en solidaire non-conformist.”