Naar de inhoud

BASKENLAND

Littekens op een stierenhuid
akke.beakke.be
Net zoals de Vlamingen streven de Basken naar onafhankelijkheid. Hier is een deel van hun verhaal.

Archief

We doen ermee wat we willen

Bezoek verboden
24 juni 2003

Maritxu Uzkudun en Maite Pedrosa, mochten op 24 juni 2003 in de gevangenis van Almería (Andalusië) geen bezoek ontvangen. De eerste zit in isolement omdat ze geweigerd had de cel te delen met een gevangene van "gemeenrecht", terwijl de tweede niet uit de cel mocht omdat ze zich solidair verklaard had met Uzkudun.     
De familie had vóór de aanvang van de reis (van méér dan 1.000 km.) telefonisch toestemming gekregen voor een bezoek, maar eenmaal ter plaatse werden zij aan de poort van de gevangenis van het verbod op de hoogte gesteld!

In maart 1998 verklaarde Maite Pedrosa (gearresteerd 21 maart 1998) dat de Guardias haar een pistool en vingers in de vagina en de anus staken. Zij verloor 14 kilo lichaamsgewicht na 5 dagen “ondervraging”.

Geschreven door Natxo om 00:00 Stuur door

Schandalige manipulatie

De pot verwijt de ketel…

Op 23 juni 2004 wordt bekend gemaakt dat de ex-regeringspresident José María Aznar niet moet komen getuigen voor de onderzoekscommissie van het Spaanse Congres aangaande de aanslag van 11 maart 2004 in Madrid.

Natuurlijk heeft Aznar niets te doen met deze verschrikkelijke zaak. Hij sprak (onder druk zetten?) ná deze aanslag wel met de directeurs van de voornaamste Spaanse kranten. Hij ging bij hen op aandringen om ETA als dader aan te wijzen en Arnaldo Otegi in diskrediet te brengen….

ER LEKT UIT DAT MINISTER ANA DE PALACIO DE BUITENLANDSE AMBASSADES GEBELD HEEFT MET DE BOODSCHAP DE "PISTA ETA" TE BLIJVEN AANHOUDEN. ER LEKT UIT DAT PREMIER AZNAR PERSOONLIJK DE "INTOXICATIEMEDIA" BELDE MET DEZELFDE VERPLICHTING!

De schandalige manipulatie van al dat leed had als enige bedoeling de verkiezingen van enkele dagen later te winnen. Maar het bedrog kwam nét op tijd uit en de Partido Popular verloor de verkiezingen.

Nú wil de PP laten uitzoeken of PSOE de situatie niet gemanipuleerd heeft om een regeringswijziging te forceren! Ze schamen zich nergens voor!

Geschreven door Natxo om 00:00 Stuur door

El País weet het

Ziekelijk vijandig
tegenover een eventuele
onafhankelijkheid van Baskenland
22 juni 2007

Nadat de Britse krant "The Economist" enkele dagen geleden in een hoofdartikel erop wees dat "de opeenvolgende Spaanse regeringen een ziekelijke vijandigheid aangaande een eventuele onafhankelijk van Baskenland vertoonden", voelde Patxo Unzueta zich op 22 juni 2007 in El País geroepen de Britten te wijzen op "het grote onderscheid" tussen de "Ierse kwestie" en het zogenaamde "Baskisch conflict".  
In Ierland gaat het volgens deze uitgeweken Bask om "een overblijfsel van dekolonisatie. De ontkoppeling van het Eiland, los van het Verenigd Koninkrijk, en een daaropvolgende hereniging met Ulster kan een stabiele oplossing zijn."   
"In Baskenland echter zou een soevereiniteit voor veel onstabiliteit zorgen, terwijl een autonomistische oplossing veel meer burgers tevreden stelt, zowel nationalisten als niet-nationalisten, dan een onafhankelijkheid." Als dit zo is, waarom verwerpt de PSOE dan een referendum?   
De Grote Denker van de "onafhankelijke", socialistische "kwaliteitskrant" wijst dan op de vele pogingen om via onderhandelingen tot een einde van ETA te komen. Onderhandeling die ze zelf hebben opgeblazen.

Geschreven door Natxo om 00:00 Stuur door

De zonen en dochters van!

Arrestaties
20 juni 2006

 

Op 20 juni 2006 werden aan beide kanten van de Muga (grens) twaalf personen gearresteerd. Het ging om een gezamenlijke politieactie van de Spaanse en de Franse Justitie onder leiding van de bekende “supermagistraten” Fernando Grande-Marlaska, aan Spaanse kant, en Laurence Le Vert, aan Franse zijde. Wij belichten twee van de arrestanten, zoon en/of dochter van Etarras:

 

Cristina Larrañaga Arando (51 j.)

Enrique Gómez Alvarez, "Korta", verloor op 25 jarige leeftijd het leven na een aanslag door staatsterroristen van het "Batallón Vaco Español". Toen hij zich vervolgd voelde stapte hij in Petit Bayonne in bar Udalaitz binnen (Rue Pannecau) waarna 4 huurlingen binnenkwamen en hem doodschoten. Zijn vrouw, Cristina Larranaga Arando, die op het moment van aanslag zwanger was, werd gearresteerd op 20 juni 2006. Hun zoon, Aratz Gómez zit ver van huis, in Villabona (Asturias) …. in de gevangenis.

Ramón Sagarzazu Olazagirre (69 j.)

Een andere arrestant, Ramón Sagarzazu Olazagirre, "Xenpe", diende in 1972 naar het Noorden te vluchten. Naar aanleiding van de Zaak Sokoa werd hij in 1986 gearresteerd en aan Spanje uitgeleverd. Hij werd verbannen naar Kaap Verde en later naar Cuba maar keerde in september 2003 naar zijn geboortedorp, Oiartzun terug. Zijn zoon, Ramón Sagarzazu Olazagirre, zit in Bordeaux. In de gevangenis van Gradignan!

Geschreven door Natxo om 00:00 Stuur door

De uitwassen van 11-M

Proces moord op bakker Berrueta
20 juni 2005

De voorbije dagen gaven de moordenaars van Angel Berrueta antwoord op vragen van het openbaar Ministerie. Ook de buren, klanten en de lijkschouwer kwamen aan het woord. En de schuld wordt al meteen verplaatst! Op de eerste plaats is het de schuld van het "síndrome del Norte", het syndroom van het Noorden. Het is een vreemdsoortige afwijking van Zuiderlingen die in het Noorden bij die verschrikkelijke Basken moeten komen werken. (Lijden aan het syndroom van het Noorden levert ook wat op, nadat de betreffende agent op pensioen ging!) Ook de "woede" die 11-M veroorzaakte had schuld (hoewel die aanslag op de treinstations te Madrid al twee dagen eerder plaatsvond en iedereen intussen wist dat ETA niet verantwoordelijk was.) Ook het feit dat de bakker, volgens de Guardia Civil een "pro-etarra" was, (sympathisant van ETA), liet hem blijkbaar toe iemand te doden . Toen de vrouw, Pilar Rubio, vanuit de bakkerswinkel teruggekomen was, had ze gezegd dat ze "beledigd en bedreigd" was geworden. Daarop trok de Guardia, Valeriano de la Peña, naar de winkel en daar aangekomen zag hij een mes en bloed, en hij dacht dat ze zijn zoon, Miguel José de la Peña, hadden aangevallen! Daarop vuurde hij 3 keer van zeer dichtbij. Verder beweerde de vrouw dat ze zich gedurende de voorbije 8 jaar dat ze er woonden, bekeken en achtervolgd hadden gevoeld door de bakker… "Ze waren in staat molotovcocktails naar ons huis te gooien…We voelden ons omsingeld, want tegenover de bakkerij lag de Herriko.Taberna (volkskroeg)”. Hun zoon werd op school "txakurra" genoemd. (Baskisch voor "hond", de bijnaam van de Guardia Civil in Baskenland.) Tijdens haar verklaring had Pilar Rubio een kaart met een afbeelding van Christus voor zich op de grond liggen, als wilde ze zich beschermen tegen de "baarlijke duivel" die ze vermoord hadden. De zoon sprak even zijn mond voorbij toen hij zei dat een politieman hem gezegd had de machete grondig af te wassen!

De verdediging vroeg de vrijspraak, omdat noch vader noch zoon de bedoeling hadden iemand te doden….

Buren, klanten en voorbijgangers gaven een heleboel details over de actie. Zo hadden ze Pillar Rubio "moordenaar" en "etarra" horen schreeuwen. Berrueta had daarop geantwoord "ga naar buiten en laat me met rust." Toen de Guardia Civil de dodelijke schoten had afgevuurd en naar buiten kwam, was hij heel rustig. Een andere klant was samen met de Guardia en zijn echtgenote de winkel binnen gegaan en daarbij had de echtgenote gezegd dat "hij die hoerenzoon zou neerschieten." Eens terug buiten had de Guardia tegen zijn vrouw gezegd: "Zwijg, jij bent de schuld van alles." Verder heeft iemand gezien dat Berrueta wilde vluchten en zich wilde verschuilen achter zijn toonbank en dat de zoon hem doodstak, waarop de vader drie keer schoot. De lijkschouwer beweert dat de twee messteken van de zoon dodelijk waren en rechtopstaand tegenover elkaar toegebracht werden. De schoten die erop volgden werden vanuit een hogere positie afgevuurd.

Geschreven door Natxo om 00:00 Stuur door

De slaven van Franco

Bidankoze-Vidángoz
19 juni 2004

 

Op 19 juni 2004, een zaterdag, had een hommage plaats ter ere van allen die door het Francoregime verplicht werden dwangarbeid uit te voeren. Om 13.00 u werd een beeldhouwwerk van 2.000 kilogram (creatie van Xabier de Zerio) onthuld met een herdenkingstekst in het Euskara, het Castilliaans, het Catalaans en het Gallego.

Dit aspect van de repressie en de epuratie door de franquisten is lange tijd bedekt gebleven onder de mantel van het absolute stilzwijgen. Het gaat om een minder bekende periode in de geschiedenis van Euskal Herria. Vanaf 1939, en dit voor 4 jaar lang, werkten 2000 dwangarbeiders, aan de baan tussen Igari-Igal en Bidankoze-Vidángoz, in onwaarschijnlijk mensonterende omstandigheden. Zij moesten er tussen de twee steden een weg van 7,5 kilometer aanleggen. Een getuige vertelde dat de dwangarbeiders, die bijna omkwamen van de honger, vochten om het varkensvoer van de nabijgelegen boerderij.

Een paar jaar geleden namen twee profesoren, een socioloog en een antropoloog de taak op zich om de herinnering weer levendig te maken. Het gaat om hier Fernando Mendiola, Edurne Beaumont, Hortensia Serrano en Maite Huarte.

Geschreven door Natxo om 00:00 Stuur door

Opmerkelijk artikel van José Luis Alvarez, "Txillardegi" in Gara

José Luis Alvarez,
"Txillardegi"
De Stilte verbreken

Op 18 juni 2002 verschijnt in de krant “Gara” een opmerkelijk artikel van de hand van de schrijver en medeoprichter van ETA, José Luis Alvarez, "Txillardegi".

“De buitengewoon gespannen en bedreigende situatie waarin Euskal Herria op dit ogenblik verkeert, en de wil om de zaken niet nog complexer te maken, heeft meerdere nationalisten (onder wie ikzelf) ertoe gebracht te zwijgen om niet voor ongewilde implicaties, misverstanden of mogelijke polemieken te zorgen. Maar sommigen zouden kunnen denken dat het lafheid is als ik op dit ogenblik niet op mijn beurt mijn pen boven haal.

De Spaanse regering wil (met behulp van de Franse) en van de antiterroristische golf die Bush orkestreert, een moderne “Endlösung” stellen aan het Baskisch Probleem. Op het niveau van de Spaanse Staat functioneert een écht anti-Baskische front, gebaseerd op de totale symbiose van het fascistoïde rechts van Aznar, met het rechtse ex-Catalaans van Pujol en het pseudo-links van Zapatero. Izquierda Unido vormt de enige uitzondering in de woestijn, een eerbare uitzondering wil ik hier nu nog maar eens toejuichen. Maar we moeten de schuldigen niet enkel buiten Baskenland zoeken. Wat in Navarra gaande is, kan een karikatuur genoemd worden, wreed maar waarachtig. De aanval op alles wat Baskisch is, gebeurt in Navarra openlijk met de steun van President Sanz, bisschop Sanz, rector Pérez Prados en dank zij de koppige medewerking van bekende spijtoptanten en van eminente oprichters van het Forum van Ermua. Wat de voorbije weken gebeurde, deed me denken aan een voorval uit 1960. Toen maakte het fameuze document, ondertekend door 339 priesters, dat uitging van Iñaki Azpiazu uit Azpeitia, maar opgesteld in Noord-Baskenland, duidelijk dat er in Baskenland iets nieuws gaande was. (Door het clandestien verspreiden ervan kwam ikzelf in de gevangenis van Martutene terecht.) De officiële Baskische politiek ging uit van de PNV en van Leizaola in ballingschap. De toekomst leek hopeloos, net zoals ze nu hopeloos lijkt. Nu zijn het 358 priesters die openlijk aanklagen wat ons volk opnieuw te lijden heeft onder het mom van de "antiterroristische" prioriteit. Vanuit de "Baskische Autonome Regering" van Lakua die zichzelf "nationalistisch" noemt, wordt onze taal ondermijnd en zijn er steeds meer en meer eentalige Spaanse functionarissen. Zo werden er door de Regering Ibarretxe 1.700 plaatsen opengesteld zonder dat er enige linguïstische eis gesteld werd. Het ging dan ook nog om mensen die rechtstreeks met zieken in aanraking komen. In de streek van Gernika zijn er geen Baskischsprekende rechters. Dit heeft geleid tot een staking van 1.319 Baskischsprekende Bizkayers. Verzint men gelijkaardige dingen in België of in Zwitserland?

Maar keren we terug tot 1960. ETA, dat nog helemaal geen geweld gebruikte, werd volledig gemarginaliseerd, want de aanvaarding van de organisatie zou tot een breuk tussen de PNV en de PSOE kunnen leiden en een eind aan het "Pact van Bayonne". Want het akkoord was ongeveer zo: de rechtse Basken voor de PNV, de linkse voor de PSOE, want de linkse Basken zijn Spanjaarden. Nu wil men hetzelfde principe toepassen, maar het werkt steeds slechter. De Linkse Nationalisten, met al hun fouten en gebreken waarover we nu niet willen spreken, vormen een groep waarmee rekening gehouden moet worden. Van de andere kant is er het ultra-Spaanse nationalisme dat ten zuiden van de Ebro regeert en dat van de PSOE een schoothondje van de PP heeft gemaakt.

Nu een pact sluiten met de PSOE is hetzelfde als een pact sluiten met Aznar. Hun enige doel is het liquideren van de Baskische Natie als politiek subject. Het enige dat ons nu kan interesseren, is het op gang brengen van een proces van zelfbestuur, los van Spanje en van Frankrijk, in een staat die Nafaerroa, Navarra, Euskadi, Euskaria zal heten of eender welke naam zal dragen waarvoor het Baskische volk gekozen heeft. De basis voor dit proces moeten dringend gelegd worden. Een voorwaarde voor het op gang brengen, is een sociaal klimaat zonder geweld, noch legaal, noch als antwoord. We moeten er ons bewust van zijn dat Madrid niet wil horen of spreken van een pact met ETA, noch van vrijlating van gevangenen. Madrid wil repressie en spanning. Het was duidelijk dat bij de dood van Geresta, tijdens het bestand in 1999, in een totaal van provocaties, georkestreerd door de toenmalige Minister van Binnenlandse Zaken, Mayor Oreja, Madrid enkel de schaamteloze wens had dat ETA opnieuw zou beginnen. Het is niet waar dat Madrid "Vrede" wil. Wat Madrid wél wil, is het einde van ETA, van HB, de PNV, EA , etcetera. Madrid wil het totale einde van de Baskische Nationale Beweging. Madrid wil de sluiting van GARA, van "Egunkaria", van de bars en lokalen die het linkse nationalisme ten dienste staan. Daarna zullen de Batzokis (clubhuis PNV) volgen, de elkartetxes (clubhuis EA) en de culturele verenigingen. Madrid wil dat alles verdwijnt dat zich verzet tegen de knieval voor de Overwinning van Spanje, zoals op 1 april 1939. Madrid wil een fascistische overwinning op ons allemaal. Maar ik heb het voorgevoel dat er een nieuwe politiek-cultureel-militaire Baskische Beweging opbloeit, zoals in de jaren 60, meer Euskaldun dan de huidige, kritischer, sterker.      
Daarom geloof ik echt dat een bestand dat van ETA uitgaat de druk onder abertzales sterk zou reduceren en de vitterij tussen "gewelddadigen" en democraten zou doen afnemen. Het politieke discours van Aznar zou niets méér zijn dan wat het is: het discours van het pure Franquisme. Ons Volk is er de laatste tientallen jaren enorm op vooruitgegaan, vooral dank zij de kracht en de opoffering van ETA en van het linkse nationalisme. Maar de tijden veranderen. De opbloei van 2002 zal zelfs geen kopie zijn van die van 1960. Dat kan ze niet zijn, en dat moet ze niet zijn. We leven nu in de periode van de informatica, van ondertitelde toespraken. We hebben een intelligente strategie nodig. De opbloei zal sterk zijn, doof voor de gezangen van autonomistische sirenes en in de richting van een proces naar zelfbestuur gaan.”

Geschreven door Natxo om 00:00 Stuur door

Stuwdam heeft voorrang

Itoitz - Itoiz

Op 17 juni 2003 worden in Itoitz, in het centrum van Navarra, 23 personen gearresteerd bij een poging te beletten dat de huizen van het dorp met de grond gelijk gemaakt worden, om daarna het dal vóór de stuwdam vol te laten lopen. Ze zullen donderdag al voor de rechter verschijnen op beschuldiging van "ongehoorzaamheid aan de overheid".

Ondanks het hermetisch afsluiten van het dorp door de Guardia Civil en de Politie van Navarra, lukten toch zes personen erin zich op te sluiten in een soort bunker.

Iets over 14.00 uur ging het eerste huis tegen de vlakte. Heel wat inwoners konden hun tranen niet bedwingen toen ze beseften dat ITOITZ nu wel definitief van de landkaart zou verdwijnen.

Na drie dagen afbreken begonnen de bulldozers aan de bunker. Als de actievoerders de brandweer niet hadden gebeld om hen te komen ontzetten waren ze gewoon onder het puin terechtgekomen!

Geschreven door Natxo om 09:21 Stuur door

Walgelijk

“Wij hebben nooit iemand mishandeld!”

Op 16 juni 2001, eenentwintig jaar na datum, staan 10 Guardia Civiles terecht voor de foltering van 7 inwoners van Zornotza in 1980. Er wordt tegen hen tussen 6 en 36 jaar gevangenis geëist. Hun gemeente, Zornotza, stelt zich burgerlijke partij. Ten gevolge van hun toenmalige verklaringen (onder foltering) werden zes van de zeven beklaagden toch zwaar veroordeeld:

Zabala zat 6 maanden.          
Juan Luis Irakulis zat 1 jaar en 5 maanden.  
Urrutia: 12 jaar.         
Fernando Irakulis en Ernesto Alberdi zitten nog steeds vast hoewel de ¾ van hun straf om is.

Zabala heeft het op dit ogenblik nog moeilijk om erover te vertellen: De binnenkomst in La Salve (Gevangenis van Bilbao) was "triomfaal". We moesten spitsroeden lopen onder een regen van slagen. Zes Guardias speelden een soort roulette met mij. Ze deden me vallen en begonnen me dan te slaan, in de zij en de ribben te trappen en op me te springen tot ik bijna het bewustzijn verloor. We moesten het Falange-lied "Cara al Sol" zingen. Ze zetten hun tricornio (hun rare hoedje) op ons hoofd en maakten foto’s. Ze haalden de trekker over van ongeladen revolvers. Ze "knipten" mijn haren met een mes. Ze probeerden in mijn borst te steken met soort een puntige boor ( de taladro), maar die brak. Op een keer bonden ze me vast aan een tafel, en sloegen met een rubberstok op mijn voetzolen. Eén van hen nam mijn hoofd vast en goot de pelletjes van de zonnebloempitten, die ze aten, in mijn mond. We werden zelfs voor valse rechters gebracht en bij valse dokters. Dit alles duurde acht dagen. In Madrid gaven ze ons heel veel zalf (pomada) om de zwellingen te laten verminderen.(para que se nos bajara el hinchazón) Toen we er aankwamen, was mijn hoofd dubbel zo dik dan normaal. Toen we voor de rechter moesten komen, gaf één van de Guardias die we later leerden kennen vooraf nog een pak slaag.

Juanjo Larrinaga werd eerst aangepakt in de kazerne van Zornotza, La Salve, Durango, Gernika en terug in Bilbao. In Durango namen ze me mee naar hun bar. Ze zetten een vuilbak op mijn hoofd en begonnen me toen te beledigden, te slaan en te bespuwden. Hieraan deden ook hun vrouwen en kinderen mee. Ze namen me mee naar een hok waar een hond zat. Urenlang sloegen ze mij en zetten ze de hond tegen mij op. Regelmatig verloor ik het bewustzijn. Terug in La Salve sloegen ze me gedurende zes dagen, soms met baseballknuppels. Daar deden ze ook "la barrera" (het ondersteboven ophangen aan een staaf die tussen de gebonden handen en voeten gestoken wordt) en "el baño" (het met het hoofd onderdompelen in een kuip water met uitwerpselen.) Toen hadden ze voldoende verklaringen van mij om me gedurende 20 jaar in de gevangenis te stoppen."

De Guardia Civiles beweren zich niets meer te herinneren. Ze zeggen zelfs dat ze nooit iemand hebben mishandeld. Eén van hen zegt dat hij de arrestanten altijd als persoon respecteerde.

Geschreven door Natxo om 00:00 Stuur door

Eén dag na de ondertekening van de 'œAcuerdos de la Castellana'

Tomás Pérez Revilla
GAL slaat toe
15 juni 1984

Tomás Pérez Revilla werd geboren te Bilbao op 17 december 1937. Toen hij 3 jaar was stierf zijn vader, een republikeins militant, in de gevangenis van Montjuich. In 1966 werd Revilla vrijwilliger voor ETA. Hij werd het slachtoffer van de doodseskaders van GAL op 15 juni 1984. Hij overleed aan zijn verwondingen op 28 juli 1984.

Alles begon op 22 mei 1984. Op die dag kwam de Franse politiecommissaris Roger Boslé een ontmoeting op het spoor tussen Jean Philippe Labade en José Amedo op de 'col de Ibardin’, 20 kilometers van Hendaya. De mannen van Boslé namen foto’s van de Spaanse subcommissaris José Amedo en van de Franse huurling Jean Philippe Labade, onder contract bij GAL. Na een paar dagen onderzoek werd de nummerplaat van de wagen geïdentificeerd als behorende tot de Jefatura Superior de Policía de Bilbao. Een drietal weken later, op 15 juni 1984, verscheen GAL opnieuw ten tonele in het zuidoosten van Frankrijk. Omstreeks 12:00 u werd een explosie gehoord op de Avenue Carnot te Biarritz toen een motorbestuurder een wagen inhaalde. In de wagen zaten Tomás Pérez Revilla en Ramón Orbe Etxeberría. Balans: Revilla en Orbe werd zeer ernstig gekwetst. Revilla overleed aan zijn verwondingen op 28 juli 1984.

De dag voor de aanslag door de doodseskaders van GAL was er in Madrid een Frans-Spaanse topbijeenkomst geweest tussen de socialistische ministers José Barrionuevo (ESP) en Gastón Deferre (FR).

De dag na de aanslag werden de daders, Jean Philippe Labade en de huurlingen Patrick de Carvalho, Roland Sampietro en Jean Pierre Bounin, opgepakt. Uit de verklaringen van Labade zelf, en van zijn ex-vrouw Jeannete Cassiede, bleek dat hij de verbindingsman was tussen de “koepel” van Binnenlandse Zaken in Spanje en de huurlingen die opereerden voor GAL. Portugese politiediensten hadden in 1985 ook ontdekt dat Labade 4 Portugese burgers had geronseld om een reeks aanslagen tegen Etarras voor te bereiden. Volgens de Portugese Justitie bleek uit verklaringen dat in de rekruteringszaak José Amedo en Míchel Domínguez betrokken waren, en dit in samenwerking met de geheime diensten van Portugal, de DINFO (Divisão de Informações).

De moord op Tomás Pérez Revilla was niet de eerste poging. Al in 1976 werd hij, zijn vrouw Felisa Zubiñaga en een zoon beschoten door een ander doodseskader, het Batallón Vasco Español (BVE), met machinegeweren Ingram M-10. Beide volwassenen werden toen zwaar gewond.

Geschreven door Natxo om 00:00 Stuur door

Meer van BASKENLAND

↑ Terug naar de berichten