Waterdruppel...

De Lange Wapper

Mythische plaaggeest die vooral in het Antwerpse opduikt in allerlei volksverhalen

Volgens legenden uit de 16e eeuw vertoeft Lange Wapper graag in de buurt van water. Aan de kust is hij bekend uit een aloude Blankenbergse sage. In het binnenland maakt hij de mistige Netedijken onveilig, volgens dorpsverhalen uit Bevel, Kessel en Nijlen. Maar het liefst van al doolt hij langs de oevers van de Schelde in Antwerpen. Daar kreeg de beroemde plaaggeest in 1963 een standbeeld van Albert Poels. Die bronzen Wapper staat pal voor het Steen, dat nu het Nationaal Scheepvaartmuseum herbergt en in het verleden dienst deed als gevangenis, tolhuis en burcht.

Lange Wapper maakt zichzelf zo klein als een kind of zo groot als een reus. Met één reuzenstap verplaatst hij zich van Burcht naar Hoboken, waar hij ooit een vissersboot bij de mast greep en door de lucht keilde. Hij pest dronkaards en speelt “hoedekestamp” met kinderen. Telkens weer neemt hij ze in het ootje en verdwijnt dan met een diabolische lach. Alleen bij het loopspel “koppeketrap in de maneschijn” blijft hij aan de kant staan. Bij dat spel moet je immers op de schaduw van het hoofd van een spelmakker trappen, en een duivel heeft nu eenmaal geen schaduw.

Lange Wapper gebruikt allerlei trucs om de vrouwen te benaderen of van hun moedermelk te drinken. Zo vermomde hij zich ooit in een pasgesteven witte zakdoek en ging op straat liggen. Hij liet zich oppakken door een niets vermoedende voorbijgangster en belandde zo in de zak van haar rok. Een andere keer nam hij de gedaante aan van een pasgeboren baby en legde zichzelf te vondeling op een stenen bank aan het Vleeshuis. Een vrouw die kort voordien was bevallen, ontfermde zich over de schreiende baby en gaf hem de borst. Dan nam Wapper terug zijn ware gedaante aan en bezorgde de jonge moeder de schrik van haar leven.

Tot op vandaag vormt de kwelduivel een onuitputtelijke inspiratiebron voor hedendaagse kunstenaars. Kijk maar naar het stripalbum “De Zwarte Madam” van Suske en Wiske. Daarin is Lange Wapper beste maatjes met Kludde, een waterduivel met een vissenstaart uit de streek van Dendermonde.