Met een snelle beweging van duim en wijsvinger schoot je je eigen knikker richting knikker van je tegenstander om hem weg te tikken. Als dat lukte dan won je de knikker en verdween die trots in je eigen knikkerzak. Op de speelplaats werden de mooiste exemplaren bewonderd, geruild en ingezet tijdens spannende knikkerpartijen. Vooral de glazen knikkers met hun kleurrijke, sierlijk gedraaide banen en ook de grotere "bonken" waren echte pronkstukken. Ze waren niet alleen bedoeld om mee te spelen, maar ook om aan je vrienden te laten zien.
Ja Fred, ik had een hele verzameling. In mijn tijd tijdens de speeltijd in het college verhuisde er menige knikker van de ene persoon naar de andere na een partij. Ik was er redelijk bedreven in. Het kaatsen verging mij dan weer iets minder :-)
Gr
Erik
M
Maarten9 september 2026 om 10:43
Knikkers, wordt er nog mee gespeeld?
P
Pol Schrijvers8 september 2026 om 21:54
knikkers
Knikkers, wij noemden het marbollen of frenken. Wie heeft er niet mee gespeeld? Leuke herinnering.
Grt.
Pol
M
Martin Carels8 september 2026 om 09:35
Knikkers
Daar hebben we als kind in de lagere school vele uren plezier mee gehad op de speelplaats.
gr, Martin
Het oorspronkelijke boek verscheen in 1964 en werd een van de meest spraakmakende Nederlandse boeken uit de jaren zestig. Het boek bevatte voor die tijd ongewoon expliciete passages over seks en daardoor ontstond er een flinke rel rond de publicatie. Cremer wist die publiciteit uitstekend te benutten. Zijn foto op een motorfiets werd zijn handelsmerk en gebruikte zo zijn imago van jonge rebelse kunstenaar. Het boek groeide uit tot een enorme bestseller dat destijds niet alleen gelezen werd, maar waarover vooral heel veel werd gesproken.
Deze handmatige keukenklopper is een mooi voorbeeld van praktisch huishoudgerei uit de jaren '60. Keukengerei maakte de keuken steeds moderner, maar veel gezinnen gebruikten dagelijks nog mechanische hulpmiddelen zoals deze klopper. Elektrische mixers bestonden al, maar waren duur en nog lang niet overal vanzelfsprekend aanwezig. De combinatie van chroom en pastelgele handgrepen geeft deze klopper zijn typische jaren sixties uitstraling.
Een bijzonder stukje Belgische religieuze en koloniale geschiedenis. Deze beschilderde missiespaarpot werd gebruikt om geld in te zamelen voor de katholieke missies van de Witte Paters in Belgisch Congo. Dergelijke beeldjes stonden in de jaren 1950 en 1960 bij bakkers, slagers, kruideniers en zelfs in klaslokalen. Bij het geven van een muntje, bedankte het beeldje de gulle gever met een knikje. Vandaag kijken we met andere ogen naar dergelijke beeldjes. Wat vroeger werd voorgesteld als een middel om de missies te steunen, weerspiegelt nu de koloniale beeldvorming van die tijd.
Op de verpakking lezen we "Chocolat à la crème liquide", wat betekent dat de reep gevuld was met een zachte, vloeibare crème. Kwatta bracht deze minder bekende Kastar-repen uit in verschillende smaken, waaronder ananas, framboos, sinaasappel, vanille en moka. Deze vergeten lekkernij maakte deel uit van het uitgebreide assortiment van de chocolaterie in Bois-d'Haine, die in haar bloeiperiode verschillende chocoladeproducten produceerde.
Het concept uit 1901 was revolutionair voor zijn tijd, een systeem van nauwkeurig geboorde houten blokken die met houten staafjes verbonden konden worden. Je kon er niet alleen huizen mee bouwen, maar ook technische modellen zoals kranen, auto’s, bruggen, vliegtuigen en locomotieven. Daarmee was Matador eigenlijk een houten voorloper van latere constructiesystemen zoals Meccano en Lego. Matador wordt vandaag de dag nog steeds geproduceerd en verkocht.
In de jaren zestig hadden mijn ouders zo een rotan plantenstandaard in de vorm van een slang in de woonkamer staan. Die opvallende houder, gevuld met groene kamerplanten, paste helemaal in de woontrend van toen en gaf de ruimte een speels en decoratief tintje. Tegenwoordig oogt het ontwerp misschien wat kitscherig, terwijl anderen het eerder gedurfd of charmant vinden. Voor mij roept het vooral herinneringen op aan mijn ouderlijk huis, alsof de deur naar mijn jeugd even op een kier staat.
RADAR was een kleiner, inmiddels vrijwel vergeten Belgisch huishoudmerk. De verpakking viel op door een rood schip, een haven en een zendmast, duidelijk ontworpen om in de winkel direct de aandacht te trekken. Deze huishoudzeep werd, net zoals andere bekende merken in veel gezinnen gebruikt voor het huishouden. Ook de verpakking van Radar-kristalstijfsel toont dezelfde herkenbare vormgeving en liet zien dat het merk verschillende producten voor de was in zijn assortiment had. Tegenwoordig vormt het een mooi stukje Belgische reclame- en huishoudgeschiedenis.
Als je deze oude ijskar ziet, waan je je meteen terug in de jaren 60. De kleurrijke kar met haar rood-wit gestreepte luifel hoorde helemaal bij het zomerse strandbeeld van toen. Op warme zomerdagen was zo'n ijskar een echte attractie en zodra de ijsverkoper in de buurt kwam, waren de kinderen er als de kippen bij. Een bolletje vanille, chocolade of aardbei, of misschien een ijsje op een hoorntje… Met het zand tussen de tenen en de zon op het gezicht smaakte zo’n ijsje natuurlijk nóg beter.
gezien in de Bokrijk-collectie
De Sixties
Oude voorwerpenijskarijsijsjejaren 60jaren zestignostalgienostalgie jaren 60vroegerzomervakantiezomerzeeBelgische kuststrandkinderenijsverkoperstraatbeeldretrovintageoude ijskarvers ijshoorntjezomerse herinneringen
Het vrolijke gele eendje gaf de verpakking een speels en herkenbaar tintje, en met zijn guitige blik en brede glimlach sprak het vooral kinderen aan. Zo werd een gewone pot chocoladepasta voor hun iets bijzonders, terwijl ouders kozen voor de kwaliteit en de goede reputatie. Het Itegemse voedingsbedrijf FORT was destijds een vertrouwde naam in de Belgische kruidenierszaken en leverde op het hoogtepunt van zijn bestaan aan zo’n 16.000 winkels verspreid over het hele land.
Van auto's en vliegtuigen tot treinen, robots... en zelfs varkens werden in blik tot leven gebracht. Het is mooi om te zien hoe de fabrikanten er in slaagden om van een stuk bedrukt blik een herkenbaar en levendig dier te maken. Dankzij het ingebouwde opwindmechanisme komt het varkentje na enkele draaien aan het sleuteltje vrolijk in beweging op zijn korte pootjes. Dit exemplaar is voor mij weer een prachtig stukje speelgoedgeschiedenis dat laat zien hoe veelzijdig het oude blikken speelgoed kon zijn.
In de jaren zestig durfde men kleur te gebruiken. Warme tinten zoals rood, oranje, bruin en geel bepaalden vaak het karakter van een woonkamer. Gekleurd glas was erg geliefd en siervoorwerpen werden bewust gekozen om een ruimte meer uitstraling te geven. Een vaas zoals deze stond niet ergens verborgen in een hoekje, maar kreeg een zichtbare plaats op een kast, dressoir of salontafel en vormde een echte blikvanger die perfect aansloot bij het kleurrijke interieur van die tijd.
Mid-Century Modern
1960s
Oude voorwerpenglaswerkmuranooud glaswerkMid-Century Modern1960svintage glaswerkfotomanie;fred schafraet
De illustratie op de verpakking toont een typische huisvrouw uit die tijd, bezig met de was aan een wastobbe. Een vlek verwijderen betekende toen niet alleen properheid, maar ook zuinig omgaan met textiel en het huishoudbudget. Zulke tekeningen waren kenmerkend voor de naoorlogse reclamewereld, eenvoudig, herkenbaar en volledig afgestemd op de rolverdeling van toen binnen het gezin. De zachte groene kleur en het retro lettertype geven het doosje vandaag een charmante vintage uitstraling.
uit de collectie van het Industriemuseum Gent
1950s
Oude verpakkingenverpakkingsgeschiedenisfred schafraetoude verpakkingenfotomanieoude wasmiddelenwaspoeder 1950sMerly
In de jaren zeventig en tachtig groeide Chinon uit tot een bekend Japans cameramerk dat betaalbare spiegelreflexcamera's op de markt bracht. Dit model was mijn allereerste spiegelreflexcamera, een prachtig cadeau van mijn grootvader toen ik zeventien werd en waarmee ik mijn eerste echte stappen in de fotografie zette. De camera werkte volledig mechanisch, waardoor je zelf de sluitertijd en het diafragma moest instellen. Ik drukte niet zomaar af want elke opname kostte geld voor ontwikkeling en afdrukken, die ik uit eigen zak betaalde en dat was misschien wel de beste fotografieles die ik ooit heb gehad.
We kennen vooral Meccano van de metalen strips en tandwielen, maar daarnaast bestond ook de bijzondere Aeroplane Constructor-reeks. Deze aparte bouwdozen waren volledig gewijd aan vliegtuigen en bevatten speciaal gevormde onderdelen zoals vleugels, rompdelen en motorkappen. Daardoor kregen de modellen een veel realistischer uiterlijk dan de klassieke Meccano-creaties. Dit is een model dat niet alleen goed in elkaar zat, maar maar ook de dromen van jonge luchtvaartliefhebbers tot leven bracht.
Het apparaat was geen luxe, maar vaak een vast onderdeel van de keuken, stevig op zijn plek gehouden met een tafelklem. Er was geen elektriciteit nodig want net als bij de koffiemolen werd de machine handmatig bediend met een draaihendel die een scherp, rond mes aandreef. Het werd vooral gebruikt om brood te snijden, maar was ook perfect voor het in plakjes snijden van kaas of vlees. Een mooi voorbeeld van hoe techniek en gebruiksgemak letterlijk hand in hand ging.
made in Belgium
1950s
Oude voorwerpenbroodsnijmachinevintagekeukenmateriaalfotomaniefred schafraetkeukennostalgienostalgie1950s
Deze onvergetelijke stripfiguur is een karikatuur van een klassieke Britse kostschooljongen die altijd verwikkeld is in een eeuwige strijd met snoep, verleidingen en schoolse discipline. De thema’s draaien meestal om gulzigheid, luiheid en kattenkwaad, waarbij Billie het regelmatig letterlijk aan de stok krijgt met meester Kwel. Even rond en even gulzig is zijn zus Bessie Turf, die ook haar eigen stripreeks had die zich afspeelde in een meisjeskostschool. Ook vandaag de dag blijven ze voor veel lezers tot de geliefde klassieke stripfiguren uit hun jeugd behoren.
Uitgeverij Spaarnestad Haarlem
1967
Oude boekenBilly Turfoude stripsBessy TurfSpaarnestadmeester kwelvintage1960s
Toen ook wel "de pijl" genoemd, was naast het Atomium zelf, de meest opvallende en technisch gedurfde constructie die voor Expo 58 in Brussel op de Heizel werd gebouwd. Het was een 80 meter lange betonnen constructie die het publiek moest tonen waartoe de burgerlijke bouwkunde in staat was en gold als een technisch hoogstandje van zijn tijd. De bezoekers konden "de pijl" ook mee naar huis nemen als "souvenir Expo 58" voor een blijvende herinnering aan de tentoonstelling. In 1970 werd het bouwwerk gesloopt.
Dit charmante keukenmixertje is een prachtig voorbeeld van het realistische speelgoed uit de jaren '50. Aangedreven door batterijen draaiden de metalen gardes echt rond en gaven kinderen het gevoel dat ze, net als mama, heerlijke gerechten aan het bereiden waren. Vandaag zou dit speelgoed de veiligheidsnormen niet meer halen. De onbeschermde metalen gardes waren immers niet bepaald vriendelijk voor nieuwsgierige kindervingertjes. Een mooi voorbeeld van hoe niet alleen speelgoed, maar ook onze kijk op veiligheid door de jaren heen is geëvolueerd.
Lil Miss Mixer
1950s
Blikken speelgoedlil miss mixerblikken speelgoedvintage speelgoed1950sfotomaniefred schafraet
Het Nederlandse bedrijf Nutricia lanceerde in 1949 hun chocolademelk onder de naam Cécémel in België en maakte generaties lang deel uit van het dagelijkse leven. In 2026 besliste het bedrijf om ook in België voortaan de internationale merknaam Chocomel te gebruiken en zo verdwijnt na 77 jaar de naam Cécémel uit de winkelrekken. Aan de vertrouwde chocoladesmaak verandert niets, maar het voelt toch een beetje aan alsof er een stukje jeugdherinnering verloren gaat.
Het knikkerspel
5 reacties op dit bericht
Glazen bollen
Gr
Erik
Knikkers, wordt er nog mee gespeeld?
knikkers
Grt.
Pol
Knikkers
gr, Martin
Knikkers kan ik mij nog herinneren Fred ,, daar speelden wij ook mee ,