Natuurnieuws uit de eerste helft van juni 2022.

door  Jan de Jong

01-06. Wij wonen in het Schalsumerplan te Franeker en wij horen ook een koekoek vaak uren achtereen. Hij zit in één van de bomen bij een boerderij in buurtschap Arkens, gelegen tussen de A 31 en de wijk Schalsumerplan in Franeker. Ook vorig jaar zat er eentje, misschien zijn het er 2. Als je dan buiten zit kun je uren genieten van het geroep (Betty van Dijk).

02-06. Aan het Tsjûkemar bij Rohel 1 bosrietzanger geringd in het Staatsbosbeheer gebied Marswâl (Ringgroep Rohel).

03-06. De jongen van de groene specht in Damwâld zijn uitgevlogen. Dit is een week eerder dan vorig jaar.  Het vrouwtje heeft er minimaal 2 onder de hoede, waaronder dit juveniele vrouwtje. De jongen bedelen met een zacht kuuuk. Van het andere jong kon ik het geslacht niet zien. Het mannetje trok met 1 jong op. Wellicht zijn er nog meer, maar moeilijk te zien met de bomen volop in blad (Jan Andries Wagenaar).

04-06. In het Fochteloerveen 1 mannetje grauwe klauwier gezien (Durk Lautenbach). Op de Delleboersterheide 1 wespendief (Hans van der Meulen). In Ketlikerskar 1 groene specht (Naut van der Mei).

05-06. Aan het Tjongerpad in Delfstrahuizen (Zevenbuurt) broedt een ijsvogel paar (melding Nelleke Roos). In Tijnje een geringde huiszwaluw gevonden (Trijntje de Leeuw). De vogel bleek op 27 juli 2018 als enige geringd te zijn als een volwassen mannetje aan een elektriciteit gebouwtje bij de manege van Harriet Nijland in Tijnje. De vogel heeft de ring zeker 3jaar ,10 maanden en 9 dagen gedragen.

Ringvondsten van huiszwaluwen komen maar weinig voor in Friesland. De oudste huiszwaluw werd ruim 7 jaar. Op 9 juli 2010 als volwassen vogel geringd in Ried (Friesland) en op dezelfde plek teruggevangen in 2010,2013, 2016 en op 13-7-2017. De vogels zijn dus honkvast.

06-06. Jonge boerenzwaluw hangt zich op aan nestmateriaal in Harkema.  Er zaten zeker 7 beestjes op de dode zwaluw die rap tussen de veren wegkropen. (Foppe van der Meer).

Foto © Foppe van der Meer.

Een jonge boerenzwaluw heeft zich zelf opgehangen aan nestmateriaal.

Foto © Foppe van der Meer.

Een luisvlieg (Ornithomya avicularia) deze komen vaak voor op boerenzwaluwen.

In Wyckel 1 nest van grauwe vliegenvanger in druivenstruik. Twee jaar terug heeft de vogelsoort er ook gepoogd te broeden doch toen mislukte het in de ei fase (Annemiek Troost).

Foto © Annemiek Troost.

06-06-2022. Grauwe vliegenvangers keren vaak terug naar dezelfde broedlokaties.

07-06. Net bij het uitlaten van de hond schrokken we van een koekoek die uit het struikgewas kwam "vergezeld" door een echtpaar merel in gebied plan De Heide, Heerenveen (Thomas Rypkema). In Damwoude 1 jonge groene specht gevangen en geringd (ringer Harry de Boer/ via Jan Andries Wagenaar).

Foto © Harry de Boer.

07-06-2022. Deze jonge groene specht is nog maar net uitgevlogen en komt uit de buurt.

 08-06. Vanmorgen maakten we een wandeling door de bossen in Oranjewoud. Op het wegdek ontdekten we allemaal kleine lichtgroene motvlinders. Er waren ook al verschillende doodgereden. Een zoektocht op internet kwam uit bij de kleine groenuil. Omdat we hier regelmatig wandelen en deze vlindertjes er nog nooit eerder hadden gezien, komt de vraag op: zijn deze vlindertjes verstoord geraakt door de activiteiten m.b.t het Oranjewoud-festival? (Tryntsje de Boer, Joure). Ja, dat denk ik ook. Ze komen op licht af en als er op een plaats veel licht is tijdens zo’n festival voelen deze vlinders zich daartoe aangetrokken.

Foto © Aart Vink

01-07-2015. Deze opvallend kleine groenuil komt graag op het licht af.

 09-06. In Polder Oldelamer 1 purperreiger (Ted van der Knaap). In Oosterschar 1 witgesterde blauwborst (Jan Dreteler). Aan Tjeukemeer bij Rohel een grote karekiet zingend (Jan de Jong). Aan de Afsluitdijk (Friesland) 1 zwarthalszwaan waargenomen (G. Neijsen).

Foto © G. Neijsen

09-06-2022. Deze zwarthalszwaan zal stellig uit een particuliere collectie afkomstig zijn. Dit jaar is dezelfde (?) vogel ook gezien bij Harlingen, op Ameland en bij Kûkherne. In 2021 ook in het Lauwersmeer.

10-06. In Heerenveenop flat van 10 hoog1 Johanneskever op bloem op balkon (Nico Vink).

Foto © Nico Vink

10-06-2022. De Johanneskever zoekt zijn nectar hoog boven Heerenveen!

11-06. In Woudsend een man zwarte roodstaart (Jorrit Zondervan).

12-06. Aan de Veenscheiding bij Nannewijd een witsterblauwborst gezien (Marco Hasselaar, Heerenveen).

13-06. In Oppenhuizen 1 broedgeval van zwarte roodstaart met 6 eieren (Cor van der Meer).

14-06. Op Ringstation Rohel aan het Tjeukemeer 1 grote karekiet gevangen en geringd (Ringgroep Rohel).

Foto © Jan de Jong

14-06-2022. De grote karekiet was sinds 2009 niet weer gevangen op Ringstation Rohel. Dit is daar pas de 8^e vangst sinds 1985. In 1993 werd op 17 mei bij Follega (de Brekken) nog een broedgeval ontdekt dor Bertus Kallenkoot uit Lemmer.

Tot zover deze verkorte Nieuwsbrief .

21 juni 2022.

Jan de Jong, Joure

Email; j.d.jonglc@home.nl

Tel; 0513-414788

21-06-2022, 10:10 Geschreven door Jan de Jong, Joure
Reageren (0)

Binnenkomende vogelmeldingen van correspondenten in 2^e helft mei.

14 mei. Aan de Langweerder Wielen bij de Put van Nederhorst een paar roodborsttapuit alarmerend (Durk Visser, Joure). De soort wordt in de gemeente De Fryske Marren maar weinig als broedvogel gemeld. Toch neemt de soort flink toe vanaf 2015. 

15 mei. In Dokkum is een nestje met 7 jongen koolmees uitgevlogen, een niet uitgekomen ei bleef achter (Piet de Haan). Bij de Rinsma Pôle in Driezum 1 weidebeekjuffer gezien (Jan Andries Wagenaar, Damwâld). Deze libel wordt na 2015 steeds meer in Friesland waargenomen.

16 mei. In Hoornsterzwaag nu pas 1 paartje boerenzwaluw aangekomen in paardenstal (Jan en Jet Hofstra).

17 mei. Aan de Noordoever van het Tsjûkemar bij Rohel een zeldzame roodsterblauwborst gevangen en geringd (Gerard Westerhuis, Jan de Jong).

Foto © Jan de Jong

17-05-2022. Een voor Friesland zeldzame roodsterblauwborst (2kj man) gevangen en geringd op Ringstation Rohel in de gemeente de Fryske Marren. Dit is de 2^e vangst van een roodsterblauwborst op dit ringstation sinds 1985. De 1^e werd in 2020 gevangen op 19 mei en was ook een tweede jaars man!

 18 mei. De nachtegaal is nachts nog steeds aanwezig in Tjalleberd, we hebben hem elke nacht tussen 12 en 18 mei nog gehoord (Sia de Heus). In Joure in Skipsleat aan de Korte Ekers 1 spotvogel gehoord in een es (Durk Visser).

 19 mei. Te Oldeberkoop 1 zwarte roodstaart badderend in vogelbadje bij woning (Ieke Schreuder).

Een groep grote canadese gans (36 adult en 78 pulli) in Feanskieding tussen Heerenveen en het Nannewijd zwemmend (Marco Hasselaar, Heerenveen).  Marco vroeg zich af waar deze broedparen toch vandaan komen. Ik vermoed dat het een groep van 18 broedparen is met gemiddeld zo’n 4 jongen per paar. Gezien de zwemrichting zijn ze afkomstig uit de omgeving van het Nannewijd. Was me niet bekend dat daar zo veel grote canadese gans tot broeden kwam. Of komen ze toch uit het Oosterschar via het verbindingskanaal Rotstersleat langs de Badweg? 

Foto © Marco Hasselaar

19-05-2022. Een Armada van grote canadese ganzen trok in het kanaal langs het fietspad tussen Oudehaske richting Heerenveen.

 20 mei. Te Sintjohannesga aan de Hogedijk sneuvelde een tjiftjaf (met pootring) tegen de vensterruiten (Jellie Klijnsma/ melding Andre de Jager, Ouwsterhaule). De vogel bleek op 8 september 2021 geringd te zijn aan de noordoever van het Tjeukemeer als volwassen vogel (3,37 km/254 dagen).  In het Easterskar bij Sintjohannesga 1 steltkluut gezien (Marco Hasselaar, Heerenveen). In Burgum 1 grote lijster bij de buren op het dak. Hij viel ons op door het krakende geluid, net een kikker. Mooi dat in de Friese naam dat kraken terugkomt. Op 21 mei met voer in bek gezien (Andrys en Hennie Stienstra).

Foto © Andrys en Hennie Stienstra.

20-5-2022. De kreaklyster (Frysk) of grote lijster wordt de afgelopen jaren niet meer zoveel gezien en gemeld. Vroeger broedden ze graag in grote tuinen en appelhoven.

 21 mei.  In Oldeouwer nog maar 1 paar boerenzwaluw bij ons terug, in andere jaren waren er altijd meer (Fokke Stastra). In Grou zit een ransuil in een torenvalk broedkast (Sjoerd en Hinke Hoekstra).  Pas nu een koekoek horen roepen bij Heeg. Vorig jaar al op 26 april een gehoord hier (Feite Terpstra). 

 Deze week de eerste jonge Turkse tortels uit gevlogen in Heeg uit hun nest op een speciale plek, 2^de broedpoging dit jaar, de eerste had geen resultaat, eieren niet bevrucht nest verlaten. Na een paar weken hebben ze het opnieuw geprobeerd om eieren te leggen op het onderste gevelbalkje. Het plankje toen wat verbreed met twee balkjes om het nest wat af te schermen, nu is de derde geslaagde broedpoging met uitvliegen bekroond (Feite Terpstra).

Foto © Feite Terpstra

Opvallende nestplek van een Turkse tortel in Heeg.

 22 mei. Drie koekoek gezien te Scharnegoutum (Rients en Martha de Jong, Goënga). Eerste jongen van de boerenzwaluw uitgekomen te Noardburgum (Jan van der Veen).

23 mei. In Terband een broedgeval van grote bonte specht in een oude kastanjeboom. De vogels hebben nu jongen. Op 11 april zijn ze begonnen met het uithakken van de nestholte (Bob en Gerda Jonker). In Ballingbuer 1 jonge ijsvogel gezien (Johan van der Sluijs).

24 mei. Vorige week een dode appelvink met voer in de bek in tuin te Beetsterzwaag gevonden (Cootje Schaagen-de Jong). De soort is sterk in opmars als broedvogel in Friesland. Het grote lijster paar voedert 1 jong in de tuin te Burgum (Andrys en Henny Stienstra). Broedgeval dus in Burgum, zie ook 20 mei.

25 mei. In het Easterskar bij Sintjohannesga 1 reuzenstern en twee steltkluut gezien (Bauke Sienema Heerenveen). In Damwâld aan de Camstrastrjitte een vrouw groene specht mieren etend in grasveldje. Het bleken gewone zwarte mieren en gele weidemieren te zijn (Jan Andries Wagenaar).

Foto © Jan Andries Wagenaar, Damwâld.

De groene specht is verzot op mieren, ze zitten zelfs aan de snavel en in nek en op de rug.

26 mei. Bij de Rinsma Pôle te Driezum 1 paar groene specht aanwezig (Jan Andries Wagenaar, Damwâld).

27 mei. In De Knipe een nest met 5 jonge zwarte roodstaarten in overkapping in tuin (Sil Dekker). Deze jongen zijn door mij geringd. Zwarte roodstaarten worden niet zoveel geringd in Friesland.

28 mei. In Tjalleberd bij Piet de Boer in kalverstal nestje met 4 jongen boerenzwaluw geringd (plm. 17 dagen oud) die al konden vliegen (Jan de Jong). Bij een broedduur van 15 dagen moet het eerste ei zo rond 22 april gelegd zijn.  In de Rinsma Pôle bij Driezum 1 man weidebeekjuffer op foto vast hunnen leggen (Jan Andries Wagenaar, Damwâld). Zie ook 15 mei! Dit jaar in Friesland gezien te; Zwagermieden, Lauwersmeer (Kampeerterrein de Pomp), Rottige Meenthe, Kûkherne, Sjoukjemuoisgat (onder Dokkumer Nieuwe Zijlen).

Foto © Jan Andries Wagenaar, Damwâld.

28-05-2022. De weidebeekjuffer (man op foto) neemt sinds 2015 in Friesland vanuit het zuidoosten flink toe. Vooral in de wat nattere natuurreservaten wordt deze opvallende libel door de flink toegenomen amateurfotografen de laatste jaren meer opgemerkt en met steeds betere fotocamera’s op de gevoelige plaat vastgelegd. De vrouwtjes weidebeekjuffer vallen minder op en worden dan ook minder gemeld/gefotografeerd.

29 mei. In Drachtstercompagniebroeden al jaren de grauwe vliegenvanger en de gekraagde roodstaart in de tuin. Dit jaar plotseling geen enkele! (Cees Conijn). Kan zijn van de aanwezigheid van een predator (steenmarter?) of dat er tijdens de overwintering in Afrika (beide Afrika gangers) vele zijn gesneuveld. Beide zijn insecteneters! Ben benieuwd of dit wegblijven van beide soorten op meer plaatsen is waargenomen. In De Knipe 1 paar nijlgans met 7 jongen (Auke en Theresia Postma).

30 mei. In Sint Nicolaasga broedt een paar gekraagde roodstaart in een speciaal rieten nestkastje (al 20 jaar oud!) aan de muur (Rinus en Lida Spijkerman).

Foto © Rinus en Lida Spijkerman.

Onder de categorie nestkasten vind ik dit toch wel een heel mooie.

 In Terband vloog een boerenzwaluw zomaar de huiskamer binnen. Meteen maar een foto gemaakt van dit voorval (Bob en Gerda Jonker). Dat gebeurt niet vaak zoiets. Kennelijk heeft het mannetje een sterke drang gehad om voor zijn vrouwtje een nieuwe nestplaats te zoeken. Daarbij komt het voor dat ze naar allerlei openingen in schuren, stallen, maar ook woningen (!) zoeken. Soms komen ze via een openstaand raam binnen. Ben benieuwd of dit op meer plaatsen voorkomt. Zelden wordt er in de woonkamer een nest gemaakt.

Foto © Bob en Gerda Jonker

De boerenzwaluw zit in de kamer op de kast en kijkt in het rond naar een geschikte locatie voor het nest.

 31 mei. In Heerenveen heeft een ijsvogel gebroed (vogelwacht Heerenveen).

Zeer zeldzame vogels in de 2^e mei periode in Friesland.

In Friesland worden soms zeer zeldzame vogelsoorten gezien. Hierbij een lijstje van de waargenomen soorten in de 2^e helft van mei 2022. Bron: www.waarneming.nl .

15 mei. Op Ameland bij Buren een grijze wouw waargenomen (Hans Kleine Koerkamp en Piet Heetebrij).

16 mei.  Bij de Van Oordt’s Merksen 1 havikarend gezien (Wender Bil).

18 mei. Op Schiermonnikoog een roodkopklauwier gezien bij Noorderduinen (Koos Dijksterhuis).

18 mei. Bij Hoek de Band1 Aziatische goudplevier (Buddy van Nieuwehoven).

19 mei. Te Ferwerd Buitendijks 1 alpenheggenmus (Jappie van der Pol).

19 mei. Bij de Veerdam te Holwerd 1 breedbekstrandloper (Marcel Stienstra/R. Gjaltema). Ook op 21 mei aldaar gezien door Henk Hiemstra.

20 mei. In Fochteloërveen1 slangenarend (diverse waarnemers). Ook aanwezig op tussen 21 en 31 mei.

22 mei. Te Feanwâlden 1 steppebuizerd (Erwin Walstra).

28 mei. Op Vlieland een mannetje Balkan baardgrasmus (Henri Bouwmeester e.a.).

28 mei. Op Schiermonnikoog bij Kobbeduinen 1 Iberische tjiftjaf (Vincent van Dijk).

29 mei. Op Vlieland een Balkan baardgrasmus (Jeroen Breidenbach).

31 mei. Op de Duurswoudsterheide 1 slangenarend (Jelmer Luyckx).

Foto © Arjen Siepelinga.

27 mei 2022. De zeldzame slangenarend (met slang) boven het Fochteloërveen.

Let Op.

Tot zover weer de 16^e Nieuwsbrief. Vanaf 1 juni zal de Nieuwsbrief wat minder vaak verschijnen in verband met mijn ringonderzoek aan boerenzwaluw/oeverzwaluw en het CES project op Ringstation Rohel. Het ringen onderzoeken en de opleiding van een aspirant ringer neemt tevens ook de nodige tijd. Na de vakantieperiode pakken we de draad weer op en verschijnt de Nieuwsbrief weer veel regelmatiger.

Blijft U vooral de leuke, interessante en bijzondere voorvallen in de natuur melden. Het vogelnieuws in de Leeuwarder Courant blijft gewoon doorgaan (al vanaf 1977).

 Opgemaakt; 5 juni 2022

 Jan de Jong

E.A. Borgerstraat 66

8501 NG Joure.

Tel. 0513-414788

Email; j.d.jonglc@home.nl

Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant (sinds 1977).

05-06-2022, 08:55 Geschreven door Jan de Jong, Joure
Reageren (0)