Miskleur kolgans bij de Veenhoop gezien.

Op 15 maart ontdekte Aletta Smit uit De Veenhoop aan de Kraenlanswei  bij haar woning een vreemde gans  die tussen de kolganzen op het weiland aan het voedsel zoeken was.  Snel de camera  gepakt en de vogel op de foto gezet.  Het bleek een opvallend  licht grijs  getinte  kolgans te zijn die er flets uit zag. Miskleuren bij vogels  komen regelmatig voor doch kolganzen die afwijkend  zijn zie je niet zo vaak. Waar de vogel weg komt is niet bekend en ook kon je niet zien of de vogel een pootring droeg. We zijn er benieuwd naar de herkomst van deze vogel ,is dit uit de broedgebieden in Noord Rusland of toch uit ons eigen Friesland waar de soort voor het eerst al in 1980 op de Workumerwaard als broedvogel  werd vastgesteld. In Midden Friesland  zit  de laatste jaren al een flinke  kolonie kolganzen die er broedt. Zou het toch een van de lokganzen zijn van jagers die in 1988 zijn losgelaten toen er niet meer met lokkers  gevangen mocht worden?

We weten dat kolganzen  een flinke leeftijd  bereiken kunnen. Zo werd de oudste kolgans in Duitsland  zelfs 25 jaar en 11 maanden oud. We weten dat verreweg de meeste  kolgansen flinke afstanden  kunnen afleggen, soms vele duizenden kilometers.

 In ons archief  bevinden zich vele honderden meldingen van geringde kolganzen. Zo vond ik nog een melding van  een kolgans die  op 24 juli 1992 als man na 1e kalenderjaar in het  Russische Tajmyr geringd werd en op  23 januari van het jaar daarop in Friesland op de Workumerwaard  werd geschoten.Een afstand tussen Tajmyr en de Workumerwaard is maar liefst 4581 km. Helaas heeft de vogel de pootring slechts 183 dagen mogen dragen.

opgemaakt  30 maart 2016. Jan de Jong, Joure

Bijlagen:
miskleur kolgans foto Aletta Smit De Veenhoop.JPG (199.5 KB)   

uitzonderlijke vroege terugkeer  van boerenzwaluw in schuur.

Door de zachte winter waren er in Nederland in januari nog boerenzwaluwen te zien. Dat is uitzonderlijk omdat  ze in de regel rond september/october  snel vertrekken naar hun overwintergebieden in Centraal Afrika. In Portugal in de omgeving van Aveiro waren er enkele honderden  die er ook overwinteren aldus correspondent Tim van Nus. Kennelijk proberen boerenzwaluwen uit de zachte winters er hun voordeel mee te halen door dichterbij te overwinteren.Of deze boerenzwaluwen in Portugal ook  lokale (broed)vogels zijn is nog niet zeker.

Toch is het daarom interessant om te constateren dat de eerste boerenzwaluw die hier in Friesland in de schuur/stal terugkeert dit jaar wel erg vroeg was. Op 25 maart 2016 ontdekte  men bij Hendrik en Atsje de Vries in Katlijk al een boerenzwaluw in de schuur en legde dit op de foto vast. Elk jaar broed er  1 paartje , aldus Liesbeth de Vries die me enkele fotos toezond. Normaal keren de eerste boerenzwaluwen in schuren zo rond de 1e/2e week van april terug  bij ons in Friesland, sommigen  zelfs eind april/begin mei!

Ik ben dan ook erg benieuwd of er dit jaar in Friesland op meer plekken vroege boerenzwaluwen terugkeren in de stallen/schuren waar ze ook elk jaar broeden. Alleen van boerenzwaluwen die in de broedschuur  terugkeren weten we dat het ook echt de eigen broedvogels zijn. Mannetjes komen in de regel het eerst  terug en beginnen vaak spontaan te zingen bij aankomst. Dit zingen word in de parktijk maar weinig  gehoord.

Maart meldingen van rondvliegende  boerenzwaluwen zijn er ook al diverse. Zo is er op 19 maart in het Lauwersmeer een gezien door Herman Bruggink. Op 23 maart vloog er een  boven de polder Oldelamer (Theo van de Graaf). Een dag  later zagen Jeroen Breidenbach en Merel Zweemer er ook al een boven het Leeuwarder Bos en werd er in de polder Langezwaag bij Luxwoude door Vincent Douwes  een boerenzwaluw  gezien.

Ik ben benieuwd of er de komende paasdagen ook meer boerenzwaluwen waargenomen  gaan worden. Vooral de meldingen van aankomende boerenzwaluwen IN de schuren zijn van groot belang.

Reacties  graag naar  j.d.jongringer403@home.nl

Bijlagen:
boerenzwaluw in Katlijk Liesbeth de Vries.jpg (78.4 KB)   
boerenzwaluw Thijs Glastra.jpg (321.2 KB)   

In de derde week van februari komen de scholeksters terug.

Met het zachte winterweer had ik de scholeksters eigenlijk al wat vroeger terug verwacht in het binnenland. In de omgeving van Joure en in de gemeente DFM (De Fryske Marren) komen vanaf de derde week van februari de aantallen scholeksters  weer terug. Bij Joure ontdekte Bertus Rijpkema op 23 februari er smorgens  vroeg  op het strandje van Skipsleat een drietal  en later op de dag zag hij er ook twee op het industrieterrein  de Ekers  rondstappen. Diezelfde dag zag ik aan de zuidwestkant van Joure  aan de Marconiweg ook al twee die tussen de gebouwen op grasperceel aan het voedsel zoeken waren. Tonny de Jong  uit Joure zag de volgende dag (24 februari)  er ook al enkele boven de Koarte Ekers overvliegen.  Bi Echtenerbrug was diezelfde dag al een grote groep van rond de 120 terug in de Echtener Veenpolder  volgens Jan de Vlas. Ook in Beetsterzwaag ontdekte  Riemersma uit Sneek een groep van veertig. Wanneer kwamen ze bij U terug?

Jan de Jong, Joure. Tel. 0513-414788 j.d.jongringer403@home.nl

Bijlagen:
scholekster komt terug.jpg (154.7 KB)   

Blauwe reiger in Rottum vangt grote prooi.

Enkele dagen geleden ontving ik van Aletha Hulsinga uit Rottum een foto van een blauwe reiger die een wel heel bijzondere prooi had  gevangen. De vogel had zich kennelijk vergist in de grootte want zo'n grote snoek had ie stellig niet verwacht. Meestal loopt het slecht af met de blauwe reiger als hij zijn prooi wil inslikken. Door de grote van de prooi kan dan namelijk zijn luchtpijp worden dichtgeknepen  en stikt de vogel  na enige tijd. Gelukkig kon de nog stellig onervaren vogel de prooi niet wegkrijgen en na enkele pogingen werd de vis aan de waterkant  achtergelaten. Ik ben benieuwd of er de afgelopen jaren meer ervaringen waren  met vogels die grote prooien vingen.

Naast de blauwe reiger staat ook de aalscholver  bekend om zijn grote prooien die hij vangt en soms ook nog verorberd.Ook daar gaat het wel eens mis en stikt een vogel in zijn prooi. In de tachtiger jaren vond ik tijdens mijn onderzoek aan meeuwen op de voormalige  vuilstortplaats van Ouwsterhaule  zelfs een dode volwassen zilvermeeuw die een jong katje deels had ingeslikt en was gestikt. Op het stort liepen destijds nogal wat zwerfkatten rond.

Jan de Jong, Joure  j.d.jongringer403@home.nl

Bijlagen:
blauwe reiger-snoek Aletha Hulzinga..jpg (514.7 KB)   

Jaaroverzicht 2015 van ringvangsten aan het Tjeukemeer.

Door drukke werkzaamheden en ziekte vanaf begin november is het ringverslag 2015 dit jaar wat later dan andere jaren. Begin november werd ik getroffen door een zware bateriele infectie aan de longen en moest daardoor de vangactiviteiten abrubt  stoppen, ook het schrijfwerk bleef deels  liggen. Werkzaamheden voor de nieuwe Ringatlas  van het Vogeltrekstation (Werkgroep Ringatlas) vergden daarnaast nogal wat tijd zodat dit eindverslag even op zich liet wachten. Het werken aan de Blog  bleef er daardoor een tijdje bij. Nu echter de achterstanden  weer wat weggewerkt en de binnenstromende emails verwerkt zijn is er weer  meer tijd over om aan de Blog te werken.

In 2015 zijn er toch nog ruim 1700 vogels aan het Tjeukemeer geringd.  Juli was weer de topmaand  met 445 vogels tijdens vier ringdagen. Er zijn weer heel wat leuke en opvallende soorten gevangen zoals die ene kruisbek, 1 krakeend,vier ijsvogels en maar liefst 299 zwartkoppen. In het overzicht hieronder  een verslag van alle vangdagen  en bijzonderheden. Op bladzijde 50 t/m 55 staan weer een flink aantal  terugmeldingen die ik van het Vogeltrekstation  mocht ointvangen, daarbij een opmerkelijke  terugmelding  van een vink uit Noorwegen, kokmeeuwen uit Engeland, ringmus uit belgie en roodborst  met Franse pootring.

Een filmpje  van de ringplek en het ringen is te bezien op

https://www.youtube.com/watch?t=130&v=iQx47iCfJuY

Jan de Jong, Joure  j.d.jongringer403@home.nl

Bijlagen:
jaarverslag Rohel Tjeukemeer 2015.pdf (3.2 MB)   
kruisbek aan het Tjeukemeer.JPG (171.6 KB)   

Boerenzwaluw Journaal 2015 met veel wetenswaardigheden.

Het eindverslag van 2015 van mijn onderzoek aan boerenzwaluwen in Friesland is eindelijk klaar en er staan weer vele wetenswaardigheden  en onderzoeks gegevens  in over de boerenzwaluw.  De boerenzwaluwen  lieten het echter niet afweten en waren weer massaal aanwezig. Zoveel zelfs dat ik in Warns een ware kolonie aantrof in twee naast elkaar liggende boerderijen. Soms ontbrak me gewoon de tijd om andere adressen even te bezoeken.

Het ringen van de vele nestjongen neemt veel tijd  doch het levert ieder jaar toch weer een flink aantal terugvangsten op in een volgend jaar. Met de wetenschap dat van deze jonge vogels de exacte leeftijd bekend is kunnen we in de vervolgvangsten in de jaren die erna komen leuke onderzoekjes doen. Ook in 2015  werden er weer veel boerenzwaluwen van voorgaande  jaren teruggevangen en zijn er van elk bezoek aan een lokatie weer  wetenswaardigheden  genoteerd.

Mochten er aanvullingen en of bijzondere waarnemingen  in 2015 of in het verleden van boerenzwaluwen  gedaan zijn  meld ze dan even dan kan ik ze het volgend jaar meenemen in het 6e Boerenzwaluw journaal.

Veel  leesplezier.

Allen een fijne Kerst en een goede jaarwisseling  toegewenst.

Jan de Jong, Joure Boerenzwaluw onderzoeker Friesland.

Bijlagen:
2015 Boerenzwaluw journaal 5 verslag 2015.pdf (3.2 MB)   
DSC05235.JPG (112 KB)