NIEUWSBRIEF 89.Vogelnieuws Leeuwarder Courant.

Beste mensen,

Allereerst allen bedankt voor jullie steun en inzet bij mijn nominatie voor de Johan de Jong prijs van Omrop Fryslân. Ik heb dat enorm gewaardeerd. Zaterdag 31 mei werd me de uitslag bekend gemaakt door Omrop Fryslân. Betty Kooistra is het uiteindelijk na een nek aan nek race (aldus Omrop Fryslân ) geworden.Dus zij mag ook de schep in de grond zetten en de boom een plekje geven.

In de tussentijd heb ik de afgelopen weken ook niet stil gezeten en naast het ringen van boerenzwaluwen in Warns, Hempens, Rotsterhaule, Haskerhorne , Jutrijp, etc. ook nog tijd gevonden om flink wat oeverzwaluwen te ringen in Hempens en Heerenveen voor onderzoek.
De Nieuwsbrief 89 nam deze week de nodige tijd doch er was ook weer flink wat materiaal binnen gekomen. Opvallend veel meldingen van nachtegalen , kwartels en flink wat bijzondere meldingen waaronder zelfs bijeneters, grote karekieten, vale gieren en de roodmus. De laatste liet zich zelf ook nog fraai fotograferen in Friesland.

De laatste jaren neemt het aantal bijzondere waarnemingen flink toe, mede door een sterke toename van “vogelend” Nederland. Met de sterk verbeterde fotocamera’s/telefoons , drones, telescoopkijkers geluidsapperatuur etc. is het niet moeilijk meer om een soort goed te registreren. Aan determinatieboekjes ontbreekt het vandaag de dag ook al niet. Een enorm verschil met rond 1960 toen er voor ons als jeugdigen (10 jaar) vrijwel niet veel voorlichting was naast de Peterson vogelgids (ons handboek!). Wij keken altijd in de Leeuwarder Courant en volgden de meldingen van Gerrit Bosch op de voet en lazen de Vanellus (toen nog een maandblad van de BFVW) voor bijzonderheden in de provincie.

Voorlichting zal er mijns inziens altijd gegeven moeten worden over vogels, planten, vlinders, insecten , etc. in de natuur.Het liefst door plaatselijke deskundigen die de omgeving door en door kennen, ook boeren kennen hun land door en door.

Het beheren en behouden van een zo breed mogelijke natuurvariatie en diversiteit qua soorten is een zaak waar velen voortdurend zich mee bezig houden. Het begrijpen van gevolgen voor bepaalde ingrepen in de natuur wordt al maar moeilijker geaccepteerd (door voor en tegenstander!) als het “habitat” steeds maar meer en meer ingedeeld wordt naar de almaar toenemende “grondhonger” voor allerlei projecten van landelijke/provinciale en gemeentelijke organisaties die vrijwel geen binding hebben met de gebiedsbewoners. Goede weidevogelgrond wordt schaars en al maar kleiner en de landbouwgronden worden al maar kleiner en er worden hogere eisen qua gebruik gesteld (intensiever gebruik) om toch maar aan de hoge opbrengsten te kunnen voldoen die nodig zijn in de samenleving. Aan veeboeren worden steeds maar hogere eisen gesteld en dat zorgt voor veel spanning in de samenleving.
De afname aan weidevogels is daar nu een schrijnend voorbeeld van. Organisaties “rollebollen” over elkaar heen en politieke organisaties “sturen” graag wetgeving en uitvoering een “eigen richting” op, wel of niet door eigen belang ingegeven. De mensen die leven in een bepaald gebied hebben vaak geen idee hoe alle beslissingen in hun omgeving genomen worden.

Dat was er in de zestiger jaren allemaal niet in mijn ogen, toen we nog heel veel goede weidevogelgronden hadden en de boeren minder wetten/zaken hadden waar rekening mee gehouden moest worden.

Een weg te vinden in deze complexe materie moet m.i. altijd via de consultatie gaan van de bewoners van een bepaald gebied waar de problematiek speelt. Zij vormen de samenleving in dat gebied en hebben binding met gebied en de natuur en de samenleving. Kennis en wijsheid staat daarbij voorop.

Allen veel plezier met het lezen van de 89e Nieuwsbrief .

Alvast een fijne juni maand toegewenst,

Groeten,

Jan de Jong (74)
Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant (sinds 1977).
Vrijwillig Wetenschappelijk Vogelonderzoeker/ringer Vogeltrekstation Wageningen (sinds 1985).

Tel. 0513-414788 of  06-82754279

NIEUWSBRIEF 89.Vogelnieuws Leeuwarder Courant.

Door Jan de Jong

Binnen gekomen nieuws van 15 mei t/m 31 mei 2025.

Vogel en natuurnieuws.

Beflijster 15-05.  Op Schiermonnikoog 1 mannetje in het dorp (Sjors Zwanenburg).

Boompieper 16-05. Een tegen vensterruiten doodgevlogen in Tirns (Karst Tamminga).

Boomvalk 25-05. In de oosterschar te Sintjohannesga 2 boomvalk (Jan Dreteler).  Twee in de Grote Wielen bij Leeuwarden (Vincent Douwes). 27-05.  In de Riperkrite 1 aanwezig (Gijs Bouwmeester).

Bijeneter 19-05. Drie overvliegend te Feanwâlden bij Oer de Wiel ((Erwin Walstra). Te Sumarreheide 1 aanwezig in tuin (Bareld Storm). 20-05. Groepje van 10 gezien te Goingarijp. (Wouter M.G. Vansteelant en Jappie van der Pol). Ongelooflijke verrassing bij het thuiskomen. Aantal minuten ter plaatse alvorens door te vliegen naar achterkant bij de Annewiel. Daar tot 20:10 nog gezien door andere lokale vogelaar. Mogelijk zijn ze op de Zwettepoel gaan slapen. Door Jappie van der Pol tot ca 20:00 uur daar aanwezig Daarna nog cirkelend boven Zwettepoel, maar daar was na 21:00 in elk geval niets meer te zien of te horen (Toelichting M.G. Vansteelant). 24-05. Bij de Westermieden op Ameland 5 gezien (Sjerp M. Weima).

Foto © Jappie van der Pol.

De bijeneter is voor Friesland een zeldzame broedvogel.

Fluiter 16-05. In het Fermanjebosk te Damwâld 1 zingend (Sibbele de Jong). 19-05. In het Slotplaatsbos te Bakkeveen 1 gehoord (Rindert Algra, Leeuwarden).  

Gekraagde roodstaart 15-05. Te Nijeholtpade 1 mannetje zingend (Karin Uilhoorn). 20-05.  Na een jaar van afwezigheid is ons koppeltje gekraagde roodstaart weer terug in het nestkastje van riet hier in Sint Nicolaasga. Inmiddels staan de jonge vogeltjes alweer op het punt van uitvliegen (Lida en Rinus Spijkerman).

Gestreepte strandloper 21-05. Bij Ezumakeeg in het Lauwersmeer 1 aanwezig (Marco van der Velde).

Foto © Marco van der Velde

21-05-2025. De gestreepte strandloper wordt steeds vaker in Europa vastgesteld en broedt in Noordoost-Siberië en noordelijk Noord-Amerika. Voor het eerst in Friesland gezien van 4 t/m 6 september 1971 in Noardeast Fryslân. 

Groene specht 18-05. Vanmiddag in Noord -Burgum nog een groene specht gezien (Trienke de Vries).24-05. Een gezien bij de Harlingerweg in Franeker (Klaas Plat, Franeker).

Grote canadese gans 31-05. 30 in Oosterschar te Sintjohannesga (Peter Agterbos).  

Grote karekiet 18-05. In het Oosterschat te Sintjohannesga 1 zingend (Jorrit Zondervan e.a.). 21-05. Te Sandfirden 1 zingend (Willem Bosma). 27-05. In Blauhusterpuollen 1 aanwezig (Woody Janssen).30-05. In Van Oordt’s Merksen/Bouwespolder 1 gehoord (Marcel Stienstra e.a.).  

Foto © Pieter Hilgeman.

De grote karekiet is een zeldzame broedvogel in Friesland, in mei kunnen op verschillende plekken zingende mannetjes worden aangetroffen. Let op de fraai geronde staart.

Grote lijster 23-05. In de Groene Ster bij Leeuwarden 1 aanwezig (Stefan Loetje). 24-05.  Te Sumar 1 gezien (Gerben Oosterwijk). 28-05.  Te Harkema 1 aanwezig (Pieter Hamstra).

Grijze wouw 31-05. In het Lauwersmeer bij Zoutkamperplaat 1 aanwezig (Marcel Stienstra en Jacob Bosma).

Huiszwaluw 24-05. Vandaag tussen de gierzwaluwen, de eerste paar huiszwaluwen gespot, er dagelijks naar uitgekeken, vanaf 1 mei, toen de eerste gierzwaluwen boven Heeg gezien, volgende dag massaal aanwezig, Hadden 2 jaar terug een heel grote hoeveelheid huiszwaluwen, vorig jaar waren er geenaanwezig, nu dus 3 week te laat de eersten gezien (F. Terpstra Heeg).

Kluut 20-05. Bij de kijkhut de Ral te Piaam 40 gezien (Rene Manger).

Koperwiek 20-05. Bij de Kobbeduinen op Schiermonnikoog nog een aanwezig, wel laat (Nils Reinerie).

Kramsvogel 15-05. In de Tordunen op Terschelling 1 gezien (Anne van der Werf).

Kwartel 15-05. Twee in Polder Ravenswoud gehoord (Rudi Huiting). 17-05. Twee in de Zwagermieden (Rommert Cazemier). In het Wijnjeterper Schar 1 gehoord (J.P. Reitsma). 18-05. In de Groote Sintjohannesgaaster veenpolder 1 gehoord (Anne-Marie). 19-05. In de Tjongerdellen bij Mildam 1 gehoord (Peter van Beek).20-05. Te Oudega SM 1 roepend in polder Gealanden (Lolke Stelwagen). 22-05. In het Woudsenderschar 1 aanwezig (Willem Bosma). 28-05.  In Noorderleech 4 gehoord (J.P. Reitsma). In het Ottema Wiersma reservaat 1 gehoord (Wender Bil). 30-05. Vier baltsend te Ravenswoud (Andries Zijlstra e.a.).

Foto © Neil Kampherbeek

De kwartel is in de mei maand opvallend meer gehoord in Friesland.

Lepelaar 22-05. In het Oosterschar te Sintjohannesga 1 aanwezig (Wiebe Poppe). In de Jan Durkspolder in Alde Feanen 27 aanwezig (Kruizenga).

Mandarijneend 18-05. Vorige week 1 paar in vijver bij Aliehoeve in Skipsleat te Joure. Het mannetje was er 3 weken terug al (A. Schaap). 20-05. In Eastermar 1 broedpaar in oude melkbus tegenover grote kerk in gracht. De vogels broeden al zeker een 4 a 5 jaar in Eastermar. Soms zijn er 2 mannetjes en 1 vrouwtje (Haije Veenstra). Ik wandel vaak over de nieuwe brug in Skipsleat in Joure en heb daar twee keer een mannetje mandarijneend gezien (Albertha op de Hoek). Bij de vogelwacht Heerenveen zijn er dit jaar 2 broedgevallen van de manderijneend.  Het ene broedgeval was in een eendenkorf op de Warring in Heerenveen en het andere in een eendenkorf op de Dolten in Heerenveen. Vorig jaar op dezelfde locaties (Abele van der Harst, Sintjohannesga).    22-05. Een paar was al zo’n 4 weken bij de Triegreppel in Akkrum aanwezig, w.s. afkomstig van Coopersburg hier (de Jong, Akkrum). Ik kan melden dat er nu voor het tweede achtereenvolgende jaar een mandarijneend heeft gebroed in een eendenkorf in het Heerenveens Kanaal tegenover de Warring. De eieren zijn al uitgekomen. De vogels zijn heel stiekem. Dit jaar heeft het mannetje zich nauwelijks laten zien en het vrouwtje vloog bij de minste verstoring al uit de korf. Om die reden ben ik ook niet gaan kijken uit hoeveel eieren het legsel bestond (Siep van der Veen). 30-05. Te Dokkum 1 paar aanwezig (Sjouke Duinstra).    

Marmereend 20-05. In de Jan Durkspolder in Alde Feanen 1 gezien (Marie).

Morinelplevier 15-05. Twaalf (!) in Polder het Noorden bij de Alde Leie (Sietse Bernardus e.a.).   

Nachtegaal 15-05. In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 zingend (Bauke Sienema). Bij de Natuurplas & Merriedobbe bij Leeuwarden 1 zingend (Stef Kooijman).16-05. Bij de Grote Wielen 1 zingend (Dick Bos).20-05. Te Woudsend 1 zingend (Willem Bosma).22-05.  Twee bij Kooihuizen te Piaam gehoord (Andries Blom). 24-05. In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 zingend (Marcel Stienstra). 27-05. Drie zingend bij De Hon op Ameland (Pim de Nobel).30-05. In de Lendevallei in de Driessenpoolder 1 aanwezig (Meno Reemer). 31-05. Bij de Put van Nederhorst te Boornzwaag 1 gehoord (Bauke Sienema). Bij de Sondelerleien 1 gehoord (Dick Krijtenburg).

Foto © Peter Peperkamp

De nachtegaal wordt op tal van plaatsen in Friesland weer gehoord.

Nachtzwaluw 23-05. Op Vlieland op de Cranberryvlakte 1 aanwezig (Sander Beltman).    

Noordse kwikstaart 16-05. Groep van 150 bij Bochtjesplaat in het Lauwersmeer (Donny Dolman en Alwin Borhem).

Poelsnip 16-05. In de polder Nes op Ameland 1 baltsend (Ruurd Jelle van der Leij).

Raaf 28-05. Drie in de Grootte Sintjohannesgaaster veenpolder (Bauke Sienema).

Reuzenstern 17-05. Drie op de Workumerwaard (Andries Zijlstra e.a.).

Roodborsttapuit 17-05. In Haskerhorne 1 op het erf bij mijn jongste dochter (Henk Bulsing).

Roodpootvalk 15-05. Twee jagend in het Fochteloerveen (Sander van Egmond).

Roodborsttapuit 22-05. In het Westerschar te Rotsterhaule een mannetje aan de Hielke Bangmaker gezien (J. van Oosten).

Roodmus 28-05. In de Bufferzone in het Fochteloerveen 1 man zingend (Rob Boltjes).  29-05. In Fochteloo in Tachtig Bunder 1 aanwezig (Wim van Zwieten).

Foto © Wim van Zwieten.

29-05-2025. Roodmussen worden steeds vaker in Friesland aangetroffen.

Rouwkwikstaart 15-05. Op het Westerstrand op Schiermonnikoog 1 gezien (Klaas Heeres).  

Scholekster 17-05. Vanmiddag 2 jonge scholeksters gezien aan de Gardejagerswei in Grou. Jongen zijn uitgebroed op het platdak van een schiphuis (Auke Ludema, Buitenpost).

Steltkluut 15-05. Twee in de Groote Sintjohannesgaaster veenpolder (Bauke Sienema). 18-05. De stelkluut broedt op een van de schelpeneilandjes bij het Easterskar te Sintjohannesga (Geert van der Meer, Rotsterhaule).   

Spotvogel 15-05. Twee zingend tussen Mantgum-Tsjeintgum (Gerard Westerhuis).

Steenarend 31-05. Bij het Sneekermeer/Gerbrandygemaal 1 gezien (Ernst Jansen).

Velduil 24-05. Vanmiddag in het Bilt, locatie de Westhoek een velduil gezien (Klaas Plat, Franeker).

Vale gier 30-05. Veertien vale gieren boven Ureterp ((Christiaan de Vries e.a.).

Visarend 20-05. Te Terkaple 1 gezien (Sietse Bernardus).

Wielewaal 18-05. Twee in De Deelen (Martina Huisman). 21-05. In de Lytse mar in Alde Feanen 1 gezien (Koert Scholten).  23-05. In het Oosterschar te Sintjohannesga 1 aanwezig (Bauke Sienema en Koos Jager). 24-05. In De Deelen 1 gehoord (Koenraad Bijl). 30-05. In Zomerhuisbos in Lauwersmeer bij Dokkumer Nieuwe Zijlen 1 aanwezig (Rindert Algra, Leeuwarden).

Wespendief 18-05. In het Oosterschar bij Sint Johannesga 1 gezien (Andries van der Veen e.a.). 30-05. Twee bij Koningsdiep te Hemrik (Christiaan de Vries).

IJsvogel 21-05. Te Oosterbierum 1 mannetje (Baatje).  

Zomertortel 18-05. In het Fochteloerveen 1 gezien (Arjan Dwarshuis).

Zwarte roodstaart 20-05. Te Sumar 1 zingend (Wiebe Sjoerd van der Veen). 22-05. Aan de Vegelinsweg in Joure 1 zingend (Durk Jelle). 23-05. Te Woudsend 1 aanwezig (Willem Bosma). 26-05.  In Workum bij Horsa 1 aanwezig (Harry de vries).

Zwarte stern 20-05. Te Eastermar bij De Potten 25 bij de vlotjes (Wiebe Sjoerd van der Veen). 21-05. In de Jan Durkspolder in Alde Feanen 40 aanwezig (Koert Scholten).

Foto © Wiebe Sjoerd van der Veen.

Zwarte sterns bouwen graag hun nestjes op uitgezette nestvlotjes.

Zwartkopmeeuw 18-05. Twee op de Workumerwaard (Libbe Zijlstra). 27-05. Twee aanwezig te Feanwâlden in het Buitengebied (Eddy Wymenga).

 Tot zover het overzicht van de tweede helft van mei 2025.

Waarnemers en correspondenten bedankt voor jullie inzet en vele meldingen en fotos. Veel meldingen van boerenzwaluwen in stallen en schuren kwamen binnen waarvoor mijn oprechte dank!

Let op.

In juni verschijnt de Nieuwsbrief maar 1 x per maand.  Ik moet er heel veel tijd insteken en dat heb ik in de zomermaanden niet omdat het veldonderzoek (boerenzwaluw /oeverzwaluw /Rohel Tjeukemeer) deze zomer veel tijd van me vergt. Verder ga ik deze zomer in 2025 meewerken als vogelringer aan een onderzoek naar de voedselsituatie van boerenzwaluwen aan de DietBank een project van de Rijksuniversiteit Groningen. Daarnaast verzorg ik nog steeds eens in de 2 weken een column Vogelnieuws in de Leeuwarder Courant en dat blijf ik doen. Genoeg te doen dus, zolang het nog gaat gezien mijn leeftijd (74)!

3 juni 2025.

Jan de Jong, E. A. Borgerstraat 66 8501 NG Joure.

Email; j.d.jonglc@home.nl

Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).

03-06-2025, 09:39 Geschreven door Jan de Jong, Joure
Reageren (0)

NIEUWSBRIEF 88. Vogelnieuws Leeuwarder Courant.

Woord vooraf.

Beste mensen,

Wat een droge periode hebben we de laatste weken! Dat zal zeker effect hebben op de natuur.
Op veel plaatsen ontstaan al grote droogte scheuren in het landschap.
Op 14 mei zag ik ze ook al tijdens het ringen van zwaluwen in Hempens op het weiland.

Ondanks die droogte en de toch nog koude nachten blijven er veel zangvogels terugkeren naar hun broedgebieden.
Vooral de koude nachten (onder de 10 graden) zijn voor veel vroeg broedende soorten zoals de weidevogels ongunstig.
Voor veel soorten is het belangrijk dat er wat variatie is in klimaat (af en toe regen/zon/ matige temperaturen) zodat de insectenfauna ook wat op gang komt.
Bij meren en plassen (natte natuurgebieden) zijn vaak nog volop insecten merkten we.
Dat zagen we ook op 16 mei aan het Tjeukemeer bij Rohel tijdens ons CES (ring)onderzoek voor het Vogeltrekstation Wageningen.
Grote groepen zoemende insecten boven de wilgenstruiken langs de rietoever.
Voedsel (in welke vorm/soort dan ook) is voor veel soorten essentieel voor het voorbestaan.
Zonder deze basisbehoefte is het vaak moeilijk om de populatie staande te houden.
Verder kunnen bepaalde soorten zich moeilijk een ander voedselpatroon aanleren.
De Scholekster staat bekent als een soort die zich gemakelijk aanpast en ander voedsel tot zich neemt (eet soms kaas/Sneek!).
Doch ook deze soort heeft (lange snavel) vaak behoefte aan regenwormen (vooral in broedseizoen)
en met die droge perioden zitten wormen vaak veel dieper en kan de grond ook hard zijn.
Het voedsel is dan moeilijk te bereiken en daardoor kan het toch zijn dat populaties soms plaatselijk instorten door klimaat wijzigingen.
Ook de grutto heeft er terdege me te maken.
Pappen en nathouden van weilanden heeft dus wel degelijk zin (ook doorgaan als de jongen groter zijn).

Ook in de eerste 2 weken van mei kwamen er weer veel meldingen binnen.
Dank aan alle melders voor hun spontane meldingen, fotos en filmpjes!
Ook dank aan allen die op mij gestemd hebben ( nominatie Johan de Jong/beam/Omrop Fryslan).

In mei komen er nog veel vogels terug.
Vooral veel lange afstandstrekkers komen langzaam terug naar de broedgebieden.
Dit jaar valt het op dat kleine karekieten wat later terug zijn dan andere jaren.
De rietzanger echter broedt al of heeft zelfs al jongen.
Ook de eerste bosrietzangers zijn terug en laten zich met name aan rietoevers en in petgatengebieden goed horen.
De eerste spotvogels laten zich nu ook horen.
Veel zeldzaamheden werden er de afgelopen weken gemeld o.a.;
van Noordse kwikstaart , witvleugelstern, roodkopklauwier tot Amerikaanse goudplevier!
Er staat weer veel in deze Nieuwsbrief 88.

Ook een oproep om natuurlijke oeverzwaluw kolonies in zand en modderbulten te melden.
Deze ontstaan vaak spontaan.
Het valt op dat de laatste jaren er steeds minder van deze spontane kolonies gemeld
worden bij boerderijen/industrieterreinen/ zanddepots/etc.
Een ontwikkeling om te volgen.

Veel leesplezier met deze al weer 88e Nieuwsbrief.

Fijne dag nog,

Groeten,

Jan de Jong (74).
Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant.
j.d.jonglc@home.nl of 06-82754279

NIEUWSBRIEF 88. Vogelnieuws Leeuwarder Courant.

Door Jan de Jong

Binnen gekomen nieuws van 1 mei t/m 15 mei 2025.

Vogel en natuurnieuws.

Aalscholver 05-05. Groep van 50 in het Easterskar bij Sintjohannesga (Michiel van Ettinger).
Amerikaanse goudplevier 03-05. Aan de Schorumweg op Ameland 1 aanwezig (Marc Dijksterhuis).

Foto © Marc Dijksterhuis.
03-05-2025. De Amerikaanse goudplevier is een broedvogel van de Noord-Amerikaanse arctische toendra's. Hij broedt van westelijk Alaska tot het Canadese Baffin eiland in het oosten.

Beflijster 04-05. In Mirns 1 vrouwtje aanwezig (Willem Visser).
Boerenzwaluw 07-05. Vanmorgen 1e jong in Suameer (Hendrik van der Meer).
Boompieper 07-05. Aan de Burgumermar 1 gevangen en geringd (Arend Timmerman en Gerben de Vries).
Boomvalk 13-05. Vandaag vloog hier in Wijckel een boomvalk over die achtervolgd werd door een groep zwaluwen (Gerrit van der Meer).
Bosrietzanger 01-05. In het Easterskar te Sintjohannesga 1 aanwezig (Reitze van der Werf).10-05. Te Snikzwaag bij de petgaten aan de Graverij 1 zingend (Tonny de Jong).
Bijeneter 01-05. Bij Burgum 8 overvliegend naar noordoost (P.J. Sjoerdsma). 02-05. Aan de Waddendijk op Schiermonnikoog 7 overvliegend (Jacob Bosma).
Draaihals 05-05. Te Suamarreheide 1 in de tuin (Bareld Storm).
Dwergmeeuw 01-05. Zeker een 1000 op de Workumerwaard (Tim Schipper).04-05. Bij de Mokkebank te Laaxum 300 aanwezig (Libbe Zijlstra). 07-05. Op het IJsselmeer bij Laaxum 1500 aanwezig Hessel van der Iest).
Fluiter 01-05. In de Bossen Cornelia Stichting te Beetsterzwaag 2 zingend (Willem Bosma). 02-05. In het Rijsterbos 1 aanwezig (Libbe Zijlstra). 03-05. In de Compagnonsbosschen bij Ravenswoud 1 aanwezig (Marcel Stienstra). 04-05. In het Ketlikerskar 1 aanwezig (Martine Huisman).
Gekraagde roodstaart 05-05. Te Oudega Sm. 1 zingend (Marten Sikkema).
Gele kwikstaart 01-05. Twintig voedsel zoekend in Anjumer en Lioessenserpolder (Yves Lenaerts).
Gierzwaluw 01-05. Vanavond een gierzwaluw gezien boven Langweer (Pietie van Keimpema, Broek/bij Joure). 03-05. Bij de Westerkade in Leeuwarden een gezien (Rindert Algra, Leeuwarden). 04-05. 250 aanwezig in het Fochteloerveen (Gerben Mensink).
Grauwe kiekendief 05-05. In de Oud Monniken Bildt Polder 1 mannetje overvliegend (Ernst Jansen).

Foto © Ernst Jansen
De grauwe kiekendief komt maar weinig meer voor als broedvogel in Friesland.

Grauwe vliegenvanger 01-05. Bij ons in Delfstrahuizen voor het eerst dit jaar een grauwe vliegenvanger aan Tjongerpad, de volgende dag al een koppeltje. Afgelopen jaar hadden we drie broedparen op ons erf (Rita en Alex Troelstra).
Grote karekiet 08-05. In Het Hop te Sandfirden 1 zingend (Kees de Pater). 13-05. Een zingende grote karekiet aan de oevers van het Hop (Tjerk Kunst).
Holenduif 02-05. Wat ik hier in Gorredijk nog nooit eerder heb gezien in onze tuin, is een echtpaar holenduif (blaudoke). En het allermooiste is, dat ze een nestje hebben gemaakt onder de zonnepanelen bij ons op het dak, en daar nu zitten te broeden (Johannes en Iepie van der Meulen).
Huiszwaluw 13-05. Al jaren heb ik in Nijbeets kunstnesten van huiszwaluwen aan het huis hangen waar met succes generaties zwaluwen zijn grootgebracht. Wat me opvalt is dat ze dit jaar vrij laat aankwamen en er zijn maar weinig. Tot nu toe maar 1 a 2 koppels terwijl het anders wel 4 tot 6 koppels zijn (Rutmer de Jong).
Kemphaan 02-05. We zien op dit moment in Kollum heel veel kemphanen bij onze plasdras gebieden voor de weidevogels. De meeste hanen al prachtig op kleur. Vandaag een groep van meer dan 500 exemplaren (Sies Krap, Kollum).
Kerkuil 05-05. Op de A6 bij Joure 1 verkeersslachtoffer (Taric Schrader).
Kluut 06-05. Bij de Steile Bank te Oudemirdum 25 aanwezig (Peter van Horssen).
Knobbelzwaan 01-05. In de Buitenwallen bij Nijemirdum zeker 300 aanwezig (Fer-Jan de Vries).09-05. Te Gaast een groep van 100 (Carla Schellingen).
Koekoek 01-05. Vandaag voor mij de eerste koekoek op Terschelling nabij Paal acht (Tsjip Westra, Midsland). 02-05. Ik hoorde vandaag de koekoek ook weer bij het Jouster strandje (Bertus Rijpkema). De koekoek heeft zich vandaag weer gemeld in het park aan de Zuidelijke Rondweg te Dokkum, eerder dan vorige jaren; in 2024 10 mei, 2023 op 5 mei en 2022 op 4 mei (Tjip en Piety Oberman, Dokkum).12-05. Vandaag hoorde ik hier in Wijckel de koekoek weer meermalen roepen (Gerrit van der Meer).

Foto © Erik Holscher.
De koekoek komt terug uit Afrika als hier de zangvogels beginnen te broeden. Koekoeken leggen een ei bij een andere soort in het nest; o.a. bij Kleine karekiet, Heggenmus, Rietgors, Merel etc. De gastouder verzorgt dan het koekoeksjong.

Kwartel 01-05. Te Suamarreheide 1 gevangen en geringd, 1e weer dit jaar (Bareld Storm).
Mandarijneend 02-05. In Martenastate te Koarnjum 1 paar aanwezig (Eric Komen). 03-05. Op Hollumerheide op Ameland 1 aanwezig (Liz). In Dokkum bij Betterwird 1 gezien ((Westzaan).
Nachtegaal 05-05. Te Buitenpost 1 aanwezig (Anne van der Wal). In het Easterskar bij Sintjohannesga 1 aanwezig (Johannes en Gea Koster). 06-05. In de Bremerwildernis 1 zingend (Margje Abma).
Nachtzwaluw 02-05. Op de Lippenhuisterheide bij Lippenhuizen 1 baltsend aanwezig (Willem Bosma). 08-05. Bij het Kobuspad /Briksduinen op Ameland 1 aanwezig (Bram Roobol e.a.)
Noordse kwikstaart 01-05. In het Lauwersmeer bij de Bochtjesplaat 1 mannetje gezien (Jeroen Breidenbach).

Foto © Jeroen Breidenbach
01-05-2025. De noordse kwikstaart broedt in Scandinavië en passeert ons land tijdens de voor en najaarstrek en zit vaak in groepen gele kwikstaarten langs de Friese kust.

Oeverzwaluw 03-05. In de Zuidhoeksterpolder bij Burgwerd 111 nesten in vaste wand (Karin Uithoorn). In de vaste wand bij Skrok zeker 10 aanwezig (AAKBijl). 05-05. Groepje van 60 aanwezig bij Duinmeer /Lange Duinen op Ameland (Justin Jansen). 06-05. Groep van 250 bij Lange Duinen op Ameland (Justin Jansen). 08-05. Op Terschelling zijn een paar groepen nesten van oeverzwaluwen op de Bosplaat. Ze zitten in de afgeslagen duinen aan de Noordzee kant tussen het drenkelingenhuisje en het Amelander Gat. Bij de grootste groep telde ik ongeveer 25 ingangen. Verleden jaar waren ze hier ook (Peter de Vries, Franeker).
Putter 01-05. Te Tjerkgaast 1 broedpaar in de tuin (Marten van der Heide).
Regenwulp 06-05. Groep van 75 overvliegend bij Ottema Wiersma reservaat (Wiebe Sjoerd van der Veen).
Rode wouw 01-05. Bij Rohel aan Tjeukemeer 1 waargenomen (Marten van der Heide, Tjerkgaast).
Roodkopklauwier 01-05. Op Schiermonnikoog 1 gezien bij paal 10 (Joep Duijvestijn/Jesse Sinnema e.a.).

Foto © Jesse Sinnema.
01-05-2025. Komt als broedvogel voor in Zuid-Europa en het Middellandse Zeegebied. In ons land worden vooral in mei enkele vogels gezien. Broeden is zeldzaam.

Roodpootvalk 02-05. Bij het Koningsdiep te Hemrik 1 2e jaars mannetje gezien (Christiaan de Vries).
Reuzenstern 07-05. In het Easterskar te Sintjohannesga 4 aanwezig (Sietse Bernardus).
Spotvogel 02-05. Bij de Holle Poarte te Makkum 1 zingend (Richard Lookman).05-05. In het Easterskar bij Sintjohannesga 1 aanwezig (Bauke Sienema). 13-05. Bij de Driesprong te Langelille1 aanwezig (Rindert Algra, Leeuwaren).
Wielewaal 07-05. In de Froskepolle te Leeuwarden 1 zingend (Harm Dijkstra). 08-05. Op de Delleboersterheide 1 aanwezig (Harry Waltje).
Witvleugelstern 01-05. Bij de Plasjes N31 bij Harlingen 1 waargenomen (Abe Bakker/Jan Bijlsma e.a.). 02-05. In It Wide bij Nijetrijne 1 aanwezig (Hettie Feijen).

Foto © Jan Bijlsma
01-05-2025. De witvleugelstern is een Oost-Europese en West-Siberische broedvogel die incidenteel in Nederland broedt en overwintert in Tropisch Afrika.

Zanglijster 03-05. In reactie op Tonny de Jong in Joure: bij mij in de Tynje ook opmerkelijk weinig zanglijsters dit jaar (Annemarie van Garderen).
Zwarte roodstaart 05-05. Te Oenkerk 1 gezien (Marcel Bingley). 09-05. In Tijnje 1 mannetje bij paardenschuur (Jan de Jong).
Zwarte stern 01-05. In Polder de Nieuwe Grasfennen bij Nijemirdum 100 aanwezig (Fer-Jan de Vries). 02-05. Bij de Lytse Mar in de Alde Feanen zeker 76 gezien (Peter Peek). 04-05. Bij de Mokkebank te Laaxum 50 aanwezig (Libbe Zijlstra). In het Easterskar bij Sintjohannesga 8 aanwezig (Ties Kemme). 05-05. In de Jan Durkspolder in Alde Feanen 100 aanwezig (AAK Bijl).
Zwarte wouw 11-05. In Berltsum een zwarte wouw overvliegend (Ita Spoelman).
Zwarte zeekoet 07-05. Op de Vliehors op Vlieland 1 vogel die zwaar in de rui is waargenomen (Merijn Loeve).

Foto © Merijn Loeve
07-05-2025. Zwarte Zeekoeten broeden op eilandjes langs rotsachtige kusten van vrijwel het
Gehele arctische gebied en zuidelijk tot in Denemarken en Schotland (bron SOVON).

Zwartkopmeeuw 03-05. Bij Nijemirdum 6 aanwezig (Jaap Hennevanger).

Nagekomen berichten uit april.

Gierzwaluw 30-04. Vandaag hoorden we weer voor de eerste keer de gierzwaluwen boven ons huis op de Emmakade in Leeuwarden, welgeteld 4 stuks. Ook op 1 mei waren ze er weer (Marianne Borgman).
Huiszwaluw 27-04. Vier huiszwaluwen terug in de Hoeve (E M Boers, De Hoeve).
Lepelaar 30-04. Vanavond een voedsel zoekende lepelaar nabij de Driewegsluis te Nijetrijne (Marten van der Heide, Tjerkgaast).
Zomertaling 29-04. Vanavond in De Putten by Eastermar 1 vrouwtje met 6 jongen gezien (Sipke Hogendorp, Eastermar).

Tot zover het overzicht van de eerste helft van mei 2025.
Door tijdsgebrek kon ik helaas niet alle meldingen opnemen in dit verslag.

Alle waarnemers en correspondenten wil ik graag bedanken voor hun inzet en vele meldingen en fotos. 

Let op.
Vanaf mei 2025 verschijnt de Nieuwsbrief niet regelmatig meer. Kan zijn 1 x per maand. Ik moet er heel veel tijd insteken en dat heb ik in de zomermaanden niet omdat het veldonderzoek (boerenzwaluw /oeverzwaluw /Rohel Tjeukemeer) deze zomer veel meer tijd van me vergt.

18 mei 2025.
Jan de Jong, E. A. Borgerstraat 66 8501 NG Joure.
Email; j.d.jonglc@home.nl
Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).
Ringer 403 Ringstation VRS Rohel Tjeukemeer
Vogeltrekstation Wageningen (vanaf 1985).
Tel. 0513-414788 of Mobiel 06-82754279

Oeverzwaluwen in modder en zandwanden verdwenen?

OPROEP.
Begin mei heb ik een oproep gedaan naar de aanwezigheid van de vaste broedwanden en broedhuizen van de oeverzwaluw in de provincie. Daar kwamen heel veel reacties op binnen. Waarvoor mijn dank. Bijna een 30 tal kolonies konden we zo in kaart brengen. We zijn nog steeds bezig om de juiste coordinaten /broedplekken en bijzonderheden (aantal vaste gaten) vast te leggen. Opvallend is daarbij dat de aanwezigheid van oeverzwaluw kolonies in natuurlijke modder of zandwanden maar zelden binnen kwam. Zo kwamen we te weten dat er in Sint Nicolaasga in 2022 in een modderwand bij een visvijver zeker een 100 broedparen aanwezig waren. Deze kolonie was ons niet bekend. Veel broedplaatsen van oeverzwaluwen ontstaan vaak plotseling en kunnen van jaar op jaar zomaar weer verdwijnen. Daarom zijn we ook afhankelijk van mede waarnemers en vogelaars die deze spontaan ontstane nesten ontdekken. Van april tot diep in juli kunnen soms plotseling spontane kolonie ontstaan. Graag horen we waar die zijn. Samen met Gerard Tamminga uit Heerenveen (BFVW/SOVON) proberen we dit jaar alle kolonies in kaart te brengen in de Friese gemeenten. Ook die spontaan ontstaan zijn bij boerderijen, zandafgravingen of graafwerkzaamheden.

Graag horen we;
1. Waar (plaats/eventueel adres) de kolonie zich bevind (wat voor terrein is het en wie is de beheerder/eigenaar).
2. Is het een zand/modderwand of zandafgraving/zanddepot?.
3. Hoeveel nestgaten zijn er dit jaar geteld en hoeveel zijn er daadwerkelijk bewoond (tel data graag vermelden).
4. Maakt U zo nodig een foto van de kolonie.

Reacties kan men zenden naar;
Gerard Tamminga (BFVW Broedzorg). ierdswel@vwho.nl of 06-22095037
Jan de Jong j.d.jonglc@home.nl of 06-82754279

18-05-2025, 07:13 Geschreven door Jan de Jong, Joure
Reageren (0)

NIEUWSBRIEF 87. Vogelnieuws Leeuwarder Courant.

Door Jan de Jong

Binnen gekomen nieuws 15 april t/m 30 april 2025.

Vogel en natuurnieuws.

Appelvink 17-04. Tien in de Amvestbossen bij Olterterp (Willem Bosma).
Beflijster 15-04. In Goingarijp 1 man gezien (Wouter M. G. Vansteelant). 17-04. Op Vlieland in de Noordoosthoek 14 gezien in groep (Hannes Giglot). 18-04. 30 bij Dazenplak op Terschelling (Henk Nouws).19-04. In Heeg 1 vrouwtje gezien in tuin (Bert Zijlstra). 20-04. Groep van 14 overvliegend bij Kaapsduin op Terschelling (Rinse van Vliet e.a.).
Boompieper 18-04. In het Ketlikerskar 1 aanwezig (Peter van Beek e.a.).
Boomvalk 15-04. Te Smallebrugge 1 gezien (Jorrit Zondervan).
Boerenzwaluw 15-04. Zojuist zijn de boerenzwaluwen de schuur aan het checken op Ballum op Ameland. Ze zijn er weer terug (Eveline Sinnema). Vandaag weer 2 boerenzwaluwen aangekomen hier in Terband (Henk en Trienke Tjepkema). Hier in Warga zijn de eerste boerenzwaluwen vandaag aangekomen, er komen steeds meer binnen (Keimpe Gerrit de Boer). Groep van 40 bij Berltsum gezien (Durk Lautenbach).

Foto © Piet Driessen.
Op enkele plekken waren de boerenzwaluwen vroeg terug. In Tjalleberd werd op 21 april al een nest met 4 eieren ontdekt in de stal bij Herman de Glee.

16-04. Groep van 51 voedsel zoekend bij de Nieuwe Wielen te Leeuwarden (Johan E.). Bij ons in Jubbega vandaag de eerste 3 boerenzwaluwen in de garage (Riekje Dijkstra). Aankomstlijst van 2008 t/m 2025 in de Hoeve gemeld (Egbert Boers). Geweldig mooi, deze lijst nemen we mee in het boerenzwaluw Journaal 2025. 17-04. Vanaf 2012 tot 2025 de aankomst van de boerenzwaluwen bijgehouden bij ons in Kollumerpomp (Menne Osinga). Ook deze Excel lijst nemen we mee in het volgende Boerenzwaluw Journaal 2025. Vandaag was er een tweede stelletje boerenzwaluwen terug hier in Beetgumermolen. We verwachten binnenkort de komst van het volledige squadron, dat zijn dan in totaal vaak zo'n 10 boerenzwaluwen. In september vorig jaar kregen we een nieuw, geïsoleerd dak (4 tot 7 cm isolatie) op onze opvang. Voor de boerenzwaluwen wordt h et dit jaar comfortabel broeden. Niet vlak onder een smoorheet dak als het heel warm is, maar met isolatie! Uiteraard laten wij alle nestjes intact. Die kunnen ze dus direct betrekken. Bekleed met paardenhaar van onze volop verharende oude manegedieren zijn dat heel aangename plekken voor de jonge zwaluwtjes (Stichting Opvang Oude Manegepaarden en -Pony's in Friesland, Ineke de Groot). Groep van 101 voedsel zoekend bij Natuurplas en Merriedobbe bij Leeuwarden (Jaap Westra). 18-04. Heb een aankomstlijstje van 2012 t/m 2025 bijgehouden van de boerenzwaluw bij ons in Paesens (Oane Taekema, Paesens). Dit is al de derde die een Excellijst heeft bijgehouden. Hier bij ons in Joure zijn nu al 8 paartjes terug en drukdoende met de nieuwe en bestaande  nestjes op te bouwen (Artina Oppenhuizen).21-04. Al nest met 4 eieren in Tjalleberd bij Herman de Glee (Jouke de Glee).

Braamsluiper 15-04. In Hoog Duurswoude 1 aanwezig (Tijn de Boer). 16-04. Bij ’t War te Franeker 1 gehoord (Dirk Kooistra). 17-04. Te Oldeholtpade 1 gehoord (J.de Groot). 19-04. Vandaag zingend in de tuin te Hitsum (Auke van Eck). Aan het Sneekermeer bij Griene Dyk 1 gehoord (Dick Pruiksma). Vandaag hoorde ik de eerste braamsluiper van dit jaar; 6 dagen later dan vorig jaar (Pascal Osinga). 20-04. Bij De Drait te Drachten 1 gehoord (Sjouke Scholten). Aan de Aldedyk in Twijzel 1 aanwezig (Rindert Algra). 26-04. Vanochtend zaten er 3 braamsluipers bij ons in IJlst in een berk in onze tuin (Hannie Haven). Aan de noordoever van het Tjeukemeer bij Rohel 1 gevangen voor ringonderzoek (VRS Rohel Tjeukemeer).

Draaihals 18-04.  In de Rottige Meente bij Munnekeburen 1 gezien (Liesbeth Zilverberg). 19-04. In de Overtuin te Oranjewoud 1 gezien (Niels van O). 28-04. Een draaihals bij ns in de tuin te Exmorra (Lolke en Akke Vellinga).29-04. Vanmiddag zat er een draaihals bij ons in Aldtsjerk voor huis naar mieren te zoeken (Hiltsje de Boer). 30-04. In Gorredijk een in de tuin (Liesbeth Idsinga).

Foto © Lolke Vellinga.
28-04-2025. De draaihals is verzot op mieren en tijdens de (door)trek in april/mei kan ie dan ook op allerlei plekken gezien worden waar mieren aanwezig zijn.

Dwergstern 19-04. Op Strand De Vliehors op Vlieland groep van 91 gezien (Carl Zuhorn).
Europese kanarie 15-04. Op Schiermonnikoog in omgeving van Klooster 1 waargenomen (Ernst Jansen).
Gekraagde roodstaart 18-04. Het vrouwtje is nu ook aanwezig bij de nestkast in Sumarreheide, het mannetje was er al op 12 april (Hendrik van der Meer). 23-04. Ook de gekraagde roodstaart is weer terug bij ons in Opende. Dit jaar bezoeken ze een nestkastje, voorheen broedden ze bij de oude stal altijd onder de houten windveer van het dak (Fokje en Klaas Meindertsma). 26-04. In Oldeouwer een broedgeval in nestkastje (Jelke Vrind).
Grasmus 18-04. Bij de Sânsleat te Twijzel 1 aanwezig (Rindert Algra). 26-04. 1 ringvangst aan Tjeukemeer bij Rohel (VRS Rohel Tjeukemeer).
Groene specht 16-04. In Stiens na lange tijd weer een groene specht gehoord (Gerard Mast). 27-04. Bij het tuincentrum aan de noordwest kant van Joure 1 aanwezig. Ook een op dezelfde dag gezien bij ons huis. Er zijn er dus meer dan 1 aanwezig in Joure (Durk Visser).
Grote gele kwikstaart 19-04. Te Oosterwolde N381 1 aanwezig (Jan Kalsbeek).
Grote lijster. 26-04. Vandaag, Koningsdag, voor het allereerst in Marum (Gr.) Een grote lijster in de tuin gezien. Wat een prachtige vogel (Nienke Jansen-van Leeuwen).
Gierzwaluw 18-04. Vandaag de eerste gierzwaluw gezien boven Sloten (Bauke Brouwer, Sloten). In Workum 1 gezien (Tim Schipper). 20-04. Twee bij Polder Geele strand te Workum (Harry de Vries). 23-04. Zag vandaag mijn eerste gierzwaluw van het jaar vliegen hier boven Sint Annaparochie (Wietse Jan Dijkstra).26-04. In Workum vandaag 5 gierzwaluwen gezien. Vorig jaar op exact dezelfde dag 26-4-2024 ook 3 gierzwaluwen hier gezien (Andries Blom). Vandaag hier boven 6 gierzwaluwen te Berltsum rondvliegend (Ita Spoelman). De gierzwaluw zit weer in de nestkast bij mij in Joure (Tonny de Jong). 27-04. Twee gierzwaluwen boven Joure gezien (Durk Visser). Vandaag vloog ineens een tiental gierzwaluwen boven Heerenveen Noord. Een niet te missen en zeer vertrouwd geluid. Wat een bijzondere vogel! (Bas van den Berg). 30-04. De eerste 2 gierzwaluwen boven centrum Burgum (Herman Hoekstra).
Grasmus 17-04. Te Noardburgum bij Toutenburg 1 zingend (Erik Pomp). 19-04. Vandaag zag ik de eerste grasmussen hier alweer bij Scharnegoutum; 10 dagen eerder dan vorig jaar (Pascal Osinga). 21-04. In de Froskepôlle te Leeuwarden 1 zingend (Harm Dijkstra).

Foto © Pascal Osinga.
19-04-2025. De grasmus is dit jaar in Scharnegoutum vroeger gezien dan vorig jaar.

Huiszwaluw 15-04. Vandaag zaten er twee huiszwaluwen op ons dak hier in Burgum. Ze komen elk jaar terug en nestelen bij de buren (Marit Krekt – Edema, Burgum).
Kerkuil 18-04. Op de A7 bij Beetsterzwaag 1 verkeerslachtoffer (Madeleine Postma).
Klapekster 15-04. In de Deelen 1 gezien (Ruurdje Oppedijk).
Kleine karekiet 17-04. Op de Mokkebank bij Laaxum 1 gevangen en geringd (Tryntsje en Ype Albada e.a.). In de Soestpolder 1 aanwezig (Jelmer Luycks). 18-04. Op de Makkumer Zuidwaard 2 gevangen en geringd (Tryntsje/Ype Albada e.a.). In It Swin te Elahuizen 1 zingend (Jorrit Zondervan). 19-04. In Venebuurt bij Terwispel 1 geringd (Ringroep Menork). 20-04. Vanmorgen de eerste zingende kleine karekiet in de Gruyts bij Warfstermolen (Sies Krap, Kollum). Bij de Holle Poarte te Makkum 1 aanwezig ((Jelle Klaas). 25-04.In het Natuurgebied De Putten te Eastermar 1 kleine karekiet aanwezig (Rindert Algra).
Kleine mantelmeeuw 17-04. Groep van 100 bij Kloosterweg (Gr.) te Marum (Wouter Monster).
Kluut 16-04. 36 gezien in Marrumermieden bij Marrum (Sibbele de Jong).
Knobbelzwaan 16-04. Groep van 140 op de Makkumer Noordwaard (Pieter van Franeker).17-04. Groep van 95 in de Wielpolder bij Mirns (Eelco W.F. Brandenburg).
Koekoek 15-04. In Oudeschoot 1 gehoord (Bauke Sienema).18-04. Bij de Groote Wielen te Leeuwarden 1 gehoord (Finn Wijnands e.a.). Vandaag hoorde ik in Zuiderburen te Leeuwarden de koekoek (Sybout Jaasma).19-04. Vandaag de eerste koekoek in de Gaarkeuken te Oldekerk (Roel en Maartje Veenstra, Oldekerk Gr.). 20-04. Vandaag een gehoord in de Twijzelermieden (Auke van Eck, Hitsum). 22-04. Vanochtend hoorden we de eerste koekoek hier in Terwispel (Arie en Ilse Steenwijk). 24-04. Vanmorgen vroeg de eerste koekoek horen roepen hier in Opende (Sipke Lindeboom). 25-04. Vandaag hoorde ik de koekoek weer roepen bij het Starteiland Sneekermeer (Marijke Klijnstra). In Natuurgebied De Putten in Eastermar 1 aanwezig (Rindert Algra). 26-04. Een koekoek weer gehoord bij de Burgumermar (Herman Hoekstra, Burgum). 28-04. Vanmiddag de koekoek gehoord in Rotstergaast (Bertus van Es, Heerenveen).
Kramsvogel 17-04. In Polder Ravenswoud te Ravenswoud >250 aanwezig (R. Gjaltema).
Lepelaar 26-04. Vandaag in Blija buitendijks 4 lepelaars (Ita Spoelman, Berltsum).
Mandarijneend 19-04. Een paartje in Sumarreheide in de tuin lopend (Hendrik van der Meer).20-04. In de wijk Skipsleat in Joure 3 gezien (Dirk Nolles). 23-04. In Broeksterwâld net met 12 eieren in een eendenkorf in de tuinvijver (Harry de Boer).
Merel 19-04. Vandaag een merel man bij ons in Buitenpost in de tuin aan het eten zoeken voor z’n jongen (Auke Ludema).
Nachtegaal 15-04. In de Froskepôlle te Leeuwarden 1 gehoord (Harm Dijkstra). In Heerenveen 1 gehoord (Bauke Sienema). 16-04. Bij de Kleine Wielen te Leeuwarden 1 gehoord (Jan Kalsbeek). 17-04. In Burgum 1 gehoord (Jordi Roosma). 18-04. Bij het Mirnserklif 1 gehoord (Ale Overwijk). Vandaag hoorde ik in Zuiderburen te Leeuwarden 2 nachtegalen zingen (Sybout Jaasma). 19-04. In Skûlenboarch 1 zingend (Arjan Wiersma). Te Zurich bij de Afsluitdijk /Viaduct 4 nachtegalen gevangen (VRS Franeker).19-04. In Venebuurt bij Terwispel 1 zingend bij klapbruggetje (Ringroep Menork). 20-04. In het Easterskar bij Sintjohannesga 1 gehoord (Bauke Sienema e.a.). Te Ruigahuizen 1 gehoord (Fred Scholte).23-04. Sinds 10 april horen we de nachtegaal weer zingen hier bij ons in Terwispel (Arie en Ilse Steenwijk).
Oeverzwaluw 15-04. Groep van 80 voedsel zoekend in Polder tussen Marssum en /Deinum (Rogier Schinkel). 16-04. Groep van 20 bij De Kavels in Heerenveen (Siete Brouwer). 17-04. Groep van 251 voedsel zoekend samen met 101 boerenzwaluw bij Natuurplas & Merriedobbe bij Leeuwarden (Jaap Westra). 19-04. Groep van 50 in Zuidhoeksterpolder bij Burgwerd (Gabi Baardman). 27-04. Enkele tientallen oeverzwaluwen terug bij de vaste wand De Swel in Joure (Durk Visser).
Ooievaar 17-04. De gehandicapte ooievaar (lamme poot) is ook weer terug bij ons in Snikzwaag. Leek het er eerst op dat hij/zij een partner had, nu is de indruk dat hij/zij alleen door het leven gaat. Deze ooievaar is geringd- hetgeen betekent dat dit zeker al drie jaar het geval moet zijn. Tenminste is er de laatste twee jaar bij het ooievaarsdorp niet meer geringd naar mijn beste weten. Wellicht komt het beestje van elders, maar vorig jaar was de poot ook al gemankeerd Menno en Frida Visser).27-04. Vandaag 10 ooievaar recht boven ons in Oudwoude zwevend op een thermiek (Willem Jonkman, Oudwoude).
Purperreiger 20-04. In het Easterskar te Sintjohannesga 1 gezien (Gerco Schutten).
Regenwulp 17-04. Groep van 60 bij De Leijen te Feanwâlden (Wiebe Sjoerd van der Veen). 19-04. Op de slaapplaats bij Greate Griene op Sneekermeer zeker 809 aanwezig (Wouter M.G. Vansteelant).
Reuzenstern 16-04. Bij het Uitkijkplateau op de Workumerwaard 12 aanwezig (Pieter van Franeker). 19-04. 23 gezien op de Workumerwaard (Alma Leegwater).
Rode wouw 15-04. Te Franeker 1 overvliegend (Chantal Dorenbos). 16-04. Tijdens mijn wandeling buiten Oosterwolde, cirkelde er een poos een rode wouw boven mijn hoofd (Nel van Charante, Oosterwolde).
Roerdomp 20-04. Vandaag gehoord in de Twijzelermieden (Auke van Eck, Hitsum). 21-04. Bij t Swin Elahuizen een roepende roerdomp (Ita Spoelman, Berltsum).
Scholekster 19-04. Vandaag zit in Scharsterbrug een paartje te broeden op de restanten van onze verbrande boerderij, in de dakgoot, tussen de glasscherven (Anne Marije Abma).

Foto © Anna Marije Abma.19-04.

De scholekster zoekt soms vreemde broedplekken op, deze plek is opmerkelijk.

Slechtvalk 17-04. Tussen Tjerkgaast en Spannenburg 1 gezien (Hendrik Vonk).18-04. Bij de Mokkebank te Laaxum 1 gezien (Ale Overwijk). 20-04. Bij De Wide Mar te Stiens 1 jagend (Donald Wolters).
Slobeend 17-04. Groep van 200 in Lauwersmeer bij Ezumakeeg (Wouter Monster).
Sperwer 19-04. We wonen in wijk "de Greiden" in Heerenveen, midden in de bebouwing. We vinden het erg leuk om 's ochtends vanuit de eethoek naar de mussen te kijken die we dan ook graag voeren. (Daar zijn we inmiddels mee gestopt, ze kunnen zich nu zelf wel redden.) Vorig jaar kwam er al eens een sperwer die in onze vuurdoorn terecht kwam tijdens het jagen op die mussen (ik zat op het terras op nog geen 2 meter afstand) had toen helaas geen fototoestel bij me. Vanmiddag was het weer raak! De sperwer heeft wel een minuut of 5 op het terras gezeten en pakte een huismus (Hendricus Jonker, Heerenveen). 28-04. Ik kwam zonet in de schuur bij ons in Holwerd, en het was er muisstil. In de nok van de schuur zag ik een sperwer zitten (Jan Idsardi). Sperwers jagen soms op boerenzwaluwen en volgen de vogels wel tot in de schuur!
Sprinkhaanzanger 15-04. Bij de Natuurplas & Merriedobbe bij Leeuwarden 1 aanwezig (Glen van den Akker). 18-04. Aan het Tjeukemeer bij Rohel 1 gevangen en geringd (VRS Rohel Tjeukemeer). Op de Zuidwaard bij Makkum 1 gevangen en geringd (Tryntsje en Ype Albada e.a.).
Steenuil 15-04. Te Oosterseveld bij Noordwolde 1 aanwezig (Rommert Cazemier).
Tapuit 15-04. Op de Kapvlakte op Schiermonnikoog zes aanwezig (Lander Kestemont). 16-04. Twee bij het Klaarkampermeer (Sibbele de Jong). 18-04. Bij It Sud te Drachten 1 gezien (Thea Staring). 19-04. Te Blitseard bij Leeuwarden 1 gezien (Wim van Zwieten).

Foto © Wim van Zwieten.
19-04-2025. Tapuiten kunnen tijdens de doortrek in midden Friesland vaak waargenomen worden in open graslandgebieden waar ze vanaf een hekken of afrasteringspaaltje de omgeving verkennen. Als ze plotseling opvliegen vallen de witte stuitveren op.

Tuinfluiter 15-04. Te Fochteloo 1 zingend (Koert Scholten). 18-04. De eerste zingend aan de Koarte ekers te Joure (Tonny de Jong). In de Potmarge te Leeuwarden 1 geringd (VRS Potmarge). 19-04. Aan de Boerenstreek te Lippenhuizen 1 aanwezig (Ties Kemme). 20-04. In het Easterskar te Sintjohannesga 1 zingend (Bauke Sienema). 26-04. Twee gevangen en geringd op Ringstation Rohel aan het Tjeukemeer (VRS Rohel Tjeukemeer). In Zwemmerpark De Westereen 1 aanwezig (Rindert Algra). 27-04. Aan de Vegelinsweg te Joure 1 zingend (Durk Visser).
Visarend 23-04. In het Easterskar bij Sintjohannesga 1 rustend in boomtop (Geert van der Meer, Rotsterhaule).
Visdief 15-04. Twee bij de Geau te Sneek (Hinko Talsma).16-04. In het Easterskar te Sintjohannesga 1 gezien (Johannes en Gea Koster). 17-04. Zes bij de Snakkerburen bij Leeuwarden (Gerben Mensink). 19-04. In de Potskar Zuid bij Sneekermeer 1 gezien (Laurens Dam). 21-04. Zes visdief te Berltsum (Ita Spoelman). 27-04. 2 visdief terug in Joure bij De Ekers en bij de vijver aan de Iepensteinlaan ook 2 visdief aanwezig (Durk Visser).
IJsvogel 19-04. Te Tjalleberd 2 gezien (Martine Huisman). 22-04. Vandaag zag ik voor het eerst in mijn leven een ijsvogel hier in Joure op de walbeschoeiing tegenover het Jouster strandje (Bertus Rijpkema).
Zanglijster 18-04. Ik merk dat er veel minder zanglijsters zijn tijdens mijn inventarisaties. Hoe is dat elders? (Tonny de Jong, Joure).
Zwarte roodstaart 17-04. Op bedrijventerrein De Wierde in Heerenveen 1 aanwezig (Han Postma).
Zwartkopmeeuw 16-04. Op de Workumer Buitenwaard zeven gezien (Tim Schipper).

Tot zover het lange overzicht van de tweede helft van april 2025.

Alle waarnemers en correspondenten wil ik graag bedanken voor hun inzet en vele meldingen en fotos. Ook veel meldingen van boerenzwaluwen die terugkwamen in stallen en schuren kwamen er binnen waarvoor mijn oprechte dank! 

Let op.
Vanaf mei 2025 verschijnt de Nieuwsbrief niet regelmatig meer. Kan zijn 1 x per maand. Ik moet er heel veel tijd insteken en dat heb ik in de zomermaanden niet omdat het veldonderzoek (boerenzwaluw /oeverzwaluw /Rohel Tjeukemeer) deze zomer veel tijd van me vergt. Verder ga ik deze zomer in 2025 meewerken als ringer/verzamelaar aan een onderzoek naar de voedselsituatie van boerenzwaluwen aan de DietBank een project van de Rijksuniversiteit Groningen. Daarnaast verzorg ik nog steeds eens in de 2 weken een column Vogelnieuws in de Leeuwarder Courant en dat blijf ik doen.
Genoeg te doen dus, zolang het nog gaat gezien mijn leeftijd (74)!

03 mei 2025.
Jan de Jong, E. A. Borgerstraat 66 8501 NG Joure.
Email; j.d.jonglc@home.nl
Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).
Ringer 403 Ringstation VRS Rohel Tjeukemeer
Vogeltrekstation Wageningen (vanaf 1985).
Tel. 0513-414788 of Mobiel 06-82754279

03-05-2025, 14:56 Geschreven door Jan de Jong, Joure
Reageren (0)