Drie jonge boerenzwaluwen in kunstmeststrooier.

Heb in de periode 1992 tot en met heden in Friesland al heel wat vreemde plekken aangetroffen waar boerenzwaluwen opgroeiden bij mijn onderzoek naar zwaluwen in de provincie.In oude melkmachines op het land, onder bruggen, op buitenlampen, op verrekijker tassen , in dozen of potten op stellingen etc.   In de meeste gevallen werden ze bij toeval ontdekt of me door de eigenaren mede gedeelt. Ook deze week kreeg ik weer zo'n vreemd geval te horen en te zien.

Op 6 juli 2015  ging ik om 06.30 uur richting Terwispel om daar bij Afke Jager en Fam. Steenwijk boerenzwaluwen te  vangen en te ringen. Bij Afke Jager trof ik in het schuurtje weer flink wat oude en jonge  boerenzwaluwen aan. Helaas daar predatie van  enkele nestjongen en een dood mannetje volwassen boerenzwaluw gevonden. De predator is nog onbekend.

Rond 08.00 uur kwam ik bij de boerderij van Arie en Ilse Steenwijk aan waar weer een flink aantal boerenzwaluwen in de loods aanwezig waren. Zoals altijd vang ik de volwassen boerenzwaluwen voor de schuifdeur en plaats de netopstelling aan de binnenzijde van de deur wat een 11 tal boerenzwaluwen opleverde en (wonderlijk) een vink vrouw met broedvlek. Arie Steenwijk wees me het nest van de vink aan die IN een opberghok aan de loods boven een deur zat. Vreemd zei ik, normaal broeden vinken niet IN loodsen.  De vogel had daar dus gebroed en deze zomer jongen grootgebracht, veilig en wel onder dak.

 In de tussentijd ringde en controleerde ik, met de hulp van zoon Jasper Steenwijk ,nog een aantal  zwaluwnesten waarin nog eieren en jongen zaten. Boer Arie en boerin Ilse Steenwijk en de andere kinderen kwamen  ook even bij het ringen van de vogels kijken en kregen uitleg over de boerenzwaluwen. De kinderen mochten de geringde en gekontroleerde  zwaluwen de vrijheid weer geven, aan enkele zwaluwen werden zelfs namen gegeven. 

Boer Arie Steenwijk vertelde me al eerder die morgen dat hij met de hitte van de afgelopen tijd er vorige week in de loods een nest met  niet vliegvlugge  jongen naar beneden was gevallen, kennelijk door de warmte  in het nest  dat vlak bij het dak zat. Hij vond het jammer dat ze het niet zouden redden dus zette hij de drie jongen in een kunstmeststrooier die in de loods stond en wees me de plek aan. Daar konden de ouders de jongen van bovenaf goed zien en mogelijk ook  door blijven voeren.  Het lukte!! De nestjongen waren  nu al  groot genoeg om uit te vliegen en kregen dan ook een pootringetje om en bleven nog even in de kunstmeststrooier zitten.

Zelf heb ik ook wel eens nestjes van een boerenzwaluw met jongen gered. Het oude nest zette ik dan terug en smeerde het in met verse mest uit de stal aan. In de meeste gevallen bleef het dan wel zitten en konden de jongen verder opgroeien. Lukte het niet dan zette ik het nest op een plekje op korte afstand van het oude nest, soms op een plankje of in een richel zodat katten er niet bij konden. Deze methode van de jongen in een kunstmeststrooier had ik nog niet eerder meegemaakt en vond het toch vrij uniek. Gelukkig waren er geen koude nachten geweest en werden ze volop gevoerd.In de Bijlage  de fotos van de opgroeiplek van de jonge  zwaluwen. Wie ook een vreemde nestplek van een boerenzwaluw paartje  heeft  mag het  me melden.

Jan de Jong, Joure Tel. 0513414788 Email  j.d.jongringer403@home.nl  

Bijlagen:
boerenzwaluw nestjongen groeien op in kunstmeststrooier.JPG (294.5 KB)   
boerenzwaluw plek nestjongen in kunstmeststrooier.JPG (233.7 KB)   

Na bijna 21 jaar laat de kruisbek zich weer zien op de ringplek!

Op de eerste dag van juli 2015 , net voor de hittegolf dagen, werd nog snel even de negende CES dag van 2015 afgewerkt aan het Tjeukemeer.  De ochtend begon helder met  een klein briesje van 2B uit het oosten. Er werd vroeg begonnen met het vangwerk omdat de temperaturen in de ochtend wel eens flink zouden kunnen oplopen. Opvallend veel zwartkoppen (21), doch ook fitissen (18) ,tjiftjaffen(17) en zelfs een familie staartmezen (11) liet zich vangen. Klapper van de dag was toch wel een eerste jaars KRUISBEK.  De vogel zat in de tweede  netbaan van onderen in CES opstelling C6 en was er aan de westzijde ingevlogen. Dit is de 2e vangst  op deze ringplek aan het Tjeukemeer sinds 1985, de eerste keer was dat op 30 juli 1994. Biometrie en enkel fotos staan in het verslag in de Bijlage hieronder. Al met al een mooi begin van de (warme) juli maand waar op de 1e dag  zelfs 117 vogels werden gevangen. waaronder ook nog een zestal boerenzwaluwen.

Jan de Jong, Joure .Tel.0513-414788 Email j.d.jongringer403@home.nl

Bijlagen:
150701..docx (381.6 KB)   
DSC04812.JPG (195.4 KB)   
kruisbek 1e kalenderjaar Rohel Tjeukemeer.JPG (162.8 KB)   

In de junimaand weer veel vogels gevangen aan Tjeukemeer.

Op 4-17 en 25 juni werd er weer actief voor het Constant Effort Site program van het Vogeltrekstation Wageningen gevangen aan het Tjeukemeer te Rohel .

Op 4 juni zowaar een oosten wind en weinig wind, zodat er onder gunstige omstandigheden gevangen kon worden. Veel soorten lieten zich in de ochtend vangen. Van de 25 soorten waren er enkele die opvielen. Zo waren er twee paar staartmees met jongen aanwezig wat  een 18 tal vogels opleverde. Van 21 kleine karekieten bleek dat er een flink deel bij zat wat stellig nog op doortrek was omdat ze nog vetscore 1 of meer hadden. Spectaculair was de vangst van een KRAKEEND vrouwtje in vangbaan C1. De vogel zat in de onderste baan van een dun 10 m mistnet  en fladderde wat tegen de netbaan. Met snelle stappen door het water werd de vogel gepakt, wonder boven wonder bleek de netbaan ongedeerd. Kennelijk had de vogel meer in het water gezeten dan in de vangbaan gehangen. Al met al 98 vogels die morgen waarbij opvalend weinig  eerste jaars vogels.

Op 17 juni stond er wel wat meer wind uit het ZW waardoor de  netten veel trilling vertoonden. Harm Nijholt uit Oldeouwer was vanmorgen als gast aanwezig. Hij maakte een filmpje voor Youtube van de ringplek en maakte daarbij gebruik van een drone met camera. Dat leverde  prachtige beelden op.  Zie  https://www.youtube.com/watch?t=130&v=iQx47iCfJuY  In de vroege ochtend kwamen ook nog een 3 tal lepelaars langs en de tjiftjaffen lieten zich goed vangen, er werden 15 eerste jaars gevangen. Met een totaal van 78 vogels , waaronder een wijfje  gekraagde roodstaart en een putter mannetje , werd de ochtend afgesloten.

Op 25 juni trof ik in de eerste uren enkele druppels regen doch dit verdween al weer vrij snel en de lucht klaarde op. Na 08.00 uur kwam de zon er zelfs flink door. Dit resulteerde in een 100+ dag (103 vogels gevangen). Daaronder waren opvallend veel tjiftjaffen , fitissen, kleine karekieten en zwartkoppen. Bij de Fitissen  waren er drie van de vier volwassenen al begonnen met de slagpenrui. Een witsterblauwborst  mannetje van 24 april 2015 werd teruggevangen.

Alle drie de dagverslagen van de juni maand zijn hieronder  te raadplegen.

Jan de Jong, Joure Tel. 0513-414788 Email;  j.d.jongringer403@home.nl

Bijlagen:
150604..docx (196.1 KB)   
150617..docx (285.5 KB)   
150625..docx (148 KB)   
DSC04651.JPG (129.3 KB)   

Het CES onderzoek aan het Tjeukemeer op 13 en 27 mei 2015.

Op 13 en  27 mei is er ringonderzoek verricht aan zangvogels aan de noordoever van het Tjeukemeer, dit doen we al vanaf  1985 op dezelfde plek. Meestal zijn er in de tweede en derde decade van mei van minder vogels aanwezig omdat dan de doortrek van zangers wat afloopt. Vooral de rietzanger , fitis , grasmus en de tjiftjaf kunnen rondom die tijd al vroeg met het broeden beginnen. Vaak moeten we echter  wachten tot de 1e week van juni voor  er oude vogels met jongen gevangen  kunnen worden. Toch zijn er in de laatste decade van de meimaand nog wel  diverse doortrekkers langs de noordoever van het Tjeukemeer.Kijkt U maar eens naar de verslagen van 13 en 27 mei j.l.

 Vooral bij de zwartkop blijf ik me verbazen over de sterk toegenomen aantallen ongeringde vogels die de laatste jaren in de periode eind mei gevangen worden. Zouden dit nog late doortrekkers zijn of komen ze later aan op de broedplek? Ook de kleine karekiet trekt  dan nog door tot zeker in de 1e decade van juni. Op 27 mei ringde ik nog een kleine karekiet met vetscore 2 (gewicht 13.7 gram) , duidelijk een vogel die nog op doortrek was. Kleine karekieten worden er dit jaar wat minder gevangen in de mei maand omdat de rietzoom de afgelopen winter bijna  volledig  gemaaid is  geweest op de ringplek. Eens in de zoveel tijd gebeurt dit.  Je kan duidelijk merken dat de plekken waar nog oud riet is blijven staan een voorkeur  hebben bij deze gasten, vandaaruit  zingen ze uitbundig.

De witsterblauwborst is tussen 2005 en 2015 een  vaste broedvogel geworden in het  SBB natuurgebied Marswâl.  Ook elders in de provincie heeft deze soort zich flink uitgebreid en kan men hem op allerlei plekken aantreffen, onder anderen  volop in het Oosterschar  bij Sint Johannesga. Rond 1975 was deze soort aan de Tjeukemeer oever een zeldzaamheid. Er kan dus veel veranderen in 35 jaar.

Jan de Jong, Joure . Tel. 0513-414788

Bijlagen:
150513..docx (20.7 KB)   
150527..docx (225.8 KB)   
Bord Marswâl.JPG (241.3 KB)   
witsterblauwborst is sterk toegenomen.JPG (98.3 KB)