Veel vogels geringd aan Tjeukemeer tussen 24 juli/12 sept 2014

Het is al weer een hele tijd geleden dat er een verslagje verscheen over de ringvangsten bij Rohel aan het Tjeukemeer. In de tussentijd is er diverse keren gevangen, soms met enkele netten tijdens het onderhoud (1-8,3-8,5-8,en 6-8). Op 24 juli en 8 augustus werden de laatste twee CES dagen (11 en 12) uitgevoerd en nadien  is er nog gevangen op 27 augustus , 5 september en 12 september. Vooral van eind augustus  tot en met 12 september zijn er drie keer achter elkaar meer dan 100 gevangen.

Onderaan een verslagje van alle vang en onderhouds dagen.  Daarbij valt de vangst van een eerste jaars Sperwergrasmus op.

Jan de Jong, Joure

Bijlagen:
140724..docx (384.1 KB)   
140801..docx (20.9 KB)   
140803..docx (17.6 KB)   
140805..docx (20.3 KB)   
140806..docx (17.6 KB)   
140808..docx (22 KB)   
140827..docx (136.6 KB)   
140905..docx (382.9 KB)   
140912..docx (170.1 KB)   
sperwergrasmus 1kj.JPG (146.7 KB)   

Zesling in Boelenslaan (Friesland) maakt het goed.

In Boelenlaan hebben Seye en Minke Hoekstra een  zesling in hun schuur. Alle zes peuters  zitten ze op het randje van hun bedje van klei,stro en veertjes te wachten op wat de   hun nieuwe wereld hen zal brengen. Vooral wachten ze op goed en gezond voedsel om alle zes straks weg te kunnen vliegen de wijde wereld in. Want ja deze  boerenzwaluw peuters  kunnen na zo'n 20 dagen al vliegen. Toch willen ze voor ze vertrekken eerst nog van de volledige verzorging genieten en blijven daarom op de rand van hun nestje wachten op voedsel van vader en moeder. Lekker knus in hun nestje wat in een hoek is gemaakt zodat hun lichaamswarmte hun heeft behoed voor de koude  die er de afgelopen weken is geweest.

Jonge boerenzwaluwen hebben het momenteel erg moeilijk in schuren en stallen. Veel zijn er de afgelopen weken dan ook al gestorven door honger en onderkoeling. Door de aanhoudende regen  en de koude( overdag en nachts) hebben veel kleine jongen tussen de 1 en 13 dagen het niet gehaald. Ik kwam in Kortehemmen en in Terwispel veel nesten tegen met dode jongen. De sterfte in Friesland moet enorm geweest zijn want opo tal van plekken hebben ook de broedvogels er de brui er aan gegeven en zijn vertrokken van de broedplekken. Alleen de oude vogels die nog  jongen te verzorgen hebben blijven achter. In Kortehemmen waren vrijwel alle oude vogels rond 16 augustus massaal met hun jongen vertrokken aldus Mevr. van der Wal die op de avond tevoren  er  erg veel tegen de avond  in de stal zag zitten rij aan rij en alle druk  kwetterend. De volgende morgen waren ze alle vertrokken , een streep van mest achterlatend in de stal.

De sterfte aan nestjongen is niet overal waar te nemen. Vermoedelijk heeft dat te maken met de grootte van de jonge vogels. Jonge boerenzwaluwen die nog goed in de veer zitten  en in de schuur niet op een plek zitten waar ze veel last hebben van koude  luchtstromingen  overleven het soms  nog als ze voldoende voedsel van de ouders kunnen krijgen. In stallen met nog vee is deze warmte vaak nog wel te vinden. Stallen waarin geen vee meer zit en waar de schuifdeuren  tegenover elkaar open staan, ook in de nacht, daarin hebben de boerenzwaluwen veel minder kans om te overleven door de koude luchtstroming. Ze koelen daardoor te veel af en gebruiken daarbij erg veel energie. Het is daarom zaak dat in de koude regenachtige periode de schuifdeuren van ligboxen en stallen op een klein kiertje gezet worden tegen de nacht en smorgens weer geopend, dit beschermt hun tevens tegen  nachtelijke predatoren (kerkuilen).

De  boerenzwaluw peuters in Boelenslaan hebben het getroffen en vliegen weldra uit. Hoe is het elders in het land de afgelopen weken gegaan, zijn daar ook zeslingen  geboren en uitgevlogen? Ik hoor het graag van U. De sterfte aan nestjongen die er momenteel is heb ik nog nooit zo groot meegemaakt, en ik ring en onderzoek nu al meer dan 22 jaar boerenzwaluwen.

Foto van de zesling is gemaakt door Seye en Minke Hoekstra  Boelenslaan

opgemaakt 24 augustus 2014.

Reacties naar; Jan de Jong, Joure Tel. 0513-414788  j.d.jongringer403@home.nl

Bijlagen:
boerenzwaluw 1kj F.Hendriks.jpg (23 KB)   
boerenzwaluw zesling in Boelenslaan.JPG (266.5 KB)   

Veel eerste jaars zangvogels aan Tjeukemeer.

Op 24 juli 2014 was ik al vroeg aanwezig op de ringplek aan de noordoever van het Tjeukemeer. Het was opvallend stil in de rietzoom en op het terrein hoorde ik ook geen enkele vogel meer zingen. Vooral na de zonsopkomst kwamen de jonge vogels  meer en meer in beweging. Daarbij waren opvallend veel jonge koolmees, rietzanger en tjiftjaf. Van de kleine karekieten werden vanmorgen een  negental eerste jaars gevangen. Diverse helaas nog met flinke  groeibanden in de staart. De eerste jaars boerenzwaluwen sliepen maar met enkele in de rietzoom, kennelijk is elders een grotere slaapplek aanwezig.  Vanmorgen toch weer een 100 zangvogels gevangen , daarvan konden er een 85 geringd worden. Voor meer informatie  zie  het ringverslag hieronder.

Jan de Jong, Joure  0513-414788 of j.d.jongringer403@home.nl

Bijlagen:
140724..docx (384.1 KB)   
DSC03615.JPG (360.5 KB)   
Rietzanger close up..JPG (75.5 KB)   

Kleine bonte specht en gele kwikstaart bezoeken ringplek.

Op 12 en 17 juli zijn er weer veel vogels  gevangen en geringd aan het Tjeukemeer bij Rohel. Was behoorlijk warm en het koste dan ook de nodige inspanning  en zweetdruppels . Op 12 juli maar liefst 141 vogels en op 17 juli nog eens 111. Beide dagen  meer dan 100 en dat is veel. Tussen de vele soorten waren er ook enkele die ik maar  montjesmaat tegenkom. Zo hing er plotseling in net C9 een kleine bonte specht. De vogel, een nog jong mannetje, was al in actieve  vleugelrui en liet zich gemakkelijk uit het vangnet halen. Na geringd te zijn liet ik de vogel los op een oude wilgenboom en de vogel begon direct te zoeken naar voedsel, zich niks meer van de ringer aantrekkend zodat ik  gemakkelijk enkele fotos kon nemen. Soms leek het net of ie verstoppertje speelde door zich steeds achter de boom te verschuilen en af en toe om het hoekje keek of ik er nog wel stond. Prrachtige vogel om te zien. Mooi was ook de vangst van een nog jonge gele kwikstaart op 17 juli in het waternet C1. De vogel zat in de eerste uren in de bovenste vangbaan. Dit was de derde keer sinds 1985 dat er een gele kwikstaart werd gevangen aan het Tjeukemeer op de ringplek Rohel. Op 14 september 2006 en op 10 juli 2013 werd op beide dagen een eerste jaars gevangen en geringd. De gele kwikstaart broed niet aan het Tjeukemeer en is stellig afkomstig uit nabij gelegen broedplekken, mogelijk omgeving Sneekermeer. Opvallend veel jonge zwartkoppen werden er in beide dagen geringd, maar liefst 42 eerste jaars. Nooit eerder in het seizoen had ik zoveel eerste jaars op deze vangplek. Voor de verdere aantallen en  meldingen van gevangen soorten zie de dagverslagen en fotos onderaan dit  artikeltje.

Jan de Jong, Joure Tel. 0513-414788 j.d.jongringer403@home.nl

Bijlagen:
140712..docx (300.9 KB)   
140717..docx (245.8 KB)   
gele kwikstaart.JPG (223 KB)   
kleine bonte specht.JPG (121.2 KB)   

Jonge ijsvogel op bezoek bij ringplek Rohel Tjeukemeer

Op 3 juli in de vroege ochtend al om 3.45 uur aanwezig op de ringplek aan de noordoever van het Tjeukemeer. De weersvoorspelling  zat er vanmorgen weer naast, de wind kwam veel meer uit zuidelijke richting en de windkracht  was meer 3 dan 4B. Toch maar snel de netten opgezet en afgewacht wat de ochtend zou brengen. Al vroeg zag ik een roerdomp langzaam en hoog statig overvliegen naar west, deze kwam mogelijk vanuit het oosterschar of toch uit het petgatengebied bij Vierhuis tussen Vierhuis en het Tjeukemeer.?

Bij het slootje was een groepje van zeker 15 boerenzwaluwen die in de schemer opvlogen uit de rietzoom, wonderlijk genoeg wist ik daar zeker zeven direct van te vangen ondanks de flinke bolling en trilling in de pas uitgezette mistnetten. Het bleken alle zeven eerste jaars vogels te zijn tussen de 15.6 en 18.2 gram zwaar.Opvallend was dat er bij deze jonge vogels de witte vlek op de buitenste staartpen nogal in vorm en afmeting verschild.  De lengte van deze witte vlek varieerde van 10.0  -20.0 mm (1 x 10.0, 1 x 13.0, 1 x 14.5, 1 x 16.5, 2 x 19.0 en 1 x 20.0 mm). Opmerkelijk zo'n groot verschil in lengte.! Aannemelijk is dat de  jonge boerenzwaluwen uit de directe omgeving komen zo in begin juli, en dan toch zo'n enorm verschil in de lengte van de witte vlek! Recent heb ik een studie betreffende de witte vlek op de buitenste staartpen in relatie met de geslachten  gepubliceerd in het vakblad voor ringers (Op het Vinkentouw), ik sluit het verslag hieronder bij. Zou er ook een relatie zijn met de lengte van de witte vlek bij nog jonge vogels?  Voor meer details zie mijn dagverslag van 3 juli 2014.

Toen het wat rustiger werd rond 08.00 uur in de ochtend zat  er in netopstelling C2 plotseling een verrassing. Een IJsvogel!! de vogel zat rustig in de onderste baan van het net en draaide typisch met zijn kop heen en weer, net of wou ie zeggen "stom-stom-stom had hier niet moeten wezen". Wat een prachtige vogel is dit toch, zijn gitzwarte snavel met een heel klein wit puntje en die prachtige blauwe heldere kleur. Echt een parel in het Friese landschap.

Jan de Jong, Joure E-mail  j.d.jongringer403@home.nl Tel.0513-414788

Bijlagen:
140703..docx (549.1 KB)   
ijsvogel eerste jaars man.JPG (130 KB)   
NLA. AU...22915 boerenzwaluw o 1kj witte vlek ST.6.JPG (266.1 KB)   
OHV129-juni2014.pdf (1.3 MB)