|
Nieuwsbrief 66. Vogel en Natuurnieuws Leeuwarder Courant
Door Jan de Jong.
Natuurnieuws uit Friesland in de tweede helft van juni 2024.
15-06. Groepje van 20 kneu in de Banckspolder op Schiermonnikoog (Davy Kastelein). In Drachtster Compagnie 1 zwarte roodstaart (Klaas Pietersma). In de Meeuwenvallei op Vlieland 1 nachtegaal (S. van der Burg). Op de Duurswoudsterheide 1 fluiter zingend (Remko Ivens). Bij de Mjumer te Bakkeveen een ijsvogel (Oene Roelsma). Bij de Westerplas op Schiermonnikoog 1 man blauwe kiekendief (Davy Kastelein). Groep van 25 bontbekplevier bij Groene Strand op Ameland (Bram Roobol en Jeroen van Kruiningen). Grote groep van zeker 100 gierzwaluw bij de Bocht van Molkwar (Libbe Zijlstra).
16-06. Vanmorgen trof ik een nestje met vijf dode jonge boerenzwaluwen bij ons in Jellum in de stal. Ik had al even geen geluid meer gehoord uit het nestje en ben toen in het nest gaan kijken. Het gaat dit jaar sowieso anders dan in andere jaren. De eerste boerenzwaluwen waren wel op de normale tijd, maar het duurde lang voordat de eerste jonge vogels er waren. Nu hebben we wel een stuk of zes nestjes in de stal. Wel minder dan andere jaren. (Marie-Christien van Deursen).
Foto © Marie-Christien van Deursen.
16-06-2024. Een bijna vliegvlug legsel van 5 boerenzwaluwen sneuvelde in paardenstal in Jellum.
Te Oldeholtpade 1 roodborsttapuit (J.de Groot). Aan het Snitsermar bij het Gerbrandygemaal 1 grauwe vliegenvanger en bij de Potskar Noord 1 reuzenstern (Jelmer Luyckx). Op de Lippenhuisterheide 1 fluiter zingend (R. Riemersma). In De Deelen 1 wielewaal gezien (Martine Huisman). Bij Oudega Sm 1 boomvalk jagend (Marten Sikkema). In de Lindevallei bij Wolvega 1 rode wouw gezien (Johan Helmus). Twee witvleugelstern op de Workumerwaard (Sietse Bernardus). In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 purperreiger (Dennis Tuinstra).
17-06. Zo lang ik in Reduzum op de plaats woon (74 jaar) en opgegroeid ben kan ik me niet herinneren dat ik ooit het geluid van de roerdomp gehoord heb. Tot vanavond, toen was het net of er iemand verderop met een grote geluidsbox aan het prutsen was. Ik ken het geluid van de t.v., intens zwaar en een korte brom vooraf en een paar keer herhalend. De roerdomp zit in de rietkraag bij de Zwette. Hij is niet te zien, maar als je een paar minuten stil bent en de hond thuislaat dan komt het geluid over het water naar je toe! Het is zo zwaar dat niemand aan een vogel denkt. Echt schitterend mooi. Na zoveel jaren alweer een wonder natuur! (Fetze Tigchelaar, Reduzum). Bij Monniketille in de omgeving van Kootstertille 1 boompieper zingend (Wiebe Sjoerd van der Veen). In Haule 1 nest met 4 jongen van de grauwe vliegenvanger (S. Wenings). In de Ryptsjerksterpolder 1 grote lijster gezien (Sibbele de Jong). In de Wammerterpolder bij Oosterlittens 1 man grauwe klauwier (Rommert Cazemier). Bij de Anjumer Kolken 1 zwarte wouw overvliegend (Geert Jan Prins). Vandaag hoorde ik in Tjerkgaast het onmiskenbare geluid van een kwartel achter de boerderij (Marten van der Heide).
18-06. Er hangt bij ons in Wynjewâld al 15 jaar een kleine krans op de voordeur, aan de buitenkant. We gebruiken die deur zo’n 3 keer heen en dus 3 keer terug per dag. Zo’n zeven jaar geleden heeft een gekraagde roodstaart zijn nestje daarin gebouwd en zijn jongen grootgebracht. Nu is een echtpaar grauwe vliegenvanger er gaan wonen. Op het moment dat we binnen de sleutel omdraaien vertrekt hij. Verder hebben ze alle vertrouwen in onze goede bedoelingen. (Sjaak Uiterdijk, Wynjewâld). Elke avond en heel vroeg in de morgen horen wij in Ried het zeer lage geluid van de roerdomp. Het geluid is zwaar en draagt ver (Albert van der Voorn). In Drachten op de Kamille zit een witte kwikstaart onder de zonnepanelen op het dak te broeden (Auke Ludema, Buitenpost). Op deze nestkast bij de woning waarin dit jaar een witte kwikstaart broedde had vorig jaar een merel een nest gebouwd en dit jaar bouwde een winterkoning dit mooie nest er bovenop (Anneke van Santen, Katlijk).
Foto © Anneke van Santen.
18-06-2024. De winterkoning zoekt vaak vreemde broedplekken op.
19-06. Dat er minder boerenzwaluwen zijn dan vorig jaar hebben we gezien in onze stallen in Beetgumermolen. Op 17 April kwamen de eerste twee binnen. Inmiddels zijn er ruim 10 boerenzwaluwen. Een nestje met vier jongen is gisteren begonnen aan het rondvliegen. Een tweede nestje is bijna zover. Daar zitten drie bijna vliegvlugge boerenzwaluwtjes in. En er zijn nog drie nestjes die nog te klein zijn om over de rand te kijken. We blijven tellen. En hopen graag dat ze het goed gaat. Tot nog toe zijn er geen dode jonge boerenzwaluwen gevonden. (Stichting Opvang Oude Manegepaarden en -Pony's in Friesland, Ineke de Groot).
De ooievaars die bij ons in het weiland broeden op een paal hebben wederom een slecht jaar. Vorig jaar voor het eerst sinds 25 jaar weer terug in Drogeham. Broedsel in jongen fase mislukt door laat begin en onervaren vogels. Dit jaar 3 jongen maar door de langdurige regen van vorige week maandag allemaal gesneuveld. Zondag zijn ze vertrokken en niet weer terug op het nest gezien. Onze boerenzwaluwen zijn wel geteld 1 dag terug geweest. 12 april daarna koude periode en niet weer gezien. De gekraagde roodstaart van de begraafplaats in Luinjeberd is ook weer present. Voor het eerst in jaren een ander hokje gekozen (Egbert Veenstra, Drogeham). Op Ameland in de Buurderduinen 1 mannetje kneu (Rob Bonnema).
Foto © Rob Bonnema.
19-06-2024. Deze kneu poseert even voor de camera.
Bij ons in Drachtstercompagnie gaat het gelukkig goed met de boerenzwaluwen. Vorig jaar hadden we één nestje in onze schuur, dit jaar twee en in elk nestje zitten nu 4 jongen op de rand te wachten op lekkere hapjes. Ze verlaten een dezer dagen het nest. De andere vogels in onze tuin doen het goed. We hebben in onze tuin (in het coulissen landschap) diverse soorten aan het broeden of met al jongen: koolmees, pimpelmees, spreeuw, holenduif, gekraagde roodstaart, grauwe vliegenvanger, merel. Dit jaar voor het eerst een boomkruiper (in nestkastje voor huismus onder de dakgoot). De witte kwikstaart heeft 2 nesten. De jongen lopen momenteel over het gras. We zien vaak een roodborst, of hij/zij hier nestelt weet ik niet. Helaas is de ringmus, die vroeger veelvuldig aanwezig was en ook hier nestelde, al een paar jaar niet meer gezien en helaas ook dit jaar niet meer teruggekomen (Jaap en Marjolein de Graaf, Drachtstercompagnie). Wij kunnen hier in Britsum niet zeggen dat er minder boerenzwaluwen zijn dan vorig jaar. Ze waren misschien wel iets later binnen, maar dat is juist goed geweest. Veel nesten zijn inmiddels alweer uitgekomen. Weinig uitval. Soms wel honderd boerenzwaluwen met veel kabaal in de lucht als er een roofvogel over vliegt. (S. Deelstra).
Vandaag voor het eerst dit jaar de spotvogel weer gehoord hier in Ternaard. Ook zit er een bosrietzanger hier in de buurt. De jongen (twee nestjes) van de putter zijn hier inmiddels uitgevlogen. Van de twee nesten grauwe vliegenvanger zijn de jongen van 1 nest uitgevlogen, de andere grauwe vliegenvanger zit nog (Ria Pekelsma). Al een aantal weken horen wij in Bolsward een koekoek in de begroeiing tussen de wijken Eekwerd 2 en Fûgelkrite en de sportvelden (S.de Rijke). Voorhuis bij ons in Rijperkerk in het weiland heeft een blauwe kiekendief geprobeerd om een haasje te pakken. Vorige week waren er zelfs twee blauwe kiekendieven. Het haasje leeft gelukkig nog (Klaas en Klaske Klaasens).
Hier in Joure aan de Vegelinsweg gaat het gelukkig goed met de boerenzwaluw. Er zijn net 12 jongen uitgevlogen. Er komen nog 9 bij en er wordt weer een nieuw nest gebouwd. Al mei al zitten hier twaalf paartjes. Het eind is er dus nog niet. De eerste boerenzwaluw kwam op 6 april en is heel lang alleen geweest. De nestbouw is laat begonnen, bijna tweede helft van mei, doch het gaat tot nog toe super goed (Artina Oppenhuizen).
20-06. Hier in Langweer zit een paartje zwarte roodstaart. Al een paar jaar achter elkaar word ik in het vroege voorjaar ochtends verblijd met het prachtige geluid van de zwarte roodstaart. Vorige week zag ik ze per toeval van dichtbij en zag ik de rode staart. Ze bevinden zich vaak achter in mijn tuin waar het vrij rustig is (Evelien van Dooren, Langweer). Groep van zeker 3000 spreeuw overvliegend bij Hoek van de Bant in Waddenzee (Laurens Dam).
21-06. In Snikzwaag zag ik een oude ooievaar bij nog 1 jong in het nest staan op het erf van Menno en Frida Visser tijdens het ringen van de boerenzwaluwen. Menno vertelde me dat de ooievaars het zwaar hebben gehad dit jaar met het grootbrengen van hun jongen. Veel jongen zijn er gestorven tijden de koude en natte periode (Jan de Jong).
Foto © Jan de Jong
21-06-2024. Nog een rustend jong en een oude vogel op het nest in Snikzwaag. We zijn benieuwd hoe het elders is gegaan met de kwetsbare nestjongen van de ooievaar.
Hierbij een melding van een bijzondere vogelring. Op 27 mei werd er te Ballum op Ameland een visdief met een Afrikaanse pootring gevangen en gecontroleerd weer losgelaten. Er werd een kleurring toegevoegd. De vogel bleek op 30 maart 2008 geringd te zijn bij Somone in Senegal, Afrika. Afstand bijna 4760 km. De vogel heeft de ring al 16 jaar ,1 maand en 27 dagen gedragen. (Jan de Jong, Ballum Ameland).
Opmerking; Vondsten/vangsten van visdieven met Afrikaanse ring zijn zeldzaam in Nederland. In het archief vond ik nog de eerste vondst van een Afrikaanse ring van een visdief in Friesland, tevens de eerste in ons land. Op 20-6-1995 werd bij Zurich /Afsluitdijk (Friesland) een visdief met ring uit Afrika niet vers dood gevonden door Steensma uit Joure. De vogel werd op 11 december 1991 als volgroeide vogel geringd te Esiama in Ghana (5388 km/1287 dagen). Ring hangt hier ingelijst aan de muur. (Bron; Gerrit Speek/Vogeltrekstation Heteren)!
Nederlandse broedvogels trekken via de West-Europese kusten naar de overwinteringsgebieden langs de Afrikaanse westkust. De verst teruggemelde Nederlandse visdief werd in de zuidelijkste punt van Zuid-Afrika op 9840 km van de ringplek dood teruggevonden. (Bron: Vogeltrekstation Wageningen). Visdieven kunnen hoge leeftijden bereiken, in Nederland is een leeftijd van 36 jaar bekend. Oudste Friese vogel werd 24,1 jaar!
22-06. Vandaag weer een groene specht in het gazon hadden bij ons in Oudemirdum, druk op zoek naar mieren. Het was alweer een tijdje geleden dat wij er eentje zagen (Joke en Rinke Koopmans Oudemirdum).
23-06. Vandaag in de Bildtpollen een vrouwtje blauwe kiekendief met prooi. Mannetje blauwe kiekendief vliegt een stuk verderop omhoog uit het veld. Verder aldaar 1 tapuit, 2 kluut en een veldleeuwerik (Ita Spoelman, Berltsum).
24-06. In het Oostbos op Ameland 1 kruisbek (Bjarne Dijk en David van Breugel). In het Oosterschar bij Sintjohannesga 2 grote lijster en later nog 1 visarend (Jan Dreteler). In Noordwolde Zuid 1 bosuil roepend (Albert Fopma). In de Vegelinbossen bij Sint Nicolaasga 1 wielewaal gehoord (Dennis Keus). Op de Mokkebank bij Laaxum 2 porceleinhoen gehoord (Hessel van der Iest). In de Zwagermieden 57 grote canadese gans. Bij Ezumakeeg in Lauwersmeer 17 grote zilverreiger en 20 zwarte ruiter (Cora Boesenach). In het Fochteloerveen bij het Compagnonsveld 17 casarca overvliegend (Frans Nottrot e.a.).
25-06. Al jaren broeden er boerenzwaluwen in onze paardenstal in Ruigahuizen. Dat ging eigenlijk altijd goed, soms moest ik er een paar redden. De laatste paar jaar gaat het steeds slechter. Ze maken nu nesten op andere plaatsen vlak onder de dakplaten waar het veel te heet wordt. De jonkies verdrogen dan gewoon. De afgelopen weken hadden we een nestje van 6 terwijl het niet warm was maar wel alle vogeltjes dood. Dramatisch dus. (Chita en Tjeerd Bos uit Ruigahuizen).
26-06. Bij de Slotplaats te Bakkeveen 1 fluiter (Christiaan de Vries). Te Boelenslaan 2 rode wouw gezien (Sipke Booi). Groepje van 25 zwarte stern bij De Putten te Eastermar (Thomas van der Es). Bij Lemmer 1 kwartel roepend (Twan Zijlstra). Bij Kornwerderzand meer dan 400 knobbelzwaan (Thomas van der Es). In Nijbeets 1 ijsvogel (Willem Bosma). In de Lindevallei 2 grauwe klauwier gezien (Derk Luchies). In Drachten bij De Bouwen 1 zwarte mees (J. Dolstra). Bij de Plasjes N31 bij Harlingen 1 mannetje siberische taling (Bram Ubels). Wij hebben in Poppenwier een paartje waterhoentjes die in een eendenkorf in de vijver hebben gebroed. De jongen zijn wel een week gevoerd in de korf. Nu zijn ze vertrokken met twee kuikens (Jeltsje Stenekes -Kingma).
27-06. Op de Workumerwaard 1 reuzenstern (Robin van der Made). In Molkwerum 1 kwak (Hessel van der Iest). In de Amvestbossen bij Olterterp 1 ijsvogel (Willem Bosma). In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 purperreiger (Bauke Sienema).
28-06. Een oude groene specht met jong scharrelt al de hele week hier in Oudwoude om (Willem Jonkman). Ik was al heel blij met een koppeltje grote bonte spechten die bij ons in de tuin in Franeker gebroed heeft en jongen grootgebracht hebben dit voorjaar, maar helemaal fantastisch werd het toen vandaag een groene specht iedere dag zijn jong bij ons in de tuin kwam voeren. Twee dagen heb ik achter de vitrage gezeten om ze samen op de foto te krijgen. Het was het waard (Laura Hiemstra).
Foto © Laura Hiemstra
28-06-2024. Groene spechten nemen op steeds meer plekken in Friesland toe als broedvogel. Mogelijk heeft deze vogel in de omgeving van Franeker een nest gehad. Na 2000 nam de broedpopulatie vooral in noord Friesland toe en breide zich steeds meer uit naar het westen.
29-06. Vandaag in het Swin bij Elahuizen 6 lepelaar en 1 snor en er steekt een hermelijn over (Ita Spoelman, Berltsum). Bij ons in Heerenveen bloeit al enige tijd een hele grote vlinderstruik, maar tot op heden geen vlinders in de bloeiende struik, opvallend zo weinig vlinders dit jaar (Bertus v Es, Heerenveen).Opmerking; Klopt, hoe was de ervaring elders?
30-06. Verscholen in de blauweregen bij ons in Wijnjewoude zit een grauwe vliegenvanger te broeden. Dit nestje zit voor op de hoek van het huis, bij de oprit. Wel met vrij uitzicht. (Marianne Hulsbergen). Op de Duurswoudsterheide 1 venwitsnuitlibel (Martin Manson).
Foto © Martin Manson).
30-06-2024. Een mannetje venwitsnuitlibel rustend op dode rietstengel.
Joure, 4 juli 2024.
Tot zover de Nieuwsbrief 66 van de tweede helft van juni 2024. Alle medewerkers heel hartelijk bedankt voor het zenden van waarnemingen, fotos en meldingen.
In de juli en augustus maand is er geen Nieuwsbrief in verband met de vakantieperiode. Het vogelnieuws in de Leeuwarder Courant zal echter wel steeds blijven verschijnen. De volgende Nieuwsbrief 67 zal begin september weer verschijnen.
De beantwoording van de binnenkomende berichten kan de komende maanden dus wat vertraagd zijn of veel langer op zich laten wachten. Mijn excuus alvast daarvoor.
3 juli 2024.
Jan de Jong, E. A. Borgerstraat 66 8501 NG Joure.
Email; j.d.jonglc@home.nl
Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).
Ringer 403 (Ringstation VRS Rohel Tjeukemeer van het Vogeltrekstation Wageningen.
Telefoon; 0513-414788.
|
