Voorwoord Nieuwsbrief 106.

De februari maand liet grote verschillen zien. Eerst veel koude en sneeuw en aan het einde zowaar al een vervroegde lentedag op 25 februari. Spontaan kwamen er veel scholeksters van de kust al naar het binnenland van Friesland terug. Op 17 februari was er zelfs al een groepje van 50 bij de Wide Mar te Stiens. Eind februari waren er ook al flinke groepen grutto’s terug, bij het weidevogelreservaat Skrok te Wommels zelfs al 1300. De eerste citroenvlinders lieten zich op de 25^e februari zien.  Eind februari hoorde ik in Joure al zingende koolmezen, merels en menig roodborst liet zijn zachte winterzang horen.  In deze 106^e Nieuwsbrief meer over de aankomst van de scholekster en de grutto. Op enkele plaatsen worden al vroege tjiftjaffen gezien of gehoord. De lente is begonnen en weldra zullen ook de zangvogels in grote getallen terugkeren en/of doortrekken. Een van de vroege gasten naast de tjiftjaf is de witte kwikstaart. Op veel boerenerven keren ze vaak al vanaf half maart terug uit hun overwintergebieden. Opvallend is dat er dit jaar in de wintermaanden op diverse plaatsen witte kwikstaarten probeerden te overwinteren. Op 20 februari werd er zelfs een groepje van 7 bij Nijelamer gezien.  De boerenzwaluwen werden in februari in een viertal provincies gezien, al bleef het bij eenlingen.  Echter nog geen boerenzwaluw meldingen tot nog toe uit Friesland. Ook in Zuid-Europa schaarse meldingen van boerenzwaluwen in Spanje en Frankrijk. Met het zachte weer van de afgelopen dagen zullen er weldra rond half/eind maart meer volgen. We zijn erg benieuwd naar de terugkeer van de eerste zangers en horen graag wanneer ze gezien worden. Veel plezier met het lezen van deze 106^e Nieuwsbrief.

Groeten,

Jan de Jong

Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant.

NIEUWSBRIEF 106.Vogelnieuws Leeuwarder Courant.

Door Jan de Jong

Binnen gekomen nieuws van 15 -28 februari 2026.

Bokje 15-02. Op Groene strand op Ameland 1 gezien (Gijsbert Twigt). 20-02. In Wolwarren bij Alde Feanen 1 aanwezig (Roel de Boer). 22-02. In Natuurplas en Merriedobbe bij Leeuwarden 1 gezien (Marc Kuitert). 26-02. In de Zuiderfennenpolder bij Rijs in Gaasterland 1 aanwezig (Daan Jaspers).

Dwerggans 23-02. In de Makkumermeerpolder bij Idzingahuizen 1 aanwezig tussen een groepje brandganzen (Sietse Bernardus e.a.).

Foto © Sietse Bernardus

23-02-2026. Een klein aantal dwergganzen overwintert in ons land. Dit zijn allemaal vogels die waarschijnlijk afkomstig zijn van een herintroductieproject in Zweden en Finland.

Geelgors 15-02. Dertig bij de Schaopedobbe te Elsloo (Oene Roelsma).

Grote canadese gans 16-02. Bij de Grote Wielen te Leeuwarden 50 aanwezig (Guido Postuma). 17-02. In de Grote Miedumerpolder groepje van 10 gezien (Erik Kersten). 19-02. Bij de A zeven Noord te Drachten een groep van 30 aanwezig (Koert Scholten). 20-02. Bij Sumar 10 (Gerben Mensink). 25-02. Bij de Burgumer Mar 30 gezien (Sibbele de Jong). 

Grote lijster 19-02. Te Nieuw Amerika bij Nijemirdum 2 gezien (Ale Overwijk).20-02. In het Ketlikerskar 1 gezien (Rudy Fopma). 22-02. Bij de Greate Krite te Warga 1 gezien (Jeroen Breidenbach).25-02. Vandaag gehoord in het Wynterper Skar (Durk Visser, Joure).

Grote zilverreiger 15-02. In het Lauwersmeer bij Ezumazijl 50 aanwezig (Bart Jan Prak). 21-02. Op de slaapplaats in Polder De Warren bij Giekerk 107 aanwezig (Jeroen Breidenbach).  

Grutto 18-02. In de Wyldlannen te Alde Feanen 1 aanwezig (Merel Zweemer en Jeroen Breidenbach).

21-02. In het weidevogelreservaat Skrok bij Wommels 250 aanwezig (Abe Bakker en Ida Bek). In de Blauwgraslanden bij Akmarijp drie aanwezig (Sietse Bernardus). 23-02. In het weidevogelreservaat Skrok 800 aanwezig (T.de Boer). In de Ryptsjerksterpolder groep van 50 gezien (Sipke Booi). 27-02. In de Ryptsjerksterpolder op slaapplaats 600 aanwezig (Sipke Booi). 28-02. In weidevogelreservaat Skrok bij Wommels 1300 aanwezig (T.de Boer).

Foto © S. Martens

De grutto’s keren terug naar de natte veenweidegebieden in Friesland.

Havik 15-02. Vanmiddag zat er in Dronrijp een havik in de tuin die een waterhoentje aan het verorberen was. Hij bleef minstens 20 minuten eten en vloog toen weg. Wij wonen hier al 47 jaar, maar een havik had ik hier of in de buurt nog nooit gezien (Henk Jukkema, Dronryp).

Heggenmus 17-02. Vanmorgen 1 zingend te Joure (Tonny de Jong). 20-02. In de Potmarge te Leeuwarden 1 zingend (Abe Bakker).

Holenduif 16-02. Bij de Nieuwe Vaart te Appelscha groep van 400 aanwezig (Meindert Boskma).

Houtsnip 15-02. Te Burgum vloog zich een dood tegen schuifpui (Evert Homan). 18-02. Vanmorgen bij de buren Krikke in Rottum vloog een houtsnip tegen de ramen, helaas ten gevolge van de klap later overleden (Feike van Dijk, Rottum).

Kerkuil 18-02.   Vandaag was er in ons wachtgebied van de Fûgelwacht Boksum e.o. bij een nestkastcontrole al een nest met 4 eieren aangetroffen, met veel veldmuizen in de kast. Dat geeft wel aan dat er veel voedsel is (Anne Jansma, Deinum).

Kievit 18-02. In de Wyldlannen bij Alde Feanen > 1000 aanwezig (Merel Zweemer en Jeroen Breidenbach). 19-02. Bij de Blauwe Tent te Reduzum 200 gezien (Durk Lautenbach). 22-02. Vandaag hebben wij de eerste kieviten (10) gezien in de buurt van Reahûs en Tirns (Affie Bartlema).  Groep van 2500 bij de Griene Dyk te Sneek (Dick Pruiksma). 24-02. 3000 in de Wyldlannen bij Alde Feanen (Andries Zijlstra).

Klapekster 18-02. In De Deelen 1 gezien (Koos Jager). 21-02. Bij de Brandemeer te Wolvega 1 gezien (Theo Meijer).

Kleine zwaan 15-02. Groep van 100 bij de Makumer Zuidwaard (Harry Stoelinga).

Kraanvogel 20-02. Groep van 30 overvliegend te Drachten (Rommert Cazemier).

Kramsvogel 18-02. In het Oosterschar te Sintjohannesga groep van 100 aanwezig (Reitze van der Berg).

Kruisbek 17-02. Bij de Golfclub in Gaasterland 7 aanwezig (Harmen van Dijk).

Mandarijneend 28-02. Een paar te Hatzum/ Dronryp (Henk Jukkema, Dronryp).

Merel 19-02. Vandaag minutenlang met stijgende verbazing bij ons in Wommels in de tuin gekeken naar twee vrouwtjes merels die op leven en dood aan het vechten waren (Kees Hoogma). 19-02. In tuin te Beetsterzwaag een volwassen merel vrouw met pootring uit Utsira (Noorwegen) afgelezen. De vogel was ook op 14 en 15 januari 2026 aldaar aanwezig. Het vrouwtje was op 5 maart 2024 als volwassen vogel geringd. Afstand ruim 700 km, tijd 716 dagen (Gerard Westerhuis, Mantgum).        

Noordse kauw 15-02. Op Vlieland 1 bij de ijsbaan (Nick Rietveld). 16-02. De voerplek bij ons in Scharnegoutum wordt dagelijks bezocht door een Noordse kauw, herkenbaar aan de witte kraag (Pascal Osinga) .20-02.  In Drachten 1 in De Wiken gezien (Joas).

Foto © Pascal Osinga.

16-02-2026. Bij de noordse kauw valt de witte “streep” bij de hals/nek vooral op.

Oeverpieper 15-02. Bij de Veerdam te Holwerd (Bart Jan Prak).

Ooievaar 23-02. De ooievaar is terug bij ons in Noardburgum. Vorige week lag er nog sneeuw! (Jan en Froukje van der Veen).                                                         

Papegaaiduiker 22-02. Bij Moddergat op de Peazemerlannen 1 dood gevonden (K. van Haeringen).

Rode wouw 26-02. In Lauwersmeergebied 1 gezien (Menne Osinga, Kollumerpomp).  27-02. Te Heerenveen 1 gezien (Martine Huisman).             

Scholekster 15-02. Bij de Tearnzer Wielen bij Leeuwarden drie aanwezig (Jeroen Breidenbach).17-02. Groep van 50 bij de Wide Mar te Stiens (Marc Kuitert e.a.). 20-02. Te Balk 2 bij het bungalowpark gezien (Ale Overwijk). 21-02. Twee terug op parkeerterrein in Joure (Jan de Jong).  Aan het Tjeukemeer bij Echtenerbrug 19 gezien (Monique Pol). 23-02. Groep van 460 bij de Pikmar te Grou (Gerrit Jellema).24-02. Vandaag   2 scholeksters terug in de Westpolder bij Oppenhuizen (Cor van der Meer). Tegenover de voormalige zuivelfabriek van Kortehemmen zijn vandaag 2 scholeksters gearriveerd, die er elk jaar broeden en met veel kabaal laten weten dat ze hun territorium weer hebben ingenomen (Henk van der Sluis, Kortehemmen). 25-02. Twee scholeksters zijn vandaag aangekomen op het strandje van Skipsleat in Joure.  Frappant daar ze vorig op precies dezelfde datum aankwamen (Bertus Rijpkema, Joure). Twee terug op ons dak bij Cambuurstadion in Leeuwarden (De Boer).   26-02. Kwam de eerste scholekster in 2016 en 2017 respectievelijk op 22 en 23 februari aan op de Kalkovens in Gorredijk, door de invallende winter in 2018 kwam de eerste pas op 9 maart. In 2019 16 februari, in 2020 2 maart, in 2021 op 22 februari en in 2023 op 23 februari. Op 22 februari 2024 zag ik het paartje weer langskomen. Op 26 februari 2025 was de eerste weer present en vandaag 26 februari 2026 was het paartje weer aanwezig. (Jelle Hofstra).

Foto © Jelle Hofstra.

26-02-2026. Scholeksters weer vroeg terug op hun “stekkie” in Gorredijk.

Slobeend 18-02. Vanmorgen in Menaldum achter bij ons in het water van de ijsbaan 3 slobeenden een mannetje en twee vrouwtjes (Oane Baarda, Menaam).

Sijs 20-02. Groep van 50 in Ketlikerskar (Andries Zijlstra en Rudy Fopma). 23-02. Groep van 100 bij de Wyldemerk in Gaasterland (Dennis Keus). 25-02. Groep van 60 in Rijsterbos (Greet Boomhouwer).

Veldleeuwerik 15-02. 150 bij de Veerdam te Holwerd (Bas van der Bogaard). In de Akmarijpster Polder 20 aanwezig (Wouter M.G. Vansteelant). 21-02. Buitendijks bij Ternaard 20 aanwezig (Dennis Keus). 25-02. Dertig in Polder Geele Strand te Workum (Jorrit Zondervan).   

Wilde zwaan 15-02. Een groep van 30 aan de Hogeweg te Nijeholtpade (Ytsje Dijkstra, Lemmer). 18-02. Groep van 28 overvliegend bij Drents-Friese Wold bij Aekingerzand (Meindert Boskma). 20-02. In de Ryptsjerksterpolder (Sipke Booi). 21-02. Bij Nieuwehorne in de Tjongervallei groep van 26 (Albert Fopma). In de Lauwersmeer bij De Pomp een 48 aanwezig (Aletta). 26-02. Groep van 33 overvliegend naar Noord te Schiermonnikoog (Gijsbert Praamsma).

Witte kwikstaart 16-02. In Leeuwarden 1 bij Van Hall Larenstein gezien (Abe Bakker en Ida Bek). 17-02. In de Groote Miedumerpolder 1 gezien (Marc Kuitert e.a.).18-02. In de Wyldlannen te Alde Feanen 1 aanwezig (Merel Zweemer en Jeroen Breidenbach). 20-02. Bij Nijelamer in de Ontginning 7 gezien (Peter de Vries). 21-02. In Heerenveen 1 gezien (Martine Huisman). Twee gezien bij Readtsjerk/Rietveld (Andries Zijlstra en Rudy Fopma)).22-02. 1 bij de kijkhut te Piaam (Abe Bakker en Ida Bek). 23-02.  Te Oudeschoot 1 aanwezig (Marc Bleijerveld). 

Zwartkop 23-02. Vandaag het paartje zwartkoppen weer bij ons in Franeker in de struiken. En gelijk werden we ook op de zang getrakteerd! (Klaas Plat, Franeker). 26-02. In Leeuwarden 1 mannetje (Amanda). Te Oudemirdum 1 mannetje aanwezig (Jan Haanstra). 27-02. Te Wierum 1 aanwezig (Hessel van der Iest).

Zwarte roodstaart 25-02.  Te Wierum 1 aanwezig (Hessel van Iest). 26-02. Aan de Harlingervaart te Leeuwarden 1 zingend (Donald Wolters).  

Zwarte rotgans 23-02. Tussen een groep van 300 rotgans in de Gooijumer en Zuricherpolder 1 gezien (Sietse Bernardus).

Foto © Sietse Bernardus

23-02-2026 De zwarte Rotgans overwintert aan de westkust van de Verenigde Staten en broedt in Noordoost Siberië, Alaska en Noordwest Canada. Wordt in de wintermaanden in klein (10-20) in ons land gezien.

Zwarte zwaan 15-02. Eind Februari 2024 zat er een zwarte zwaan te broeden op een perceel van Staatsbosbeheer in de Sondeler Leyen, dit perceel staat in de winter helemaal onder water de zwaan zat midden in het perceel in een rietkraag te broeden. Begin maart gaat het water eraf ten behoeve van de weide-                                vogels, toen het water eraf was is de zwaan van het nest getrokken deze lag 20 meter van het nest en de eieren zijn gepredeerd dit alles is vermoedelijk het werk van een vos (Jan Muizelaar. Nazorg coordinator van de vogelwacht Bakhuizen/Oudemirdum).

Eerste boerenzwaluwen in 2026.

Nederland

Er zijn dit jaar vroeg boerenzwaluwen in ons land gezien. Nog geen meldingen uit Friesland tot nog toe (28-02.).  Uit vier provincies kwamen meldingen binnen.

08-02. Noord-Holland.  In duinreservaat De Rellen 1 aanwezig (Rob van Bemmelen).

Foto © Rob van Bemmelen.

08-02-2026. Ondanks de winterse omstandigheden toch nog vroege boerenzwaluw meldingen in ons land.  

09-02. Zuid-Holland. In de Slufter op de Maasvlakte 1 gezien (Frank Jellema).

25-02. Overijssel. In waterberging DE Krim bij Groote Scheere 1 aanwezig (Henri Timmer).

25-02. Gelderland. In Kievitsveld bij Emst 1 overvliegend naar noord (Johan Hanken).

Buitenland

In Spanje en Frankrijk zijn tot eind februari nog geen spectaculaire aantallen boerenzwaluwen gezien.

Enkele waarnemingen.

12-02.1 naar noord te Punta de Calaburras (Zuid-Spanje bij El Faro).

14-02.1 naar oost Ornitologica de Punta Blanca Ceuta (Zuid-Spanje bij Gibraltar).

18-02.1 naar noord te Devesa de l’Albufera, met 27 huiszwaluw, 879 rotszwaluw en 1 roodstaartzwaluw (Oost-Spanje onder Valencia).

23-02. 3 boerenzwaluw, 5 huiszwaluw en 396 rotszwaluw bij Falaise de Leucate (Zuidoost Frankrijk)

26-02. 2 boerenzwaluwen naar oost te Ouistreham, Normandië (noordwest Frankrijk).

Houd ons op de hoogte van de eerste meldingen en/of aankomst in stallen en schuren

Vlinders

Op de mooie zomerse dag op 25 februari zijn er in Joure op 3 plaatsen citroenvlinders gezien. Tonny de Jong zag er morgens 1 in Heremastate, Bertus Rijpkema zag er middags 1 in Skipsleat en zelf trof ik tijdens een wandeling er een aan bij de Penningamolen in het parkje daar. Henk van de sluis in Kortehemmen zag op 26 februari morgens een Kleine Vos vlinder op sneeuwklokjes langs het wandelpad in zijn woonplaats.

We zijn benieuwd of ook meer mensen vroege vlinders hebben gezien.

Nagekomen berichten 1^e helft februari 2026.

 Kuifeend 12-02. Er waren in het Margrietkanaal bij de brug van Spannenburg een groepje van minimaal 100 aanwezig, ze zwommen tussen de meerkoeten in (Oepkje Smidstra, Tjerkgaast).

Merel 10-02.   Vandaag hoorde ik de eerste Merel volop zingen bij ons achter in Scharnegoutum (Pascal Osinga).

Smient 14-02. Bij Allingawier zag ik een groep van 250 Smienten (Kor Nijboer, Leeuwarden).

Tot zover het overzicht van de maand februari 2026.

Graag email berichten voor de volgende Nieuwsbrief voorzien van naam en adres. Soms komt er helaas naamsverwarring voor omdat woonplaats en of adres niet vermeld staat in de email berichten.

Nog steeds krijg ik meldingen binnen van correspondenten dat ze de Nieuwsbrief niet ontvangen hebben.

De Nieuwsbrief verschijnt alleen nog maar op mijn Blog.

Onderaan de Nieuwsbrieven in mijn Blog staat een pdf van de Nieuwsbrief die men kan downloaden.

Joure, 1 maart 2026Jan de Jong,

E. A. Borgerstraat 66 8501 NG Joure.

Email; j.d.jonglc@home.nl

Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).

Ringer 403 Ringstation VRS Rohel Tjeukemeer

Vogeltrekstation Wageningen (vanaf 1985).

Tel. 0513-414788 of Mobiel 06-82754279