|
Voorwoord Nieuwsbrief 107.
Ondanks dat het toch nog koud is begin maart en het in de ochtenden nog kan vriezen zijn er al heel wat vogelsoorten begonnen met het leggen van de eerste eieren. De kieviten waren er rap bij dit jaar. In deze Nieuwsbrief een overzicht van de BFVW met de vroegste vondsten per gemeente in Friesland. Ook het waterhoen had dit jaar al heel vroeg eieren. Vijf maart al een nest met drie eieren in Boazum (Haye Folkertsma) is vroeg. Ook de meerkoet kan soms al begin maart eieren hebben. Wat me opviel was dat er steeds meer waterhoentjes als broedplaats een eendenkorf opzoeken. In het jaarverslag van 2025 van de vogelwacht “Het Oud Bildt” werden zelfs 11 van de 46 uitgezette korven bezet door een waterhoen. Kennelijk vinden ze in de korf een goede bescherming tegen predatoren. Ben benieuwd of in andere vogelwacht gebieden ook veel waterhoen legsels worden aangetroffen in eenden korven.
Dit voorjaar ontving ik van een zestal Vogelwacht afdelingen van de BFVW (Joure/Kollum/Hommerts-Jutrijp/Boksum/Heerenveen-Oranjewoud en Het Oud-Bildt) een jaarverslag met daarin veel bijzondere waarnemingen en vondsten. Mijn dank daarvoor, ik stel dat bijzonder op prijs!
In deze Nieuwsbrief weer veel informatie en leuke waarnemingen. Kent U het verschil tussen een kleine vos vlinder en een grote vos vlinder, nee? Kijk dan even in deze Nieuwsbrief 107. In Sneek is een paartje scholeksters teruggekeerd bij de woning van Lucas Tasma. De scholekster kwam daar al jaren achtereen zelfs de woning binnen en at dan stukjes kaas. Verder zijn in 9 provincies in ons land al vroege boerenzwaluwen gezien. Friesland is daar nog steeds niet bij. Ben benieuwd wie de eerste boerenzwaluw dit jaar weer boven de Friese weilanden ziet vliegen.
Veel leesplezier met deze 107e Nieuwsbrief.
Groeten,
Jan de Jong
Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant.
NIEUWSBRIEF 107.Vogelnieuws Leeuwarder Courant.
Door Jan de Jong
Binnen gekomen nieuws van 1-15 maart 2026.
Amerikaanse smient 07-03. In Potskar Zuid op het Sneekermeer 1 gezien (Sietse Bernardus e.a.). 13-03. De vogel is nog steeds aanwezig aldaar (Sietse Bernardus).
Foto © Sietse Bernardus.
13-03-2026. Exoot/dwaalgast Herkomstgebied Noord-Amerika. Er zijn slechts enkele broedgevallen bekend (vermoedelijk losgelaten of ontsnapte vogels), waarvan het eerste in 1999 plaatsvond. Waarnemingen zijn betrekkelijk zeldzaam met ongeveer 1 á 2 gevallen per jaar (bron SOVON).
Appelvink 10-03. In bossen Cornelia Stichting te Beetsterzwaag 11 aanwezig (Willem Bosma). Acht aanwezig in Bakkeveen, op 11 maart zelf 12 aanwezig (Martin Boomsma).
Barmsijs 08-03. In de Rottige Meenthe groepje van 20 aanwezig (Laura de la Rie).
Blauwborst 05-03. Op de Workumerwaard 1 aanwezig (Hubert Kivit). 08-03. Op de Liphústerheide bij Lippenhuizen 1 gezien (Willem Bosma). 09-03. In het Fochteloerveen 1 aanwezig (A. Schaaf). 10-03. In de Berlikummerpolder (M. Houtsma).
Blauwe kiekendief 10-03. In het Van Oordt’s Mersken reservaat ter hoogte van Koningsdiep Terwispel een paartje jagende blauwe kiekendief gesignaleerd (Henk van der Sluis, Kortehemmen).
Dodaars 06-03. Twee aanwezig in de Schaopedobbe (Jelte Albada).
Dwergvleermuis 03-03. Twee dwergvleermuizen bij ons in Berlikum boven de tuin (Ita Spoelman).
Groene specht 06-03. In een boomgaard tussen Berlikum en Wier is de groene specht vervolgens elke dag hoorbaar ene keer in het park in Berlikum of aan de bomenrand langs de weg. Het hele dorp door zo te horen (Ita Spoelman). 13-03. In Oentsjerk 1 aanwezig (Gerben Mensink).
Grote gele kwikstaart 12-03. In de Delburen te Sondel 1 aanwezig (Hanneke van der Meer).
Grote zilverreiger 11-03. Op de slaapplek in de Grote Wielen bij Leeuwarden 160 aanwezig (Jacob Bosma).
Grutto 01-03. Bij de Grutte Wielen te Leeuwarden groep van 1800 aanwezig (Jacob Bosma). Bij Skrok te Wommels 1300 (Donald Wolters).02-03. In de Ryptsjerksterpolder 1100 aanwezig (Sipke Booi). 13-03. In Skrok te Wommels nog 1000 aanwezig (A.J. Laanstra).
Houtsnip 05-03. 1 dood gevonden te Sneek (Theo van Gelder, Sneek).
Kemphaan 01-03. Bij de Grutte Wielen bij Leeuwarden 150 aanwezig (Jacob Bosma). 03-03. In de Grutte Krite in de Alde Feanen groep van 470 (Gerrit Jellema). 07-03. Bij het Sneekermeer groep van 200 aanwezig (Dick Pruiksma e.a.).
Kerkuil 11-03. Op de A32 bij Reduzum (Leonie Hofstra).
Kievit 01-03. Bij Joure al een “oer de wjuk” (Tonny de Jong).
Klapekster 08-03. Op de Duurswoudsterheide 1 gezien (Kees Bode). 07-03. Op Ameland in d ’Amelannen 1 aanwezig (Marcel Stienstra).
Kleine bonte specht 02-03. In Beetsterzwaag 1 gezien (Marten Sikkema).
Kleine mantelmeeuw 13-03. Zestig in de Hardegarijpsterpolder (Wiebe Sjoerd van der Veen).
Kluut 13-03. Vijftig aanwezig in Skrok bij Wommels (Koenraad Bijl).
Kraanvogel 04-03. Vanmorgen liep ik aan de kant van Terwispel richting Van Oordt’s Mersken en hoorde ik kraanvogels. Het bleek een stelletje te zijn die ter plekke net geland waren (12.30 uur) en het mannetje was erg waakzaam. Ze waren aan het verkennen en foerageren. Erg leuk en bemoedigend voor mensen die zich ingezet hebben om het gebied te bewaken. De kraanvogels hadden een perfect plekje gevonden (Henk van der Sluis, Kortehemmen).
Kramsvogel 01-03. Zestig in het Ketlikerskar (Durk Lautenbag).13-03. Bij de uitkijktoren Ravenswoud in het Fochteloerveen 150 aanwezig (Perry de Louw).
Kruisbek 03-03. Zes in Hemrikkerveld te Beetsterzwaag (Willem Bosma). 05-03. Dertig overvliegend in Rijsterbos (Wessel te Velde). In de noordoosthoek op Vlieland 5 gezien (vogelgids Vlieland). 10-03. Negen in de Compagnonsbosschen te Ravenswoud (S. Weenings).
Kwak 09-03. Te Bakkeveen een roepend overvliegend (Koert Scholten).
Lepelaar 10-03. Vandaag boven Simmerkrite/ Westpolder 1 gezien (Cor van der Meer, Oppenhuizen).
Mandarijneend 05-03. Zes bij Hemrikkerveld te Beetsterzwaag (Verstraten). 06-03. In Martenastate te Koarnjum 1 wijfje aanwezig (Maai Gre). 10-03. In de Overtuin te Oranjewoud 4 aanwezig (Jan Dreteler). 12-03. Twee aanwezig in Oudegaaster Rijp ZWF (Daan Jaspers).
Raaf 01-03. In het Ketlikerskar 3 overvliegend (Durk Lautenbag).
Foto © Jan Bijlsma
Raven zijn steeds meer aanwezig in Friesland en broeden er ook op meerdere plaatsen
Roodhalsgans 12-03. Tussen Piaam en de Kooireed 1 Roodhalsgans gezien (Kor Nijboer, Leeuwarden). 13-03. In de Jouke Sjoerdspolder bij Ferwoude 2 aanwezig (Libbe Zijlstra).
Rouwkwikstaart 01-03. Op Vlieland in de Vuurboetsduin 6 aanwezig (Bart Vastenhouw). 02-03. In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 mannetje aanwezig (Willem Bosma).
Ruigpootbuizerd 06-03. In de Ryptsjerksterpolder 1 tweede jaars aanwezig (Jeroen Breidenbach).
Scholekster 03-03. De kaas etende scholekster (komt altijd de woning binnen) is vanmorgen weer teruggekeerd bij ons in Sneek. Op 7 maart was ook het vrouwtje alweer terug (Lucas Tasma, Sneek). 12-03. In Dachten bij het Moleneind is een paar terug. Ze zitten op een plat dak waarschijnlijk weer bij het voormalige gebouw van de woningstichting (Johan van der Veen, Drachten).
Foto © Lucas Tasma
07-03-2026. Het paartje scholeksters staat alweer bij de fam. Tasma bij de achterdeur.
Staartmees 10-03. In onze tuin in Oppenhuizen 2 staartmezen (cor van der Meer).
Strandleeuwerik 06-03. Op het strand op Ameland 40 aanwezig (Bertus de Lange).
Sijs 08-03. Vandaag een golvende groep sijsjes van ca.10 a 12 stuks in de begroeiing langs het Damwaldsterfeartsje achter onze woning (Tjip en Piety Oberman, Dokkum).
Taigaboomkruiper 07-03. Bij de Ruige Plek op Vlieland 1 waargenomen. (Ernst Jansen).
Foto © Ernst Jansen.
07-03-2026. De taigaboomkruiper die in ons land gezien wordt komt w.s. uit Scandinavië waar de soort algemeen is.
Tjiftjaf 01-03. In het Soal bij Workum1 aanwezig (Rudy Fopma). In het Himsterhout te Drachten 1 (R. Riemersma). 02-03. Te Earnewâld drie bij het bungalowpark (Rommert Cazemier). In Sint Nicolaasga 2 aanwezig (Margje Abma). Bij Ald Beets te Beetsterzwaag 1 aanwezig ((Willem Bosma). In Joure 2 zingend (Tonny de Jong). In het Zwemmerpark De Westereen 1 aanwezig (Rindert Algra, Leeuwarden). 03-03. In Balk 1 gezien (Marten Wesselius). 04-03. In Buitenpost 1 roepend (Arjan Woertink). 05-03. Om 9:00 uur heb ik vandaag een tjiftjaf gehoord en gezien aan de Leijen te Gorredijk (Johannes Grondsma, Gorredijk). 07-03. Twee gevangen en geringd aan noordoever Tjeukemeer bij Rohel (Gerard Westerhuis).
Tureluur 07-03. Groep van 800 in de Zuidergrie op Ameland (Bertus de Lange.12-03. Groep van 40 overvliegend in Oosterschar bij Sintjohannesga (Johannes en Gea Koster).
Velduil 06-03. In Hommerts 1 pootring van een velduil gevonden met een metaaldetector (Jacob Pool, Sneek). De vogel bleek op 31 mei 2019 geringd te zijn door Lydia Barkema uit een nest met 5 jongen in dezelfde omgeving in Hommerts.
Veldleeuwerik 03-03. Zag en hoorde vandaag al twee keer een veldleeuwerik zingen achter Sloten (Marten van der Heide, Tjerkgaast).
Waterhoen 05-03. Het eerste waterhoen bij ons heeft reeds 3 eieren hier in Boazum (Haye Folkertsma).
Watersnip 10-03. Tien aanwezig in Oosterschar te Sintjohannesga (Bauke Sienema). 11-03. Bij de Grutte Wielen te Leeuwarden 24 aanwezig (Jacob Bosma). Groepje van 12 in Jan Durkspolder in Alde Feanen (Taeke).
Wilde eend 02-03. Vanmorgen lagen er al 3 eieren in de eendenkorf bij ons in Terkaple (Jurjen van der Meer).
Wilde zwaan 05-03. Groep van 34 aanwezig in Tjongervallei te Nieuwehorne (Bauke Sienema). 08-03. In het Jelsumer Oudland groep van 38 aanwezig (Donald Wolters). 12-03. Bij de Nieuwe Vaart te Appelscha 30 aanwezig (Koert Scholten).
Witsterblauwborst 11-03. In de Groote Noorderpolder boven Tzummarum 1 mannetje aanwezig (Baatje).
Witte kwikstaart 01-03. Twee te Woudsend (Jorrit Zondervan). 02-03. Op Vlieland bij de Vuurboetsduin 10 aanwezig (Bart Vastenhouw). 03-03. Vandaag weer 2 witte kwikstaarten op het erf in Tjerkgaast (Marten van der Heide). 05-03. Bij de Kiekenberg & Tolhek bos te Nieuwehorne groep van 18 gezien (Bauke Sienema). Aan het Tjeukemeer bij Echten 1 aanwezig (Henk Rankenberg). 13-03. Twintig in Westerseveld op Vlieland (Bart Vastenhouw).
Foto © Henk Rankenberg
05-03-2026. De witte kwikstaart was de afgelopen winter op veel plaatsen te zien in Friesland.
Zeearend 01-03. Bij het fotograferen van tuinvogels hier in Scharnegoutum, speur ik ook zo nu en dan de lucht af op overvliegende vogels en zag ik vandaag tot m’n grote verbazing een volwassen Zeearend vanuit het zuidoosten langzaam cirkelend op thermiek mijn richting uit komen. Hij zweefde op een gegeven moment recht boven ons huis en vertrok naar noordwestelijke richting (Pascal Osinga, Scharnegoutum).06-03. Ze aanwezig bij De Pomp in het Lauwersmeer (Andries Zijlstra/Marchel Stienstra).
Foto © Pascal Osinga.
01-03-2026. Het is altijd imposant om zo’n “vliegende deur” vlak boven je huis te zien. De zeearend is al aardig ingeburgerd in Friesland en broedt op diverse plaatsen.
Zwarte roodstaart 07-03. Te Bergum 1 aanwezig (Klaas Vonk).
Zwarte zwaan 08-03. Te Rotsterhaule 1 gezien (Daan van der Vliet).
Zwartkopmeeuw 03-09. Bij de zandwinput te Beetsterzwaag 1 gezien (Willem Bosma). 13-03. In Aldtsjerk 2 aanwezig (Gerben Mensink).
Eerste boerenzwaluwen in Nederland per provincie
Er zijn dit jaar vroeg boerenzwaluwen in ons land gezien. Nog steeds geen boerenzwaluwen in Friesland !
Noord-Holland. 08-02. In duinreservaat De Rellen 1 aanwezig (Rob van Bemmelen).
Zuid-Holland. 09-02. In de Slufter op de Maasvlakte 1 gezien (Frank Jellema).
Overijssel 25-02. In waterberging DE Krim bij Groote Scheere 1 aanwezig (Henri Timmer).
Gelderland. 25-02. In Kievitsveld bij Emst 1 overvliegend naar noord (Johan Hanken).
Utrecht. 01-03. In Langbroek bij Landgoed Sanderburg 1 gezien (Harrie Groeneveld).
Zeeland 05-03. In Wissenkerk bij Bokkegat Noord 1 gezien (Mark Hoekstein).
Groningen 05-03. Bij Ballastplaatbos in Lauwersmeer 1 gezien (P.J. Sjoerdsma).
Limburg 07-03. In Mariahoop 1 gezien bi Diergaarderbos (Paul Evers).
Noord-Brabant 08-03. Bij Graafse Raam te Escharen 1 gezien (Hans Hollander).
Eerste kievitseieren.
(Bron BFVW Friesland).
Het eerste kievitsei in ons land werd gevonden op 5 maart in de provincie Brabant om 09:20 uur te Ravenstein door Geurt Elemans. Kort daarna werd het eerste kievitsei in Friesland gevonden op 5 maart te Nijehaske door Auke Tuinstra.Het eerste kievitsei bij de jeugd in Friesland is gevonden op 8 maart door Britt Palstra in Bolsward.
Eerste kievitseieren per gemeente in Friesland.
Sûdwest -Fryslan 05-03. 1 ei te Sneek, vinder Auke Wind.
Weststellingwerf 07-03. 1 ei Weststellingwerf, vinders Wytze Jan en Jan Dijkstra.
De Fryske Marren 07-03. 1 ei Spannenburg, vinders Johan en Jitze Deinum.
Terschelling 07-03. 1 ei in Stripenpolder, vinder Steven Klijn.
Heerenveen 08-03. 1 ei te Aldeboarn, vinder Jan Dijkstra.
Smallingerland 08-03. 1 ei te Oudega Sm., vinder Arjen Biesma.
Tytsjerksteradiel 08-03. 1 ei Hardegarijp, vinder Remco Hamstra.
Schiermonnikoog 09-03. 1 ei bij eendenkooi Schiermonnikoog, vinder Douwe Dam.
Opsterland 09-03.1 ei te Nijbeets, vinder Henner de Vries.
Leeuwarden 09-03. 1 ei te Warten, vinder Jan Hendrik Volbeda.
Ameland 10-03. 1 ei te Ballum, vinder Cor de Boer.
Harlingen 10-03. 1 ei te Harlingen, vinder Anne Wind.
Waadhoeke 10-03. 1 ei te Dronrijp, vinder Eduard van der Hoek.
Ooststellingwerf 10-03. 1 ei te Ravenswoud, vinders Rinze van der Ploeg en Auke Tuinstra.
Dantumadeel 10-03. 1 ei in It Bûtefjild, vinder Klaas Stapensea
Noardeast-Fryslân 10-03. 1 ei te Burum, vinders Gerrit van de Lune en Anne de Vries.
Achtkarspelen 12-03. 1 ei te Augustinusga, vinder Rinze van der Ploeg.
(Bron BFVW Friesland).
Grote vos vlinders meer gezien.
05-03. Op Duurswoudsterheide 1 vlinder gezien (Martin Manson).
06-03. Te Blesdijke 1 vlinder (Pim Frijling).
06-03. Te Wolvega 1 vlinder (Emma van den Belt).
08-03. Op Delleboersterheide 1 vlinder (Remco van Hijum).
08-03. Op de Duurswoudsterheide 3 vlinders (J.A. Wagenaar).
09-03. In de Froskepôlle te Leeuwarden 2 vlinders (Paul van Eik).
Foto © J.A. Wagenaar
De Grote vos vlinder heeft 4 kleine vlekken op het onderste deel van de voorvleugel, zie blauwe cirkel.
Foto © J.A. Wagenaar
De Kleine vos vlinder lijkt wel wat op de Grote vos vlinder doch bij de Kleine vos zitten 3 vlekken op de voorvleugel (2 kleine en een wat grotere) en bij de grote vos 4 (3 kleinere en 1 wat grotere). Zie blauwe cirkel bij beide fotos.
Nagekomen berichten.
Eekhoorn 16-02. Aan een eik (ca. 125 j oud) in Boornbergum kwam een eekhoorn (vrij donker) recht naar beneden. Hij of zij ging via de berm in O- richting weg (Sjoerd Buisman, Boornbergum).
Keep 27-02. In Burgum een mannetje in de tuin (Evert Hofman).
Otter 17-02.Vandaag schrokken wij ons een hoedje: er liep doorgemoedereerd een otter over ons terras hier rond 10:00 uur in de ochtend in Oudehaske aan de Wiidswâl (Fokke Rosier, Oudehaske).
Raaf 28-02. Deze ochtend 3 raven gezien op de Delleboersterheide (Ytsje Dijkstra, Lemmer).
Roerdomp 04-02. Hier bij het strandje van Skipsloot in Joure een roerdomp in het riet (Bertus Rijpkema, Joure).
Tjiftjaf 27-02. Drie gevangen en geringd te Sumarreheide (Bareld Storm). Vandaag de eerste tjiftjaf in de wijk De Heide in Heerenveen. Voor mij wel heel vroeg. Meestal is dat zo rond half maart (Nico Hofstra,Heerenveen).
Tot zover het overzicht van de eerste helft van de maand maart 2026.
Graag email berichten voor de volgende Nieuwsbrief voorzien van naam en adres. Soms komt er helaas naamsverwarring voor omdat woonplaats en of adres niet vermeld staat in de email berichten.
Nog steeds krijg ik meldingen binnen van correspondenten dat ze de Nieuwsbrief niet ontvangen hebben.
De Nieuwsbrief verschijnt alleen nog maar op mijn Blog.
Onderaan de Nieuwsbrieven in mijn Blog staat een pdf van de Nieuwsbrief die men kan downloaden.
Joure, 16 maart 2026
Jan de Jong, E. A. Borgerstraat 66 8501 NG Joure.
Email; j.d.jonglc@home.nl
Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).
Ringer 403 Ringstation VRS Rohel Tjeukemeer
Vogeltrekstation Wageningen (vanaf 1985).
Tel. 0513-414788 of Mobiel 06-82754279
|
