DE NAAKTE KIWI

Zijderupsen – Stippelmotten – Kleine Wintervlinder

Berichten uit de mailgroep Tuinieren

‘Gedurende een paar jaren zit ik in het begin van het fruitseizoen geplaagd met duizende kleine zijderupsen die de bloesems en jonge blaadjes van de bomen vreten zodat elk jaar de volledige oogst verloren gaat. Enkel de perziken en de noten zijn er niet gevoelig voor. Kan er iemand van de groep me helpen dit probleem op te lossen. Dank bij voorbaat en de groetjes van de nauwe’

‘Er was een lid die sprak last te hebben van zijderupsen; ik denk eerder dat er de rupsen van de stippelmot worden bedoeld (de stippelmot wordt ook wel spinselmot genoemd).
De rupsjes van dit kleine vlindertje maken enorme spinselnesten waar de rupsjes met duizenden in leven. Ze kunnen in korte tijd een hele boom van alle bald ontdoen. De aantasting ziet er bedreigend uit maar is totaal niet kwaardaardig. Wanneer de ene boom (of struik) kaalgevreten is vertrekt de hele kolonne naar een volgende. Vele vogels (vooral mezensoorten) kunnen zich geweldig te goed doen aan deze rupsen. De rupsjes hebben de eigenschap om zich als verdediging bij het bewegen van een tak aan een draadje naar benden te laten zakken om zo te ontsnappen. Is de tak weer rustig dat takelen ze zichzelf weer omhoog het nest in. Mezen kennen dit gedrag en gaan een paar maal op een takje met nesten van de rupsjes op en neer wippen en de rupsjes vallen ze als gebraden kippetjes in de snaveltjes.........
Bestrijden is eigenlijk nuttleoos omdat de aantasting onschuldig is; sterker nog het is een goede manier van natuurlijke voeding voor vele dieren (vogels ihb.). Mocht men het toch hinderlijk vinden dan is een koude stevige waterstraal al genoeg om de rupsjes te verdrijven.’

Mijn antwoorden:

De "zijderupsen" waarover Nauwe het had zijn het zeker niet, maar waarschijnlijk de rusjes van de Kleine Wintervlinder. Zie de beschrijving op https://blog.seniorennet.be/ fruit op 23 mei 2006. Nog vroeger heb ik het er meerdere keren over gehad.

Telkenjare heb ik wel enkele haardjes van stippelmot (Yponomeuta malinellus). Ik heb nog er nog nooit echt schade van ondervonden. Slechts beperkte vraatschade aan enkele blaadjes. Wellicht zijn de meesjes goede helpers.

Heel veel spinselnesten heb ik ooit gezien in een sleedoornstruweel, maar ook daar waren er nog voldoende bladeren. Ik weet niet meer in welke streek dit was.
Dat ik nooit een sterke stippelmotplaag heb gezien, wil nog niet zeggen dat dit ergens anders niet kan.
Hou er wel rekening mee dat de spinselmot een stuk later komt dan de wintervlinder, die al actief is van voor de blaadjes zich ontvouwen. Let eens op een zich ontsluitende bot met een minieme beschadiging. Plooi voorzichtig het knopje open en binnenin ontdek je een paar milimeter groot rupsje. De Wintervlinder komt voor op meerdere struikgewassen.

Feest

Gisteren ging ik met dochter Mieke, zijn petekind, naar het familiefeest voor de 70 jaar van schoonbroer Evert.

We hebben volgende limerick gebrouwd.

 
Op verkenning in Antwerpen, Brussel, Maastricht, Amsterdam en Wenen

Sociale complexen hebben voor hem geen geheimen of problemen

Barcelona ligt nog in ’t verschiet

Dat vergeten we echt niet

Van nonkel Evert leren we veel, samen op stap verwarmt hart en benen.

Hij was bij de eerste lichting ruimtelijke ordening en Stedenbouw in Leuven.

Ook voor de streek hier heeft hij zijn verdiensten.

Toen het dossier ter klassering van Zoerselbos, opgemaakt door Leo Cautereels, halverwege de zeventigerjaren ingediend werd bij de Commissie Monumenten en Landschappen ‘verloren’ werd door de voorzitter (een prof van Leuven) , zorgden Walter Cogge en hij dat het duplikaat wel terecht kwam en dat Zoerselbos geklasseerd werd.

Lentezang van de Grote Lijster

Vanmorgen, in de stilte na de storm, hoorde ik voor ‘t eerst weer de zang van de Grote Lijster, die als ‘t ware helder bedelroept naar de lente.

NL - Biologische telers beoordelen resistente                                                                   aardappelen

Phytophthora is een groot knelpunt in de biologische aardappelteelt. Het project De Smaak van morgen demonstreerde in 2006 twee opties om de ziekte te beheersen: rassenkeuze en vervroeging. Biologische telers kregen de eerste resultaten gepresenteerd tijdens de informatiemarkt 'Beheersing ziekten en plagen in de biologische landbouw' op 21 december 2006 bij PPO agv in Lelystad.

Kwekers werken hard aan het beschikbaar krijgen van nieuwe rassen met hoge tolerantie voor Phytophthora. Om een beeld te krijgen van deze rassen onder biologische omstandigheden is in 2006 op PPO Prof. Broekemahoeve een demo aangelegd met de rassen:

* Biogold (Van Rijn)
* Ditta, Novella, Toluca en Donna (Bioselect Agrico)
* Spirit (Meijer)
* Sarpo Mira (Danespo)

Ze bieden mogelijk perspectief vanwege hun hoge tolerantie. Toluca en Sarpo Mira zijn in eerdere proeven volledig vrij gebleven van Phytophthora, zelfs onder zware infectiedruk. In 2006 bleef de ziektedruk extreem laag, waardoor nauwelijks verschillen in aantasting zijn waargenomen.

Of deze rassen echt een alternatief zijn voor de biologische teelt hangt ook af van de teelt-, bewaar- en consumptie-eigenschappen. Als voorproefje konden bezoekers van de informatiemarkt naast de bekende biologische rassen Ditta en Biogold, de nieuwe en goed phythophtoraresistente Toluca en Sarpo Mira proeven.
Komend seizoen gaat PPO opnieuw een demoveld aanleggen met nieuwe aardappelrassen met verhoogde resistentie tegen aardappelziekte. De rassenkeuze wordt in februari/maart bepaald.

Daarnaast wordt de proef met het vervroegen van het gewas door afdekken met acryldoek van aardappelruggen herhaald. Daarmee is de gewasontwikkeling met één tot twee weken te vervroegen. Wanneer Phythophtora vroeg optreedt (zoals in 2005) kan mogelijk toch enige opbrengst veilig gesteld worden. Afgelopen jaar moest echter het dek half juni verwijderd worden, omdat door het extreem warme weer het voor het gewas onder het dek te heet werd. Bovendien kwam de aardappelziekte niet zoals gebruikelijk in juli maar in augustus. Uiteindelijk was er geen effect te zien van afdekking.

Beide proeven zijn te bezichtigen tijdens de tweede Velddag op 18 juli op de prof. Broekemahoeve van PPO in Lelystad.

Bron: biokennis.nl, 16/01/2007

Houtig Kleinfruit

Het onderzoekswerk betreffende fruit in Vlaanderen (*) is gebundeld in het Proefcentrum voor Fruitteelt (PCF) dat momenteel 3 locaties telt.

Te Tongeren is de Proeftuin Aardbeien en Houtig Kleinfruit gevestigd (PCF-PAH)

De directeur is ir. Patrick Meesters. Ing. Fanny Pitsioudis is onderzoeker houtig kleinfruit  en ir. Wendy Odeurs onderzoeksassistent.

Men is al toe aan het 28 ste Jaarverslag Houtig Kleinfruit met gegevens en resultaten van het jaar 2005.

De bestudeerde soorten zijn: 1. Frambozen (zomer -  en herfstframbozen) 2. Rode en zwarte bes 3. Bramen  4. Stekelbessen

5. Zwarte bes en 6. Blauwe Bes.

Het onderzoek en de voorlichting zijn gericht op nieuwe teelttechnieken en rassen en inzake nieuwe producten en technologieën voor de vakman-fruiteler.

Een kleinfruitbedrijf is nu een modern bedrijf geworden dat in staat moet zijn praktisch het jaar rond kwaliteitsfruit te leveren.

Er zijn container – en vollegrondsteelten (maar meestal onder beschutting). De eersten zijn belangrijk voor de vervroegde en verlate teelten. Op zware gronden kan men nu ook blauwe bessen kweken in containers.

Vorige week hield men de jaarlijkse studiedag.

Mij interesseert vooral de rasseninformatie.

Zo vernam ik dat er twee nieuwe, Italiaanse herfstframbozen aankomen.

Sugana is er een van. Het voordeel is dat de vruchten helrood van kleur zijn, en dus aantrekkelijker in de verkoop, boven het iets te donkere ras Polka, maar dat dan wel een betere smaak heeft.

 Op de proeftuin had men onmiddellijk de waarde van deze nieuwe rassen gezien en de jonge Wim Van Dessel van Ranst, belangrijke, internationale plantenkweker, heeft  intussen de vermeerderingsrechten verworven.

(*) Er zijn nog wel andere onderzoekscentra: Het onderzoekscentrum van Wannes Keulemans aan de universiteit van Leuven. Het bioteeltonderzoek te Pamel. Het aardbeienonderzoek te Meerle…).

Bonobo’s en Fruit

 
Momenteel ben ik verdiept in het boek ’ De Mens van Morgen’ (1998 ) van Dirk Draulans, bioloog schrijver journalist over zijn bezoek in het oerwoud in de Evenaarsprovincie van Congo, toen nog Zaire, bij Ellen Van Krunkelsven, bioloog, gespecialiseerd in Bonobo’s, de vierde mensapensoort, voor 99 % erfelijk identiek met de mensensoort.

" Bonobo's zijn voedselspecialisten. Er zijn maar enkele producten van het woud waar ze echt op vallen, en waar ze sterk afhankelijk van zijn. Vele gewone apen zijn klimmende koeien: ze trekken van boom tot boom en grazen onderweg bladeren en kleine vruchten. De scheikundige stoffen in hun maag zijn krachtig genoeg om onrijpe vruchten vlot te verteren, iets wat de mens en de bonobo niet kunnen.

Het menu van de bonobo's in het Lomakowoud is hetzelfde als dat van de verzamelaars in de lokale mensengemeenschappen. De enige groente die ze met grote regelmaat eten, zijn de lookblaadjes van de bofili.
Tijdens hun wandelingen en in tijden van voedselschaarste plukken ze de stengels van de Kuumania: een kamerplantachtig gewas waarvan ze het merg en de jonge bladeren eten.

Ze zijn echter vooral op zoek naar fruit en verkiezen de zoetste vruchten, net als de mensen: inboorlingen én biologen.

De goede vruchtenbomen zijn echte woudreuzen. De Parinariu, bijvoorbeeld: een kanjer die de bompombo levert, een soort kiwi zonder haartjes met een pit van een centimeter doorsnee, die op de grond valt en daar nog twee dagen moet rijpen voor hij de suikerzoete en geparfumeerde smaak krijgt die hem zo lekker maakt. Een bonobo propt zo'n vrucht in zijn mond, kauwt, zuigt het sap op en spuwt de resterende vezelbal op de grond, soms vrij ver van de plaats waar hij de boom vond - zo zorgt hij meteen voor diens verspreiding. Een andere voedsel-bron is de Antiaris uit de vijgenfamilie, die massaal kleine bolletjes linkoko voortbrengt. Ellens favoriet is de bonenge van de Anonidiurn: een langwerpige vrucht met dertig grote pitten op een rij in een mangogele brij. 'Het beste wat ik ooit gegeten heb,' beweerde ze, maar jammer genoeg vonden we er geen toen ik in het woud was."

 Comeback oud inheems Fruit

Het aanplanten van vergeten, streekgebonden fruitrassen zoals Court-Pendu, Jefkespeer, Comtesse de Paris en mispels, wordt aangemoedigd in het kader van het in ere herstellen van het landschap.

Er worden hiervoor zelfs subsidies vrijge­maakt door de NBS (Nationale Boomgaardenstichting). Vroe­ger genoot Vlaanderen namelijk internationale bekendheid met zijn rijk assortiment aan fruitsoorten. De 18de en 19de eeuw kenmerkten zich zelfs door een ware 'perenmanie'. Ie­dere zelfrespecterende teler trachtte de mooiste, grootste en lekkerste peer te kweken. 1.100 nieuwe rassen passeerden toen de revue en waren bovendien onderhoudsvriendelijk en ziektebestendig. Momenteel kennen deze variëteiten een opkomst in de biologische teelt.

Veel fruitboomgaarden van weleer worden nieuw leven in­geblazen. Vooral de NBS schaarde zich achter dit project en maakte een inventaris op van ongeveer 3.500 hoogstammi­ge rassen, die men in een genenbank plaatste. Ook neemt deze stichting het behoud, de aanplant, studie en promotie van deze oude fruitvariëteiten voor zijn rekening. Meer dan 500 van deze rassen kunnen er worden aangekocht. Ook leveren de Regionale Landschappen inspanningen om de identiteit en landschapselementen te herstellen van fruitstreken, zoals de Vlaamse Ardennen en het Pajottenland. Het herinvoeren van hoogstamboomgaarden en boom­plantacties zoals in de Vlaamse Ardennen dragen daartoe bij. Streekbewoners kunnen tegen interessante prijzen en met begeleiding en subsidies streekeigen (fruit)bomen kopen. Ook zijn er heel wat telers die er een kunst van maken oude streekrassen terug tot leven te wekken. Een oude krieken­-soort  Prunus Cerasus, waarvan het fameuze kriekbier van de abdij van Affligem werd gebrouwen, kent bijvoorbeeld een tweede jeugd. Deze noordkriek bleek overigens immuun regen de schimmel Monilia. Succesvolle grijsaards bij de appels zijn Reinette Descadre, Reinette de Chênée, Jacques Lebel, Court-Pendu en Kattekop. Bij peren zijn Légipont, Comtesse de Paris, Jefkespeer en Dubbel Flip nog best te
pruimen. (Bron: Het Laatste Nieuws)

Subsidie's voor het planten van hoogstamboomgaarden

De vlaamse overheid wil gedurende 5 jaar de aanplant van hoogstambomen subsidieren.

Wil u weten of u in aanmerking komt voor deze subsidie, vraag dan de folder aan op het secetariaat van de Nationale Boomgaardenstichting.

www.nbs-vzw.be

Nog Reanda

Ik wou mij vergewissen van de resistentiedoorbraak bij Reanda, een winterappel uit de RE-rassenreeks van het opzoekingsstation te Dresden Pillnitz.

Ik informeerde bij de Redactie van Obstbau, het vaktijdschrift van de Duitse fruittelers.

Ik kreeg volgend antwoord:

Die Schorfresistenz von Reanda geht auf die Wildart Malus floribunda zurück
und beruht somit auf einem einzelnen Gen, genannt Vf. Diese Resistenz findet
sich in den meisten der schorfresistenten Apfelsorten.

Das Durchbrechen dieser Resistenz wurde bereits von mehr als 10 Jahren zum ersten mal beobachtet. Mittlerweile tritt die neue Schorfrasse, die diese Resistenz
überwindet, an vielen Standorten auf. Der Ihre scheint dazu zu gehören.
Deshalb ist Reanda bei Ihnen schorfanfällig.

Eine Resistenz gegen Krebs wird in den Sortenbeschreibungen nicht angegeben.
Daher gehe ich davon aus, dass es bei Reanda zu einem Befall mit Krebs
kommen kann.

Mit freundlichen Grüßen

Dr. Annette Urbanietz
Redaktion OBSTBAU
 

De schurftresistentie van Reanda berust op de Malus floribunda, een wilde sierappel, met een specaal gen, genaamd Vf. Deze resistentie treft men aan in de meeste, schurftresistente appelrassen.

Het doorbreken van deze resistentie werd al meer dan 10 jaar terug vastgesteld.

Ondertussen dook dit nieuwe schurftras op veel plaatsen op.

Uw aanplanting schijnt daarbij te behoren. Vandaar de schurftaantasting van uw Reanda.

 
Een resistentie tegen kanker wordt bij de rasbeschrijving niet aangegeven. Vandaar ga ik er vanuit dat Reanda bij u kanker kan krijgen.

9 Januari 2007 14 ° C

en om 24 u nog 12 °

Toch wat hoog voor de tijd van het jaar!

Vanmiddag in mijn hemd gewerkt in de tuin en toch nog gezweet.

Ik ben een pruimenperceel verder aan het ruimen. Rondom de wortels afhakken van de stam en ze dan een meter ver uitgraven. Meestal strekken de wortels zelfs niet zo ver.

En ik heb gezelschap van een van mijn kippen. Een mooie, bruine kip. Ze is zo tam dat ik ze zelfs eventjes kan strelen. Ik ben voor haar de man die de grond open maakt, zodat ze de pieren maar op te pikken heeft. De andere kippen blijven meer uit de buurt.

Vandaag heb ik wel degelijk de myceliumdraden van de honingzwam gezien, doch de aantasting van de wortels was maar licht.

Op dit perceel ben ik van plan mijn zwarte bessencollectie over te brengen.

Na een goede 10 jaar is het wenselijk de collectie te verhuizen naar nieuwe grond.

Kleinfruit in Duitsland

Uit een artikel van de ‘Fruit Grower’, het Engelse maandblad voor de fruitvakman, Januari 2006.

“The other major trends in future production will come from the increased ‘greening’ of all German agriculture, where consumers seek ‘clean’ fruit with zero residues on them, whilst demanding better and better flavours to enjoy.”

De andere hoofdontwikkelingen in de toekomstige productie zullen komen van het groeiende ‘groener worden’ van de ganse Duitse landbouw. Consumenten zoeken ‘zuiver’ fruit, met een nultolerantie van residuen. Terzelfder tijd zijn zij vragende partij voor steeds betere en betere smaken.

Kempische Pruimen geveld

Vandaag heb ik een paar van mijn te talrijke Kempische pruimen geveld.

Het zijn uitlopers van de 2 pruimelaars die ik hier naast de moestuin in 1962 aantrof. Dat jaar waren de bloemen niet bevroren en was er een rijke oogst van vrij goed smakende, blauwe pruimen.

Later heb ik er uitlopers van uitgeplant en er ook tientallen uitgedeeld.

De laatste jaren waren er geen of zeer weinig vruchten op de bomen die ik vandaag rooide. Ik schat dat de bomen een goede 25 jaar oud zijn.

Een hypothese was dat de wortelen konden te lijden hebben van de honingzwam. De schoenveterachtige draden vielen echter niet te bespeuren.

Deze bomen moesten hun plan maar trekken en werden niet van compost voorzien. Bekalking was er nog niet zo lang geleden wel gebeurd.

Een gebrek aan bemesting is zeker een gedeeltelijke verklaring voor de uitgedoofde vruchtbaarheid. Pruimen verliezen hun vitaliteit ook veel vroeger dan appelbomen.

Pruimen, net als peren vragen in zandgrond een rijkelijke bemesting.