In het interview haalt Verhofstadt, de fractieleider van de liberalen in het Europees Parlement, zwaar uit naar nationalistische partijen in het algemeen. 'Ik geloof niet dat men de belangen van de burger kan verdedigen met een nationalistisch discours, het is een discours dat fout is.'

De wereld van morgen is een open wereld, stelt hij. En daarvoor is voor hem een sterker Europa nodig met een echte economische regering.

De voormalige premier spaart de N-VA niet. Hij herhaalt de analyse van zijn partijgenoot Patrick Dewael dat de N-VA en extreemrechts hetzelfde zijn, en verwijst daarbij naar voormalige Vlaams Belangers die nu op de lijsten van de N-VA staan.

Maar Verhofstadt stelt het nog scherper. Hij doet het Europese discours van de N-VA af als ongeloofwaardig. 'Uiteindelijk hervallen nationalisten altijd in een anti-Europees discours. Het bewijs: partijen zoals de N-VA willen geen transnationale lijsten en zijn tegen de multiculturele samenleving.'

De voormalige premier heeft de indruk dat België het niet slecht doet, raadt de federale regering aan om het werk voor te zetten en niet te veel naar de peilingen te kijken. 

Verhofstadt zelf zal naar eigen zeggen niet terugkeren naar de Belgische politiek, ook al verkeert zijn partij Open VLD in moeilijkheden. Zijn toekomst is Europees, zegt hij. En als hij gevraagd wordt om Europees Commissievoorzitter te worden, dan zal hij niet weigeren.

Op alle snelwegen rijdt maandagvoormiddag een konvooi met honderden vrachtwagens met een slakkengang naar Brussel. Ook de truckers die elders in het land aan het werk zijn, vertragen tot de minimumsnelheid om hun solidariteit te tonen. Het nieuws werd op ontzetting onthaald, want files zouden het onvermijdelijke gevolg zijn. Aanstoker van de actie: Frank Moreels, federaal secretaris van de truckersvakbond binnen het ABVV. Doelwit van de actie: illegale cabotage.

Geen hond die snapt wat dat betekent, mijnheer Moreels. Geen wonder dat er geen begrip is voor uw actie.

'Dat is nu net ons probleem: niemand snapt wat er zo erg is. Tegen elke bevoegde politicus moeten wij eerst een technische uitleg doen. Het zit zo: omdat de lonen in Oost-Europa veel lager liggen, verhuizen veel Belgische transportbedrijven hun activiteiten naar ginder. Maar die zogezegd buitenlandse vrachtwagens komen hier rondrijden. Dat heet cabotage. Er zijn beperkingen aan verbonden: je mag drie plaatselijke ritten doen voor je terug naar het buitenland moet. Maar niemand controleert dat, dus kan je evengoed tien ritten doen. En er zijn er die na het lossen in Kortrijk hun rusttijd gaan opnemen op een Franse parking. Dan zijn ze ook in het buitenland geweest. En daardoor verliezen de Belgische truckers hun job.'

Dat probleem sleept al jaren aan. Uw actie komt uit het niets.

'Onze chauffeurs smeken erom: doe iets. Er gaat geen dag voorbij of er hangt er eentje aan de lijn die zijn job is kwijtgeraakt. Het zijn die smeerlappen van 't Oostblok, zeggen ze dan. Maar het is ook niet de schuld van die mensen. Zolang het mogelijk is dat een Pool hier voor 5 euro per uur rondrijdt, verliezen de Belgen hun job. En zelfs de Polen zijn al te duur. Tegenwoordig zijn het Slovaken en Slovenen, Litouwers en Roemenen. Geen enkele Belg die daar tegenop kan. Sommige transportbedrijven sluiten hun Belgische afdeling volledig. En de werkgevers die wel Belgen in dienst houden, laten hun personeel duidelijk horen dat ze duur aan het worden zijn. Ze moeten zich gedeeltelijk in het zwart laten betalen of worden gevraagd extralegale voordelen af te staan. Dat is uitbuiting.'

Maar de automobilisten in uw file kunnen daar toch niets aan veranderen?

'Ik heb een duidelijke boodschap voor de automobilisten die zich ergeren: we doen het ook voor jullie. Want veel van die buitenlandse vrachtwagens op onze wegen zijn niet in orde met hun papieren. Chauffeurs moeten eigenlijk moeilijke examens afleggen vooraleer ze gevaarlijke stoffen mogen vervoeren, maar in obscure Poolse kroegen zijn die vergunningen gewoon te koop. Er zijn Spaanse cafés waar je zelfs een rijbewijs kan kopen. En er zijn corrupte ambtenaren die zich laten betalen om een stempel op een keuringsbewijs te zetten. De automobilisten weten dat niet, maar ze slalommen soms tussen rijdende bommen. En ze reageren alleen als er een ongeval gebeurt. Een kop-staartaanrijding met een verstrooide chauffeur en hup, 't is weer ne camioneur geweest.'

Loopt u niet het risico dat de truckers door deze actie op nog meer onbegrip zullen stuiten?

'Om dat onbegrip tot een minimum te beperken, beginnen we heel bewust pas ná 10 uur met de actie. Het is niet de bedoeling om de mensen te pesten die in Brussel moeten gaan werken. Op dat uur zijn er vooral transporteurs op de weg die voor één keer wat minder just in time zullen zijn.'

Er moet er maar één zijn die zo kwaad is dat hij zijn vrachtwagen dwars zet op de Brusselse ring.'Ik weet het. Maar we zullen dat niet aanmoedigen. Integendeel. We hebben duidelijk gecommuniceerd dat we dat niét gaan doen. Er waren er die naar de Wetstraat wilden doorrijden, maar we zijn er heel duidelijk in geweest bij het overleg vooraf: we willen een schot voor de boeg geven, we willen jullie, de automobilisten, niet tegen ons in het harnas jagen. Maar een gedisciplineerde actie als maandag, dat loopt op zijn eind. De volgende keer leggen we de bedrijven plat. Dat gaan jullie voelen: dan ligt er geen fruit meer in de supermarkt. Want als er na deze actie weer geen schot in de zaak komt, zal ik ze niet meer kunnen tegenhouden. Als we ons gedragen, doen de politiekers niks, zeggen velen nu al.'

Wat wilt u nu eigenlijk?

'Elke verbetering, elke belofte die gerealiseerd kan worden, is voor mij al een stap vooruit. Staatssecretarissen Wathelet en Crombez die hun controleurs de baan op sturen, bijvoorbeeld. Die Oost-Europeanen willen ook maar een inkomen, maar ze worden misbruikt. Ze worden per kilometer betaald en daardoor verleid om hun verplichte pauzes over te slaan. Ze zijn maanden weg van huis. Ze kamperen in een caravan of in het slaapvak van hun truck, wachtend op een nieuwe opdracht. Ze weten alle Lidl's zijn en koken op een gasvuurtje in hun oplegger. En als je hen erover aanspreekt, zeggen ze: We hebben tenminste werk. Het zou al veel helpen als de Belgische regering in Europa op de tafel slaat om de wetgeving te verstrengen. Ik ben zelfs al blij als ik hierdoor één keer niét meer aan een politicus moet uitleggen wat illegale cabotage is.'

Zal u goed slapen, de avond vooraf?

'Dat zal geen probleem zijn. Eerst dacht ik: waar zijn we nu aan begonnen? Maar als ik nu op ons forum zie hoeveel simpele camioneurs ons laten weten dat ze erachter staan, besef ik dat we goed bezig zijn. Het leeft veel meer dan we hadden durven te vermoeden.

Het zou de eerste Belgische gevangenis op het water zijn. Nederland heeft al een aantal gevangenissen die op het water drijven. Op zo'n gevangenisboot kunnen vijfhonderd gevangenen terecht. Het project zou ook vierhonderd jobs opleveren.

In juli had de minister daarover een gesprek met de top van de Antwerpse haven en het stadsbestuur. Die hebben na een screening wel al laten weten dat ze ernstige bezwaren hebben. 'Zo is het zeer moeilijk om in de haven een gevangenisboot te laten aanmeren', zegt Annik Dirkx van het GemeentelijkHavenbedrijf Antwerpen.

De minister benadrukt dat ze alle mogelijke pistes onderzoekt om het tekort aan gevangenisplaatsen op te lossen. 'Dan is zo'n gevangenisbootzeker een optie. Ik laat mij op zo veel mogelijk manieren adviseren, onderandere door de Antwerpse haven. We kijken ook uit naar andere potentiëlelocaties in Vlaanderen.'

 Di Rupo zou vrijdagnamiddag een speech geven op de ULB voor de opening van het academiejaar. Een dertigtal (extreem)linkse studenten betoogde tegen het besparingsbeleid van de premier toen hij zijn wagen uitstapte richting het auditorium. Daarbij gooide een onbekende hem een taart in het gezicht. Het is voorlopig onduidelijk of de taartgooier een student is of niet. Voorlopig werd de dader nog niet gevat.

Hoewel aanvankelijk sprake was van 'rake klappen in het gezicht', meldde woordvoerder Guillaume de Walque dat het eigenlijk om een taart ging. Aangezien het om een taart met kersen ging, en er rode vlekken op het hemd van de premier werden gezien, was er klaarblijkelijk verwarring met een echte aanval. Het incident richtte echter geen grote schade aan. Di Rupo kon na het incident naar het auditorium trekken voor de speech van de ULB-rector. Bij de start van zijn eigen toespraak over Europa deed premier Di Rupo het incident overigens met een kwinkslag af: 'Kersen hebben een geweldige kleur, rood'. Er was overigens geen spoor van te zien op zijn kledij.

In 2005 kreeg Di Rupo al eens een taart in het gezicht, in Gent. Ook toen kon hij er om lachen.

Afhankelijk van hoe groot het (dreigende) stroomtekort is, ligt er een stappenplan op tafel om te voorkomen dat er een volledige stroompanne komt. In een eerste fase roept Elia de bevolking op om minder te verbruiken in de vooravond (tussen 18 en 20 uur), door de vaatwasser, de wasmachine of de droogkast niet te laten draaien, de strijk wat te laten staan of de oven niet te gebruiken. Ook bedrijven moeten hier hun steentje bijdragen: geen gebruik van lichtreclame, kunstmatige verlichting, geen overbodige verwarming laten draaien enz. 

Mocht dat niet volstaan, dan kan de regering een tijdelijk verbod opleggen om elektriciteit te verbruiken voor bepaalde doelen, zoals de was of de strijk. Hoe de regering dit kan controleren en afdwingen, is wel nog niet duidelijk.

Als er echt stroomtekort dreigt, kan Elia, in uiterste nood, gezinnen in landelijkere gebieden een uur of twee afkoppelen, om een volledige panne te voorkomen. Dat zou kunnen gaan tot een kwart van alle huishoudens of 400.000 gezinnen. 

Elia benadrukt dat het om een actieplan gaat en dat er momenteel geen sprake is van een dreigend stroomtekort. 

Unizo stelt bij monde van Van Eetvelt dat een discussie over de arbeidstijd onvermijdelijk is als er geen bereidheid is om aan de loonkost te werken. De gedelegeerd bestuurder van de ondernemersorganisatie herhaalde dat de kloof tussen de loonkost van de werkgever en het nettoloon van de werknemer in België ruim 55 procent bedraagt, het hoogste niveau in Europa. 'Zo lang dit systeem in voege blijft, zal er bij geen enkele loononderhandeling marge zijn.'

Van Eetvelt wil dat er nagedacht wordt over maatregelen om werknemers goedkoper langer te laten werken. Zo stelt Unizo maatregelen voor waarbij personeel eenvoudiger meer overuren kan presteren aan een betaalbare prijs. Een ander idee is om een vrijere keuze te geven voor de recuperatiedagen.

'We willen over alle mogelijkheden spreken', aldus Van Eetvelt. De Unizo-topman had het in die context zelfs over werkweken van 39 tot 40 uur tegen hetzelfde loon.

Er valt de laatste dagen weinig goed nieuws te rapen voor de Belgische bedrijven. Ontslagen, investeringen die geannuleerd worden en onzekerheid: het is bang afwachten wat er allemaal te gebeuren staat.

Ford Genk: onzekerheid over sluiting

Mag onze fabriek open blijven en mogen we de Mondeo nog bouwen of niet? Van die vraag liggen alle 5.000 werknemers bij Ford Genk momenteel wakker. In het hoofdkwartier in Detroit wordt vanavond en vannacht beslist over het Europese herstructureringsplan en de plannen met de fabriek in Genk, al wordt dat ontkend door de Genkse directie.

De onzekerheid begon te groeien toen vorige week in de Amerikaanse krant 'The Wall Street Journal' een artikel verscheen waarin aangekondigd werd dat het gedaan was met de Ford-fabriek in Genk. 'Een drama', noemde burgemeester Wim Dries (CD&V) de geruchten over een sluiting. 'De fabriek is enorm belangrijk voor Genk.'

De directie van Ford Genk zegt dat er vanavond of vannacht helemaal geen beslissing genomen wordt over de toekomst van de fabriek. Morgenochtend worden de vakbonden wel uitgenodigd in het bedrijf. 'Het klopt niet als er gesproken wordt van een 'cruciale dag' voor Ford Genk', zegt woordvoerder Jo Declercq. 'Er staat niets van die grootorde op de agenda. Er wordt gewoon beslist over de productie van de nieuwe Mondeo.'

ArcelorMittal in Luik: 2.800 banen in gevaar

Ook in Luik gaan ze gebukt onder onzekerheid. De directie van ArcelorMittal heeft beslist het investeringsplan voor de koude lijn in Luik in te trekken als gevolg van het mislukken van de onderhandelingen met de vakbonden. Dat betekent dat, bovenop de 795 ontslagen die vorig jaar al aangekondigd werden, er 2.000 jobs in gevaar zijn.

De directie was duidelijk voor het overleg met de vakbonden: geen akkoord betekent geen investeringen meer en dus een verlies van jobs. Het plan dat van tafel geveegd werd nadat er geen akkoord gevonden werd, bevatte een investering van 138 miljoen euro. 

'Deze bedreigingen zijn schandalig en onaanvaardbaar', zegt David Camerini van de christelijke vakbond bij ArcelorMittal. 'Het gaat om een eenzijdige en erg brutale beslissing van een arrogante en incompetente directie, die zich laat doen door Mittal', klinkt het bij de socialistische vakbond. 

Federaal minister van Werk Monica De Coninck (SP.A) heeft aan een sociaal bemiddelaar gevraagd om te trachten de vertegenwoordigers van de directie van staalreus ArcelorMittal en de vakbonden rond de tafel te krijgen. 

Sappi in Lanaken: geen nieuwe warmtekrachtcentrale

De directie van papierfabriek Sappi in Lanaken heeft dinsdag meegedeeld dat de investering van 42 tot 75 miljoen euro in een nieuwe warmtekrachtcentrale niet zal gebeuren. Aangezien die investering bij de aankondiging ervan een jaar geleden werd beschouwd als erg belangrijk voor de toekomst van het bedrijf, vragen de vakbonden bijkomende investeringen in andere projecten om de positie van Sappi Lanaken stabiel te houden.

TP Vision in Brugge: 70 jobs op de tocht 

Het bedrijf TP Vision in Brugge maakte dinsdag ook bekend dat het komende halfjaar 70 van de 320 banen zullen verdwijnen bij de voormalige vestiging van Philips in Brugge. Het banenverlies komt er nadat aangekondigd werd dat het bedrijf verhuist naar een nieuwe productieafdeling in Gent. Het personeel van TP Vision legde ondertussen het werk neer.

De softwareafdeling van TP Vision zal verhuizen naar India. Daardoor verdwijnen 70 banen. Ook zouden er 75 interimcontracten worden stopgezet.

Loonkosten stijgen sneller in België dan in rest van Europa

Ander slecht nieuws van op de arbeidsmarkt is dat de arbeid in ons land sneller duurder wordt dan gemiddeld in de Europese Unie. Dat blijkt uit cijfers van het Europese statistiekbureau Eurostat. In onze buurlanden is de arbeidskost minder sterk gestegen dan bij ons.

Eerder dit jaar bleek al uit een studie van Eurostat dat de kosten voor arbeid vorig jaar nergens in de EU hoger lagen dan in België. Werkgevers betaalden in ons land 39,30 euro per uur arbeid, terwijl het EU-gemiddelde op 23,10 euro lag. 

Steeds minder belangrijk in wereldexport

België is als kleine open economie sterk afhankelijk van zijn export voor de creatie van jobs en welvaart. Helaas blijkt nu dat de wereld steeds minder zit te wachten op die Belgische export. Dat is de conclusie van een studie van Leo Sleuwaegen (KUL) en Carine Peeters (ULB).

De cijfers zijn duidelijk: het belang van België in de wereldexport van goederen daalde met ruim een vijfde tussen 2002 en 2011. In de dienstensector daalde de export gedurende die jaren met negen procent.

Na de rellen van zaterdag in het Antwerpse district Borgerhout liet N-VA-voorzitter en kandidaat-burgemeester voor Antwerpen Bart De Wever verstaan dat 't Stad volgens hem niet langer van iedereen is. 'Enkel van die mensen die een inspanning leveren om ertoe te behoren', klonk het.

Maandag nam zittend burgemeester Patrick Janssens (SP.A) alle gelegenheden te baat om stevig te reageren op de uitspraken van zijn rivaal. Een eerste zegje deed hij in het kersverse VIER-programma De Kruitfabriek en nog geen twintig minuten later deed hij dat nog eens in Terzake op Canvas.

'Verantwoordelijkheid'

Janssens bleef op VIER onverminderd achter 't Stad is van iedereen staan. De vervorming van die stadsslogan door De Wever doet hij af als 'karikatuur'. Volgens Janssens duidt de slogan op 'samenwerken' en 'verantwoordelijkheid', en hoeft daarvan geen afstand te worden genomen na de rellen in Borgerhout.

'De slogan wijst op de verantwoordelijkheid van elke Antwerpenaar', vervolgt Janssens. 'Mensen moeten moeite doen', vergeleek hij de situatie in Antwerpen met een nieuw samengesteld gezin.

En dat verschilt eigenlijk niet zo gek veel van wat Bart De Wever zegt. 'Wie zijn best doet, is welkom in Antwerpen', leidde hij het gesprek met Janssens in Terzake in. 'Er zijn plichten', waarschuwde hij, waarna hij dreigde af te rekenen met wie deze niet nakomt, 'als ik de kans krijg', dus als burgemeester.

Dat vindt ook politicoloog Carl Devos op Twitter: 'Eigenlijk zeggen PJ en BDW in grote lijnen hetzelfde over rechten en plichten, ondanks de semantische slag rond de stadsslogan.'

Boos

In Terzake reageerde Janssens nog iets harder op de uitspraken van De Wever. 'Boos' zei hij te zijn, want 'Bart De Wever verdeelt de stad'. En ook hier valt het woord 'karikatuur'.

'Bart De Wever is al zes jaar lid van de Antwerpse meerderheid, en nu ineens is er een probleem', klonk het voorts. 'Er zijn in Antwerpen heel veel verschillen, maar één ding verenigt: 't Stad. Daar zijn we samen verantwoordelijk voor.'

Volgens Janssens werd er overigens correct gereageerd na de rellen in Borgerhout. 'Er waren arrestaties en er zijn celstraffen en boetes. Maar er mag geen sprake zijn van uitsluiting', gaat hij tegen De Wever ten aanval.

'Nog geen campagne'

Janssens verduidelijkt echter dat de echte verkiezingscampagne nog niet van start gegaan is. Naar eigen zeggen wil hij zo lang mogelijk burgemeester zijn en 'boven het gewoel staan'. 'De gesprekken over de rellen zouden er sowieso geweest zijn, alleen probeert De Wever er een campagnepunt van te maken', klinkt het.

Uiteindelijk kwam er noch op VIER, noch in Terzake duidelijkheid over de vraag of Janssens al dan niet schepen zou willen zijn onder een eventuele burgemeester De Wever. Al liet Janssens verstaan dat, als De Wever de slogan zou willen veranderen, 'dat in een meerderheid is zonder ons'.

'Oorlogstaal'

Ook Groen-voorzitter en districtvoorzitter van Borgerhout Wouter Van Besien kwam aan het woord in Terzake. Ook hij zette zich af tegen de uitspraken van De Wever. 'Oorlogstaal' vond hij het. 'Niemand is gediend met de rellen, maar dat maakt zulke uitspraken nog niet nodig.'

'Zulke uitsluitingsretoriek zet mensen tegen elkaar op', vond Van Besien, die Bart De Wever 'niet langer een goede communicator' vond en een korte vergelijking met het Vlaams Blok en Vlaams Belang gepast vond.

Brahim Bekkaoui, een zaakvoerder van Marokkaanse afkomst,  is inwoner van Borgerhout en werd zaterdag tijdens de rellen even opgepakt door de politie. De federale politie kende de man niet en wist ook niet dat Bekkaoui in Borgerhout woont. De politie dacht dat hij één van de relschoppers was.

Achteraf gaf Bekkaoui een kort interview aan De Morgen. Daarin maakte hij zich bijzonder boos over de reactie van N-VA-voorzitter De Wever. 'Als hij zegt dat 't stad niet meer van iedereen is, dan betekent dat dat hij ons niet meer moet.'

Bekkaoui zei dat hij niet langer lid wou blijven van de N-VA.

Vandaag maakt de partij bekend dat de man wel lid blijft. Hij wil ook actief meewerken aan de verkiezingscampagne.

Over de uitspraken van voorzitter De Wever zegt hij nu:  'Iedere Antwerpenaar begrijpt dit onmiddellijk. ’t Stad is van iedereen – ook en vooral van allochtone Antwerpenaren die keihard werken en zich integreren - maar niet van amokmakers of extremisten die om de haverklap de Turnhoutsebaan gebruiken om demonstraties te laten ontsporen voor motieven die niets te maken hebben met Antwerpen.'

 Bekkaoui voegt eraan toe dat het net de allochtone gemeenschap is die het grootste slachtoffer is van dit stelletje amokmakers. 'Zij stellen ons in een slecht daglicht en dat is nog de allergrootste reden van mijn frustratie die aan de basis lag van de verslaggeving vandaag.'