De ontvoering - (17/6/08)

 "Normale dagen"
            door Esther Gerritsen



Lucie groeide op bij haar grootouders.
Drie jaar geleden verliet ze de 'ouderlijke' boerderij om te gaan studeren.  Een vlucht eigenlijk.
Steeds wachtte ze op een teken van haar oma en opa, een vraag om ze te zien, waarom ze nooit eens op bezoek komt.  Een vraag die nooit kwam.
Tot er plots een kort telefoontje komt van oma met de melding dat grootvader ernstig ziek is.  Het is een kwestie van nog maar een paar weken of zelfs maar van enkele dagen...
Na de lange tijd van bewuste afwezigheid gaat Lucie hierop naar haar grootouders, "waar het patroon van de dagen vastligt en gesprekken zich beperken tot het gevaar van de scherpe bocht in de weg of de voorbereiding van de jaarlijkse kermisborrel.
Het contact verloopt erg stug; zoals het eigenlijk altijd geweest was.
Intussen was Lucie afgestudeerd als dramaturge en is ze nu bezig met het maken van een toneelstuk over de Amerikaanse terrorist Timothy McVeigh, die als protest tegen de Amerikaanse regering een overheidsgebouw opblies en waarbij vele doden vielen. Dit loopt als een draad door heel het verhaal.

De titel van deze psychologische roman wordt verklaard wanneer opa een paar goede dagen heeft gehad en daarna de terugslag krijgt: 'De goeie dagen die ze als normaal had beschouwd, bleken dus de uitzondering te zijn. De normale dagen begonnen nu pas'.

Een aandachtig lezer ontdekt op zeker moment een slordigheidje van de schrijfster omtrent de achternaam van Lucie: Lucies grootvader heet Verhagen.  Op zeker moment staat dat de grootmoeder Lucie ziek meldde op school met de naam van Lucie Verhagen.  Maar Lucie is een dochter van de dochter van de Verhagen's en door haar grootouders opgevoed, omdat haar eigen ouders bij een auto-ongeluk om het leven kwamen.  Dat betekent dat Lucie een ander achternaam moet hebben, nl. die van haar vader.

De roman begint met de slechte boodschap die Lucie van haar grootmoeder krijgt en eindigt op de dag van de begrafenis als Lucie terug vertrekt uit het sterfhuis.

 "Verdwaald gezin"
              van Jan Siebelink.

De familieroman Verdwaald gezin speelt zich af in de naoorlogse periode, in het Arnhem van de jaren vijftig. Hoofdpersonen zijn Hugo Sprenger, zijn vrouw Paula en hun dochter Noortje.

Hugo en Paula hebben elkaar nooit werkelijk begeerd, maar trouwden toch.

Hugo droomt van andere vrouwen, terwijl Paula uitermate bezorgd is over het welzijn van haar dochter. Noortje probeert aan deze overbezorgdheid te ontvluchten.

Vooral in het begin van het boek komen geregeld herinneringen aan Hugo’s legertijd naar boven, wat soms verwarrend overkomt.

Toch lukt het de schrijver met deze roman weer diep door te dringen in de tragiek van een gezin en zijn omgeving.

 "De kwekerij" 
            van Jan Siebelink.

In De kwekerij zijn veertien verhalen samengebracht waarin Siebelinks jeugd telkens anders wordt belicht. Steeds worden gebeurtenissen beschreven, waarbij het kind, alias de schrijver, op zoek is naar de verhouding tussen het goed en het kwaad.  Telkens staan de kwekerij van zijn vader, de kassen en de bloemen centraal.

De kwekerij brengt nauwelijks voldoende op en de dagelijkse strijd om financieel het hoofd boven water te kunnen houden, speelt een grote rol in de verhalen.

Daarbij is er ook nog de geloofsobsessie van de vader die een verwijdering veroorzaakt tussen deze en zijn gezin, wat soms pijnlijk overkomt.

Het zijn één voor één vlot geschreven verhalen die de schrijver zelf aan het denken hebben gezet over een meedogenloze vorm van zeer streng geloven en over zijn eigen geloofsbeleving.

 “Engelen van het duister”

                             van Jan Siebelink

Hoofdpersonen in deze psychologische roman zijn de twee broers Lucas en Casper.  Ze zijn de volwassen geworden zonen uit Knielen op een bed violen. (zie mijn vorige bespreking)

Het verhaal is dan ook een vervolg hierop en begint als vader nog leeft.

Het boek speelt zich grotendeels af in de plaatsen Velp, Ede en Den Haag.

De broers Lucas en Casper wonen bij hun ouders op de kwekerij.

Vader heeft zich verloren in het geloof en is er met zijn gedachten niet meer bij. Met de kwekerij gaat het financieel steeds slechter.

Casper voelt zich afgewezen door zijn vader, die liever een dochter had gehad. Hij is met hele andere dingen bezig dan de kwekerij. Hij zoekt veel vertier buitenshuis.  In dit boek komen we te weten waar hij altijd uithangt. De uitverkoren zoon is Lucas, die plichtsgetrouw is en gedreven wordt door ambitie - maar die Caspers roekeloze vrijheidszin toch bewondert.

Op een dag komt Lucas thuis met zijn nieuwe vriendin: Ymke. Het is een ontzettend leuke meid.  . Casper vindt Ymke ook erg interessant en hij is dan ook vaker thuis.  Lucas stort zich ondertussen helemaal op zijn studie en heeft daardoor weinig tijd voor Ymke.  Na een tijdelijke breuk trouwt hij met haar.

Na de dood van zijn vader verandert het leven van Casper drastisch. Hij haalt zijn diploma aan de mo-opleiding geschiedenis en solliciteert in Ede bij het gemeentehuis, waar hij wordt aangenomen als archivaris.

Casper gaat nog veel naar Velp om zijn moeder te bezoeken. In een weekend zijn Lucas, Ymke en Casper alledrie in Velp. Ze besluiten die avond uit te gaan.  Lucas houdt niet van dansen en daarom gaan Casper en Ymke met zijn tweeën de dansvloer op. Ze gaan helemaal in elkaar op. Die nacht bedrijven ze de liefde.

Ymke en Casper blijven elkaar stiekem ontmoeten, totdat Ymke daar een punt achter zet. Dan blijkt ze zwanger te zijn. Voor haar is Lucas de vader en er wordt met geen woord over gesproken dat Casper ook de vader kan zijn. Ymke bevalt van Gabriëlle. Gabriëlle wil al snel weinig te maken hebben met haar vader, terwijl ze een goede band heeft maar haar oom.

In Ede heeft Casper verschillende vrienden, die allen een belangrijke plaats in zijn leven innemen.

 "Knielen op een bed violen"
                  van Jan Siebelink.

Met deze roman wilde de schrijver (nog een keer) het verhaal vertellen van zijn jeugd als kwekerszoon in Velp; jeugd die getekend werd door het zwarte calvinisme waartoe zijn vader zich bekeerde.

"Het speelt bij mij allemaal nog méé. Zo'n beeld van die colporteurs met een koffer vol boeken op de kwekerij,ik zal het tot mijn dood bij me dragen. Mijn twee broers zijn druk met baan en vriendin. En ik zit maar steeds dat verhaal te vertellen. Dat is denk ik mijn taak in de wereld. Die móet weten dat zo'n man heeft bestaan."

De roman ‘Knielen op een bed violen’ gaat over religieus fanatisme. Het boek kreeg dan ook veel aandacht uit religieuze hoek.

Het verhaal wordt geheel chronologisch verteld: vanaf de periode dat Hans Sievez op de lagere school zit tot aan zijn dood. Hans is in zijn jeugd inwoner van Lathum (vlak bij Velp). Na de dood van zijn moeder trekt hij naar Den Haag, waar hij het tuindersvak leert en waar hij de al min of meer godsdienstwaanzinnige Jozef ontmoet.

Na zijn vaders dood keert hij terug naar Gelderland en begint daar samen met zijn jeugdliefde Margje in Velp een eigen bloemenkwekerij.

Op een dag verschijnt Jozef op de kwekerij als verkondiger van het geloof.  Gaandeweg laat hij zich steeds meer intimideren.  Hij komt geheel onder invloed van de predikers en verwaarloost daarmee zijn gezin.  Met het verkopen van godsdienstige boeken trommelen zij ook steeds meer geld uit Hans zijn zak, ondanks de dagelijkse strijd om financieel het hoofd boven water te houden, want de kwekerij brengt nauwelijks op.  Wanneer Hans persoonlijk door God geroepen wordt, wordt hij helemaal slachtoffer van hun praktijken.

Zijn zeer lieve vrouw Margje die hem in veel dingen steunt, kan er op de duur niet meer tegen dat de "viezige" predikers bezit van haar huis nemen en zelfs zondags komen preken en mee-eten.

De twee zoons reageren totaal verschillend op hun vaders geloofsobsessie.  De oudste, Ruben, (= de schrijver) steunt zijn vader en probeert hem te begrijpen.  De jongste zet zich juist op alle mogelijke manieren tegen hem af.

'Ik ben altijd bang geweest om het complete verhaal te vertellen: het geleidelijke maar onstuitbare afglijden van een zachtaardig maar in zijn jeugd verwond man - vluchtend in het zwartste calvinisme - en het verdriet dat hij in zijn naaste omgeving veroorzaakt. Het is ook het verhaal van een grote liefde. Een man en een vrouw: de een wil overleven in het hiernamaals, de ander in het nu.' (uit een brief van de auteur aan zijn uitgever).

“HEMELVAL”

                      van Arjan Visser

Als er in de tuin van de jonge Lode Bast een gekwetste duif neerkomt, wil hij deze verzorgen, maar dat was buiten zijn vader gerekend.
Nadat de vader zelfmoord pleegt is dit eigenlijk een opluchting voor het gezin en kunnen zoon en moeder eindelijk doen wat ze altijd al graag hadden willen doen.
Lode kan nu zijn liefde voor duiven ontwikkelen: het tuinhuisje wordt omgebouwd tot duivenhok en hij wordt lid van de plaatselijke duivenmelkersclub.
Nadat ook zijn moeder sterft, voelt hij meer en meer de eenzaamheid. 
Dan leert hij Geesje kennen, waar hij ook mee trouwt. 
Stilaan begint Geesje zich te ergeren aan Lode zijn voorliefde voor zijn duiven die steeds op de
eerste plaats komen. Na een zwangerschap die na 20 weken op een miskraam eindigt, vervreemdt
ze volledig van hem.
Als Lode van zijn baas een autobusreis aangeboden krijgt, moet hij alleen vertrekken.  Tijdens zijn afwezigheid onderneemt Geesje een eigen ontdekkingstocht...

Þ Een zeer goed, vlot en onderhoudend geschreven boek.

Enkele commentaren:
Hij bezorgt de lezer echt mededogen, en dat is een niet gering literair effect. – ROB SCHOUTEN in TROUW

Visser laat in Hemelval zien dat hij over fantasie beschikt, dat hij een literair oog heeft voor de vreemde kronkels van de geest. – JEROEN VULLINGS in VRIJ NEDERLAND

De sobere, ingetogen stijl past Hemelval als een tweede huid. De worsteling met het leven van twee ontheemde zielen, die meer met elkaar gemeen hebben dan zij zelf beseffen, krijgt daardoor een
lading die de lezer niet onberoerd laat.

'Hemelval' is  Arjan Visser's tweede roman.

"HET VERDEELDE HUIS" 

                      van Geertrui Daem.

Het boek begint bij de bejaarde en demente Irene Coppens in een instelling.  Zij denkt veel terug aan vroeger.
Zo krijgen we eerst het verhaal van de eigenzinnige kleindochter van 9 jaar die met haar grootouders een paar weken aan zee verblijft en die dat niet plezant vindt.
Irene denkt ook veel aan haar huwelijken, vooral het tweede met Benoit Verbist, een norse onhebbelijke vent, wat nog verergerde nadat hun kruidenierszaak gesloten was.
Met haar dochter heeft ze al jaren geen contact meer.
De eerste irritaties tussen Irene en Benoit ontstaan kort nadat ze zijn getrouwd, maar zij kan zijn onhebbelijkheden nog verdragen, tot Benoit een ware terreur tegen haar begint.  Hij deelt het huis in tweeën en zondert zich volledig af op zijn kamer, waar hij langzaamaan steeds gekker wordt.  Zij houdt de ondraaglijke toestand vol door te doen of er niets aan de hand is.

Commentaren in de pers:

'Vrij Nederland': Daem schrijft zorgvuldig en ritmisch proza; de vele met Vlaamse taal doorspekte dialogen lopen soepel

'NRC Handelsblad': Ze heeft een buitengewoon verteltalent en een even buitengewone handigheid om op het goede ogenblik de volkstaal te pas te brengen.

'De Standaard':  Wat blijft fascineren in de verhalen van Geertrui Daem: ze zijn zo uit het leven gegrepen, maar altijd ook verraden ze, zonder dat het opvallend of geforceerd lijkt, de ingreep van de schrijfster. 

 "ONDER NORMALEN"
                van David Gilbert.

Op de vlucht voor zijn schuldeisers, geeft een jongeman zich op voor een medicijnenonderzoek en verblijft twee weken in het pand van Hargrove Anderson Medical. Het consequent toedienen van het medicijn Allevatrox (een antipsychotum ter bestrijding van schizofrenie) is niet zonder gevaren, maar hij heeft het geldbedrag dat daartegenover staat, hard nodig.  Hij komt terecht in een gevarieerde groep proefkonijnen, zogezegd "onder normalen" zoals ze  in het Medical Center genoemd worden.  Onder hen is er één vrouw waar hij gevoelens voor koestert. 

Op het einde van de sessie, als iedereen terug naar huis mag, laat hij zich overhalen voor nog een afzonderlijk en zeer gevaarlijk proefonderzoek.....

Een vlot geschreven boek over gezonde mensen die neven-effecten vertonen door geneesmiddelen die anderen zouden moeten genezen.

 "Omega Minor"
             door Paul Verhaeghen.

Dit boek was één van de vijf genomineerden voor de literatuurprijs 2005, maar heeft het uiteindelijk niet gehaald.

Het verhaal gaat over de jodenhaat en jodenvervolging beginnend in het vooroorlogse Duitsland, gezien en beleefd door een opgroeiende joodse jongen.

Ik vond het een moeilijk boek en soms zware lektuur. 

De commentaren in de pers zijn anders heel lovend:

De Morgen:  'Vanaf de eerste woorden spat de ambitie van de pagina.
Omega Minor geeft een beeld van de hele twintigste eeuw.  
Een evenement.  Overdonderend en ingenieus.'

De Groene Amsterdammer: 'Een groot bemeten beeld van de highlights uit de westerse geschiedenis van 1925 tot 1995.
Hemelbestormend.  Een daverend epos.'

De Standaard: 'Een machtige, indrukwekkende roman. Eén van de zeldzame literaire werken die je als lezer  tot erkentelijkheid tegenover hun auteur bewegen.  Het meest ambitieuze boek uit de Nederlandse literatuur van de afgelopen vijftig jaar.  Ik zat, ik las, ik lachte schamper.  Ik had ongelijk.' 
Omega Minor is de grote roman die de twintigste eeuw ons nog schuldig was.'  

 “De man in het midden"
                                 van  Aster Berkhof.

In de tijd dat ik nog naar school ging was Aster Berkhof een jonge schrijver. Ik heb toen al zijn werken gelezen.  Onlangs zag ik in de bibliotheek dit later werk van hem.

 "De man in het midden."

Het boek handelt over mensensmokkel.


Doordat Philip Duncan, enkele mensen wilde helpen vluchten, komt hij ongewild in een web terecht van een monsterachtige internationale mensenhandel.  Hij vindt het daarbij ook vreemd dat, nadat ze illegaal de VS zijn binnengekomen, er zoveel immigranten gearresteerd worden.  Maar vrienden blijken vijanden te zijn.

Het boek is heel vlot en onderhoudend geschreven, maar naar het einde toe wordt het toch wat zwaarwichtig.  Ge voelt de wrok van de schrijver tegenover de machtige aristocraten, rijkelui die niets of niemand ontzien om hun doel te bereiken en daarbij zonder enige scrupules over lijken gaan.

 "De waarnemer"
              van Wim Kayzer.


Een zeer lijvig boek dat gaat over een arts die stopt met zijn praktijk en verhuist naar een verlaten hoeve in een vallei in het zuiden.
Daar geniet hij van de eenzaamheid en van het werk op de al jarenlange verwaarloosde hoeve en de omliggende gronden.  Hij tracht aanvankelijk ook zo weinig mogelijk contact te nemen met de bewoners van het dorp.
Naar het einde toe begint hij echter te lijden aan een zéér snel vorderende Altzheimer.

Vooral in het begin is het echter even doorbijten tot ge vertrouwd bent met de manier van schrijven en met de gedachtengang.  Het boek is nl. geschreven in de vorm van een brief aan een overledene, met veel overpeinzingen en terugdenken aan vroeger.
Tussendoor komen ook stukken van de brieven die de overledene vroeger aan hem schreef.
Ik moet toegeven dat ik vooral in het begin verschillende paragrafen heb overgeslagen om het boek te doorworstelen, maar naarmate het verhaal vordert, gaat het ook steeds vlotter.
Het is uiteindelijk een overweldigende roman geworden.