breyten breytenbach

bemin je dan ben je
een wei een moment
gras een nacht
paard en maan tegelijk
met zijden vaantjes in de stralen en
trommels en tenten en trillende acrobaten

bemin je dan word je
een epileptische melodie
een kleine trompet in de keel
van een clown die galoppeert op een koord

filterregen zijpel zacht
in mijn hart uw klamme klacht
en ontmacht
me zacht in de nacht
die m'in purper wacht

wolkenvachten
donkre machten
drijven krachten
die versmachten
korenkop'ren pracht

zijpelregen
zonder zegen
langs de wegen
neergezegen
ruis in 't harte
van de zwarte
linden langs de laan

regenvlegen
die als narren
komen sarren
ruist nu vege
in het lege
van mijn hart
moederstille smart

filterregen zijpel zacht
in mijn hart uw klamme klacht

§

maar

er is geen schaduw

groter dan haar licht

hoe zal ik overleven
als trachten
niet zou bestaan

thanatos zou ik om
verlossing vragen

een chaos onzekerheid kwelt
als de zon door
regen schijnt

wie weet hoe pogen
heeft gewacht
op een teken uit de nacht

als jouw verdwijnen maar betekenen zou
dat ik nu verder met mezelf kon leven
- ik sluit de deur, waar waren we gebleven,
ik gooi wat blokken op het vuur tegen de kou

een boek van chaucer ligt nog op de bladzij open
van voor je binnenkwam - ik heb nog donker bier
en bach: vandaag alleen al is een eeuw of vier -
dan zou verlies op winst nog mogen hopen

als jouw verdwijnen maar zou zijn: met rust
gelaten worden, ga dan, geef mij dan die rust,
laat mij gelàten worden, laat mij niet meer horen

hoe ik (wie, ik?) in donkere dagen en in blanke nachten
op niets en niemand lig te wachten,
jou kwijt zijnde, mezelf verloren

het is prettig om klein
en je lippen te zijn
het is nog veel prettiger
om je met vier lippen samen
te schamen

je bent zo onder elkaar met jezelf
ik hou van jou, zo voorzichtig als misschien
zo ongelooflijk als ja,
zo lang als we zullen wel zien

gelukkig ben ik op tijd vertrokken
om voor de nacht te eindigen in mijn vingertoppen

de vos werd stil en keek het prinsje lang aan:
- asjeblieft.... wil je me tam maken? zei hij.
Antoine de Saint-Exupéry, de kleine prins

mijn meisje dekt haar sporen af
want zij behoort aan velen toe
dat maakt verslagen, boos en moe,
maar handig is de liefde nooit
en dit is liefde, zegt de vos

terwijl ze achterwaarts
de sneeuw in loopt, kuilen
voor haar minnaars graaft,
berichten uit mobieltjes wist
en opslaat in haar kleine hart

soms staart ze voor zich uit
en fluistert: 'stuur me weg
voor je me temt en ik me hecht -'
'dat is beslist je beste truc,'
fluister ik terug tegen haar rug.

de kleuren van de regenboog
de wijsheid van een god
de vruchtbaarheid van liefde
de schoonheid van aphrodite

of offer ik
mezelf
zonder schroom?

Je weet dat jou vergeten mij niet zwaar
zal vallen. Maak dus het beste van deze dag,
deze ene maand, dit ene halve jaar,
voordat ik sterf of wegga of je niet meer mag.

Want alles gaat voorbij en niets zal mij nog heugen,
ik neem een andere oogschaduw en ben een andere vrouw,
maar als je me weet aan te pakken met je mooiste leugen
zal ik je troosten met mijn liefste eed van trouw

ik wou ook wel eens liefde van wat langer duur
maar dat ligt niet in haar natuur
en of wij vinden wat wij zoeken, of ook niet

en of ik voor één zomer van je hou, of voor het leven,
en of ik wegga met of zonder jouw verdriet
is, biologisch gezien, om het even.

wat mag het zijn?

een zilveren wacht-een-poosje,

en een gouden niksje

in een nimmeren doosje

ben ik een geboren verliezer
die paden verdriet bewandel?

zal ik wachten aan de poort
toegewijd zijn
bij je komst?

uit diepe nood
schrijf ik expressies neer
waarin ik mezelf weervind

wanneer mijn mond de jouwe zoekt
tederheid omschrijven zal
dwaal ik naar een engel
uit mijn dromen
die liefde voorspelde.

nu de avond valt
die van de dag
de wimpers sluit

en van de hemel opbergt
het tedere blauw


geef ook mij, ster
die van de nacht
het blinde oog verlicht

meer helderheid
meer zicht.

is alles dan verlies
blind geroep
in de leegte

en zoekt tevergeefs het woord
vergane lettertekens

de weg
het uitgewiste spoor

het heden
verloren verleden?

onze diepe angst
is niet dat we onmachtig zouden zijn.

onze diepste angst betreft juist
onze niet te meten kracht.

niet de duisternis,
maar het licht in ons
is wat we het meeste vrezen.

we vragen onszelf af:
wie ben ik wel om mezelf
briljant, schitterend,
begaafd of geweldig te achten?

toegeschreven aan mandela maar het citaat komt uit
From A RETURN TO LOVE by Marianne Williamson © 1992 (Paperback; pp 190-191)

maar waarom zou je dat niet zijn?
je bent een kind van god!

je dient de wereld niet door jezelf
klein te houden.

er wordt geen licht verspreid als
de mensen om je heen
hun zekerheid ontlenen
aan jouw kleinheid.

we zijn bestemd om te stralen
zoals kinderen dat doen.

we zijn geboren om de glorie gods
die in ons is te openbaren.

die glorie is niet slechts in enkelen,
maar in ieder mens aanwezig.

en als we ons licht laten schijnen,
schept dat voor de ander
de mogelijkheid hetzelfde te doen.

als we van onze diepe angst
bevrijd zijn,
zal alleen al onze nabijheid
anderen bevrijden.

Mary Frye (1932)