Een hobby die een obsessie werd !!
Niet alle afgebeelde kant is door mij gemaakt,
dat zou trouwens onmogelijk zijn.
Ik wil alleen
ALLE
facetten van
KANT
belichten !!
Australië : Oidfa 2014
Dit jaar gaat het Oidfa congres door in Australië.
Naar aanleiding hiervan geeft het Brugse kantcentrum een patronenmap uit die in het vernieuwde kantcentrum, Balstraat, te koop is.
Mooie ontwerpen, een verzorgde uitgave, voor ieder wat wils.
De map is ook te koop tijdens de kantdagen op het Walplein van 14 tot en met 17 augustus 2014.
Beveren : Hoe Mooi KANT zijn. Nawoord
Het is met fierheid dat ik deze fotoreportage op mijn blog geplaatst heb want ik ben blij dat de Beverse kantschool nieuw leven werd ingeblazen.
Beveren is mijn geboortedorp en ik heb in 1978 in deze kantschool, onder de deskundige leiding van mevrouw Maria Cools, mijn eerste "slagen" geleerd.
Dank aan allen voor de moeite en inzet !
Beveren : Hoe Mooi KANT zijn.
Zo hield deze school het na 35 jaar schitterend werk voor bekeken en doofde uit. Maar Beveren en kant zijn zo onafscheidelijk met elkaar verbonden dat weerom hetzelfde vuurtje bleef smeulen en het vijf jaar geleden terug opvlamde.
De tweede Beverse kantschool ging van start !
Beveren : Hoe Mooi KANT zijn.
Op de zolder van kasteel Cortewalle werd een kantmuseum opgericht dat tot vandaag de bezoeker kennis laat maken met dit ooit zo bloeiende ambacht.
Maar alles is tijdelijk en kent ups en downs....
De kantwerkster
Piet Staut (1876-1933)
Houtskool op papier
Rechtsonder gesigneerd en gedateerd Piet Staut 3/2/(19)10
Eigendom van het gemeentelijk kunstpatrimonium, Beveren
Info : Richard Willems
Heemkundige
Beveren : Hoe Mooi KANT zijn.
De interesse was zo groot dat men besloot tot het inrichten van kantcursussen. Het werd een enorm succes. Dank zij de tomeloze inzet van Gabriël Willems en zijn echtgenote Godelieve Van de Velde en meerdere gedreven leraressen en hulpvaardige handen, groeide de eerste Beverse naoorlogse kantschool uit tot een begrip.
De kantschool, opgericht in de schoot van de Hertogelijke Heemkundige Kring "Het Land van Beveren" werd internationaal bekend en honderden dames leerden er terug het kunstige en mooie Beverse kantwerk.
Info : Richard Willems
Heemkundige
Beveren : Hoe Mooi KANT zijn.
In mei van 1974 hield de Heemkundige Kring "Het Land van Beveren", een kanttentoonstelling in kasteel Cortewalle. Het opzet was de Beverse kant terug in de belangstelling te brengen van de lokale bevolking.
Enkele dames, die het vak nog kenden, demonstreerden er voor de bezoekers hoe kunstig en vaardig kantklossen wel is.
Beveren : Hoe Mooi KANT zijn.
Zo sprak men over éénbloemers, tweebloemers, driebloemers en ga maar verder. Zo wordt het aantal bloemen per el aangeduid. Beverse kant is een typische ellen-kant, wij zouden nu spreken van "kant aan de lopende meter".
In vele gevallen werden de kantwerksters niet met geld betaald maar waren ze verplicht in het winkeltje van de kanthandelaar eetwaren te kopen : koffie, thee, suiker, meel.
Een soort verplichte ruilhandel zonder enige vorm van sociale wetgeving en taksen.
De kanthandelaar verdiende dus twee keer : op het kantwerk dat hij veel duurder verkocht én op de producten uit zijn winkeltje.
De winkel van de kanthandelaar noemde men trouwens zeer toepasselijk een "banmolen".
Beveren : Hoe Mooi KANT zijn.
Het aloude systeem van kanthandel kon niet meer gehandhaafd worden in de 20ste eeuw.
Het was ten dode opgeschreven.
Veel kanthandelaars, uitzonderingen bevestigen de regel, verdienden veel geld op de rug van de arme en onderbetaalde vrouwen.
De kanthandelaar trok meestal twee keer per jaar op zakenreis. Tijdens die reis noteerde hij nieuwe orders en leverde bestellingen af die hij tijdens de vorige reis had opgetekend.
De vrouwen die voor hem werkten werden per el, per stuk of per bloem betaald.
Beveren : Hoe Mooi KANT zijn.
Na de oorlog werd er geen kantles meer gegeven en ging de kanthandel steeds verder achteruit.
De traditionele klederdrachten werden niet meer gedragen en nieuwe tijden brachten ook nieuwe zeden en gewoonten met zich mee. Er waren bijna geen dames meer die kant wilden klossen om den brode.
Kantwerk loonde niet meer, men rekende in werkuren en als men dit ging toepassen op kantwerk werd dit onbetaalbaar.
De kantopkopers hadden geen aanvoer meer, de productie viel quasi stil en de laatste kanthandelaar uit de streek deed midden van de jaren zestig van de 20ste eeuw de boeken dicht.
Daarmee viel het doek over de Beverse kantnijverheid en dreigde de Beverse kanttraditie verloren te gaan.
Info : Richard Willems
Heemkundige
Beveren : Hoe Mooi KANT zijn.
Naar aanleiding van de eerste schoolstrijd in 1879, verhuisde de kantschool van het hospitaal naar de pas gebouwde Sint-Annaschool. Alles kent zijn tijd en tegen de eeuwwisseling 19de -20ste eeuw, was de kantnijverheid over haar hoogtepunt heen.
Alleen de kantschool van de zusters van de heilige Vincentius a Paulo zou blijven bestaan tot 1930. Maar de kantmicrobe bleef toch als een smeulend vuurtje overeind.
In 1936 telde men in Beveren in de gesubsidieerde leerwerkplaatsen toch nog 32 meisjes, jonger dan 14 jaar, aan wie kantonderricht werd gegeven.
Info : Richard Willems
Heemkundige
Beveren : Hoe Mooi KANT zijn.
In de 19de eeuw werd er nog steeds kantonderricht gegeven aan meisjes die, mits betaling van een kleine som geld, in de school werden aanvaard.
Maar sommige arme kinderen, wier ouders deze som niet konden betalen, bleven verstoken van de kantlessen. In 1843 kwam hierin verandering. Pastoor Jan-Frans Cools stichtte een kantschool in zijn hospitaal.
Meisjes kregen er gratis kantles. Het werd een enorm succes en één jaar later telde zijn kantschool reeds meer dan honderd leerlingen. In 1869 werd er een groter klaslokaal gebouwd en telde men 280 leerlingen.
Bron : Richard Willems
Beveren : Hoe Mooi KANT zijn.
In 1802 opende Jean Joseph Collier een kantwinkel op de Meir in Antwerpen. De Meir was toen nog niet de bekende winkelstraat van vandaag maar een residentiële straat met tal van prachtige herenhuizen en stadskastelen.
Denk aan het Oosterriethhuis, het voormalige Koninklijk Paleis en last but not least het hotel de Bergeyck. Dé uitgelezen locatie voor Collier om zijn kant te verkopen.
Collier die wist dat er in Beveren heel wat kantwerksters waren. Hij stichtte in 1818 in Beveren een privéschool waar meisjes tegen betaling deze nieuwe "modekant" konden aanleren.
Hij noemde zijn school :
Kantschool van den halven slag
ook wel eens Rijselse slag genoemd.
Beveren : Hoe Mooi KANT zijn.
Welke kantsoort er toen gemaakt werd is niet geheel duidelijk. In geen geval Rijselse, maar mogelijk Valenciennes of pottenkant. Een soort kant die arbeidsintensief is en zeer traag vordert.
In de 18de eeuw ontstond in Rijsel een kant die sneller en eenvoudiger te maken was.Waarschijnlijk bracht de familie Collier, die in 1800 een winkel had in Rijsel, deze kantsoort naar onze streken.
Info : Richard Willems
Beveren : Hoe Mooi KANT zijn.
De eerste kantschool in Beveren werd in 1699 gesticht door Anna Francisca PIERS.
In de school van Anna werden arme weesmeisjes voor verzorging opgenomen.
Ze kregen godsdienstles en
leerden er kantwerken om later in hun
levensonderhoud te kunnen voorzien.
In 1723 kreeg de school onderdak in Hof ter Welle,
een statig omwalde kasteelsite,
waar een ruimte werd ingericht als kantwerkschool.
Beveren : Hoe Mooi KANT zijn.
Op het einde van de 18de eeuw kende de kantproductie een korte inzinking.
Omdat de Franse revolutionairen het niet zo begrepen
hadden op de adel en de clerus,
werd een deel van de markt lamgelegd.
Maar korte tijd later, onder Napoleon,
volgde een spoedig herstel en lokaliseerde de
heropleving zich vooral in Vlaanderen.
In Geraardsbergen was er de Chantilly kant,
in Turnhout de Parijse kant en in Beveren zoals reeds eerder vermeld,
de Rijselse of Beverse kant.
Info: Richard Willems
Beveren : Hoe Mooi KANT zijn.
Kant was niet uitsluitend bestemd voor de adel of zeer rijke families.
Kant komt ook voor in de kledij van de gewone burgerij,
de rijke boerinnen en in de traditionele en regionale klederdrachten.
Denk aan de mutsen en blouses van onze overgrootmoeders,
aan de typische hoofddeksels in Nederland en
aan de ceremoniële kledij in de kerk.
De Beverse kant is een Rijselse kant met rechte boorden.
Beveren : Hoe Mooi KANT zijn.
De Beverse kant werd gedragen tot in het noorden van Nederland.
Er zijn meerdere soorten kant o.a. naaldkant en kloskant.
De soorten kant dragen meestal de naam van een stad.
Een nieuwe techniek die in een bepaalde stad ontwikkeld werd
kreeg gemakshalve de naam van die stad en bleef zo herkenbaar.
Voorbeelden :
Mechelse kant die in Mechelen gemaakt werd, Lierse kant,
"point de Lille" of Rijselse kant die in Rijsel ontwikkeld werd enz.
Info : Richard Willems - kantschool Beveren
Beveren : Hoe Mooi KANT zijn.
Naar aanleiding van deze tentoonstelling
heeft de heer Richard Willems een woordje uitleg gegeven
over de Beverse kantschool, vroeger en nu.
Wie vandaag kant zegt, denkt Brugge, maar niets is minder waar.
Weinigen die in Beveren wonen en zelfs geboren zijn
(zoals ik) weten dat het kantambacht in Beveren in
de 19de eeuw een belangrijke bron van inkomsten was.
Beveren was toen de armste gemeente van Oost-Vlaanderen.
Dank zij het kantklossen konden vele gezinnen
toch nog de eindjes aan elkaar knopen.
Beveren was een belangrijk kantcentrum dat tot ver
buiten de grenzen bekend was en
dit sinds het begin van de 17de eeuw.
Gentse kantacademie : Kant in de ban van kunst-slot
Polychrome
Gentse kantacademie : Kant in de ban van kunst
Cursus Polychrome
Kantwerken geïnspireerd door Henri Van De Velde en zijn boekentoren in Gent.
In samenwerking met de afdeling "Boekbinden" van CVO Gent, hebben de cursisten een boek gemaakt en hun kantwerk verwerkt in de kaft.
