22/05/2012 Daguitstap Jehay

 Afspraak op parking in het fort 13.45 u..iedereen natuurlijk , zoals gewoonlijk, goed op tijd. Klein probleemke was dat er die namiddag in de St Benedictuskerk een huwelijksfeest was, wat natuurlijk zorgde voor een overvolle parking. Iedereen had dan toch een plaatsje gevonden, zodat we tijdig met de rondgang konden vertrekken.

Vertrekken onder de deskundige leiding van onze gids Werner Bril . En, vermits Werner een geboren inwoner van Lillo is, wat garantie staat voor de nodige grappen en anekdotes,

(gene gewone hoor, trouwens de verantwoordelijke van deze uitstap, de Leo, is ook afkomstig uit Lillo, en dat zegt dan genoeg), werden onze lachspieren al voldoende op de proef gesteld.

Verder kregen wij dan uitvoerig de geschiedenis met ontstaan,en verder verloop van de opeenvolgende oorlogen en belegeringen van het fort te horen.

Want  Lillo was niet alleen een vissersdorp, het diende tevens samen met Fort-Liefkenshoek ter verdediging van Antwerpen.  Willem van Oranje en Aartshertog Matthias zagen na hun nederlaag in 1578 Antwerpen als uitvalbasis tegen de Spanjaarden.

In 1580 Was het Fort voltooit. Ongeveer 200 jaar zou het fort in handen van de Hollanders blijven.

Dan kwamen de Spanjaarden onder leiding van Alexander Farnèse Antwerpen belegeren.

Daarna werd het fort nog aangevallen door de Fransen, om in 1748 terug in Hollandse handen te vallen. Daarna kwamen dan nog de Oostenrijkers , ook de Engelsen om dan uiteindelijk weer in Hollandse handen te vallen.

Tijdens de laatste twee wereldoorlogen werd het door de Duitsers gebruikt.

Die ganse geschiedenis kregen wij zo , zij het doorspekt met de nodige anekdotes, te verwerken van onze gids Werner.

Nog een kleine rondgang langs het haventje, de schansen en de verschillende gebouwen, en het was tijd om de innerlijke mens van het nodige vocht te voorzien in een plaatselijke dorpsherberg.

Daar werden wij dan nog door Werner op een reeks moppen vergast zodat ook het slot van deze uitstap in een gezonde , naar Lillose gewoonte, kon eindigen.

Kortom een zeer geslaagde, leerrijke en aangename uitstap is het geweest.

En, wie nog niet in Lillo-Fort geweest is, het is een aanrader. Een gezellige mooie oase aan de rand van het industriegebied, met prachtig uitzicht op de Schelde.

Daarbij nog de mooie huisjes , straatjes en om niet te vergeten de mogelijkheid voor enkele prachtige wandelingen. Hebt ge dan nog het poldermuseum met zijn historie.

Maak er gerust eens een mooie dag van.

Willy W.

Ruim voor het vertrekuur waren de meeste deelnemers op het afgesproken adres: het huis Guillette, getekend door Le Corbusier (Populierenlaan 62, 2610 Antwerpen).

Eén ingeschreven koppel kwam niet opdagen.

De gids begon met de situering van de wijk die we gingen bezoeken en gaf tevens een woordje uitleg hoe de wijk er vóór en na de wereldtentoonstelling van 1930 had uitgezien. Hij vertrok daarbij van de vaststelling dat wat wij nu het ‘Kiel’ noemen voorheen eigenlijk begon aan een inham van de Schelde (in de vorm van een kiel van een boot) maar dat de wijk stelselmatig vanuit de kernstad werd verkleind en weggeduwd door de militaire versterkingen die in dat gebied werden opgericht en later door de aanleg van wegeninfrastructuur (zoals de singel en de ring).

Hij kondigde aan dat hij bij de wandeling doorheen de wijk de architectuur zou spiegelen aan de geschiedenis (onder andere die van de wereldtentoonstelling en de nieuwe woonbestemming van de wijk nadien) en aan de sociale en politieke omstandigheden die destijds in Antwerpen bestonden. Deze belofte heeft hij ruimschoots ingelost. In zijn inleiding gaf hij ook een verhelderende uitleg over het wonen in ‘herenhuizen’ vóór 1930 en de nieuwe ideeën over wonen en over het omspringen met woonvolumes daarna.

De nadruk lag

·         op enkele overblijfselen van de wereldtentoonstelling (Christus Koningkerk, school aan de Pestalozzistraat, enkele restanten van oude paviljoenen en de pas gerestaureerde bruggen over de Mastvest);

·         op het ontstaan van de wijk na de wereldtentoonstelling, een periode waarin jongen architecten uit het interbellum doorbraken en hun kunnen wilden tonen;

·         op de invloeden vanuit het buitenland (voornamelijk Nederland) inzake architectuur met stromingen als de ‘nieuwe zakelijkheid’, het modernisme …

·         het behoud van zoveel mogelijk groen in de wijk, bijvoorbeeld door de aanleg van groene pleinen, door het uittekenen van gemeenschappelijke binnentuinen op onverwachte plaatsen …

Kenmerkend voor de wijk zijn ook de vele verwijzingen naar het maritieme karakter van de stad (vensters in de vorm van patrijspoorten, gevels die doen denken aan een boeg van een schip, balustrades in de vorm van een reling …). De gids liet niet na in alle straten die we doorliepen enkele juweeltjes van huizen te tonen.

Het was een heel boeiende uiteenzetting, waardoor je de wijk in de toekomst met heel andere ogen bekijkt. De wandeling werd afgesloten aan de vroegere BP -building, een vrijwel uniek gebouw in Antwerpen dat volledig is opgehangen aan een centraal gedeelte in beton.

Dit gebouw ligt op een 200 meter van het gloednieuwe gebouw aan de Singel en Radio 2, waar je vanuit het ‘Grand Café’ de Antwerpse ring en de omgeving kunt overzien. De meeste deelnemers dronken daar nog een koffie of een biertje alvorens naar huis te keren. 

Geen laatkomers, dus waren we  tijdig op weg naar Maastricht. Onderweg bleven we gespaard van fileleed, zodat we na 1.45 uur vlot de parkeerplaats voor de autobussen in Maastricht bereikten. Na een klein wandelingetje aangekomen bij Brasserie Bonhomme.

Hier wachtte ons lekkere koffie/ thee en een stuk Limburgse vlaai om “U” tegen te zeggen.

Nadien kregen we  een korte historische schets over de geschiedenis van Maastricht, op de nogal winderige kade aan de Maas, vlakbij de oudste brug van de stad, de St. Servaesbrug. Nadien wisten we weeral wat meer over de Romeinen als bruggenbouwers en over het optrekken van huizen in hout en daarna in steen. Ook  de Prins - bisschoppen kwamen in beeld. In de verte , aan de andere oever, vingen we een glimp op van het Bonnefanten museum met zijn eigenaardige koepelvorm. Verderop zagen we het nieuwe congresgebouw, het MECC,waar de grondslag van de Euro werd gelegd. Het is heel modern, maar heeft toch die speciale dakvormen, die veel huizen in Maastricht kenmerken.

Daarna loodsten de twee gidsen ons doorheen het oude stadsgedeelte van Maastricht. We liepen langs de overblijfselen van de oude stadsmuren en dito torens, langs het Jeker kwartier waar we ook de samenvloeiing van de twee Jekers, en de 2 watermolens te zien kregen. Eén daarvan is in restauratie. We liepen onder de enige, intact gebleven stadspoort, de Helpoort, waar vroeger de indringers getrakteerd werden op kokende pek!!! Het Pesthuis herinnerde aan een pestedipemie. We bewonderden de mooie geveltjes in het gerestaureerde Stokstraatkwartier, en een heel merkwaardige zuiderse boom met grote doornen, de valse Christus doorn genaamd. Verderop konden we zelf vaststellen dat het huidige Maastricht zo’n 4 meter hoger ligt dan 700 jaar geleden. Verschillende gebouwen in de stad herbergen de Universiteit Maastricht. Zo’n 15.000 studenten, van vele verschillende nationaliteiten, volgen er les, meestal in het Engels. We kwamen aan op het bekende Vrijthof waar de romaanse, massieve St. Servaes basiliek( Nederl. Hervormde Kerk) dominerend uittorent boven de gotische St. Jans kerk( Katoliek). Dit plein is één van de beroemdste pleinen van Nederland.

Nog een klein eindje wandelen, ook voorbij een oud kerkgebouw waarin nu een grote boekhandel is gevestigd, en we bereikten de Markt. Hier staat het Stadhuis dat een Brabants deel( hertog van Brabant) en een Luiks deel( prins-bisschop van Luik) heeft, en gebouwd werd vanaf 1662.

Gelukkig vonden we hier ook het eetcafé Minckelers, want onze magen begonnen stilaan te grollen. We bedankten onze gids en stortten ons op de belegde  broodjes, spek met ei, soep,  en natuurlijk… Limburgse vlaai.

Hierna splitste de groep zich in twee : één groep ging shoppen , op zoek naar de winkelcentra of een trendy adresje in één van de gekende winkelstraten, gewapend met de magische kaart!

De tweede groep wandelde + - 20 minuutjes  naar het Bonnefanten museum. Het is ondergebracht in een speciale architectuur van de hand van Aldo Rosso.

We zagen er zowel oude, moderne als hedendaagse kunst, zelfs enkele oude Vlaamse meesters als Breughel en Antoon Van Dijck hangen er tussen . De beleving van dit alles is natuurlijk zeer subjectief en ik waag me niet aan het uitspreken van de één of andere appreciatie of mening hieromtrent. De audiofoon die we konden gebruiken was wel nuttig.

Ook de afwisseling in de tentoongestelde werken was prettig.

Stipt om 17.30 uur zaten we daarna weer in de bus en chauffeur Bob bracht ons veilig terug naar Mariënborgh.

L.V.S

Rond de klok van acht lag Mariënborgh al een eindje achter ons en waren we met z’n dertig goed en wel op weg naar Beringen. Op het programma: een wandeling doorheen de vroegere mijncité en in de namiddag een bezoek aan het bedrijf “Coldset Printing”. Eén van de deelnemers was onderweg naar zijn geboortestreek en dat hadden we geweten. Tijdens zijn enthousiaste toelichting over het Limburgse mijnverleden circuleerden in de bus een echte mijnlamp, een mijnwerkershelm en een fotoboek. De sfeer zat er meteen goed in!

Na de koffie (met koek) in het mijnmuseum, gingen we, begeleid door onze gids en een stralende zon, richting mijncité.

Rondom de mijnzetel werden vele arbeiderswoningen gebouwd. Om de mijnwerkers in hun noden te voorzien kwamen er scholen, winkels, sportvelden, hotels, een cultureel centrum, een ziekenhuis… Zo ontstond al gauw een arbeidersdorp of mijncité.

Dan, eventjes schoenen uit, voor een kijkje in de Fatih moskee. Deze Turkse moskee geeft een uniek accent aan de multiculturele uitstraling van Beringen. De Ottomaanse bouwstijl is duidelijk herkenbaar aan de twee minaretten en aan de grote koepel. Het speciale karakter van het interieur wordt bepaald door de mooie handgeschilderde wandtegels.

Verderop gingen we de mijnkathedraal binnen. De kerk is genoemd naar St Theodardus.

De term ‘mijnkathedraal’ wijst op de grote en rijk aangeklede kerken die de verschillende mijnmaatschappijen in de Limburgse Kempen lieten bouwen in hun arbeiderswijken.
De St. Theodarduskerk is ongetwijfeld één van de mooiste in Limburg. De kerk werd, gans in baksteen, opgetrokken in Byzantijnse stijl. Uniek zijn de prachtige glasramen van "Glas in beton".

Uiteindelijk wandelden we langs het stadion van FC Beringen. Onze gids, supporter van deze mijnploeg, dacht met weemoed terug aan de grote dagen van weleer, helaas vergane glorie,  RC Genk was nu “de ploeg van ’t stad”.

Het was gauw middag en na een verzorgde lunch ging het richting Beringen-Paal voor een bezoek aan “Coldset Printing”. Dit bedrijf, met als kernactiviteit “drukken”, stelt 160 mensen tewerk verdeeld over dag- en nachtploegen. Coldset Printing Partners is in 2010 opgericht als een joint venture van de Belgische coldsetdrukkerijen van de mediagroepen Corelio en Concentra en vormt de grootste krantendrukkerij van het land.

We kregen als inleiding een filmpje te zien over de boeiende geschiedenis en het ontstaan van  “Gazet van Antwerpen”, ook gekend als “de frut”, en het plaatselijke “Het belang van Limburg”, beiden hier gedrukt.  In deze drukkerijen worden, naast de eigen kranten van de groep, ook kranten voor externe klanten gedrukt. De drukpersen in werking zijn indrukwekkend, de volledige capaciteit wordt s’nachts gebruikt voor het drukken van de kranten. Drukwerk kan geleverd worden in alle maten en kleuren.

Met verbazing vernamen  we hoe de inkt en de rollen papier worden aangebracht in de drukpersen en we gingen een kijkje nemen in het magazijn waar de enorme rollen papier na aankoop worden opgeslagen.

Het resultaat geleverd door de drukpersen brengt elke nacht opnieuw een logistieke machine op gang om de krant bijtijds op onze ontbijttafel te brengen.

Bij het drankje na de rondleiding werden aan onze sympathieke gidsen nog honderduit vragen gesteld. Het werd pas stil als zowat iedereen een krant aan het lezen was.

Onze vrouwelijke gids zei luidop tegen haar collega: “Omèr, we hebben ze eindelijk stil gekregen”.

Zo rond de klok van vijf keerden we, tevreden over deze  dagtrip, terug richting Mariënborgh.

Vic Goelen

Dat Jan Leyers studies filosofie heeft gedaan kwam duidelijk tot uiting in zijn boeiend reisverhaal waarbij hij dieper inging in de gesprekken die hij ‘onderweg’ heeft gemaakt.

‘Zijn’ weg naar het Avondland begon Jan Leyers in Ethiopië om dwars door Soedan, Egypte, Israël, Turkije, Armenië en Georgië, Rusland; Oekraïne, Polen, Duitsland Nederland te bereiken.

Een lange reis waarbij hij er achter kwam dat de waarden die het Westen hoog in het vaandel voert, in andere delen van de wereld totaal niet belangrijk zijn. Hij kwam in samenlevingen waar het belang van de groep nog voorgaat op de rechten van het individu. Hij ontmoette mensen voor wie vooruitgang iets anders betekent dan voor ons Europeanen.

Moet het gezegd dat de aanwezigen aan zijn lippen hingen !

Romain

De groep van 40 werd verdeeld over 13 en 16 maart. Romain begeleide de eerste groep en Luce de tweede.

Onze gids Hilde Eykens wachtte ons op aan de ingang van het museum. Het Plantin Moretus museum is toch een van de meest historische musea die Antwerpen rijk is. Niet alleen de onschatbare waarde van de drukkerij (enig in de wereld) en de boekerij maar ook de prachtige portretten door PP Rubens geschilderd.

Huis en museum zijn erkend als werelderfgoed. Het volledige huis is uitgerust met Vlaams meubilair, kunstwerken en veel houtsnijwerk. Ook de prachtige muurbekleding in goudleer zijn meer dan de moeite waard om te vermelden.

In de oude drukkerij staan er een aantal authentieke houten drukpersen, waaronder enkele zeer oude Blauwdrukpersen. Er is een oude gieterij voor loden drukletters, compleet met een unieke collectie handgietvormen. Daarnaast worden punches en matrijzen bewaard die worden toegeschreven aan bvb Claude Gramond, Johan Van der Keere en andere beroemde lettersnijders uit de 17^e – 18^e eeuw. Deze zijn van zeer groot belang als typografisch erfgoed.

Verder vinden we ruim 600 historische manuscripten (kronieken van Jean Froissart – 15^e eeuw), enige cartografische wereldbollen en atlassen (o.a. van Ortelius).

Ook is vrijwel het complete archief en boekhouding bewaard gebleven van de hele tijd dat de drukkerij actief was.

Na dit bezoek besloten we met een gastronomisch lekker dessertbuffet in “de Foyer” van de Bourla schouwburg. Deze zaal met hoge rechthoekige vensters werd in 1834 schitterend gedecoreerd met casementen (kleine vensters) in de half cirkelvormige koepel. De oppervlakte van de zeer mooie plafondschilderingen bedraagt ongeveer 200 m2. De hoogte varieert van 10 tot 14 m.

En dat er gesmuld werd !

E.Van Mieghem Museum

Ondanks het tamelijk vroege bezoekuur en de daarmee gepaard gaande perikelen van de ochtendspits, waren alle deelnemers op tijd voor een bezoek aan dit prachtige gebouw en museum.

Vanwege het grote aantal werden we in 2 groepen opgedeeld, eentje mocht een filmpje over het intense leven en werk van E. Van Mieghem bekijken, de anderen gingen een kijkje nemen in het gerestaureerde gebouw.

Het “Redershuis”, waar vroeger op de eerste verdieping het voor velen nog bekende restaurant “La Rade” gelegen was, werd aangekocht en gerestaureerd door de “Koninklijke Belgische Redersvereniging” (KBRV) om er haar huidige kantoren in onder te brengen.

De KBRV stelde het gelijkvloers van het pand voor 20 jaar ter beschikking aan het Van Mieghem museum.

Het pand, indertijd getekend door architect Joseph Hertogs en gebouwd in opdracht van koopman Gustave Albrecht, later schepen, heeft een schitterend interieur van de hand van de Antwerpse decorateur Henri Verbuecken. De trapzaal met de beglaasde binnengevel zijn in Art-Nouveau stijl. De privévertrekken zijn omgevormd tot prachtige stijlkamers.

Ik zei: een kijkje nemen, maar het was veel meer dan dat, we keken onze ogen uit op het prachtige resultaat van deze restauratie. Een mooi stuk erfgoed.
Het museum Eugeen Van Mieghem, op het gelijkvloers, toont van hem ca 150 werken.
Een terecht fiere conservator overliep met ons het leven en het werk van de kunstenaar.
Het oeuvre van Eugeen Van Mieghem kent momenteel internationale belangstelling. Op tentoonstellingen vind men zijn werk terug tussen grootmeesters als Picasso en Van Gogh.
Zijn geliefde onderwerp, de haven met zijn gewone mensen die er leven en werken, krijgt lang na zijn dood, de verdiende waardering. Zijn werk over de emigranten van de Red Star Line is onsterfelijk.
Van Mieghem was bezield door het dagdagelijkse leven van de eenvoudige mens temidden een donker tijdperk.

Het museum herbergt tevens een schat aan brieven en boeken uit die tijd.

Wie meer wil weten over deze kunstenaar, vind veel informatie in de boeken geschreven door conservator Erwin Joos.

Eigenlijk is dit verslag maar een kleine samenvatting van een bezoek waar je voortdurend aangenaam verrast werd door de schoonheid en creativiteit voortgebracht door mensen.

Laat ons dit kostbaar erfgoed koesteren en promoten! 

Vic Goelen

Campus Vesta

Niettegenstaande het opleidingscentrum wel erg verscholen lag op het voormalige militaire domein van Emblem, slaagden de meeste deelnemers er toch in tijdig daar te geraken.

Bij aankomst op het centrale plein konden we alvast mee genieten van het zicht op een oefening van de oproerpolitie. Ook brandweerlui deden hun best om  een simulatie van een brand in een raffinaderij onder controle te krijgen.

Een lekker kopje koffie in de cafetaria warmde ons op. Dan trokken we, samen met onze gids van dienst, Bart Noyens, hoofdcoördinator praktijkopleidingen, naar een leslokaal op de bovenverdieping. Heel duidelijk, gedreven, en met af en toe een kwinkslag, maakte hij ons, aan de hand van slides,  wegwijs op het domein en in de gebouwen. Hij  schetste de evolutie van het centrum  tot het huidige Campus Vesta, een zeer modern opleidingscentrum voor politie, brandweer en ambulanciers, onder de vleugels van het Provinciebestuur van de provincie Antwerpen.

Voor alle mogelijke rampsituaties zijn er ter plaatse oefensites die bestaan uit gebouwen en installaties, dit alles zo natuurgetrouw als mogelijk nagebootst  .

Dat zijn dan sites voor o.a. : een woningbrand, voor kettingbotsingen, voor een vliegtuigramp, toxische uitstoten, instortingen, noodzaak tot inzet van een duiker, een dak dichten, overstromingen, rellen, evacuaties uit gebouwen, treinrampen en ga zo maar voort.

Zowel vrijwilligers  als beroepslui volgen dezelfde opleiding: brandweer, politie en ambulanciers krijgen les van vaste lesgevers en ook van  gastdocenten. Ook het aantal stage uren is niet onbelangrijk, en is voor de vrijwilligers zwaar in combinatie met hun beroepsactiviteit.

Na deze boeiende uiteenzetting trokken we met de gids het terrein op, en wandelden langs de verschillende installaties. Een groep brandweerlui zagen we in actie bij een oliebrand.

Het blus- of ander vervuilend, materiaal dat de oefenplaat vervuild tijdens een oefening,  wordt na schoonspuiten met water opgevangen in ondergrondse tanks. Een gespecialiseerde firma haalt op regelmatige basis die materie op.

Onze gids loodste ons ook langs sites in opbouw. Aan uitbreiding wordt ook al gedacht. Het nieuwe centrum, pas ingehuldigd in 2011, kampt  nu al met plaats tekort.

Terug aan het hoofdgebouw, werd onze gids hartelijk  bedankt. Bij een kopje koffie of thee

konden we nog even napraten. Weer wat wijzer dan voordien reden we huiswaarts.

L.V.S.

Commentaar van een deelnemer:

“Wij hebben gisteren genoten van die voordracht !!!!

’t was zeer goed voorbereid ( parking , binnen enz enz). Goede opkomst en voordrachtgever was fantastisch. Nogmaals dank en voor herhaling vatbaar…..

Vriendelijke groeten

Pol en Lia”

Plezant om zo’n commentaar te ontvangen.

Spreker ging voluit in het eerste gedeelte van zijn betoog en beschreef de soms ergerlijke toestanden die in de praktijk voorkomen.

In het 2^e gedeelte verwees hij naar de positieve evoluties die te merken zijn.

Romain

2^e Museumbezoek Red Star Line 

Dinsdag 29 april 2014

2 groepen om 10 uur en 1 groep om 14 uur

De groepen worden ingevuld naargelang de inschrijving. Je wordt verwittigd.

Je wordt verwacht 10 minuten voor aanvang van het vertrek van uw groep in de Montevideostraat 3 in Antwerpen. Te bereiken met openbaar vervoer (tram 7 tot St. Pietersvliet – bus 17 tot Rijnkaai –parking Waagnatie Limaplein) 

Het museum brengt u een ontroerend en pakkend verhaal en brengt u naar verschillende bestemmingen. Vanuit Warschau reist u via Antwerpen naar Amerika waar hopelijk een beter leven wacht.

Je treedt in de voetsporen van landverhuizers en ervaart hun enthousiasme en angst, hun spanning en onzekerheid.

Je beleeft het afscheid en de obstakels, maar ook het avontuur, de ontdekkingen en de hoop op een nieuw leven aan de andere kant van de Oceaan.

Het museum vertelt de geschiedenis van de landverhuizers aan de hand van menselijke verhalen. Het is een bijna vergeten geschiedenis, die u levend houdt door te luisteren en te reageren, door ze aan te vullen en te delen.

Zo boekt u bij het Red Star Line Museum niet alleen een tocht naar het verleden, maar ook naar vandaag en de toekomst. 

Opgelet! Wij hebben een beperkt aantal kunnen reserveren. Hou er rekening mee, want op = op !