Oogst

Vooraleer men kan vlechten moet er voor materiaal gezorgd worden. Aankopen is het gemakkelijkst. Maar men kan ook zelf telen.

Sommigen kennen nog de leurders met tapijten en manden die met hun grote auto's volledig vol hangende met manden aan huis kwamen verkopen.
Voordien gebeurde dit te voet, met stootkar, met paard en kar of met de fiets.
De leurders waren lang niet altijd mandenvlechters.

Ovale en ronde ringen om bodems te maken worden ook op mallen gevormd. Zo zijn ze juister van vorm en van de zelfde maat.
Men plooit rond de mal een dikke wis. Op de alzo bekomen ring of ovaal worden daarna staken opgebonden en wordt de bodem volgevlochten.

Als een mand naar boven toe vernauwd, dan kan de mal natuurlijk niet uit één stuk vervaardigd worden. Ze zou, als er rond gevlochten is, niet meer uit de mand gehaald kunnen worden.
Vandaar dat ze uit meerdere stukken, drie of vijf gemaakt wordt. Deze kunnen met schroeven of zwaluwstaarten samengehouden worden.
Als de mand af is kunnen de delen er één voor één uitgehaald worden.

Kunnen gemaakt zijn uit één stuk. Dit kan alleen maar voor openvallende manden.

In streken met professionele mandenmakers vondt je meestal ook wel een houtbewerker die die zich toelegde op produkten voor de vlechterij; zoals onderstellen voor wiegen, wieltjes voor speelgoedpoppenwagentjes, houten bodems, maar ook mallen.
Deze laatse werden gemaakt in series van vijf zes stuks van klein naar groot.

In de mandenvlechterij werden vroeger veel mallen gebruikt bij kleinere mandjes die mooi moesten ogen of die een vorm hadden die moeilijk uit de hand te maken was.
Het was werk dat heel dikwijls door vrouwen werd gedaan. 
In de neergang van de mandenmakerij, na de tweede wereldoorlog, werden de meeste mallen opgestookt. Er resten er niet zo veel meer van.
De mallenmaker was een aparte toeleveringsstiel. De vlechter maakte ze meestal niet zelf. Wel deed hij er aanpassingen aan.

Een hengel bestaat uit een dikke onderhengel die omwikkeld en vastgezet wordt. Hiervoor zijn weer verschillende mogelijkheden met al dan niet getorste wissen.

Om het dragen van de mand te vergemakkelijken worden er een hengel of oren aangezet.

Oren worden van één of twee getorste wissen gemaakt.

Als de boord af is draait men de mand ondersteboven en steekt naast de staken van de wand, nieuwe staken in. Men gebruikt hiervoor dikwijls de afknipsels van de boord.
Dan legt men een kim en maakt men een eenvoudige boord. De uitstekende staakresten worden afgeknipt.

Boorden kunnen op verschillende wijzen gemaakt worden naar sterkte of elegantie.
Zo heb je een gewone boord, dubbele boord, een boord bestaande uit een vlecht enz.

Als de mand opgestaakt is beslist men of er al dan niet een voetje ondergezet wordt en kan er aan de wand begonnen worden.
Een goede mand staat op een voet.
Dan begint men de wand met enige touren  kimmend. Dit is met drie wissen in een systeem voor twee achter één.
Een kim wordt gebruikt omdat men daarbij een goede controle over de staken heeft. Daarna volgt het verdere volvlechten. Hiervoor bestaan er verschillende vlechtsystemen.
De wand wordt beeindigd met een kim alvorens de boord aan te pakken.

Als de bodem klaar is dan kunnen de staken geplaatst worden.
Dit kan door insteken of  aanbinden al naar gelang de bodem.
Hiervoor scherpt men een aantal zwaardere even lange en even dikke wissen aan, steekt ze weerskanten naast de bodemstaken en plooit ze daarna omhoog. Rond deze staken zal dan de wand van de mand gevlochten worden.

Naast iedere bodemstok worden twee aangescherpte staken ingestoken.
Eerst maakt men met de priem plaats.

Nadat er enige toeren rond het kruis gevlochten, zijn zet men de staken uit elkaar en vlecht verder tot de bodem af is. Men verbindt de wissen dik op dik en top op top.
Denk er aan: blijven bol zetten.
Een slechte bodem blijft ge in de mand zien.
Goed begonnen is half gewonnen.

Ronde bodems begint men met een kruis.
Hiervoor neemt men zes dikkere stokken van gelijke lengte, enige centimeters langer dan de beoogde afmeting.
Drie ervan splijt men in het midden open en steekt de andere drie daar door.
Rond dit kruis vlecht men enige keren rond met twee wissen (fitsend)
Daarna zet men de bodemstokken uit elkaar en vlecht al fitsend de zaak verder af.
Zorg ervoor dat de bodem goed bol staat.

Men kan op verschillende wijzen bodems maken:
rond
ovaal
rechthoekig

Het meest eenvoudige is de rechthoekige bodem.
Hiervoor legt men enige rechte stokjes of latjes evenwijdig naast mekaar op een pallet of laag tafeltje. Blokkeert deze door er een kniematje of een opgevouwen krant op te leggen. Hier gaat men met zijn knieen op liggen. Onder uw lichaamsgewicht blijft alles stabiel liggen. Men laat dit geraamte wat over het werkvlak uitsteken en begint te vlechten.

Om manden te maken heeft men weinig gereedschap nodig:
-mes
-snoeishaar
-priem
-klopijzer