Brief van de bisschop voor Pinksteren
‘De paus en de Heilige Geest’
Broeders en zusters,
De paus en de Heilige Geest: kunnen zij wel door één deur? Het lijkt een overtollige vraag. Toch is over dat onderwerp al veel inkt gevloeid en strijd geleverd, zowel binnen als buiten de Kerk. Voor de enen is de Heilige Geest niet te zien waar de paus voorbij komt. Voor anderen is de paus niet te zien waar de Heilige Geest voorbij komt. Instituut en charisma, duurzaamheid en vernieuwing, herderschap en profetie: ze worden zo gemakkelijk tegen elkaar uitgespeeld. Toch begint het verhaal van Pinksteren in het huis waar uitgerekend de apostelen samen zijn. Zij zijn bij de eersten die de Geest ontvangen voor de zending die Jezus hun heeft toevertrouwd.
Aan Pinksteren moest ik denken op het Sint-Pietersplein tijdens de heiligverklaring van paus Johannes XXIII en paus Johannes Paulus II. In zijn homilie zegde paus Franciscus over deze pausen dat ze „samenwerkten met de Heilige Geest in het vernieuwen en bij de tijd brengen van de Kerk overeenkomstig haar oorspronkelijke gestalte, deze gestalte die de heiligen haar in de loop der eeuwen hebben gegeven. Laten we niet vergeten dat het de heiligen zijn die richting en groei geven aan de Kerk. Door het Concilie bijeen te roepen heeft Johannes XXIII blijk gegeven van een fijngevoelige beschikbaarheid voor de Heilige Geest. Hij liet zich leiden en hij was voor de Kerk een herder, een geleide-leider (una guida-guidata). Dat was zijn grote dienst aan de Kerk; hij was de paus van de beschikbaarheid voor de Geest.”
Dit is het werk van de Heilige Geest: steeds opnieuw de oorspronkelijke gestalte van de Kerk naar boven halen. Zo had Jezus het beloofd aan zijn leerlingen, kort voor zijn afscheid: „de Helper, de heilige Geest, die de Vader in mijn Naam zal zenden, Hij zal u alles leren en u alles in herinnering brengen wat Ik u gezegd heb” (Joh 14,26). Het geheugen van de Kerk en van de christenen is kort, vooral wanneer het gaat om de kern van het Evangelie en het getuigenis van Jezus. De Heilige Geest heeft er geen gemakkelijke klus aan gehad om telkens weer aan de Kerk het woord en het voorbeeld van Jezus in herinnering te brengen. Je moet wel de Heilige Geest zijn om dat niet moe te worden!
Om ‘beschikbaarheid voor de Geest’ bidden wij in deze Pinkstertijd. We vragen dat de Heilige Geest onze kerkgemeenschap mag vernieuwen, haar dichter bij de tijd mag brengen, haar oorspronkelijke gestalte weer naar boven mag halen. We bidden voor al wie een verantwoordelijkheid dragen in de kerkgemeenschap: dat ze zich als herders zelf laten leiden door de Heilige Geest. En vooral: we danken de Heilige Geest dat Hij het nog niet heeft opgegeven met onze kerkgemeenschap, ondanks ons korte geheugen. Hierom misschien is de Heilige Geest zo licht als adem en als vuur: om met ons door één deur te kunnen!
+ Johan Bonny
Bisschop van Antwerpen
20ste pinksternoveen
