Zonnepaneel plaatsen is kinderspel! Iedereen, die een beetje handig is kan dit. Maar...
Steeds meer motorhome bezitters kopen zonnepanelen. Het grote voordeel hiervan is dat u dan minder of niet afhankelijk bent van een stroomaansluiting. Of te wel voor degene die vrij staan
een groot voordeel, vooral als dat verblijf op een plek wat langer duurt.
Voordat we tot de daadwerkelijke aanschaf overgaan dient er wel wat rekenwerk gedaan te worden. Tevens moeten we rekening houden met het jaargetijde en de plaats waar we gaan staan. Het waarom, zal u in de loop van dit artikel duidelijk worden. Zeker als we veel vrij staan is dit belangrijk, tenzij we dagelijks op een ander plaats staan of dagelijks de automotor de accu's op laten laden. Dit laatste zal toch niemand doen, hoop ik.
Als eerste gaan we berekenen wat de dagelijkse behoefte aan stroom is. Om bij een grote stroomverbruiker te beginnen, een absorptiekoelkast is eigenlijk niet geschikt, tenzij we deze op gas koelen. Een compressorkoelkast kan wel. Het is wel raadzaam te rekenen met het maximale stroomverbruik, om teleurstellingen te voorkomen.
Om de berekeningen uit te voeren, gaan we uit van het vermogen van de diverse gebruikers. Dit wordt uitgedrukt in Watt (W). Van de meeste verbruikers kunnen we dit op het apparaat lezen of anders in de gebruiksaanwijzing. Sommige apparaten geven het stroomverbruik op (A of Amp.), dan moeten het vermogen zelf berekenen met een eenvoudige formule. Daarvoor moeten we ook de spanning (V) van de elektrische installatie weten ( 12 of 24 V). Om het vermogen te berekenen gebruiken we de formule W=V*A (Watt = Volt * Ampere). Daarbij hebben we de gebruikstijd nodig om de dagelijkse behoefte te berekenen.
Ik zal de dagelijkse behoefte aan de hand van een voorbeeld laten zien. Iedereen kan daarmee de eigen behoefte berekenen. We gaan uit van een 12 volts installatie.
De radio staat 6 uur per dag aan, het verbruik is 3 amp. De radio verbruikt 12V * 3A = 36 Watt, gedurende 6 uur. Totaal is dat 36W * 6 uur is 216W.
Er branden 3 lampjes van 8 watt gedurende 3 uur. Dan is het totale verbruik 3 * 8W * 3 uur is 72W
De waterpomp draait dagelijks ca. 30 minuten en de stroomafname is 6 amp. Omgerekend is dit, 12 V * 6 A is 72 W. Dit maal een half uur is 36 W.
De afzuigkap gebruikt gedurende een half uur 3 amp. Omgerekend is dit, 12 V * 3 A is 36 W. Dit maal een half uur is 18 W.
Het dagelijks opladen van de mobiele telefoon levert een verbruik op van 20 W.
De totale dagelijkse behoefte is in dit geval 216 + 72 + 36 + 18 + 20 = 362 Watt.
Uiteraard hebben we twee accu's aan boord, een als startaccu, deze wordt alleen gebruikt om de camper de starten en te laten rijden. De tweede accu, de zogenaamde huishoudaccu dient om stroom te leveren op het moment dat we ergens staan. Het elektrische systeem zorgt ervoor dat er op dat moment geen stroom verbruikt wordt van de startaccu. zodat we er altijd zeker van zijn dat we kunnen starten.
We gaan het hier uitsluitend over de huishoudaccu hebben. Er zijn verschillende typen. We kunnen kiezen voor de loodaccu of voor een gel gevulde accu. De eerste vereist regelmatig onderhoud en is gevoelig voor diepteontlading. De gel gevulde accu is onderhoudsvrij en is ongevoelig voor diepte ontlading. Het nadeel van deze laatste is de prijs, het verschil is vrij groot. Technisch gezien kunt we het best een gel gevulde accu aanschaffen, dit is echter wel afhankelijk van de beschikbare financiën. Een loodaccu zal ook prima kunnen functioneren. Vervolgens is er de keuze over de capaciteit van de accu, hoe hoger de capaciteit hoe hoger de prijs en eveneens het formaat en gewicht.
We gaan er in ons voorbeeld vanuit dat er een huishoudaccu aan boord is van 95 Ah. Een accu kan ongeveer tot 70 procent ontladen worden, voordat de spanning zo laag wordt, dat er een aantal gebruikers niet of niet goed meer functioneren. Het vermogen wat u zonder problemen met deze accu kunt verbruiken is 95 A * 12 V * 30 procent is 342 Watt. Echter een loodaccu heeft ook last van zelfontlading, voor een nieuwe accu is dit ca. 2 procent per dag, hoe ouder de accu hoe hoger dit percentage.
In het bovengenoemde voorbeeld, waarbij de dagelijkse behoefte 362 Watt is, kunnen we zeggen dat het beschikbare vermogen, 342 Watt, onvoldoende is. Tenzij we elke dag verder trekken, als er gereden wordt, worden de accu's door de dynamo opgeladen. Hierbij geldt dat een rit van minimaal een half uur gemaakt moet worden om de accu's voldoende op te laden. Om dit probleem op te lossen is het mogelijk zonnepanelen aan te schaffen.
Zonnepanelen zijn in verschillende soorten, en prijzen te koop. Waar moeten we op letten bij de aanschaf?
Ten eerste ze moeten tegen een stootje kunnen, er zijn zelfs panelen die beloopbaar zijn. Wat voor ons van het grootste belang is het vermogen wat deze panelen leveren. Dit varieert van 25 tot 140 Wp. Hiermee is tevens het formaat van de diverse panelen afhankelijk. Let er bij aanschaf dus op welk formaat panelen er geplaatst kan worden. Er kan dus ook gekozen worden voor meerdere panelen, afhankelijk van de mogelijkheden. In dit geval mogen we de vermogens van de panelen bij elkaar optellen.
Het afgegeven vermogen van de panelen is afhankelijk van diverse omstandigheden. Als het zonlicht loodrecht op de panelen schijnt is het vermogen maximaal. Elke schaduw is van invloed op het geleverde vermogen, ga dus niet onder de bomen staan, want dat koele plekje werkt wel heel erg nadelig op de werking van een zonnepaneel. Of we nu in Spanje of Nederland staan, maakt niet zoveel uit voor het geleverde vermogen, echter in de winter is de lichtinval zo slecht dat het vermogen van de panelen sterk afneemt. Als de zon niet schijnt levert het paneel toch vermogen, maar minder dan met zon. Er wordt tegenwoordig ook vaker gesproken over daglichtpanelen dan over zonnepanelen.
In de praktijk kunnen we ervan uitgaan dat we het vermogen van het paneel met 4 - 4,5 mogen vermenigvuldigen om te berekenen wat de dagelijkse opbrengst is. In ons eigen voorbeeld kunnen we zien dat een paneel van 100Wp, of bijvoorbeeld 2 panelen van 50 Wp, ruim voldoende is om gedurende een langere periode op een plek te blijven staan. Het geleverde vermogen ligt in dit geval tussen de 400 en 450 Watt per dag en dat is ruim voldoende voor het gevraagde vermogen van 362 Watt.
Naast de aanschaf van zonnepanelen dient er een oplaadregelaar aangeschaft te worden, ook deze zijn er van zeer simpele tot zeer uitgebreide. Ook kunnen we kiezen uit diverse soorten aansluitkabels. Wat wel zeer belangrijk is bij het aansluiten, dat er zo dicht mogelijk bij de aansluiting met de accu een zekeringhouder geplaatst wordt.
Het aansluiten van het complete systeem dient rechtstreeks op de accu te gebeuren, hiermee voorkomen we dat er elders in de camper elektronica wordt beïnvloed.
Omtrent de montage van de diverse onderdelen is al veel geschreven en gezegd, soms ook tegenstrijdige dingen. Ik zal in dit artikel mijn persoonlijke voorkeuren kenbaar maken. Reacties hierop zijn uiteraard altijd welkom, het liefst via het gastenboek, zodat eenieder hier kennis van kan nemen en op kan reageren.
Mijn voorkeur gaat er van uit de panelen op het dak te verlijmen met beugels, montage op een imperiaal geeft kans op geluidsoverlast tijdens het rijden (fluiten). De doorvoer van de stroomkabel naar binnen op een plek waar weinig kans is op lekkage. Deze doorvoer in ieder geval goed afkitten met een flexibele kit. Zorg er altijd voor dat de kabels niet door trilling op een scherpe rand door kunnen slijten. Monteer het controlepaneel dicht bij de overige controle instrumenten en sluit de bedrading voor het laden rechtstreeks op de huishoudaccu aan. Dit is immers de accu waar het om gaat. Zorg er wel voor dat er zo kort mogelijk hierbij een zekering in het systeem zit om problemen te voorkomen. Ook voor elke doorvoer van kabels geld, dat er voorkomen moet worden dat er slijtage van de bescherming van deze kabels kan ontstaan, gebruik hiervoor dus rubber doorvoor tules. Probeer de kabels altijd zo kort mogelijk te houden, dit om verliezen te voorkomen. Kabels mogen echter nooit strak gespannen gemonteerd worden.
Veel suc6 en indien je nog vragen hebt, shoot.
Vancouver Canada 2015
