In de Middeleeuwen had Makkum de naam Poort naar de Zuiderzee. Dit had Makkum te danken aan twee sluizen, die eigendom waren van een nabijgelegen klooster. Makkum kon zich zo ontwikkelen tot een belangrijk handelscentrum met een strategische positie.
De Gouden Eeuw van Makkum startte in de 17e eeuw en duurde tot de 18e eeuw. In die tijd was Makkum een belangrijk bedrijvigheids- en handelscentrum, inclusief steenbakkerijen, tegelbakkerijen, hout, olie, papier en pelmolens, scheepswerven en meer dan 100 kalkovens. De kalkbranderijen waren de belangrijkste peilers voor de welvaart van Makkum. Veel mensen waren hier werkzaam. De kalk van hoge kwaliteit werd onder andere gebruikt bij de bouw van huizen in Amsterdam. Het transport van het basismateriaal en de eindproducten gebeurde per schip en als gevolg daarvan floreerde de scheepvaart en de scheepsbouw. De visserij was eveneens van belang voor Makkum en nog vandaag is Makkum de basis van een kleine vloot vissersschepen.
Wanneer we door Makkum wandelen zien we nog de getuigen van deze rijke historie. Makkum heeft een stedelijke structuur die dateert uit de 17e eeuw. Vooral bij de sluis vinden we fraaie koopmanshuizen en huizen met prachtige gevels en indrukwekkende ornamenten.
De 19e eeuw bracht een terugval als gevolg van het verzanden van de Zuiderzee en het groter worden van de schepen waardoor de haven van Makkum niet meer bereikt kon worden. De bedrijvigheid liep terug en alleen de scheepsbouw en de aardewerkindustrie bleven over.
In de 20e eeuw zien we weer vooruitgang dankzij de aanleg van de Afsluitdijk en de aanleg van het Makkumerdiep voor plezier- en bedrijfsvaart.
De laatste jaren heeft het toerisme zich sterk ontwikkeld in Makkum, met een grote aantrekkingskracht op de water(sport)liefhebbers. Het recreatiegebied “De Holle Poarte” met zijn strand, kampeerterrein, vakantiewoningen en boulevard trekt elk jaar grote groepen toeristen. Zeker een bezoek waard is de aardewerkfabriek van de Koninklijke Tichelaar Makkum, het oudste aardewerkbedrijf van Nederland waar het wereldberoemde Makkumer aardewerk volgens een meer dan vier eeuwen oude methode wordt vervaardigd.
