31^ste ZONDAG A – 30 OKTOBER 2011

 ‘Eerlijk voor God’

De tijd van het jaar, de nabijheid van november, de blaren die vallen, het bezoek aan een kerkhof, het doet ons denken aan de diepste dingen:

‘waarom zijn we hier? waarvoor leven wij? wat zal van ons bewaard blijven? wat is echt belangrijk?’

In het evangelie verwijt Jezus nog maar eens de huichelaars, die onecht leven, oneerlijk met zichzelf, met anderen, met God. Huichelaars, die hun vroomheid alleen maar veinzen.

Paulus echter wijst ons met tederheid en genegenheid op de vreugde van de blijde boodschap, die hij predikt, een wegwijzer naar ware wijsheid en diepe vreugde.

In die tijd sprak Jezus tot het volk en tot zijn leerlingen: ‘Op de leerstoel van Mozes hebben de schriftgeleerden en de Farizeeën plaats genomen. Doet en onderhoudt daarom alles wat zij u zeggen, maar handelt niet naar hun werken; want zelf handelen ze niet naar hun woorden. 

Zij maken bundels van zware, haast ondraaglijke lasten en leggen die de mensen op de schouders, maar zelf zullen ze er geen vinger naar uitsteken. 

Alles wat zij doen, doen zij om bij de mensen op te vallen; zij maken immers hun gebedsriemen breed en hun kwasten groot, ze zijn belust op de ereplaats bij de maaltijden en de voornaamste zetels in de synagogen, ze laten zich graag groeten op de markt en willen door de mensen ‘rabbi’ genoemd worden. 

Maar gij moet u geen rabbi laten noemen. Gij hebt maar een Meester en gij zijt allen broeders. 

En noemt niemand van u op aarde ‘vader’; gij hebt maar één Vader, de hemelse. 

En laat u ook geen ‘leraar’ noemen; gij hebt maar één leraar, de Christus. 

Wie de grootste onder u is, moet uw dienaar zijn. Alwie zichzelf verheft, zal vernederd en wie zichzelf vernedert, zal verheven worden.’

(Matteüs 23,1-12)

Een blijde boodschap

Paulus zingt zijn vreugde uit dat hij het evangelie mag verkondigen. Delen wij die vreugde? Hier moeten we naar de kern gaan. In ons geloof gaat het eerst om een kijk op het leven. En daaruit vloeit een levenswijze’ voort.

Eerst dus een ‘blijde boodschap’. We worden ‘kind van God’, de mooiste omschrijving van ons mens-zijn. Maar het klinkt versleten: we hebben het te vroeg, en te vaak gehoord. Daardoor zegt het niet veel meer. Denk aan de parabel van de zaaier: het woord van God wordt kwistig uitgestrooid van in de vroege ochtend van ons leven, het wordt ook graag beluisterd door kinderen. Maar dat mooie woord wordt vlug verstikt: door oppervlakkigheid, drukte, door de ongeloofwaardigheid van sommigen, die zich gelovig noemen, door trieste ervaringen in het leven. Wie alleen maar egoïsme en hardheid ontmoet, kan moeilijk geloven in een liefdevolle God, want hij of zij heeft nooit ervaren wat liefde is en zal moeilijk geloven dat God Liefde is. Dat God een Vader, een Moeder voor ons is en wij ‘kind van God’. Een grotere bron van vertrouwen is niet denkbaar.

Als je een andere mens geworden bent omdat je God als een Vader of Moeder mag zien, zal je ook een andere levenswijze kiezen. De bijbel laat hierover geen enkele twijfel bestaan: als christen zet je je af tegenover de levenswijze van de wereld, die onvermijdelijk tot alle vormen van lijden en dood voert, en kies je voor een andere levenswijze die leven en vreugde geeft. In ‘Spreuken’ staat het zo: ‘Beide houd ik u voor: dood en leven, kies dan het leven.’

De verdere inhoud is gekend: in die levenswijze gaat het om de liefde, en niet langer om vele verboden en geboden, die schuldgevoelens kunnen voeden. Het komt erop aan op een eerlijke wijze je hele leven te laten leiden door die liefde. Een goed gevormd geweten kan in elke concrete situatie aanwijzen wat goed is, wat slecht is. Geen liefde alleen met woorden, of als een romantisch gevoelen dat de realiteit ontvlucht en wegdroomt in een illusie, maar een liefde metterdaad. Daarbij komt een voorkeursliefde voor de misdeelden, de armen, de kleinen, de verdrukten. Als wij zo geloven, wordt ons geloof inderdaad een bron van vreugde.

Daartoe is hij gekomen
 

De hele stad was voor hem uitgelopen.

Hij heeft de zieken en de hopelozen

getroost, gesterkt, genezen van hun noden.

De mensen zijn weer naar hun legersteden.

En hij is moe van spreken en genezen.

Hij trekt de heuvels in, hij wil alleen zijn.

Laat op de avond bidt hij tot zijn vader,

want er zijn nog zoveel verloren schapen.

Hij is hun herder en hij kan niet slapen.

Hij staat alweer, rechtop onder de sterren.

Hij moet de heuvels over, hij moet verder,

verder, naar al de kudden zonder herder,

naar nieuwe steden en hun synagogen,

waar bange mensen op verlossing hopen,

het woord van God, daartoe is hij gekomen.
 

Michel van der Plas

'Er waren eens drie profeten-leerlingen, die net hun studies beëindigd hadden. Ze waren dan ook heel fier op hun diploma, en ze wilden meteen aan de slag gaan bij de mensen. Daarom zeiden ze tot elkaar: wij hebben nu de heilige boeken gelezen, en wij kunnen de mensen dus gaan onderrichten.

De eerste ging dan voor de mensen staan en zei, helemaal in de beste eeuwenoude trant van de dreigende profeten: 'wee U, gij moet u gaan bekeren!' De mensen luisterden en vroegen hem: ‘Gelijk heb je, maar: hoe moeten wij dat doen?’ Hij legde hun dus nog maar eens de wet uit, met zijn vele geboden en nog meer verboden, een onnoemelijke hoeveelheid van heel gedetailleerde, concrete puntjes en punten: ‘dit moet je … en dat zal je niet’. En hoeveel het ook was: de mensen deden alles wat hij hun zei, ze leefden naar wet en geboden, maar ze bekeerden hun hart niet tot God!

De tweede zag dat allemaal gebeuren, en hij dacht bij zichzelf: ‘het moet dus anders’. En daarom ging ook hij de mensen tegemoet, en zei eveneens: 'mensen, luister, het is waar: gij moet u bekeren tot God!' En gedwee als ze waren, vroegen ze: 'dat is waar, maar hoe moeten wij dat doen?' Hij ging voor hen staan en deed hen voor hoe ze moesten bidden. Allen deden het na en prevelden gebeden zoals het was voorgedaan, vele uren, vele dagen, maar ze bekeerden hun hart niet tot God!’

En dan was er de derde, hij voelde zich helemaal niet meer geleerd of beter. Daarom ging hij gewoon tussen de mensen staan, en samen met hen luisterde hij  naar Gods woord. Toch vroegen de mensen nog aan hem, want hij was tenslotte een afgestudeerde profeet: 'Jij hebt dat allemaal bestudeerd, wet en geboden, en de profeten van vroeger, zeg ons dus: wat moeten we doen?’ Maar hij zweeg, ging huiswaarts en bekeerde zich tot God. Toen bekeerden ook de mensen hun harten tot God.

(Chassidische vertellingen)

Ik zwem in tegenstroom van vijftien jaren

sinds je verscheiden naar de koninkrijken

die ik niet meer of nog niet kan bereiken

en waar je bent herkenbaar aan gebaren

en oogopslag en zachtgezegde woorden.

De zoute zeeën van een eenzaam leven

hebben mij verder van jou weggedreven.

Misschien kun je mijn armslagen tóch horen

daar aan jouw kust, en kom je moegezwegen

mij met een taal vol aardse tekens tegen.

Anton van Wilderode: 'Dorp zonder ouders'

30^ste ZONDAG A – 23 OKTOBER 2011

‘Het eerste gebod … en het tweede’

Godsdienst – God dienen – is geen zaak van grote woorden. We hoeven er ook niet geleerd voor te zijn of spectaculaire dingen te doen.

Vandaag horen we uit de mond van Jezus zelf waar het echt op aan komt: ‘Bemin de Heer, uw God, met heel uw hart, en uw naaste als uzelf.

Zelf heeft Jezus dit gebod volbracht ten einde toe, ten dode toe … en met deze opgave brengt Hij ons hier samen.

Nadat de Farizeeën hadden vernomen dat hij de Sadduceeën tot zwijgen had gebracht, kwamen ze bij elkaar. Om hem op de proef te stellen vroeg een van hen, een wetgeleerde: ‘Meester, wat is het grootste gebod in de wet?’  

Hij antwoordde: ‘Heb de Heer, uw God, lief met heel uw hart en met heel uw ziel en met heel uw verstand. Dat is het grootste en eerste gebod.  

Het tweede is daaraan gelijk: heb uw naaste lief als uzelf. 

Deze twee geboden zijn de grondslag van alles wat er in de Wet en de Profeten staat.’

(Matteüs 22, 34-40)

LIEFDE IS … 

Liefde … het is één van die weinige woorden, die in onze taal voortdurend gebruikt worden, en daardoor ook vaak misbruikt worden. We horen het in talloze liedjes op de radio en op onze CD’s, we zien het op TV, en we stellen vast dat heden ten dage de klemtoon veelal gelegd wordt op passionele liefde, de liefde als passie, een bevlieging die mensen geheel in haar greep heeft voor een poos, een passie die hen even overrompelt, en dan weer uitdooft als een kaarsje, dat nog even flakkert en dan voorgoed uitgaat. Voor altijd gedoofd, voor altijd voorbij. Daarom is het goed om eens te luisteren naar een oude, wijze man van 88 jaar, Maurice Bellet. 

Maurice Bellet is een Franse priester, die in 1923 geboren werd. Naast een doctoraat in de filosofie en in de theologie, studeerde hij ook psychoanalyse, en werkt tot op vandaag op het raakvlak van die verschillende domeinen, die met de diepste innerlijkheid van de mens te maken hebben. Vele jaren was  hij, met al zijn diploma’s, onderpastoor in een parochie, hartje Parijs, en stond daar in voor de ‘confessional omnibus’, de biechtstoel waar je zo maar kan aanbellen, en ongekend een diep gesprek voeren. 

In een gesprek met iemand, die door hem begeleid werd, geeft hij een heel eigen en ook heel concrete overweging bij de liefde, het tweede gebod, dat gelijk is aan het eerste.

‘Wel kijk,

wat ik wil dat de anderen voor mij doen,

is precies dat zij mij niet veroordelen.

Dat wil zeggen:

dat ze mij nemen zoals ik ben,

mij aanvaarden en in mij geloven,

vertrouwen in mij hebben en mij op mijn best nemen.

En dat ze mijn vergissingen en tekorten vergeven.

Ik wil, zoals iedereen denk ik,

gerespecteerd, geacht, beluisterd worden.

Ik wil dat ze van mij houden.

Ik verwacht dat ze mij kansen gunnen,

mij de middelen geven om te laten zien wat ik kan.

Dat ze waarderen wat ik gedaan heb

en mij aanmoedigen.

Dat ze het goede in mij hoog schatten

en niet te lang stilstaan bij het slechte in mij. 

En dat ze mij nooit als minderwaardig behandelen,

zelfs als ze in een hogergeplaatste functie

boven mij staan. 

Wel kijk,

dat is wat ik aan de anderen

zal proberen te geven.

Dat zal de weg van mijn volmaaktheid,

dat zal de weg van mijn liefde zijn.

vrij naar Maurice Bellet

Weten wij nog wel

dat 'liefde' te maken heeft

met 'gave' en 'overgave',

met de diepe vreugde

van gegevenheid aan de ander,

met 'een hart hebben' voor de ander,

met tederheid en zachtmoedigheid,

met vriendelijkheid en vergevingsgezindheid,

met afstand nemen van macht en bezit,

met afstand doen van geweld,

met vrede? 

Weten wij nog wel

dat 'liefde' te maken heeft

met verantwoordelijkheid? 

En weten wij nog wel

dat God de uitvinder is van de liefde? 

Want God is liefde. 

vrij naar Phil Bosmans

          De missionaris.

Al wat mijn vader en moeder mij deden,
De brabantse goedheid van heel mijn geslacht,
Zijn durf en zijn godsvrucht, zijn vele gebeden
En al wat door zielen vergeefs is verwacht
Voelt in mijn hart zich benauwd tussen wanden
En stijgt onbedwingbaar in mij als een vloed
Over zijn oevers naar wachtende landen.
Vader en moeder, ik ga, want ik moet!

Noem het geen ontrouw aan wie mij nabij zijn,
Dat ik de ziel van de vreemde bemin,
Noem het geen roekeloos haken naar vrij zijn
Als ik daarginds een nieuw leven begin,
Want ik draag niets dat ik niet heb ontvangen
Over de bergen en over de zee:
Elk is de slaaf van een erflijk verlangen
En voert zijn verleden naar overal mee.

Nooit zal ik andere woorden meer spreken
Dan woorden, die recht uit het vaderhart gaan;
Zegenen zal ik het volk met het teken,
Dat ik van moeder heb leren verstaan;
Die mij verwekt hebt en pijnzaam verworven,
Die mij in vroomheid hebt opgevoed,
Weet, dat uw voorbeeld in mij ligt bestorven
Als het zaad in de grond, waar het groeien moet.

Zoals uw deugden mijn roeping verdienden,
Is het uw liefde tot God, die mij drijft,
Achter te laten verwanten en vrienden,
Te gaan met een hart, dat vereenzaamd blijft,
Namens degenen, die hier zijn, gezonden
Streef ik daarginds naar ’t gemeenzame wit
En in gebed met hen allen verbonden
Offer ik al wat ik ben en bezit.

Niets gaat verloren, waar ’t al wordt gegeven,
Slechts wat vervuld is, stort overvloed uit:
Zo schenkt de Kerk ons het eeuwige leven,
Zo geeft de bruigom zich weg aan de bruid,
Zo ga ik heen naar de velen die vragen
En geef wat ik zelf van uw goedheid ontving.
Is er een zoeter troost voor uw klagen,
Is er een rijker herinnering?

                   Anton van Duinkerken.

Er stonden drie kruisen op Golgotha,

bomen, weggehakt uit het levende bos,

het kruis van dat domme ongeval,

het kruis van die slepende ziekte

en het kruis van de dood.

Bomen, zonder takken of twijgen;
het kruis van het brute geweld,
het kruis van de armen,
mensen zonder armen,
het kruis van de oorlog,
die van elke stok een wapen maakt.

Bomen, waarin geen vogels fluiten,
het kruis van de moedeloze machteloosheid,
het kruis van het slechte humeur,
het kruis van het vele kleine verdriet
dat elk lied verbiedt.

Er stonden drie kruisen op Golgotha,
een kleine heuvel even buiten de stad;
daar waar mensen hun wonden likken,
daar waar mensen in eenzaamheid huilen.

Er stonden drie kruisen op Golgotha,
een kleine heuvel even buiten de stad:
opdat niemand, die die weg uit moet gaan
ooit zou denken dat hij die weg alléén,
heel alléén moet gaan,

en opdat ieder weten zou: 
er is iemand die mij begrijpt,
er is iemand die bij mij blijft,
er is iemand die dit alles heeft doorstaan
en mij naar leven en verrijzenis is voorgegaan.

E. Laridon

Wees gegroet

Een somber, moe en angstig man,
zo simpel als hij bidden kan:
Maria, wees gegroet.

Gij glimlacht, daar ge in licht gewaad
in felle zon te glanzen staat
want gij zijt mild en goed.

En ‘k glimlach naar het ogenlicht
dat teer maakt uw verdroomd gezicht
en mij vertrouwen doet.

Glimlachend zien we elkander aan,
geef dat ik zó voor u mag staan,
eens en voorgoed.

Maria, wees gegroet.

Hubert van Herreweghen

29^ste ZONDAG A – 16 OKTOBER 2011

GEEF AAN GOD WAT AAN GOD TOEKOMT

Al enkele weke horen wij in het evangelie dat Jezus heftig tekeer gaat  tegen de hogepriesters en de oudsten van het volk, kortom tegen de godsdienstige leiders van zijn tijd.

Ook vandaag is het zo in het evangelie. Zijn tegenstanders willen Hem in de val lokken, zij doen alsof zij een groot ontzag hebben voor Jezus, maar in werkelijkheid proberen ze Hem in de val te lokken.

Jezus antwoordt snedig en gevat, en toont dat Hij opkomt voor waarheid, oprechtheid, eerlijkheid, en het dispuut niet mijdt met deze godsdienstige leiders. Zo was het toen.

En nu?

Op zekere dag maakten de farizeeën plannenom Jezus in zijn woorden te strikken.Ze stuurden hun leerlingen op Hem af, samen met de Herodianen.

Die zeiden: `Meester, we weten dat U een waarheidlievend man benten naar waarheid onderricht geeft over de weg van God,en U door niemand laat beïnvloeden,want U ziet geen mens naar de ogen.Zeg ons dan wat U hiervan vindt:mag men belasting betalen aan de keizer of niet?'

Maar Jezus, die hun kwalijke opzet doorzag, zei: `Waarom stelt u Me op de proef, huichelaars?Laat Mij eens een belastingmunt zien.'

Ze gaven Hem een denarie.Hij zei hun: `Van wie is die afbeelding en het opschrift?'Ze zeiden hem: `Van de keizer.'Daarop zei Hij tegen hen: ‘Geef dan aan de keizer wat van de keizer is, en aan God wat van God is.’

Matteüs 22,15-21

EERLIJK VAN BINNEN, VROEGER EN NU!

Dit stukje evangelie toont veel kwade wil: de tegenstanders van Jezus willen Hem vangen in zijn eigen woorden, en zijn geloofwaardigheid wegnemen. Ze beginnen vleiend, en dan stellen ze een vraag, die gezichtsverlies moet meebrengen. Elk antwoord van Jezus zal wel verkeerd uitgelegd worden.

Maar Jezus doorziet hun valsheid en noemt hen op de man af: ‘huichelaars’. Toch zoekt Hij niet te ontsnappen, Hij geeft een antwoord, dat eigenlijk zeer duidelijk is: ‘Geef aan de keizer wat aan de keizer toekomt, en geef aan God wat aan God toekomt’. Jezus wijst zo op de rol van ons eigen geweten in onze dagelijkse handelingen.

De keizer staat voor de burgerlijke overheid: wat mogen gezagsdragers eisen? Jezus zegt ons zonder omwegen om een eerlijke houding aan te nemen in politieke zaken. Waar het onrecht manifest is, in eigen land, of op wereldvlak, mag ons dat niet koud laten. Als de groten der aarde misbruik maken, mensen uitbuiten, en evidente mensenrechten schenden, mogen wij niet onverschillig blijven.

Maar geef ook aan God wat aan God toekomt. God vraagt dat wij, naar best vermogen, voor iedereen betrachten wat rechtmatig is, dicht bij ons maar ook op wereldvlak. In eigen land en in de wereld moet elke vorm van uitbuiting ‘diefstal’ genoemd worden.

Als Kerk moeten wij geen wereldse macht vormen. Maar wij moeten wel de politieke machthebbers durven  beoordelen vanuit de persoon van Jezus. Geen partijpolitiek maar een persoonlijke opdracht in geweten: met woord en daad opkomen voor waarheid en rechtvaardigheid, en ook de moed hebben om uitbuiting, misbruiken en onrecht aan te klagen.

Als we dit ernstig nemen, zullen we wel eens meer tegenstroom moeten roeien. We zullen ook botsen en tegenkanting ondervinden. Maar zo is het nu eenmaal: ‘Jezus heeft ons geen gemakkelijke weg, maar wel een behouden thuiskomst beloofd.’

Een morgengebed

Een nieuwe dag, hier ben ik weer.

Het is nog vroeg, het is nog stil.

Buig U naar mij voorover, Heer,

en zeg me wat God wil.

U die een mens de waarheid zegt

en ieder in zijn waarde laat,

u die ronduit bent en oprecht,

zeg mij waar het op staat.

Zeg mij op deze morgen wat

ik heb te doen en waar en hoe

en maak, o Heer en meester, dat

ik dat van harte doe.

Dat ik mijn naasten om mij heen

van hoog tot laag het hunne geef;

dat ik niet voor mijzelf alleen

mijn aardse leven leef.

Maak mij vandaag dan welgezind

en doe mij door uw ogen zien

hoe ik in keizer en in kind

mijn God en schepper dien.

Michel van der Plas

Blijf altijd jezelf,

met een eigen mening

waar je voor durft uit te komen.

Duik niet onder in de groep,
durf het op te nemen voor de zwakken,
duld geen onrechtvaardigheid,
wees blij met wat je hebt en bent.

Kies een eigen weg,

soms langs ongebaande paden,

durf grenzen doorbreken,

en leven met onzekerheden,

maar nooit ten koste van anderen.  

Het is niet de gemakkelijkste weg,
elke stap kost je
misschien moeite en pijn
en de verleiding is groot
om je te laten meedrijven
met de stroom… 

Je moet leren kiezen
elke dag opnieuw
en zo groeien tot een levenskeuze. 

Doorbreek het gewone
eer je ‘doodgewoon’ wordt.

Bron onbekend

Beste Jan,

 

ik weet dat je huivert

van kaarsen en klokken

van psalmen en preken

kazuifels en rokken

 

de een heeft dat wel

en de ander weer niet

dat zit ‘m in hoe je

de ‘dingen’ beziet

 

maar ’t gaat om die man

die het brood heeft gebroken

die man, als je die

maar eens zèlf hebt gesproken

 

dat is nou een man

waar je echt mee kunt praten

ik zweer het je Jan

hou die man in de gaten

 

die man met dat touw

om zijn middel, die man

als het gaat om jouw leven

Hij weet er wat van

 

Hij leeft en Hij woont

hier, bij jou in de straat

die man moet je hebben

dat ’s de man waar ’t om gaat.

 

Toon Hermans

28^ste  ZONDAG A – 9 OKTOBER 2011

GENODIGD OP HET BRUILOFTSMAAL

Ook vandaag heeft Jezus het aan de stok met de hogepriesters en de oudsten van het volk. Maar het gaat niet om een les in geschiedenis. Zoals steeds spreekt Jezus tot ons, hier en nu.

Eens te meer gaat het over de tegenstelling tussen uiterlijk vertoon en innerlijke ommekeer. Volgen wij de huichelarij van de schone schijn, of willen wij binnenin eerlijk en oprecht zijn? Want ‘zalig zijn de zuiveren van hart …’

Willen wij ons bekleden met de nieuwe mens en leven met de blik op Jezus, met een hart tot God gericht?

In die tijd nam Jezus het woord en sprak opnieuw in gelijkenissen tot de hogepriesters en de oudsten van het volk. 

Hij zei: ‘Het Rijk der hemelen gelijkt op een koning die een bruiloftsfeest gaf voor zijn zoon. Hij stuurde zijn dienaars uit om allen te roepen die hij tot de bruiloft had uitgenodigd, maar zij wilden niet komen. 

Daarop zond hij andere dienaars met de opdracht:  Zegt aan de genodigden: ‘Zie ik heb mijn maaltijd klaar, mijn ossen en het gemeste vee zijn geslacht; alles staat gereed. Komt dus naar de bruiloft’. Maar zonder er zich om te bekommeren gingen zij weg, de een naar zijn akker, de ander naar zijn zaken. De overigen grepen zijn dienaars vast, mishandelden en doodden hen. 

Nu ontstak de koning in toorn, stuurde zijn troepen, liet de moordenaars ombrengen en hun stad in brand steken. Toen sprak hij tot zijn dienaars: ‘Het bruiloftsmaal staat klaar,  maar de genodigden waren het niet waard. Gaat dus naar de kruispunten der wegen en nodigt wie ge er maar vindt, tot de bruiloft’. 

Zijn dienaars gingen naar de wegen en brachten allen mee die zij er aantroffen, slechten zowel als goeden, en de bruiloftszaal liep vol met gasten. 

Toen nu de koning binnenkwam en de gasten zag,  merkte hij daar iemand op die niet voor de bruiloft gekleed was. En hij sprak tot hem: ‘Vriend, hoe zijt gij hier binnengekomen zonder bruiloftskleed?’ Maar de man bleef het antwoord schuldig. 

Toen sprak de koning tot de bedienden: ‘Bindt hem aan handen en voeten en werpt hem buiten in de duisternis. Daar zal geween zijn en tandengeknars. 

Immers, velen zijn geroepen, maar weinigen zijn uitgekozen.’

(Matteüs 22,1-14)

BEKLEED U MET DE NIEUWE MENS!

Een vreemd evangelie. Eerst doet die koning alle moeite om gasten op zijn feest te krijgen. Zelfs op straat worden allen uitgenodigd, slechten zowel als goeden. En dan zet hij iemand buiten die geen feestkleed draagt. God oordeelt blijkbaar anders dan wij over goed en slecht. De hogepriesters en de oudsten van het volk hadden een uitgesproken mening: het was de letter van de wet, die telde. En ook wij hebben vlug ons oordeel klaar over anderen. Maar hoe denkt God over dit alles?

Voor hen die zichzelf rechtvaardig achtten en anderen misprezen, vertelde Jezus eens over een farizeeër en een tollenaar. (Lc 18,9-14) De eerste bad: ‘God, ik dank u dat ik niet ben als al die anderen, en zeker niet zoals die tollenaar daar.’ De andere klopte zich alleen maar op de borst: ‘God, wees mij zondaar genadig.’ Juist die was rechtvaardig in de ogen van God, de andere niet. Het eindeloos herhaalde Jezusgebed van de vrome woestijnvaders luidde trouwens ook zo: ‘Heer Jezus, Zoon van God, ontferm U over mij, zondaar.’

God vraagt geen uiterlijk naleven van soms banale regels. Voor Hem telt de bekering van het hart. Wie zijn eigen kleinheid erkent, heeft hier iets voor. Hij kan Gods barmhartige Liefde als een gave zien. Een gratis geschonken genade, waar Hij dankbaar voor is. Het is geen loon, dat hem toekomt.

Maar wie overtuigd is van eigen goedheid, denkt licht dat hij alleen maar krijgt wat hij verdient. En zal niet dankbaar zijn maar eerder denken ‘Gelukkig dat ik goed ben! En niet als al die anderen!’ Terwijl wij voor God allemaal met lege handen staan. God ziet onze zwakheid, en toch biedt Hij zijn Liefde aan en hoopt alleen dat wij in dank zullen aanvaarden en antwoorden.

Maar ons hart kan gesloten blijven. Zoals bij die man zonder feestkleed. Jezus bedoelt – vanzelfsprekend! – niet de kledij van het lichaam, wel de opmaak van de geest, de zuiverheid van het hart, de dank voor zoveel onverdiende  barmhartigheid van Godswege. In tegenstelling tot een hooghartig: ‘dit komt mij toe, ik heb mijn plicht gedaan!’. God nodigt ons allen tot zijn volle vreugde. Met het feestkleed van dankbare ontvankelijkheid en nederige wederliefde. En wie daar tekortschiet, sluit zichzelf uit.

Het lied van de koning

Er was eens een machtige koning,

die richtte een bruiloftsmaal aan.

Hij liet uit zijn hemelse woning

zijn dienaars de wereld rondgaan.

‘Mijn huis staat van nu af aan open,

met rijkdommen zonder tal.

O laat mij toch niet vergeefs hopen

dat iedereen komen zal.’

Maar hoe het ook klonk allerwegen,

men hoorde ternauwernood.

De boodschapper kwam ongelegen,

de boodschappers werden gedood.

En toch blijft de koning nog smeken,

hij geeft het niet op en hij laat

zijn boden nog uitgaan ten teken

dat hij op de uitkijk staat.

En wij die hier jagen en jachten,

hoe lang houden wij ons nog doof?

Hoe lang laten wij hem nog wachten

door traagheid en ongeloof?

Michel van der Plas

Eens besloot Onze Lieve Vrouw, met het Kindje Jezus in haar armen terug te keren op aarde en een klooster te bezoeken. Trots hadden alle paters zich opgesteld in een grote rij, en een voor een traden ze voor de Heilige Maagd om haar eer te betuigen. Eén droeg prachtige gedichten voor, een ander liet zijn miniaturen voor de bijbel zien, een derde somde alle heiligen op. En zo bewezen ze allemaal, monnik voor monnik, eer aan Onze Lieve Vrouw en het Kindje Jezus.

Helemaal achter in de rij stond een pater, de nederigste van het klooster, die nooit de geleerde boeken uit die tijd had bestudeerd. Zijn ouders waren eenvoudige mensen die in een oud circus in de buurt werkten en alles wat ze hem hadden geleerd was een beetje jongleren. Toen hij aan de beurt was wilden de andere paters de hommage beëindigen, want de ex-jongleur had niets belangrijks te melden en kon het imago van het klooster beschadigen.

Maar ook hij voelde in zijn hart een immense behoefte om iets van zichzelf aan Jezus en de Heilige Maagd te geven. Beschaamd, de verwijtende blikken van zijn medebroeders in zijn rug, haalde hij een paar sinaasappels uit zijn zak en begon ermee te jongleren want dat was het enige wat hij kon. Toen pas lachte het Kindje Jezus en begon in zijn handjes te klappen op schoot bij Onze Lieve Vrouw. En de Maagd stak haar armen naar hem uit en liet hem het Kind even vasthouden.

(Bron onbekend)

SINT- FRANCISCUS

 

Het is gedaan met al die ijdle dingen!

De maan speelt op de zilv’ren avondfluit;

hij zingt nu niet meer mee, dat lied is uit,

een schoner stem kon in zijn ziele dringen. 

Hij zal in d' afgrond van Gods liefde springen,

trekt zijn verleden en zijn kleren uit,

en in een pij, met zijne ziel als luit,

gaat hij al beed’lend langs de huizen zingen, 

zingt voor de wolf, de vogels en de bloemen,

kan al wat leeft zijn broers en zusters noemen,

de Liefde zingt hem mager als een riet. 

In zulke pure mens wil God staan branden,

boort hem Zijn vuur door voeten, hart en handen.

Uit elke wonde juicht het zonnelied!

Felix Timmermans

27^ste ZONDAG A – 2 OKTOBER 2011

DE STEEN,

DIE DE BOUWLIEDEN HEBBEN VERWORPEN

In deze rozenkransmaand vieren wij moeder Maria in het bijzonder, oktober is ook de missiemaand en tenslotte is het overmorgen het feest van de Heilige Franciscus van Assisi.

Moeder Maria, onze missionarissen, de Heilige Franciscus, allen hebben zij met hart en ziel voor Jezus gekozen, de hoeksteen van ons leven, die door de wereld wordt verworpen.

In die tijd sprak Jezus tot de hogepriesters en de oudsten van het volk: 

‘Luistert naar deze gelijkenis. Er was eens een landeigenaar die een wijngaard aanlegde; hij zette er een heining omheen, hakte een wijnpers erin uit en bouwde een wachttoren. Daarop verpachtte hij hem aan wijnbouwers en vertrok naar de vreemde. 

Toen de tijd van de oogst gekomen was, zond hij zijn dienaren naar de wijnbouwers om de opbrengst in ontvangst te nemen.  Maar de wijnbouwers grepen zijn dienaren vast. Zij mishandelden de een, doodden de ander en stenigden een derde. Daarop zond hij andere dienaren, talrijker dan de eersten; maar zij behandelden hen op dezelfde manier.  Ten slotte stuurde hij zijn zoon naar hen toe, in de veronderstelling dat zij zijn zoon wel zouden ontzien. Maar toen de wijnbouwers de zoon zagen, zeiden ze onder elkaar: ‘Dat is de erfgenaam; vooruit, laten we hem vermoorden en ons zijn erfenis toe-eigenen.’ Ze grepen hem vast, wierpen hem de wijngaard uit en doodden hem. Wanneer nu de eigenaar van de wijngaard komt, wat zal hij dan wel met die wijnbouwers doen?’ 

Ze antwoordden Hem: ‘Hij zal die misdadigers een ellendige dood doen sterven en zijn wijngaard zal hij aan andere wijnbouwers verpachten,  die hem de opbrengst op de vastgestelde tijd zullen afdragen!’ 

Toen sprak Jezus tot hen: ‘Hebt gij nooit in de Schrift gelezen: De steen die de bouwlieden hebben verworpen, is juist de hoeksteen geworden. Op last van de Heer is dat gebeurd en het is wonderbaar in onze ogen. 

Daarom zeg Ik u: Het Rijk Gods zal u ontnomen worden en gegeven aan een volk dat wel de vruchten daarvan opbrengt.’
(Matteüs 21,33-43)

BOUWLIEDEN IN DE WARE WIJNGAARD

Het evangelie van Matteüs loopt op zijn einde. Jezus gaat naar Jeruzalem en het conflict met de Joodse leiders groeit naar een hoogtepunt. Dikwijls vertelt Hij dan verhalen over een wijngaard, die God met bijzondere Liefde omringt. Er wordt daarmee geen land of plaats bedoeld.

Gods wijngaard is daar, waar de vruchten van zijn Geest kunnen groeien en bloeien. En wij mogen de wijnbouwers zijn. De goede vruchten die de Heer verwacht zijn gekend. Paulus geeft ze nog eens aan in de eerste lezing: ‘Ten slotte, broeders en zusters, schenk aandacht aan alles wat waar en edel is, rechtvaardig en zuiver, beminnelijk en eervol, kortom, aan alles wat deugdzaam is en lof verdient.’

Het vertrouwen van de landeigenaar was zwaar misbruikt. De wijnbouwers waren ontrouw, ze waren alleen uit op eigen gewin, mishandelden de dienaren en doodden de Zoon. De parabel eindigt dan ook met een scherpe veroordeling: ‘God zal Zijn wijngaard aan een ander volk geven dat wel goede vruchten opbrengt.’

De hogepriesters, de oudsten van het volk begrepen het maar al te goed. Gedaan met het troontje, waarop ze zichzelf geplaatst hadden en waarop ze zo zelfgenoegzaam zaten. Niet langer zij zijn Gods wijngaard. De verworpen gekruisigde is verrezen en dat heeft alles veranderd. Die Jezus, die zij bespuwd hadden, wordt de hoeksteen in Gods nieuwe wijngaard.

En die wijngaard bloeit daar waar mensen trouw en rechtvaardig, beminnelijk en liefdevol zijn. Waar mensen Jezus tot hoeksteen van hun leven maken. ‘De steen die de bouwlieden hebben verworpen is de hoeksteen geworden!’ Waar Jezus en Zijn dienstbare liefde centraal staan, daar woont God! Daar groeit zijn Rijk en bloeit zijn ware wijngaard.

Heer Jezus,

Zoon van God en onze Broeder,

Je werd verstoten

en verdrukt door groten,

die enkel uit waren

op eigen macht en eigenwaan.

Je hebt niemand veroordeeld

noch de dood toegewenst.

Je enige verlangen was

vrede en vreugde,

liefde en leven te brengen.

Geef diezelfde kracht aan mensen,

die geen uitzicht,

geen toekomst

en geen hoop zien,

en moedeloos of opstandig worden.

Laat ons te allen tijde

mensen van hoop zijn,

die U,

de Levende,

tot leven brengen. 

(vrij naar ‘Kerk en Wereld’)

DE DAG DAT DE PASTOR ZIEK WAS

Om tien uur zou de viering beginnen. Maar er gebeurde niets. Toen zei een meisje tegen haar vader: 'Als de pastor niet komt, zal ik preken.’

Ze ging naar voren bij de microfoon en zei: 'Ik zal jullie iets over God vertellen.’ Alle mensen werden stil.

'Als ik aan God denk, dan kijk ik naar alles wat Hij geschapen heeft. Hij laat de bomen en de planten groeien en ook de dieren: de paarden, de vogels, de egels en de mieren. Dat vind ik heel mooi. Als ik er naar kijk, dan lijkt het alsof ik God zie. Weten jullie ook iets over God?' vroeg ze.

Een vrouw kwam naar voren: 'In de bijbel lees ik dat God een naam heeft: JHWH, dat betekent: Ik zal er zijn. God is er steeds bij, bij alles wat mensen doen. Dat weet ik, dat voel ik.’

Intussen was één van de jongeren opgestaan: 'Ik weet niet wie God is, maar ik weet wel wie Jezus is. Jezus zei dat we elkaar moeten liefhebben. Hij zei ook dat we onze handen uit de mouwen moeten steken en niet alleen mooie praatjes verkopen.’

Toen kwam er een man naar voren die zei: 'In de bijbel staat: Waar twee of drie in mijn naam bijeen zijn, daar ben Ik in hun midden. Vandaag is de Geest van God, dezelfde Geest die ook in Jezus was, hier aanwezig. In de naam van de Vader, de Zoon en de heilige Geest.’

Iedereen antwoordde: ‘Amen’.

Toen gingen de mensen de kerk uit. Ze hebben nog heel lang nagepraat over de zondag dat de pastor ziek was.

(Bron onbekend)

De wolken

Ik droeg nog kleine kleren, en ik lag

Lang-uit met moeder in de warme hei,

De wolken schoven boven ons voorbij

En moeder vroeg wat ‘k in de wolken zag. 

En ik riep: Scandinavië, en: eenden,

Daar gaat een dame, schapen met een herder –

De wond’ren werden woord en dreven verder,

Maar ‘k zag dat moeder met een glimlach weende. 

Toen kwam de tijd dat ‘k niet naar boven keek,

Ofschoon de hemel vol van wolken hing,

Ik greep niet naar de vlucht van ’t vreemde ding

Dat met zijn schaduw langs mijn leven streek. 

- Nu ligt mijn jongen naast mij in de heide

En wijst me wat hij in de wolken ziet,

Nu schrei ik zelf, en zie in het verschiet
De verre wolken waaarom moeder schreide.

Martinus Nijhoff

26^ste  ZONDAG A – 25 SEPTEMBER 2011

DIE GEZINDHEID MOET ONDER U HEERSEN

Eens te meer staan Gods geduld en zijn milde barmhartigheid centraal. Mensen die door de goegemeente uitgesloten worden, worden door Hem  met liefde benaderd. Hij spijkert mensen niet meteen vast op hun woorden of daden.

Een verkeerde levenswandel keurt Hij uiteraard af maar achter de fouten ziet Hij de mens. Zo bevrijdt Hij die uitgestotenen uit hun eenzaamheid en schenkt hun de vreugde erbij te horen.

Meer nog, zijn woorden zijn een vingerwijzing voor de weldenkende gemeenschap die, zo vlug en gemakkelijk, op harde, liefdeloze wijze oordeelt en veroordeelt.

In die tijd zei Jezus tot de hogepriesters en de oudsten van het volk: 

‘Wat denkt u hiervan? Iemand had twee zonen. En hij ging naar de eerste en zei: `Jongen, ga vandaag in de wijngaard werken.'' 

Hij antwoordde: `Nee, ik wil niet.'' Later bedacht hij zich en ging toch.  

Toen ging hij naar de tweede en zei hetzelfde. Die antwoordde: `Goed, heer.'' Maar hij ging niet. 

Wie van de twee heeft de wil van de vader gedaan?' Ze zeiden: `De eerste.' 

Jezus zei hun: `Ik verzeker u, tollenaars en hoeren gaan u voor naar het koninkrijk van God. Toen Johannes naar u toe kwam op de weg van de gerechtigheid, hebt u hem geen geloof geschonken. De tollenaars en de hoeren hebben hem wel geloof geschonken.

 Maar u hebt zich ook later, toen u dat zag, niet bedacht en hem geen geloof geschonken.

(Matteüs 21,28-32)

OVER MOOI PRATEN EN GOED DOEN

Vandaag lijkt het evangelie wel over pubers te gaan. Er zijn zulke jongeren, die vlakaf ‘nee’ zeggen en later toch doen wat gevraagd was. Het heeft iets mooi, die groei naar volwassenheid. Een beetje ruw en brutaal soms, maar groeien is onderweg zijn. Anderen zeggen direct ‘ja’, maar houden hun belofte niet. Ze lijken volgzaam, maar woord en daad liggen ver uiteen.

Jezus spreekt echter niet over pubers. Hij spreekt over ons en onze houding tegenover God. Zijn wij gehoorzaam met de lippen, terwijl ons hart ver van Hem blijft? Of durven wij wel eens opstandig zijn, furieus en kwaad op God, om later, na beraad en bezinning toch trouw te blijven?

Die laatste houding lijkt de parabel aan te prijzen: de mens, die na een korte, of soms lange worsteling met zichzelf, de juiste keuze vindt. Trouw aan God betekent niet dat je een willoos mensje wordt. Jezus zelf was allerminst een doetje. Zijn keuze was kordaat, en bracht vaak herrie met de leiders van zijn tijd. Maar altijd bleef Hij trouw aan de wil van zijn Vader, ook als dat moeilijk was. Zo heeft God ons geschapen en zo heeft Hij ons geroepen om zelfstandig en vrij te handelen. Maar Hij vraagt ons, om net als Jezus, trouw te blijven, ook als het moeilijk wordt, en wij een tijd weifelen en twijfelen.

Bij kwaad en onrecht mogen we niet zomaar zeggen: het is Gods wil, en dan gelaten berusten. Zo dikwijls is iets niet Gods wil, maar een gevolg van de kwade wil van mensen. Wat God dan wil is dat wij opstaan, en iets doen om het lijden weg te nemen en het onrecht ongedaan te maken. Terwijl wij soms liever niets zouden doen, gemakkelijk in onze luie zetel.

We denken wel eens ‘laat maar gebeuren’! En later gaan we dan toch naar zijn wijngaard, om daar zijn wil doen. Die wil ligt in het dagelijks leven, meer dan in de zondagsmis. Er is geen uurtje voor God en al de rest voor mij. De wereld is zijn wijngaard. En die wereld op weg zetten naar Gods eigen Rijk, dat is onze opdracht in die wijngaard van de Heer.

Ik zie God al een tekening
maken voor de mensen...
Zoals een kleinkind doet voor zijn zieke opa.

Wat erop staat, is niet af.
Het komt er ook niet op aan.
Maar dat die tekening

boven het bed mag hangen...
Daar komt het op aan.
Zo zijn opa en kleinkind

altijd een beetje samen.



De tekening die God

voor de mensen heeft gemaakt
is Jezus:
een ruwe schets van een Mensenzoon
maar met heel veel liefde
op onze aarde neergezet.

De mensen hebben die tekening van God
verfrommeld en weggesmeten.
Zij wisten niet wat zij deden.
Naderhand hebben velen
die verfrommelde tekening
toch boven hun bed gehangen.

Op die manier blijft God
nu bij de mensen.
Ondanks alles.

Manu Verhulst

Kinderen

Op een dag, ik weet niet meer hoe lang geleden, maar ik denk dat ik een jaar of acht was, zei mijn moeder tegen ons: er komt hier een meisje logeren, dat erg ziek is geweest. Ze heeft roodvonk gehad en haar vader is er aan gestorven, maar dat weet ze nog niet. Jullie moeten maar erg lief voor haar zijn.

Het was winter. Ze werd vroeg in de avond in een rijtuig gebracht en vader droeg haar de kamer in. Ze was in een grote, saaibruine plaid gewikkeld en het meeste is mij bijgebleven de lucht, die in de plaid en in al haar kleren zat. Een koude, saaie lucht, met iets vreemds, waarschijnlijk ontsmettingsstof erbij. Maar toen meende ik, dat het iets met haar dode vader te maken had.

Ze werd in een stoel gezet en uit de plaid gewikkeld. Wij bekeken haar met een beklemd hart. Ze was klein en bleek, met rood haar, streng in het midden gescheiden, de scheiding was bijna fosforiserend wit en ze was zo verschillend van ons, zo blank, zo lichtschuw, zo stil. Ze had hoge, bruine laarzen aan en geribbelde zwarte kousen.

Ik heb nog nooit zozeer de eenzaamheid van een ander kind gevoeld, als toen ik haar later haar kleren zag uitdoen voor de kachel en in haar grove nachtpon stappen. Ik voelde me bijna ondraaglijk gedrukt door ons geheim en het besef, dat ze nog veel armzaliger en beroofder was dan ze zelf wel wist. Om haar hals hing een klein zilveren kettinkje met een kruis, en dit troostte mij heimelijk en prikkelde mijn nieuwsgierigheid.

Moeder bracht haar naar bed in het logeerkamertje en zette een nachtlichtje, dat naar spiritus rook en een cyclamenroze glazen kapje had, naast haar neer.

Toen we in bed lagen, zwijgend en beiden bezig met de kleine vreemdelinge, kon ik mijn nieuwsgierigheid niet langer bedwingen. Het was niet alleen nieuwsgierigheid, maar ook een soort verering, gemengd met een lichte afkeer. Ik ging de trap af naar de W.C.  Terugkomend keek ik in het kamertje.

Het lichtje brandde behoedzaam. Ze lag hoog in het bed, haar vingers speelden met het kettinkje en ze huilde, zonder enig geluid. Ik had ‘nacht’ willen zeggen, maar nu vluchtte ik, alsof ik iets onvergeeflijks had gedaan, nog een trap af, en stortte de huiskamer binnen. Annie huilt, zei ik, en barstte zelf in tranen uit.

Later kwam moeder nog even bij ons bed. Ze slaapt, zei ze zachtjes, ze had oorpijn, ik heb er druppeltjes in gedaan en dat hielp. Gaan jullie maar lekker slapen.

Het regende buiten, de wind drukte zich telkens tegen het raam en dan leek de regen in de kamer te vallen.

Bij tussenpozen, telkens tweemaal na elkaar, zwiepte het licht van de vuurtoren langs het plafond: ik voelde mij onbeschermd en dicht bij de duisternis en de regenvlagen buiten.

Als een koud, zwaar stuk in mijn maag voelde ik het kamertje, met die vreemde lucht en boordevol van het dunne, roodharige meisje.

M. Vasalis.

Eendjes

Toen God de grote dingen schiep,
de grote dingen van de nacht,
verlicht en van bizond’re pracht,
en naar het glinst’rend water keek
van stroom en meer en beek,
toen heeft Hij goudgruis saâmgebracht,
het allermooiste van de nacht,
en vormde wilgenteentjes
voor overdag,

en eendjes.

Jac. Van Hattum