Fase 5: "Deur van een Moskee"

Vandaag iets meer over het bovenste gedeelte van het deurfronton. Zoals je kan zien heb ik nu voor een groot gedeelte de linkerzijkant van het schilderij bewerkt. Ook de balken onder het venster zijn iets beter uitgewerkt. Hierdoor krijgt het geheel een meer definitieve vorm. De verschillende onderdelen van het fronton zijn nu duidelijk te onderscheiden en ook zijn de plaatsen waar reeds een aftakeling bezig is beter naar voor gebracht. Om de vormen beter te laten uitkomen heb ik de schaduw- en de lichtkanten goed aangebracht. Door middel van deze belichtingsvormen kan je de uitstekende delen maar ook de terug springende delen goed onderscheiden. Zo kan je duidelijk zien dat dit bovenste gedeelte uit een aantal ribben bestaat en dat deze ribben weer in verschillende vlakken liggen. De verschillende vlakken worden  met elkaar verbonden door een boogvormig (hol) overgangsstuk.
 Ook de boog boven de deur is nog verder uitgewerkt en de onderkant van deze boog is nog iets duidelijker aangegeven. Je mag die onderkant ook weer niet te duidelijk weergeven want dat zou onnatuurlijk overkomen.Gezien dit onderdeel voor een groot gedeelte in de schaduw zit. De tegels heb ik bijgewerkt en in het bijzonder de plaatsen waar er tegels afgevallen zijn. Dit lijkt allemaal van zelf sprekend maar toch dien je aan deze "kleinigheden" de nodige aandacht te geven. Bijzonder moet je op die plaatsen spelen met licht en schaduw om weer die driedimensionaliteit haar rol te laten spelen.
Tot slot wil ik er op wijzen dat in het bovenste venster een redelijk donker stuk is aangebracht.
Waarom dit gedeelte reeds zo donker is zal je in de volgende fase nog duidelijker kunnen zien. Ook heb ik iets meer werk gemaakt van de kader rond dit venster. Hierdoor krijg je nu toch een iets realistischer beeld van dit venster. Maar hier zal in de volgende fase nog redelijk wat werk aan zijn alvorens het mijn goedkeuring kan wegdragen.
Vanaf morgen zal de vijfde fase bekeken worden. Een fase waarin voornamelijk de deur en de omlijsting, tegeltjes en het raam boven de deur onder handen zullen worden genomen.

Vandaag wat meer uitleg over de verschillende onderdelen die in het gedeelte boven de deur verscholen zitten.
In de eerste plaats heb ik nog wat gewerkt aan de kleuren van de tegeltjes. De mooie blauw-grijs-groene tint heb ik verkregen door lang te zoeken naar de juiste pastels. Tenslotte heb ik dit gevonden in een speciale reeks die een bepaalde fabrikant in zijn collectie heeft. Ook de goudkleur is bijzonder goed aan het slagen en geeft inderdaad die  vergulde of gouden schijn weer die zo rijkelijk aanwezig is in dit soort gebouwen. Het is toch opmerkelijk dat men reeds jaren met een bepaald medium schildert en steeds tot bevredigende oplossingen komt. Doch op een bepaald moment komt men echter tot de vaststelling dat er enkele zaken voor verbetering vatbaar zijn. Waardoor men genoodzaakt is om opnieuw op ontdekking te gaan. Wel dit schilderij noopte mij tot die ontdekkingsreis omdat er kleuren waren die ik niet in mijn palet kon terug vinden. Door te gaan zoeken in de produkten bij verschillende fabrikanten heb ik een aantal opmerkelijke vondsten gedaan. Die vondsten hebben mijn mogelijkheden :met pastel voor een groot gedeelte uitgebreid.
Het tweede item dat ik in de schijnwerper wil plaatsen zijn de twee figuren die in het midden van het fresco zijn aangebracht. De juiste betekenis van deze twee elementen weet ik nog niet. Mocht iemand van de bezoekers een verklaring voor deze twee zaken hebben dan wil ik dit graag vernemen. Het eerste element is een soort ster die in dezelfde kleur blauw-grijs-groen uitgewerkt is. Je zou bijna zeggen dat het een joodse ster is .Maar dat kan volgens mij niet gezien dit onderwerp een deel van een moskee en niet van een synagoge is. Het tweede element is nog moeilijker te omschrijven en te ontrafelen. Ook weer in dezelfde kleuren als de ster en volgens mij lijkt het op een blad. Welk soort blad en wat het betekend weet ik niet.
Daarom nogmaals de vraag indien iemand een verklaring voor deze tekens heeft dan ben ik een en al oor.
Morgen wil ik nog een uitleg geven over de wijzigingen in de boog en het uitwerken van van het bovenste gedeelte van het deurfronton.

In deze fase ben ik begonnen met enkele kleinere details aan te zetten zodat de laatste stappen in het volledig afwerkingsproces kunnen aangevat worden.
Ik heb nogmaals verder gewerkt aan het linker deel van het schilderij en meer bepaalt het gedeelte boven de deur. Het belangrijkste gedeelte is ook hier weer om de verschillende onderdelen van de deuromlijsting goed te laten uitkomen.  En het zal wel de zoveelste herhaling zijn dat het voornaamste punt op dit moment is de driedimensionaliteit verder naar voor te brengen. In dit geval zal je zien dat het gedeelte onder het venster en de twee kleine versieringen in het midden van de boog verder uitgewerkt zijn. Maar en dat is zeer belangrijk in dit schilderij de kleuren van de tegelstjes zijn nogmaals bijgewerkt en versterkt.
Om toch weer een goed zicht te geven op deze verbeteringen ga ik een redelijke vergrote weergave maken van deze details.
Iets wat nog zeer belangrijk is voor deze werkwijze is dat nu praktisch de gehele linkerkant van het schilderij afgewerkt is (tot net voor de eindbewerking). Hierdoor is het iets eenvoudiger om de rechterkant die eigenlijk een spiegelbeeld dient te zijn van de linkerkant verder af te werken.
Waarom werk ik zo hard aan dit linkergedeelte en niet meer aan bv de deur?
Wel zoals ik reeds zei in zulke tekening is het belangrijk om de technische kant van het onderwerp juist weer te geven. Daarom werk ik ook de linkeromlijsting zo ver uit omdat het dan redelijk eenvoudig is om de rechterkant die het spiegelbeeld is, te construeren. Het is natuurlijk niet de bedoeling om een exacte copie te maken aan de rechterkant, want de verwering en de aftakeling der materialen is niet helemaal gelijktijdig en hetzelfde aan beide kanten.
Maar en hier leg ik de nadruk op de architectuur is wel gelijk geweest bij de bouw van deze omlijsting.
Waarom links en niet rechts als eerste deel tijdens het schilderen?
Wel dat heeft te maken, zoals ik reeds uitlegde, met mijn manier van werken. Ik ben rechtshandig en als ik dan eerst de rechtsekant van een tekening maak dan zit ik steeds met mijn hand in het reeds getekende en of geschilderde  gedeelte.
Morgen ga ik de uitvergroting van het bovenste medailon bespreken.

Vandaag een woordje uitleg over de tegels die boven de deur zitten. Zoals je weet heb je in de zuiderse landen zoals Turkije en Marokko veel gebouwen en openbare plaatsen die versiert zijn met van die aardewerk tegeltjes.Veel van die versieringen zijn reeds duizenden jaren oud en hebben nog steeds een formidabele glans. Deze gebakkken en geglazuurde tegels vormden een hele uitdaging om te tekenen en het was de eerste keer dat ik zo'n mozaïekplaat zou tekenen. De tekening is iets anders dan op het origineel ontwerp maar en dat is belangrijk het huidige ontwerp geeft zeer goed de bestaande toestand weer. De tegels die je hier ziet zijn in hun eerste kleurfase en hebben nog niet die kleurintensiteit die ik hoop te krijgen. Door het toepassen van een speciale techniek heb ik geprobeerd om de kleuren zo realistisch mogelijk weer te geven. De gouden figuur die over het hele medaillon loopt heeft nog niet die intensiteit die ik voor ogen heb. Wat je wel goed kunt onderscheiden is dat ook dit onderdeel van het geheel stevig te lijden heeft gehad van verwering en aftakeling. Er zijn enkele tegeltjes weg en de boog boven de deur vertoont verschilllende onregelmatigheden.
Tot slot kan je zien dat er ook een eerste aanzet gegeven is aan het bovenste stuk van het portaal deze dwarsbalken dienen echter nog een redelijke afwerking te krijgen alvorens zij kunnen meewerken om een geslaagd eindresultaat te krijgen.
Aan de overige onderdelen is niet verder gewerkt en deze zullen in de volgende fase iets duidelijker onder handen genomen worden

Vandaag ga ik een woordje uitleg geven over de omlijsting van de deur en indien de tekst niet te lang wordt iets over de tegels die boven de deur zijn aangebracht.
In de eerste plaats kan je hier goed zien dat de pilaar die als deur omlijsting dient reeds ver afgewerkt raakt. Je kan nu duidelijk de verschillende onderdelen zien waaruit deze pilaar bestaat. Ook wordt duidelijk op welke manier de boog ondersteund wordt. In deze fase heb ik werk gemaakt van de console die de boog ondersteund. Door middel van de kracht van licht en schaduw kan je goed bepaalde zaken zijn dieptewerking geven. Dit heb ik hier toegepast door proberen zo nauwkeurig mogelijk de console uit te tekenen en die daarna van de
juiste kleurlagen te voorzien.
Het is tevens de bedoeling dat het geheel overkomt als een realistisch schilderij maar het mag geen fotorealisme zijn. Omdat en dat is een zeer persoonlijke keuze je anders te veel in details gaat treden en soms het geheel als één geheel over het hoofd ziet. En dan krijg je een schilderij waar verschillende zaken perfect zijn afgebeeld maar die geen eenheid meer vormen.Waardoor het schilderij maar ook de verschillende elementen van dit schilderij veel van hun aantrekkingskracht verliezen. Maar en ik blijf daarbij, dit is een zeer persoonlijk gegeven.
Vervolgens kan je zien hoe ik de boog die de deur overspant ben beginnen aan te pakken. Hier bij is zeer belangrijk dat je de onderkant van deze boog goed weergeeft. Wanneer je dit onderdeel over het hoofd ziet dan zul je weer geen diepte in je tekening krijgen. Deze onderkant draagt in sterke mate bij tot de driedimensionaliteit van dit schilderij. Iedereen weet uit ervaring dat die boog een bepaalde dikte heeft maar wanneer men zulke zaken gaat tekenen vergeet men wel eens deze onderkant mee te tekenen. Door onwetendheid beperkt men zich alleen tot de boog zelf waardoor dat soms zeer eigenaardige constructies geeft.
Door deze onderkant weer te geven en ook de zijkanten van de pilaren goed te tekenen komt de deur zelf dieper in de deuropening te liggen en dat is de driedimensionalitiet die ik zo graag wil hebben;
Als laatste punt voor deze constructie wil ik nog de aandacht trekken op het gedeelte middenin de boog. Hier teken ik weer een stuk dat afgevallen is en ook hier zie je dat er door middel van kleuren en hun verschillende tonen diepte kan gesuggereerd worden.
Voor vandaag heb ik meer dan genoeg geschreven over deze omlijsting en morgen ga ik iets meer vertellen over de faiençetegels .

Vandaag bekijken we de derde fase van de achtergrond. Zoals ik reeds in fase 1&2 beschreef heb ik nog al wat problemen met deze achtergrond. Toch blijft het een uitdaging om hem te schilderen zoals ik me voorgenomen heb. Eindelijk wordt mijn geduld beloont en begint deze achtergrond het uitzicht te krijgen zoals ik het me heb voorgesteld .De donkerste delen heb ik iets donkerder gemaakt met een nieuwe kleur pastel, waardoor het de warme uitstraling uitstraling die ik betrachte begint te krijgen.. En de nog intact gebleven bovenste lagen heb ik ook aangepakt met een andere meer warmere kleur. Door een heel klein beetje oker en gebrande sienna aan te brengen op de bestaande kleur begin ik zowaar de kleur te krijgen die ik voor ogen heb.
Je zult je mischien afvragen waarom duurt het zolang eer je de kleur schakering hebt die je wilt?
De uitleg kan zeer ingewikkeld,  maar ook zeer eenvoudig zijn. Ik heb een tijdje gezocht om de kleuren kant en klaar in de vakhandel te vinden, maar kant en klaar zijn ze niet te vinden. Dus heb ik door middel van verschillende onderlagen en een menging op het pastelkarton een kleur verkregen die mijn voorkeur kan wegdragen. Het is namelijk zo dat de onderliggende lagen toch een invloed uitoefenen op je eindlaag. Willeswaar niet zo ingrijpend als bij aquarelle maar toch meer als dat je in het eerste opzicht zou denken.
Waarom is de invloed kleiner bij pastel dan bij aquarelle ?
Ook weer eenvoudig omdat de pastel krijtjes de eigenschap hebben om dekkender te schilderen dan de meeste aquarellekleuren.
Ook aan de onderste stenenmuur is verder gewerkt. De voegen tussen de stenen zijn iets meer uitgewerkt waardoor je nu een duidelijker beeld krijgt van deze onderkant. Aan de onderkant van deze muur daar waar de stenen aan de voorgrond raken heb ik ze ook reeds wat donkerder aangezet. Tegen de deur omlijsting zijn zij het donkerst.
Voor morgen ga ik de deuromlijsting en de faincetegels bespreken.

Vandaag gaan we de derde fase bekijken. Dit betekend eigenlijk dat het uitwerken van de verschillende onderdelen weer aan bod zal komen. Maar en dat is een nieuw gedeelte de eerste aanzet van het booggedeelte boven de deur tesamen met de faience tegels komen nu ook aan de beurt. Als je op de foto kijkt zul je zien dat er inderdaad nog aan de verschillende onderdelen gewerkt is. Waardoor de linkerkant van de schilderij meer en meer begint te lijken op dat gene wat ik in mijn gedachte had bij aanvang. Vooral de achtergrond (muur) geeft mij nog wat kopzorgen omdat ze nog steeds redelijk gedetailleerd is. Door mijn hoofd speelt nog steeds dat ik het afgevallen gedeelte van deze muur goed wil laten zien . Ook de kleur is nog niet zoals ik zou willen ze is nog wat te grijs en zal in de komende fases nog wat warmer dienen te worden .
Wat de andere onderdelen betreft, die ga ik weer bespreken aan de hand van uitvergrotingen zoals ik dat in de vorige fases gedaan heb.
Tot slot wil ik opmerken dat de kwaliteit van de foto' s nog steeds iets minder is dan hetgeen ik graag zou presenteren. Dit komt doordat een gedeelte van deze foto's getrokken is met een gewoon fototoestel en achteraf ingescand zijn op mijn pc. Hierdoor verlies je natuurlijk een gedeelte van kwalitiet. Vanaf fase zeven zal dit zeker beter worden omdat dan de foto's met een digitale camera gemaakt zijn en rechtstreeks op de computer ingebracht zijn.
Voor morgen zullen we weer de vooruitgang van de achtergrond bespreken.

Vandaag ga ik het hebben over de deur zelf en het venster boven de deur. Aan de deur zelf zijn enkele zaken aangepast die mischien niet onmiddelijk opvallen, maar die in een later stadium hun nut zullen bewijzen.
Wat is er bijgekomen?
In de eerste plaats is de kleur die op de deur aangebracht is een verlevendiging van de deur. Dit wil zeggen dat ik meer kleur aangebracht heb in de schaduwkant (zie links op de deur) en  ook op de lichtste kant. Deze lichtkant is belangrijk om een betere en mooiere eindafwerking te krijgen. Practisch ieder voorwerp dat beschenen wordt door een lichtbron heeft een licht en schaduwkant. Ook deze deur die maar voor een gedeelte belicht wordt door de zon. Het is daarom van het grootste belang om reeds van in het begin van je schilderij deze lichtere kant mee op te nemen in je werk. Mede door de lichtere kant bepaal je en geef je, de kijker een zicht van waar deze lichtbron komt. Hier is het lichtste gedeelte ongeveer in het midden van de deur. Rond de deurklopper en aan het venstertje in de deur. Het is nog miniem maar je kan toch reeds zien dat er een verbetering van de deur qua kleurgebruik is opgetreden.Ook aan de onderzijde van de deur, daar waar de deur aansluit op de dorpel heb ik iets meer uitwerking aangebracht. Door dit te doen kan je nu reeds zien dat er onder aan de deur een regenlat zit die aansluit op de voettablet. Ook hier heb ik met een lichte kleur de bovenkant van de lat aangegeven. Hierdoor wordt de onderkant van de lat onmidddelijk mee in de aandacht gebracht.Eigenlijk wordt deze lat getekend door een lichte streep (bovenkant) en de rest is een iets donkerder kleur als die op de deur zit.
Dan wil ik in het kort ook nog iets kwijt over het venster boven de deur. Er is nog niet veel gebeurt. Enkel heeft de kader van het raam een licht blauwe kleur.Het is een klein detail maar je zult zien dat deze kader die nu nog uit praktisch één kleur (toon)  bestaat zal wijzigen naar een vol houten glaskader. Louter en alleen door het kleurgebruik aan te passen en door het glas in te tekenen. In één van de volgende fases ga ik meer uitleg geven over dit venster omdat ik hier gespeeld heb met positieve en negatieve vormen, waardoor je een volledig beeld van dit raam krijgt.
Ook zal ik dan iets meer uitleg geven over negatieveruimtes of restvormen en waarom die zo belangrijk zijn voor een schilder.
Morgen beginnen we aan de derde fase met het inkleuren van de tegels en aanzet van de boog boven de deur.

Vandaag is het iets later geworden dan normaal om mijn dagelijks rubriekje te schrijven. De oorzaak is ..........babysitten voor Pieterke. Als ik dit zo neer schrijf lijkt dit een enorme opgave maar dit wil niet zeggen dat het een zware taak is. Neen het is steeds een feestdag . Zoals vandaag .......wanneer hij weent als bompa weggaat en dat doet bompa veel ja heel veel verdriet maar ja ..........!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!.
Vandaag enkele woordjes uitleg over de linkerpilaar van de deuromlijsting. Zoals je kan zien is hier het een en ander  gedaan om een meer realistische voorstelling te geven. Het is uiteraard nog niet van die aard dat deze pilaar reeds afgewerkt is, maar het begint ergens op te lijken.
In de eerste plaats heb ik meer oker en gebrande sienna aangebracht op de plaatsen waar de pilaar beschadigd is. Ook tussen de stenen (in de voegen) is er een donkere toon aangebracht. Ook heb ik geprobeerd iets meer schaduw aan te brengen aan de zijkant van deze steunbeer. Door deze schaduw krijg je reeds een driedimensioneel beeld. Als je goed kijkt dan kan je ook zien , het is nu nog niet geheel duidelijk mischien, dat het licht eigelijk van links komt.
Waaraan kan ik dat zien zul je, je mischien afvragen? Wel de donkerste kant van de pilaar is de rechterzijkant ofwel de kant aan de deur dus komt het licht van rechts. Er is ook verder gewerkt aan de voet van de pilaar waardoor deze iets duidelijker van vorm is geworden. Zo is er ook al iets meer aandacht besteedt aan de ondersteuning van de boog boven de deur. Door op verschillende plaatsen iets donkere tinten te gebruiken kan je goed zien dat de voet en de ondersteuning van de boog uit verschillende stukken bestaan.  Dat deze stukken niet allemaal in hetzelfde platte vlak liggen is ook duidelijker te zien hoop ik
Tot slot wil ik wijzen op de overheersende zandkleur van de verschillende stenen. Deze stenen beginnen naar hun afgewerkt stadium  toe te gaan. Het pastel is op sommige plaatsen iets dikker opgebracht waardoor de indruk van onregelmatigheden op de stenen en de voegen, nog meer benadrukt wordt.
Morgen wil ik de deur verder bespreken en enkele tips geven over pastelgebruik in het algemeen.

Vandaag enkele woorden over het verder afwerken van de achtergrond en meer bepaald het gedeelte in de linkerbovenhoek (dit is het zelfde gedeelte als in de eerste fase A). Je zult mischien denken dat er niet veel gewijzigd is sinds de vorige detail opname toch moet ik het tegenovergestelde beweren. Als je goed kijkt zul je zien dat er een aantal wijzigingen zijn aangebracht in kleur en vorm. Voornamelijk heb ik geëxperimenteerd met de kleur. Dit heb ik gedaan om meer diepte te sugereren . Het is nog steeds niet zoals ik het  hebben wil maar toch kan je nu duidelijker zien dat de lichtere stukken pleisterwerk voor of bovenop het donkere gedeelte zitten. Eigelijk zijn de lichtere stukken de nog aanwezige buitenafwerking en de donkere stukken zijn de stukken waar de buitenlaag reeds is afgebrokkeld. Het kleurgebruik is nog steeds meer naar de koude kant (grijs en meer bepaald koud grijs) maar dat zal in de loop van de volgende fases ook moeten veranderen. Je ziet reeds een eerste aanzet naar een warmere kleur op de hoogte van de bovenste uitstulping van de deuromkadering. Hier ben ik reeds bezig geweest met wat meer okertinten aan te brengen op de nog bestaande gevel bepleistering. Naar mijn mening is dit een goede kleur voor een warme gloed te laten schijnen op de bepleistering en komt beter tot zijn recht  in de volledige kleurencompositie.
Zoals je kan zien is dit werk nog lang niet af en voor morgen geef ik een gedetailleerde bespreking over de linkerkant van de deuromkadering waarbij de linkerpilaar de volledige aandacht zal krijgen.

Vandaag ga ik wat meer uitleg geven over de tweede fase van in aanhef vernoemd schilderij. In deze tweede fase heb ik meer aan de linkerkant van het schilderij gewerkt. Waarbij ik de onregelmatige structeren in de achtergrond verder onderhanden heb genomen. Ook de zijpilaar links heb ik verder uitgewerkt.
Algemeen genomen zul je je mischien afvragen waarom ik aan de linkerkant begin en niet aan de rechterkant?
Steeds als ik aan een schilderij of een volgende fase begin zal ik linksboven in de achtergrond beginnen. De reden hiervoor is zeer eenvoudg. Ik ben namelijk rechtshandig en daarom werk ik van linksboven naar rechts beneden. Doe ik het andersom dan zit ik steeds met mijn rechterhand voor of in  het pas geschilderde stuk te werken. Waardoor de kans op beschadiging van dat stuk veel groter is. En dat is vooral bij pastel schilderen van belang omdat pastel nogal rap een smeerboel wordt als je niet goed oplet.
Wat heb ik gedaan aan deze linkerkant?
Aan de structuur van de achtergrond heb ik nog enkele zaken uitgeprobeerd. Met de bedoeling om het relief en de diepte nog beter naar voor te brengen. De linker zijpilaar heb ik verder uitgewerkt met de bedoeling het architektonische beter in de vingers te krijgen. Ook dient deze linkerpilaar het spiegelbeeld van de rechter te zijn. waardoor het iets gemakkelijker wordt om die rechter te construeren. Dat betekend niet dat links en rechts volkomen gelijk van kleur en of aftakeling zullen zijn. Maar de grondvorm van beide zijpilaren dient gelijk te zijn.
Tot slot kun je ook zien dat de raamkader van het venster boven de deur een kleuraanzet heeft gekregen. Deze kleur moet je in de volgende fases goed in het oog houden. Door kleur aanpassingen zal deze nu nog vlakke kader wijzigen, en uiteindelijk de vorm van een raamkader zal krijgen.
Ook is er een eerste uitprobeersel van de grond voor de deur en de deur plaat.
Morgen ga ik een uitvergroting van de linkerachtergrond bespreken waardoor het vorderen in dit gedeelte van het schilderij nog duidelijker wordt.

Ik heb kunnen vaststellen dat de foto van gisteren niet zo heel duidelijk is overgekomen op mijn blog. Hoe het komt weet ik niet maar vandaag ga ik extra aandacht besteden aan de foto.
Vandaag ga ik de deur uitvergroten. Zoals je op de foto kan zien is de deur ingekleurt  met een blauwe ondergrond. Deze ondergrond geeft nu  reeds een voorproefje van het beoogde effect van het afgewerkte schilderij. Natuurlijk in mindere mate als bij het voltooide schilderij. Ik heb reeds aangehaald dat ik beoog om een goed contrast te krijgen tussen de verschillende onderdelen (in kleur) van het schilderij, maar dat er ook een eenheid (kleurcompositie) dient aanwezig te zijn.
Op het onderwerp van vandaag zie je ook dat er een aantal details aanwezig zijn die nog verder uitgewerkt moeten worden. Deze details breng ik toch reeds in de beginfase aan om zo reeds een goede kijk te hebben, op het voltooide schilderij.  Zo kan je zien dat er op de deur een hele reeks klinknagels getekent zijn. Deze nagels moeten aangeven dat dit een redelijk zware deur moet zijn. Ook zie je de deurklopper die summier aangegeven is maar ook heb ik reeds een paar plaatsen ingetekend waar de verf aan het afbladderen is. Hier zie je weer het zelfde als gisteren de plaatsen waar de verf weg is wordt ingekleurt maar met een redelijk lichte toon. Wat hiert vooral opvalt is dat het venstertje in de deur nog niet aangepakt is .
Waarom kun je je afvragen?
Wel daar heb ik geen speciale reden voor. Alleen kan ik meegeven dat ik, door dit niet in  keuren de mogelijkheid open laat om dit venster volledig aan te passen aan de omgeving. En dat ik in de volgende fases nog de mogelijkheid heb om dit de juiste invulling te gevenn. Ook kan je zien dat er nog alleen maar gewerkt is aan de omijsting in de zijpilaren. Ook lichtjes aan de boog en de bovenste ribben. 
Waarom? Eenvoudig omdat ik nog niet goed wist hoe ik dit verder moest afwerken en ik hiervoor nog enkele extra gedachten moest uitwerken. Aan de tegels en het venster boven de deur is ook niets gedaan omwille van dezelfde reden als hierboven beschreven.
Waarom geef ik dit mee? Wel ik wil hiermee aantonen dat het maken van een realistisch  schilderij niet alleen maar een creatief proces is maar dat er je ook veel nadenk momenten nodig hebt. Deze nadenk momenten zijn er nodig om het creatieveproces  tot een goed einde te brengen. Gisteren schreef ik reeds dat ik het schilderij practisch helelmaal in mijn hoofd heb alvorens ik begin te schilderen. Maar en dat zie je vandaag tijdens het schilderen dienen er wijzigingen te komen in dat idee omdat je in de schilderperiode tot de constatatie kan komen dat hetgeen je vooraf dacht niet mooi of niet goed uitvoerbaar is.
Tot slot wil ik zeggen dat dit soort problemen eigenlijk  luxe problemen zijn. Ik wil hiermee zeggen dat je ook tevreden kunt zijn met een minder doordacht en of afgewerkt product maar ja zo ........werk ik niet.
Morgen begin ik met de tweede fase uit te leggen. 

Vandaag wat meer uitleg over de stenen rechts van de deur. Steeds is het voor mij een uitdaging een schilderij te maken waar wat architectuur in aanwezig is. Bijzonder met pastel is dit niet zo vanzelf sprekend. Om tot in de kleinste details een juiste weergave van de architecturale vormen te komen dien je toch heelwat creativiteit aan de dag te leggen. Zoals je op de foto kan zien is aan dit gedeelte van het schilderij in deze eerste fase niet zoveel gebeurt. Toch is het belangrijk om met de nodige aandacht aan de onderlaag te werken. In de eerste plaats geeft dit je een eerste overzicht in verband met de gebruikte kleur maar ook hoe die kleur in het schilderij zal gaan werken. In de tweede plaats en ook dat is belangrijk krijg je het gevoel of je al dan niet goed bezig zijt. Ik noem het altijd "het in de vingers krijgen van het schilderij". Want je kunt een bepaald werk wel helemaal klaar hebben in je hoofd dat wil daarom niet zeggen dat het schilderij af is. Voor mij begint na het denkproces het creatieve proces en die zijn volgens mij even belangrijk. 
De algemene kleur is op dit moment nog een citroengeel met een zweem van oker en voor de kapotte stenen heb ik gebrande sienna gebruikt. Ook bij de eerste opzet gebruik ik reeds de verschillende kleuren die ik later in de volgende fases verder uitwerk en meestal vertrek ik met een lichtere toon dan diegene waarnaar ik streef als het schilderij voltooid is.
Waarom?
Wel op deze manier kan ik tijdens de volgende fases nog verschillende wijzigingen aanbrengen. En het is gemakkelijker om een lichte toon te verdonkeren dan andersom. Dit wil natuurlijk niet zeggen dat ik nooit lichtere tonen over donkere plaats.
Ook het uittekenen van de de boog rond de deur dient vrij secuur te gebeuren. Zoals ik reeds in de vorige dagen beschreef ga ik proberen steeds dezelfde stukken van het schilderij  uit te vergroten. Hierdoor kan je beter de evolutie zien die het schilderij ondergaat tijdens de verschillende fases.
Er zullen ook enkele speciale uitvergrotingen besproken worden waarmee ik hoop een nog beter beeld van de werkwijze te geven.
Voor morgen wil ik wat meer uitleg geven over de deur en de omkadering van de deur.

Zoals gisteren gezegd ga ik vandaag iets meer vertellen over de achtergrond in dit schilderij. Het is een hele uitdaging om een schilderij als dit goed af te werken gezien de complexiteit enerzijds en de eenvoud anderzijds van het onderwerp maar die beiden in dit schilderij aanwezig zijn.
Complex door de achtergrond en de architectuur, eenvoud door het onderwerp zelf "een deur".
Ik zal steeds dezelfde stukken van het schilderij uitvergroten zodat je perfect de evolutie van het schilderij kunt volgen.
De opbouw zal als volgt werken:
bv Fase 1 zal ik zoals gisteren een algemeen overzicht van die fase (met foto) geven
bv Fase 1A vandaag geef ik een uitvergroting van de achtergrond (steeds het linker gedeelte van het schilderij).
Fase 1B morgen geef ik een uitvergroting van de stenen die zich op het rechtergedeelte van het schilderij bevinden.
Fase1C en dat is dan overmorgen zal steeds als laatste gedeelte van die fase de deur en de omlijsting een uitvergroting krijgen.
Hierachter komen dan de verschillende andere fases aan bod met steeds dezelfde onderverdeling zoals hierboven beschreven.Dus iedere fase zal uit vier beschrijvingen bestaan.

Als je nu goed kijkt naar de foto dan kun je zien dat er nogal wat verschillende kleuren nodig zijn om het relief waaruit de muur bestaat weer te geven. Ik heb hier gekozen voor een grijze onderlaag waarop ik  later met verschillende andere kleuren zal werken om een mooi geheel te krijgen. Dit is nodig om zowel de muur, de omlijsting en de deur als een aangenaam geheel te presenteren. Dit betekend dan ook dat de achtergrond complementair dient te zijn met de stenen (oker en geel ) en de deur (blauw).
Het grijs dat ik gekozen heb in deze eerste fase is een blauwachtig grijs. Waarom? Wel eenvoudig omdat dit later zal moeten meehelpen de blauwe kleur van deur te ondersteunen. Maar ook gaat deze blauwgrijze en ietwat koudere ondertoon, een goed tegengewicht moeten geven aan de warme oker en gele tinten die in de stenen aanwezig zijn.
In de volgende fases zullen deze ondergrond kleuren gedeeltelijk verdwijnen. Maar en dit is een van de belangrijkste dingen waar een schilder dient mee rekening te houden om een goed schilderij af te leveren, deze onderlaag kleuren zullen de nieuwe kleuren beïnvloeden en zodoende een bepaald karakter geven. Het karakter dat ik beoog in het laatste stadium (als het schilderij afgewerkt is) is dat de muur een perfecte aanvulling is van de deur en van de stenen langs boven en opzij van de deur.
Dit klinkt nu wat ingewikkeld maar in de loop van het schilderproces zal dit veel duidelijker worden een aantal foto's zal dit proces nog eenvoudiger te begrijpen maken.
Ik hoop aan de hand van dit systeem weer iets duidelijker de tot stand koming van een pastelschilderij te laten zien.
Morgen ga ik het rechter gedeelte van het schilderij ttz de stenen verder in detail beschrijven. beschrijven 
   

Meesteal start ik met een schets wat ook nu het  geval is geweest . Vervolgens begin ik een aantal zaken in kleur op te zetten (meestal een gedeelte van de achtergrond).Ook probeer ik in verband met de kleurcompositie iets van het middengedeelte en de voorgrond weer te geven. Op de foto kan je zien dat ik een gedeelte van de muur bewerkt heb en ook een basiskleur op de deur gewreven is. Het moeilijke en achteraf is dit dan iets gemakkelijker praten, is bij dit soort werk dat je alles redelijk nauwkeurig dient uit te tekenen. Zeer gedetailleerd werken met pastel is moeilijker dan met bv olieverf omdat je afhankelijk bent van de pastelkrijtjes. Deze krijtjes zijn nogal dik en de stukjes die je van de krijtjes afbreekt hebben niet altijd de vorm die je wilt. Bij olieverf is het iets gemakkelijker omdat je daar met verschillende haarsoorten en dikte van het  penseel kunt werken en je de dikte van de verf kunt aanpassen aan je penseel of aan dat wat je wilt schilderen. Dit wil niet zeggen dat het gemakkelijk is om met olieverf zeer gedetailleerd of "Fotorealistisch te schilderen" ook wel fijn schilderen genoemd. Hetgeen ik op dit moment schilder behoort tot de  realistische stijl maar het neigt naar het fotorealisme maar is zeker geen fijnschilderen zoals men dat bij olieverf kan zien.. Je kan natuurlijk voor de fijne details met pastelpotloden werken maar deze hebben niet dezelfde mooie kleurintensiteit als de krijtjes en ze zijn ook harder dan de pastelkrijtjes waar ik mee werk. Een van de moeilijkheden bij dit schilderij is dat ik de grijze muur wil weergeven zoals ze is namelijk met veel afgebrokkelde bepleistering. Ik kan je zeggen dat dit nu reeds in de eerste fase niet meevalt.om dat relief op de muur weer te geven. Het is namelijk zo dat ik in de achtergrond een gedetailleerde vorm van ondergrond wil tekenen maar en dat is de kunst die achtergrond mag niet de hele aandacht gaan trekken hij moet achtergrond blijven.
Ook de architectuur dient hier goed uit getekent te zijn want anders krijg je een tekening die niet klopt architectonisch gezien.
De geelachtige stenen langs en opzij van de deur dienen ook hun verweerd uiterlijk te krijgen. In de eerste plaats breng ik hier een lichte nuancering aan door de plekken die niet meer hun oorsprokelijke kleur hebben reeds een oker onderlaag te geven De deur zelf zal in een helder blauw voor een goed contrast zorgen ten opzichte van het metselwerk. Boven de boog van de deur waar momenteel nog niets is gebeurt zal er een soort van faincetegeltjes komen waar ik op dit moment nog niet de juiste kleuren voor heb. Eerlijkheids halve moet ik er aan toevoegen dat ik de tekening die in deze tegeltjes voorkwam iets eenvoudiger gemaakt heb omdat de oorspronkelijke tekening onmogelijk uit te voeren was met pastel, zeker op het formaat waar het schilderij nu op gemaakt is (afmeting 60/75cm).
Morgen wil ik aan de hand van enkel detailfoto's iets verder ingaan op de achtergrond en de stenen. 

Ik ga weer in enkele dagen de werkwijze en het ontstaan van het bovengenoemde schilderij door middel van een fotoreportage weergeven.
Het idee om dit schilderij te maken is gekomen toen ik op een bepaalde dag een jeugdvriend terug zag die ik in jaren niet meer gezien had.
Hij heeft een aantal jaren in Marokko verbleven en heeft er een enorme verzameling foto's aan over gehouden. Niet alleeen van het land zelf, maar ook van de bewoners met hun rites en gebruiken, heeft hij prachtige foto's. Zijn hobby kun je dan ook wel raden. Bij een bezoek aan hem viel mij een foto speciaal op (er waren er meerdere die mijn speciale aandacht hadden). Maar deze viel mij op door haar eenvoud en kleuren harmonie, maar ook de tegenstelling van oud en nieuw en dit alles kon je terug vinden op een klein onderdeel, van iets enorm groots namelijk een moskee. Ik heb dan ook dat onderdeel, een deur die volgens mij alles in zich had om als onderwerp te dienen voor een schilderij. Van deze foto heb ik enkel ontwerpen gemaakt en na enige tijd was ik tevreden met één bepaald ontwerp. Ik ben dan begonnen aan een schilderij waar enkel een deur en een stuk muur op staat. Niet veel als te schilderen onderwerp zul je mischien denken maar volgens mij genoeg om het te proberen. Het onderwerp heeft inderdaad op het eerste zicht niet veel om het lijf, maar, en dat zie je pas als je goed toekijkt er zitten wel enkele elementen in die de moeite waard zijn. Bijvoorbeeld het weergeven van de architectuur en bepleistering, maar ook nog enkele kleinere elementen zoals de faience tegels met hun speciale kleuren. Kleuren die met pastel minder gemakkelijk weer te geven zijn.
Zoals steeds begin ik mijn reportage met een foto van het afgewerkte schilderij en ga ik de volgende dagen het schilderproces stukje bij beetje proberen uit de doeken te doen.
Vanaf morgen deel één met het ontwerp en de eerste aanzet..

Als laatste stukje over de guldensnede wil ik nog de volgende manieren brengen.Je kan natuurlijk de methode met de rechthoek die ik reeds beschreven heb uitbreiden naar de twee hoekpunten, waardoor je twee focuspunten krijgt in je rechthoek . Dit wil zeggen (zie op foto tekening 1) dat je een diagonale lijn trekt in je rechthoek en dat je van uit de twee overgebleven hoekpunten een loodlijn trekt op deze diagonaal. Hierdoor krijg je twee snijpunten en wanneer je blikvangers opbouwt rond één van de twee snijpunten dan staan deze op een goede plaats. Dit kun je ook doen op dezelfde manier met een staande rechthoek. En voor een vierkant formaat verdeel je je tekenvlak zowel horizontaal als vertikaal weer in drie gelijke delen en op een van de vier verkregen snijpunten kan je weer je blikvangers plaatsen.(zie ook tekening 3)
Om blikvangers nog beter in de aandacht van de kijker te brengen maak ik ook nog gebruik van kleur. Warme kleuren hebben de neiging meer naar ons toe te komen dan koele kleuren. Koele kleuren hebben namelijk meer de neiging naar de achtergrond te verdwijnen.
Er zijn natuurlijk nog verschillende ander methode om je compositie te versterken en je blikvanger meer en meer in de kijker te plaatsen. Ik ga nu zeker niet te ver ingaan op deze materie omdat het dan te zeer op een  tekenles gaat lijken en dat is het laatste wat ik zou willen.
Ik hoop dat ik met deze drie deeltjes weer een klein tipje heb kunnen oplichten in verband met het opbouwen van een schilderij met pastel en het opbouwen van schilderijen in het algemeen.  

Vandaag wil ik nog enkele manieren bespreken om blikvangers een juiste plaats te geven op uw schilderij. Ik wil nogmaals beklemtonen dat ik geen leraar ben en dat ik ook niet de pretentie wil hebben om alles te weten. Ik wil alleen meewerken, om voor het brede publiek, een tip van de sluier op te lichten omtrent kunst in het algemeen en schilderen en tekenen in het bijzonder (omdat ik dit al jaren doe).
Dit gezegd zijnde ga ik verder met hetgeen ik normaal zou uitleggen vandaag. Enkele gemakkelijke manieren om met behulp van de Gulden snede de juiste focuspunten te vinden. Ik vertrek weer van dezelfde rechthoek (20x12 cm of een veelvoud).
1) teken een diagonale lijn van de ene hoek naar de andere.Het maakt niet uit welke hoek je kiest maar deze lijn verdeelt de rechthoek in twee gelijke driehoeken.(zie figuur 1 op de foto).
2) trek vanuit één van de twee overblijvende hoeken een tweede lijn die de eerste lijn snijdt in een rechte hoek (hoek van 90° graden). De plaats waar deze twee lijnen mekaar snijden is een uitstekende plaats voor een focuspunt. (zie tekening 2).
3) Door deze toepassing krijg je drie driehoeken van verschillend formaat. Wanneer je nu voorwerpen neemt die ongeveer in deze driehoeken passen dan krijg je een harmonieuze compositie.
Je kunt natuurlijk op allerlei wijzen variëren met deze formule: door je blad bv een kwart slag te draaien of op zijn kop te leggen. Of door je rechthoek verticaal te tekenen of in spiegelbeeld enz.
Morgen sluit ik dit onderdeel af met nog enkele voorbeelden te geven hoe je een compositie kan verlevendigen.

Vandaag wil ik het wat uitgebreider over de Gulden Snede hebben en wat zij betekent voor schilders en tekenaars.
Eerst nog even antwoord op de vraag van gisteren "waar wordt je oog in het schilderij Gezworen Kameraden naar toe getrokken en waarom"? Wel ik denk dat iedereen die naar dit schilderij kijkt onmiddelijk de eerste wolvenkop ziet en zeker eerst het oog in die kop. Vandaar wordt je via de snuit naar de volgende kop gebracht en dan dwaalt je blik over het hele schilderij. Althans dit is de bedoeling. Het grote punt dat ik wil bewijzen is dat de kop zich op een focuspunt bevindt en daardoor het oog van de kijker aantrekt.
De Gulden Snede?
Als je vroeger al eens indutte tijdens de wiskundelessen, dan kan dit wel even pittig worden, maar met de volgende formule vindt je de perfecte focuspunten.
Ik noem deze versie van de guldensnedecompositie ook wel eens de regel van drie.
1) teken een horizontale rechthoek van 12x20 cm. Deze smalle rechthoek wordt de tekenruimte. Wanneer je een grotere tekenruimte wilt dan vermenigvuldig je de afmetingen van de rechthoek met het veelvoud dat je, de tekenruimte wil groter maken.(bv tweemal groter dan zou de perfecte rechthoek 24x40 cm zijn, bij driemaal groter 36x60 cm  enz.)
2) verdeel deze rechthoek in drie gelijke vertikale stukken
3) verdeel de rechthoek nog eens in drie gelijke horizontale stukken.
Kijk nu naar de figuur op de foto dan zie je vier punten waar deze lijnen mekaar snijden, ik heb er een cirkel omheen gezet. Wel deze vier punten zijn alle vier fantastische focuspunten, maar de beste twee staan rechts- en links boven (rood en groen). De meeste mensen lezen van links naar rechts, hierdoor bekijken ze een tekening ook meestal eerst links onderaan en dan naar rechtsboven en zo verder over het gehele schilderij of tekening.  Als je een focuspunt rechtsboven plaatst, gaat de blik van de kijker van linksonder naar het focuspunt.
Ik hoop dat deze tekst voor iedereen begrijpelijk is maar als je de foto bekijkt dan dan kun je perfect zien wat ik bedoel.
Morgen geef ik nog een paar andere manieren om je focuspunt te zoeken en te verlevendigen.