Hoe hard draaien de betonmolens in Retie?

Er verdwijnen elke dag 12 voetbalvelden aan open ruimte in Vlaanderen. Gemiddeld nemen we een derde van alle ruimte in voor wonen, werk, ontspanning en transport. Daarmee zijn we wereldwijd de koploper. Hoe hard draagt Retie aan die verneveling bij?

In Retie neemt de mens 26 procent van de ruimte in. In vergelijkbare gemeenten is dat 28 procent. In die 26 procent ruimtebeslag zit ook 9 procent effectieve verharding (gebouwen, (spoor)wegen, parkeerterreinen ...). De rest zijn tuinen en parken, braakliggende gronden, voetbalterreinen ....

Onze claim op de open ruimte is bijzonder groot. Toch blijven de betonmolens draaien. In deze gemeente verdwijnen jaarlijks 9 voetbalvelden aan open ruimte, en dat al tien jaar lang. Dat is meer dan in gelijkaardige gemeenten.

In de provincie Antwerpen werd in de periode 2005-2015 het meest gebouwd. Ze nam een kwart van de bijkomende bebouwde oppervlakte voor haar rekening.

Nieuwbouw

Het voorbije decennium reikte het gemeentebestuur van Retie jaarlijks gemiddeld 49 bouwvergunningen uit voor nieuwbouwprojecten.

In 73 procent van de gevallen was dat voor de bouw van nieuwe eengezinswoningen. Flatgebouwen vertegenwoordigden 9 procent van de bouwvergunningen – de resterende 18 procent ging naar niet-residentiële nieuwbouw.

In vergelijkbare gemeenten werden in dezelfde periode ongeveer evenveel bouwvergunningen uitgereikt als in Retie.

295 hectare kan hier nog worden volgebouwd. Bouwen in afgelegen verkavelingen of linten is niet meer aangewezen. Wie zich daar settelt, woont te ver van openbaar vervoer of van een kern waar basisvoorzieningen zijn zoals een bakker, dokter, basisschool, kruidenier of supermarkt. De klimaatuitdaging maakt een mobiliteitsshift onvermijdelijk. Wie te ver woont van openbaar vervoer of voorzieningen, dreigt zich vast te zetten.

Compacter leven

Om de schaarse open ruimte te vrijwaren en te verhinderen dat Vlaanderen helemaal dichtslibt, moeten we compacter gaan leven. De Retienaren zijn nog niet op de goede weg. Ze hebben de voorbije tien jaar meer ruimte ingenomen voor wonen, werk en ontspanning. Op een bebouwde hectare wonen in deze Antwerpse gemeente nu 18 personen. In andere vergelijkbare gemeenten zijn dat er gemiddeld 19.

In Vlaanderen wonen gemiddeld 25 personen per hectare. In 1985 waren dat er nog 36. Over heel Vlaanderen bekeken wordt onze ruimtelijke voetafdruk dus groter. Limburg is de minst verharde provincie, maar de inwoners nemen er per persoon wel het meeste ruimte in. In Antwerpen is het net omgekeerd: hoogste verharding, lagere voetafdruk. De West-Vlamingen nemen eveneens meer ruimte in dan gemiddeld, Vlaams-Brabant en Oost-Vlaanderen zitten iets onder het gemiddelde.

De regering-Jambon stapt af van de betonstop, maar wil gemeenten wel stimuleren meer open ruimte te creëren. De komende jaren krijgt Retie daarvoor een duwtje in de rug van 429.867 euro. Het gemeentebestuur mag zelf beslissen hoe het dat geld besteedt. Dat is zo afgesproken in het nieuwe Vlaamse regeerakkoord.