Archief

. Indonesië

Klik op kaarten  voor vergroting

Het verhaal en foto\'s over Biak, Irian Jaya (Papua) en Kalimantan vindt u hier.

 Bali, Java, Lombok, Sulawezi, Sumatra volgen nog

Augustus 1988
Op een camping in Hongarije leerden we Alfred kennen. Hij was in 't gezelschap van zijn vrouw en had zijn caravan achter onze kampeerauto gezet. De eerste morgen bleef het bij een groet, een glimlach en de hand opsteken.
's Avonds spraken we hen aan en nodigden ze ons uit om een tas koffie te komen drinken. Ze kwamen uit Jena Lobeda in Oost Duitsland. Heb me later steeds schuldig blijven voelen omdat ik op me op dat moment niet realiseerde hoeveel die tas koffie hen gekost had.
Na een paar dagen stak Alfred regelmatig eens over om te komen praten over hun leven, het "regime" en hoe ze eronder leefden. Hij werkte bij Zeis, optische toestellen, en ze hadden het nog relatief goed. Ze kwamen al vele jaren naar Hongarije maar deze keer waren ze speciaal gekomen omdat buiternlandse ambassades vol zaten met Oost-Duitsers die hoopten van hier naar 't westen te kunnen. Daarom ook hun voorzichtigheid de eerste dagen om met ons cantact te leggen. Adressen werden uitgewisseld en de uitnodiging stond om volgend jaar Pasen naar Jena te gaan.
We weten niet goed hoe we hun gaan bedanken voor de ontvangst zonder ze een pijnlijk gevoel te geven. We zoeken een heel grote korf en steken die vol met al wat ginder moeilijk te krijgen was, koffie, chocola, appelsienen, enz. We weten niet goed hoe we daarmee door de grenskontrole geraken en doen ook een voorraadje sigaretten en chocolade mee voor de douaniers.
Het verlaten van het westen gaat zonder veel problemen - over een brug, aan weerszijden met hoge rollen pinnekensdraak afgezet, komen we aan de eerste barelen. De kampeerauto wordt grondig geïnspecteerd en, een paar pakjes sigaretten en chocola armer, mogen we verder rijden. Pascontrole en West Marken omwisselen voor Oost Marken - per dag is er een verplicht wisselbedrag.
Hoge woonkazernes vormen wallen rond het centrum van Jena en het is even zoeken voor we de juiste blok hebben gevonden. Aanbellen helpt niet want de bel is al jaren stuk. Navragen en opschrijven want het wordt een doolhof aangezien het op één van de hoogste verdiepen is en deze lift het niet doet. Grauw, kapotte matten... waar zijn we terechtgekomen?
Het welkom is zeer hartelijk. De leefruimte klein maar heel gezellig. Alfred gaat eerst met mijn ventje terug om de auto op een veilige plaats te zetten - veilig, niet zozeer voor inbraak maar vooral voor beschadiging omdat er weinig manoeuvreer ruimte is en niemand geeft om een paar krassen min of meer op hun Trabantje. Het is er buiten tenandere een grote open garage. iedereen sleutelt  aan zijn auto. De meeste Trabantjes zijn dan ook van een respectabele leeftijd.
Helga was even bij de buren en het nieuws van westers bezoek doet vlug de ronde. Vooral de witte chocoladen paaseieren krijgen de aandacht want dat hadden ze nog nooit gezien.
Het valt op hoe weinig uitleg ze geven aan hun buren als ze vragen vanwaar we zijn en hoe ze ons hebben leren kennen. Niemand betrouwen zegt Alfred, zelfs uw eigen kinderen niet. De Stasi is overal. Wil uw kind naar die school? dan staat daar de vraag tegenover wat ge weet van uw ouders en uw buren... Wilt ge een woning? idem. Om een auto te kopen zelfs een 2°hands en als ge er al het geld voor hebt, komt ge op een wachtlijst van jaren... even wat klikken en ge schuift een paar jaartjes op. Ze verstaan het dat sommigen onder druk bezwijken en zijn dus heel voorzichtig om hun woning of werk niet te verliezen of erger.
We laten Alfred bellen voor de reservatie van een tafel in een Gaststätte omdat we absoluut onze Oost Marken moeten spenderen. Het trabantje brengt ons, met een sightseeïng omweg, veilig naar de andere kant van 't stad al denk ik herhaaldelijk dat het de laatste meters zijn die hij ooit zal rijden. Op straat staat een rij wachtenden maar omdat wij een reservatie hebben mogen we direct binnen. (oeioei zo voorsteken...zoiets zou ik thuis niet erg appreciëren) Aangezien er geen 4 plaatsen bij mekaar vrij zijn wordt er verhuisd. 'k Voel me hoe langer hoe minder op mijn gemak. Ten onrechte want het blijkt een ingeburgerd gebruik. Ook wij schuiven nog eens op om een grotere groep de kans te geven samen te zitten. Over de tafelnappen ligt op sommige plaatsen de nationale vlag waar in 't midden een groot gat is waar ooit de sikkel stond. Er broeit wat in de DDR. Linzensoep, witte kool met soepvlees en heel pikante mosterd en pudding na.Af en toe komt er iemand even praten en tegen dat de avond om is zijn verschillende tafels samen geschoven. We trakteren en zijn 's avonds een paar OostMarken lichter (we zullen lelijk moeten doen om alles op te gebruiken)
De volgende dag leer ik linzensoep maken en verteld Helga hoe moeilijk het is ook maar iets te kopen. vb Als er ondergoed geleverd is in 't warenhuis doet de tamtam zijn werk en laten de vrouwen hun werk op de fabriek in de steek om zo vlug mogelijk te kunnen gaan aanschuiven in de hoop op...Een bezoek aan 't warenhuis toont ons vooral lege rekken en slechts primaire levensnoodzakelijke dingen.
Koffie wordt langs de straatkant verkocht in pakjes van 25 tot 50gramen heel duur, kaviaar ook maar met de volle doos voor een spotprijs.
's Namiddags gaan we de streek verkennen. Alfred wil absoluut zelf rijden maar wij willen voor de benzine betalen en hij lacht. We rijden de stad uit want daar heeft hij een tuintje. Ze huren dat voor 1 jaar van de staat voor 1OostMark. Hij heeft er een tuinhuisje geknutseld en onder een hoop bakken en zakken haalt hij een benzineblik te voorschijn... van de russen... geruild voor groenten uit zijn tuintje.
Daarna genieten we van de mooie natuur en een paar fraaie burchten en ik zie er de "hoeve van mijn dromen" helaas aan de verkeerde kant voor mijn vrijheid.
's Avonds in de Gaststätte leren we nog 't één en 't ander over 't leven en de handel met de russische soldaten die het volgens de ossies veel slechter hebben dan zijzelf. Elke verse rekruut komt aan met een rugzak vol dozen kaviaar en de mannen met strepen zeggen daar niets over omdat zij de rest van de kramakkele bussen aanvullen met waren om te ruilen voor eten.
Morgenvroeg vertrekken we en we zitten nog met een hoop ongebruikte marken. Amuseren ons om hier en daar 't één en 't ander te verstoppen. Ze zullen even nodig hebben voor alles te voorschijn komt want we hebben het zo gedaan dat ze niet gaan twijfelen of we het niet hebben...zou graag hun gezicht zien...waar zouden ze het het eerst vinden? zouden ze het direct snappen en verder gaan zoeken? Heb er thuis nog dagen plezier aan gehad.
We nemen niet alleen afscheid van Afred en Helga maar van een aantal lieve mensen in de hoop ze vlug terug te zien.
Zomer en Alfred durft niet op verlof vertrekken. Het gonst van de geruchten maar dat zijn wij slechts later te weten gekomen. We weten niet wat er loos is en maken ons wat ongerust maar durven er niet over schrijven of telefoneren.
9 November 1989 Kot in de nacht telefoon. De muur is opengebroken en er zijn mensen ongedeerd naar 't westen gegaan. Ze gaan zelf onmiddellijk vertrekken om in Berlijn te gaan kijken. Alfred gaat eerst nog een paar bussen benzine ophalen want als iedereen naar ginder gaat rijden zullen de pompen wel leeg zijn.
Wij kunnen niet meer slapen en wachten op een volgend telefoontje dat gelukkig nog diezelfde dag komt. Ze staan in 't westen en mochten van bij vreemde mensen gratis bellen om ons het nieuws te melden.
Eén jaar later bezochten ze ons. Toen wij er terugkeerden hebben we gesakkerd en hardop gevloekt. Overal waren wegomleidingen want de heraanleg van de banen was massaal gestart..........

Toen we door noordelijk Amerika reden vielen me vooral de namen van sommige steden op. We hadden soms de indruk een halve wereldreis te maken: Belgium (in Wisconcin geloof ik) China,  Denmark,  Italy, Nederland, Norway, Athens, Abbeville, Amsterdam, Berlin, Delhi,  Dublin, Etna,  Inverness, Lebanon, London,  Middelburg, Montpellier, Moscow, Naples, Paris, Warsaw,  Zeeland en nog zoveel meer. Hetzelfde fenomeen zagen we in Australië.
De nieuwe landen? Welk verhaal schuilt er achter elk van die namen? Hard labeur en heimwee naar het thuisland? De strijd van de first people voor het behoud van hun gronden en leven... Het was toch ook vooral om economische redenen dat de immigratie uit het westen ontstond..
Aardrijkskunde was vroeger één van mijn favoriete vakken maar veel namen zijn van de kaart verdwenen en vind men alleen nog in de geschiedenisboeken. Steeds meer landen en steden veranderen van naam vooral in Azië, Midden Oosten, Afrika en de vroegere oostbloklanden. Landen en steden die na kolonisatie of verandering van regime een ander imago willen?
Heb de indruk dat West Europa daar veel minder aan onderhevig is al hebben we hier in eigen landje na de samensmelting van gemeenten ook zo'n opstootje gezien ..Laakdal..en zijn er nog andere? .
 Madras werd Chennai en Bombay werd Mumbay. Leningrad werd St Petersburg .....
Congo veranderde binnen een paar decennia naar Zaïre en terug naar Congo - al is dit Congo een deel van zijn territorium kwijtgespeeld onderweg.
Nyassaland, Rhodesië, Opper Volta, Perzië, Indochina, Oost-Pakistan, Bengalen, Formosa, Ceylon, Borneo en Papua, allemaal namen die een magische invloed hadden op mijn jeugdige fantasie en die me aangezet hebben veel over die landen en de koloniale verhalen te lezen. Als kind was ik jaloers op de missionarissen en ze waren mijn helden. Met de lekenmissionarissen van de arbeidersjeugd onderhield ik een serieuse briefwisseling en al die postzegels heb ik lang als schatten bewaard. 
En jeugddromen zijn een beetje werkelijkheid geworden.
Telkens ik in Thaïland kom zoek ik een beetje naar het oude Siam. In Angkor Wat in Cambodja  slaat mijn fantasie op hol. Denken aan Myanmar met Mandalay  en Pagan geeft me een heel warm en rijk gevoel. En na de drukte van Azië de rust van Afrika, leven op het ritme van de zon.
Reizen en ontdekken en dan weer andere dingen willen ontdekken. En thuiskomen, moe maar voldoen. Een gemoed vol van al die ervaringen, een borstkas een paar cm te klein van geluk, met iedereen willen delen hoe mooi het allemaal is.
Terug genieten van mijn huisje met een goed bed en zuiver water uit de kraan en... niettegenstaande steeds het voornemen om het niet meer te doen: me ergeren aan de manier waarop wij rijke westerlingen met mekaar omgaan....

Juist  op Canvas gekeken naar Michael Pailin in Pakistan. En genoten....genoten, genoten.... de \"gunshops\" in Darra, de kleuren en fiere mannen met snorren in Peshawar, de Lowari pass...ik voelde weer de spanning , de lieve Kalashmensen en hun eeuwenoude omgangsregels, Chitral met de vrouwen in zwarte burqa en de vallei en beklimming naar de Shandur langs smalle onverharde wegen....de prachtige, imponerende natuur, met sneeuw bedekte toppen en beken van smeltwater en de wegversperringen door de slidings... \'k Besef nog maar eens hoe rijk we zijn dat we dat allemaal hebben mogen beleven ... en \'k wil terug.... maar die wens is alles behalve reëel voor ons nu. Dagen over onverharde wegen hobbelen en slapen in een tent op 3500m hoogte...dat overleven we niet meer.
\'t Was lang geleden dat ik nog zo genoten had van een TV programma en als ik seffens ga slapen  zal \'t moeilijk zijn in slaap te raken want mijn borstkas is een paar maatjes te klein geworden bij al die mooie herinneringen... daarom ben ik hier nog maar wat komen schrijven  ... 
En als mij nu iemand zou vragen welk land het mooiste was zou ik zeker Pakistan zeggen.... adembenemend mooi.

Aangezien wij veel reizen krijgen we nogal eens de vraag: welk is nu het mooiste land? welk land zoudt ge ons aanraden om op verlof te gaan? Op geen van beiden kan ik een zinnig antwoord geven. Elk land is zo anders maar vooral de momentopnamen en de stemming waarin ge u bevindt bepalen grotendeels hoe u het ervaart.
Heb geprobeerd al een paar reisverhalen neer te schrijven. Als u ze leest hou dan een beetje in het achterhoofd wie wij zijn.
Wij houden vooral van mooie natuur en dat kan zowel een lieflijk landschap zijn als woeste natuur, woestijn of jungle. Fauna en flora interesseren ons in die mate dat we er erg kunnen van genieten, regelmatig de verrekijker of 't vergrootglas bovenhalen maar zelden in een boek gaan zoeken om het allemaal te kunnen benoemen.
We dwalen af en toe graag door steden liefst nog zonder boekje(gids). Lanen en pleintjes met platanen in de Provence, het bruisende NY, de geuren en kleuren van Marrakech, het hektische van de Aziatische steden. Van kunsthistorie heb ik geen brood gegeten. Ik vind gebouwen mooi of niet, welke stijl of eeuw doet er weinig toe, zal wel eens de geschiedenis van het gebouw dat me aanspreekt proberen te achterhalen. Meer moet dat voor mij niet zijn. Sommige dingen die ik mooi vind zijn voor anderen waardeloos. So what?
Maar wat reizen vooral interessant maakt zijn de mensen, de massa, de toevallige ontmoetingen, iemand die ge bewondert, iemand die ge genegen zijt, vrienden die ge maakt.
Wat ons vooral opvalt is dat hoe zuidelijker ge gaat hoe armer de mensen zijn, hoe meer ze genieten van dat weinige dat ze hebben, hoe meer er gelachen wordt en hoeveel draagkracht ze hebben in moeilijke omstandigheden.
Wat ik van al die reizen heb overgehouden? Heel veel mooie herinneringen om de rest van mijn leven te kunnen op teren. Veel leuke ontmoetingen en een deel goeie vrienden. Geleerd om terug te genieten van de dingen die we hebben, een dak en kledij en eten, zuiver water dat uit ons kraantje komt, de geur van verse koffie en fris gewassen linnen. Dat we gelukkig zijn en het niet beseffen.
Dat wat mensen, waar ook ter wereld, van welke huidskleur, nationaliteit of godsdienst ze ook zijn, het meest beroerd is dat hun kinderen het goed hebben.
Dat de wereld zo mooi is maar dat er geen ander levend wezen zijn eigen nest zo bevuilt als de mens.
'k Ga de volgende dagen proberen mijn ervaringen over een bepaald land hier neer te schrijven. Misschien hebben jullie daar andere ervaringen over. Staan die ergens te lezen? dan hoor ik het graag.....

Gisteren blijkbaar zo moe dat mijn gevoelens een beetje met mij aan de haal gingen.
To day is another day. De 2de dag van 't jaar al. Maar 't is alsof  de machine maar met moeite op dreef komt. Velen hebben nog een verlofdag, in vele bedrijven wordt de telefoon nog niet opgenomen. Ne kater zeker na weken van drukte, glitter en glamour.
't Was fijn maar 't is genoeg geweest zelfs al hielden wij het rustig.. 
Ik lig nu dus met mijn benen omhoog in de zetel in de veranda. Geniet van een waterzonneke en de nevel die tegen de boskant hangt, worstel met mijn laptoppeke dat steeds afschuift en met kogelpennen die niet willen blijven schrijven als ik ze schuin omhoog hou.
Heb dat dus al een hele voormiddag op mijn rug overleefd.......

De laatste bedankkaartjes zijn geschreven. De batterijen van de zapper van de TV zijn bijna aan 't bezwijken. Been staat niet meer op ontploffen dankzij plaspillen en een irritante houding. Nog -22cm te gaan (diepe zucht) Me niet kunnen bedwingen en toch een half uurtje met de rolstoel 't straat op geweest. Een beetje lucht en een ander decor.
'k Ga me terug installeren met Bagdad Palace van Aster Berkhof ... Het begin las goed en liet iets beter vermoeden dan het eigenlijk is maar de bib is gesloten en de andere boeken al verslonden. 

Aangezien ik niks doe, er niets gebeurd, valt er eigenlijk ook niets te beleven of te vertellen .... alleen wat tokkelen om de tijd te verdrijven...