uit Van Toen en Thuis

zaagsel

 

weemoed komt wanneer je hout bewerkt:

de zoete adem van zaagsel, het spint

van een dode stam die je in moten deelt

voor de kachel van gietijzer en roet

 

je staat dan weer in de oude stal

gebogen over een bergje aanmaakhout

dat je in een tenen mand de ladder op

zal dragen,  en gezeten op de schelf

kijk je naar het gele meertje

over de cementen vloer: spaanders

en splinters – het hakmes als een zwarte

reiger nu rustend in het blok

 

je boort en het hout ademt

olie en terpentijn, een vluchtig hars

dat bij kruiken en vazen hoort, bij amforen

in een Oosters  verhaal

 

weemoed wanneer je een spijker drijft

of telkens een plint even weerstaat

aan een schroef, aan de kras

op de tekening van uitgevloeide tijd:

sporen die overblijven van toen de boom

nog groeide en boog en zwiepte: zijn vele

gebaren die spraken met windstoten en hagel

 

je bent weer in de stal onder het tiktak

op cementen pannen, die braken en lekten –

dan lag een zwarte plas op de vloer en werd

het gele meer een duinengordel met asters

en helmgras: de glinstering van knikkers

en kogeltjes uit lagers, vergeten

na het smeren van een wiel

 

weemoed telkenmale je hout bewerkt en weet:

het ademt, het spreekt, deze materie heeft een ziel

eelt op mijn ziel: Newspeak en Doublethink

Politici als Patrick Dewael zijn zeker niet te benijden: voor wie kan deze man in feite goed doen?
Enerzijds heb je de duizenden Vlamingen die net als Pim Fortuyn denken: de boot is vol, er kan geen vreemdeling meer bij. En daartegenover staan de honderden Vlamingen die solidair zijn via een lokaal actiecomité met een inwijkeling zonder papieren die zij persoonlijk hebben leren kennen. Het voorbeeld van Vlaams Blokker Guido Tastenhoye springt het meest in het oog.
Dewael heeft al verscheidene keren zelf geschreven dat er bij de migratieproblematiek drie niveaus betrokken zijn: het nationale, Europese en  het  oorzakelijke dat vaak buiten Europa ligt. Dewael is enkel voor het eerste niveau direct bevoegd en moet in de eerste plaats daarop beoordeeld worden -voor het uitblijven van een Europees beleid  zijn eerder zijn partijgenoten De Gucht en Verhofstadt medeverantwoordelijk.
Dewael kan echter wel afgerekend worden op zijn woorden en daden inzake de behandeling van asielaanvragen in eigen land. De casus van het Kazachse gezin waarover de laatste dagen zoveel heisa wordt gemaakt, is ontmaskerend.
In De Zevende Dag zei Dewael onder meer dat 'illegalen' niet mogen beloond worden omdat zij de wet omzeilen en onderduiken na een bevel  om het Belgisch grondgebied te verlaten. Hier zijn twee  rare kantjes aan: is het gebruik maken van wettelijk voorgeschreven en toegestane beroepsprocedures een manier om de wet te omzeilen? Kan men spreken van 'onderduiken' wanneer de kinderen zichtbaar en controleerbaar naar school gaan?
Daarnaast verklaarde Dewael dat deze ouders proberen 'op de kap van hun kinderen' in ons land te blijven. De liberalen hebben er de laatste tijd de mond vol van dat zij als enige partij  het menselijk individu vertrouwen, zij verwijten socialisten en christen-democraten hun 'betutteling', hun regeltjes die zouden bewijzen dat deze partijen geen vertrouwen hebben in de mensen. En nu blijkt dat de humanist Dewael er niet eens aan denkt dat de Kazachse ouders juist omwille van hun kinderen hier zouden willen blijven: getuigt dit oordeel van vertrouwen in de mensen?
De meest gehoorde liberale slogan  is de laatste maanden: niet de afkomst telt, wel de toekomst. Wat doe je dan met mensen die duidelijk de ambitie hebben om mee te werken aan de toekomst van ons land en daar ook alle moeite voor doen? Wordt dit Kazachse gezin om een andere reden uitgewezen dan om zijn afkomst? In zijn boekje 'eelt op mijn ziel' schrijft Dewael zelf dat integratie een voorwaarde zou moeten worden om de Belgische nationaliteit te verwerven, en wat blijkt: ondanks de getuigenissen van de lokale overheid, van de betrokken scholen en van medeburgers die allemaal verklaren dat deze mensen perfect geïntegreerd zijn, moeten zij volgens de blauwe excellentie toch  desnoods manu militari het land worden uitgezet.
Erg veel consistentie zit er dus niet in de woorden en de daden van deze minister en zijn partij.
Het boek '1984' is vooral vanwege zijn laatste hoofdstuk over 'Newspeak' en 'Doublethink' een profetische tekst en verplichte lectuur om te leren hoe vaak de taal misbruikt wordt om het volk te overtuigen van  het ene terwijl men het tegenovergestelde aan het uitvoeren is.

de uitbuiting van de armoede

 

Vandaag schrijft ene Sofie Staelgraeve, secretaris-generaal van Open VLD, in DS dat spreken over armoede ‘weer “hip” is’. En uiteraard valt zij de partijen aan die daar aandacht aan besteden, zoals de Groenen die het leefloon willen optrekken. Volgens dit zoveelste liberale genie is de oplossing een betere opleiding en een verhoogde tewerkstelling.

Kan  deze Sofie aantonen dat de mensen die nu in de armoede zitten, enige kans maken op een job, zelfs na het volgen van een aangepaste opleiding? De droom van haar idool Verhofstadt om 200 000 nieuwe banen te creëren is niet uitgekomen, ondanks het kunstenvliegwerk van de zwaar gesubsidieerde PAW-jobs voor schoonmaaksters etc

Onder het betoog van elke neoliberaal lees je nog altijd  het clichébeeld van de OCMW-klant als profiteur, net zoals de werklozen in de ogen van een donkerblauwen parasieten zijn.

Maar het zijn niet de liberalen die concrete actie hebben ondernomen om het probleem op te lossen: de vorige minister van onderwijs, Marleen Vanderpoorten, was een liberaal en zij heeft weinig ondernomen om de schooluitval te voorkomen, om ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk leerlingen met een getuigschrift de school verlieten; evenmin zijn de liberalen voortrekkers als het gaat om de bestrijding van het racisme op de werkvloer.

Neoliberalen geloven in ‘the American Dream’: iedereen heeft de kans om rijk te worden en wie het niet haalt heeft dat alleen aan zichzelf te wijten, die is te dom of te lui.

Het slot van de Open VLD secretaris-generaal klinkt dan ook als volgt: ‘ de meeste mensen in dit land hebben het goed en zullen in hun leven nooit enige armoede kennen. Daar mogen we trots op zijn.’ Duidelijker kan het niet gezegd: wie uit de boot valt, telt voor de wijd Open VLD niet mee.

wilsverklaring

 

zo graag wou hij bewijzen

hoe lenig, handig hij nog was:

je oefende in hordelopen en hij

op slippers sprong uit stilstand

over een meter en meer

 

en dicht bij het einde stond hij

te schommelen voor de kaal

gebikte buitenmuur, schepte

voegsel uit de trog, lachte

dwaas telkens de mortel weer

van tussen de stenen gleed

 

zo graag wou hij het tonen

het leven voordoen als een

volleerde meester, doorgeven

wat hij kon en was: een trotse

jongen, een vader die zijn trots

verschoof, overdroeg zoals

een bedaarde heerser zijn land

 

zo graag had je hem bewezen

dat hij in vrede weg kon gaan

ergens naar een klooster zoals

een oude keizer ver van het

gewoel, de verwikkelingen,

de kuiperijen, de legers

 

zo graag was je van hem

geweest: drager van zijn zaad

en geest, de estafetteloper

die hem uit zag hijgen en

juichend door het lint zou gaan

 

zo graag had hij zijn naam

gelezen onder de woorden

uit jouw pen, en meest van al

had hij ervan gehouden

om het op zijn schoot te nemen:

het zuigend gevolg van jouw

zaad, zoals de avond verzadigd

dieren, velden aan de

stilte en het duister laat

Guantanamo, ook bij ons?

 

Vandaag besluit Arnon Grunberg zijn reportage over de Amerikaanse gevangenis in Guantanamo Bay (in De Standaard van 31 maart) met de opmerking dat het wereldwijde protest tegen de praktijken in die gevangenis een voorbeeld is van 'selectieve verontwaardiging, of beter: selectieve onverschilligheid'.

Voor een groot deel heeft hij gelijk: ook bij ons fungeren gevangenissen nog als Middeleeuwse 'oubliettes' of vergeetputten. De pretentie van ons gevangeniswezen is dat onze 'penitentiaire instellingen' aan heropvoeding doen, dat ze de reïntegratie van de gevangenen - althans diegenen die ooit vrij zullen komen - voorbereiden.

Dit doel kan onmogelijk worden bereikt met overbevolkte cellen, te weinig en onvoldoende geschoold personeel. Cipiers zouden ook opvoeders moeten zijn en de vraag kan worden gesteld of die mensen daarop worden geselecteerd en voorbereid. En of de werkdruk en -omstandigheden  een opvoedende opdracht mogelijk maken.

Voor de meeste fatsoenlijke burgers geldt in verband met veroordeelden: 'opgeruimd staat netjes', de delinquenten worden veilig opgeborgen en wat er verder mee gebeurt gaat ons niet aan. Tot we dan geconfronteerd worden met recidivisten of met familieleden die een misstap begaan.

Een beschaving bewijst haar kracht en waarde aan de rand: hoe gaat ze om met marginale figuren, met mensen die niet beantwoorden aan het algemene patroon, om het even of het nu over kansarmen gaat dan wel om criminelen.

Niettemin hebben we het recht en zelfs de plicht om de wanpraktijken in Guantanamo aan te klagen. Een land dat de pretentie heeft om andere landen te brandmerken als 'barbaren' of 'the axis of evil' en  voor zichzelf een morele superioriteit claimt, moet uiterst kritisch worden benaderd.

Morele superioriteit wordt bewezen door heel concrete daden niet door ronkende verklaringen.

oude man in een containerpark

 

hij loopt alsof zijn hoofd

en schouders het grote heimwee

betonen, het delen van weefsel

in de vrede van atomen

 

hij scharrelt, koestert wat

hij aanraakt, hij wil het al

bewaren, heel dit park van

containers, die oeroude

dieren met hun open muil

 

hij kan het niet toestaan

deze geeuwhonger die hapt

naar het mooie dat overbodig

werd: een koperen olielamp,

een smeedijzeren naaitafeltje

dat nog krult als meisjeshaar

 

rusteloos schuifelt hij, schuw

insect, even beroeren zijn

vingers, langer strelen zijn

ogen, hij mompelt een

verschrikt excuus wanneer

hij uit de weg moet gaan

 

hij luistert naar het piepschuim

dat geduldig wordt gebroken

het werkvolkje plaagt hem:

neem het maar mee

de windhanen onder de journalisten

 

Nog maar 14 dagen geleden schreef Guy Tegenbos in De Standaard dat er in de toekomst moet bezuinigd worden in de sociale uitgaven. Naar aanleiding van een rapport over de armoede in België schrijft deze helderziende vandaag dat er juist meer zal moeten worden geïnvesteerd in de armoedebestrijding.

Journalisten volgen gewoon de waan van de dag, zij zijn de beste stuurlui aan wal. Maar vraag van hen geen consistente en consequente visie op de grote problemen van deze tijd, dat gaat hun bevattingsvermogen te boven. En dit is geen schande, als je tenminste de eerlijkheid opbrengt om toe te geven dat jij het ook niet zo duidelijk meer weet.

Tegenbos is van oordeel dat minstens 70 % van onze bevolking zal moeten tewerkgesteld worden om de sociale noden op te vangen. Hij zegt er wel niet bij hoe deze activiteitsgraad moet worden bereikt. Dan kan je net zo goed beweren: iedereen moet rijk worden, dan is de armoede opgelost.

In die stijl kan een kleuter het ook vragen aan Sinterklaas.

een moeder toch?

- bij een interview met Wim Distelmans -

 

hoe vertrouwelijk komt ze

nader, moedertje Dood: een hand

op je schouder en zoetjes, zoetjes

wordt ze zwaarder, worden haar

diepe kussens een zee

 

doezel, sluimer: voel je

dat je van suiker bent en

langzaam, langzaam oplost

in het lauwe water

 

hoe zelfverzekerd, een vrouw

van schaduw en je huid

verkleurt, een korenveld

in een milde avond

 

geen leeuwerik roert, een

veldmuis ritselt, een onrust

die zich schuilhoudt alsof

hij nog wacht op zijn beurt

 

de moeder zalft, jaagt

de demon naar de zwijnen

en veilig glijd je zoals

het kind van toen, de sneeuw

was nooit zo zalig

Waaslandia

 

dwars over de nog autoloze Noordstraat

stond een reclamewagen

een stacaravan van een nieuw

soort zigeuners

 

jingles uit de jukebox

een metalen stem die schalt

en lalt, grappen nabootst

van regionale radioclowns

 

de buurvrouwen vegen hun handen

aan hun schort, troepen samen

op de stoep alsof de dode koningin

weer verrezen is, het dorp

vereert met een bezoek

 

vlaggen, wimpels, cadeautjes

voor groot en klein: speculaas

en peperkoek uit de fabriek

in het bloeiende land van Waas

 

loten, zakkenlopen in lange

jutebalen – jij doet mee, valt

keer op keer, komt als laatste aan

 

de lolligaard wijst op de golvende

klinkers van de straat:  'geildre, kunt
lachen en smullen maar wie gaat er

al die putten weer vullen'

 

hij vraagt jouw naam: 'ha,

Staafke Mottebol, geen wonder'

 

ha, nee 't, zeker, een dubbel wonder:

de geboorte van een naam, een

geuzennaam, en een beurs

met vijftig knikkers

 

laat dat stuk eigenwaan

zijn lol en kraam: 'applaus

voor Mottebol, zijn billekens

van puree'

 

Staafke straalt, de buurmeisjes,

zelfs de kijvende wijven

glunderen mee